ଵସୋଃ ସର୍ଵନିଵାସସ୍ଯ ପ୍ରସୂସ୍ତ୍ଵଂ ପରମେଶ୍ଵରୀ । ଵେଦାନାଂ ଜଗତାମେଵ ମୂଲ୍ପ୍ରକୃତିରୀଶ୍ଵରୀ
ହେ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ନିବାସର ମାତା, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ। ବେଦ ଓ ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଓ ଶାସକ ତୁମେ।
ସର୍ଵାଃ ପ୍ରାକୃତିକା ମାତଃ ସୃଷ୍ଟ୍ଯାଂ ଚ ତ୍ଵଦ୍ଵିଭୂତଯଃ । ଵିଶ୍ଵାନି କାର୍ଯରୂପାଣି ତ୍ଵଂ ଚ କାରଣରୂପିଣୀ
ସୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାକୃତିକ ମାଆମାନେ ତୁମର ଅଂଶ। ବିଶ୍ୱ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ କାରଣ ରୂପେ ଅଛ।
ପ୍ରଲଯେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପାତେ ତନ୍ନିମେଷୋ ହରେରପି । ଆଦୌ ରାଧାଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ପଶ୍ଚାତ୍କୃଷ୍ଣଂ ପରାତ୍ପରମ୍
ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପତନ ଓ ହରିଙ୍କର ଅନ୍ତରାଳ ଚକ୍ଷୁ ମିଛିବାବେଳେ, ପ୍ରଥମେ ରାଧାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ନାମ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପରେ।
ସ ଏଵ ପଣ୍ଡିତୋ ଯୋଗୀ ଗୋଲୋକଂ ଯାତି ଲୀଲଯା । ଵ୍ଯତିକ୍ରମେ ମହାପାପୀ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଲଭେତ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହିପରି ଅଭ୍ୟାସ କରିଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଯୋଗୀ ସହଜରେ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି; ଯଦି ଏହାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ, ତେବେ ବଡ଼ ପାପୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପ ଭୋଗିବେ।
ଜଗତାଂ ଭଵତୀ ମାତା ପରମାତ୍ମା ପିତା ହରିଃ । ପିତୁରେଵ ଗୁରୁର୍ମାତା ପୂଜ୍ଯା ଵନ୍ଦ୍ଯା ପରାତ୍ପରା
ରାଧା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ମା, ହରି ପରମାତ୍ମା ପିତା; କିନ୍ତୁ ପିତା ପାଇଁ ମା ଗୁରୁ, ସମ୍ମାନିତ ଓ ପୂଜ୍ୟା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପରେ।
ଭଜତେ ଦେଵମନ୍ଯଂ ଵା କୃଷ୍ଣଂ ଵା ସର୍ଵକାରଣମ୍ । ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ ମହାମୂଢୋ ଯଦି ନିନ୍ଦତି ରାଧିକାମ୍
ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟ ଦେବତା କିମ୍ବା ସମସ୍ତ କାରଣ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ମହାମୂଢ଼ ଭାବରେ ରାଧିକାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ—
ଵଂଶହାନିର୍ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ଦୁଃଖଶୋକମିହୈଵ ଚ । ପଚ୍ଯତେ ନିରଯେ ଘୋରେ ଯାଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଦିଵାକରୌ
ତାଙ୍କର ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଏଠାରେ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଭୋଗିବେ; ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଘୋର ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିବେ।
ଗୁରୁଶ୍ଚଜ୍ଞାନୋଦ୍ଗିରଣାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ସ୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରଯୋଃ । ସ ଚ ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ତତ୍ତନ୍ତ୍ରଂ ଭକ୍ତିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଧ୍ରୁଵଯୋର୍ଯତଃ
ଗୁରୁଙ୍କର ଉପଦେଶରୁ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ, ଏହି ଜ୍ଞାନରୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତନ୍ତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ମନ୍ତ୍ର ଓ ତନ୍ତ୍ର ଦୁଇଁରୁ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ନିଷେଵ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଂ ଦେଵାନାଂ ଜୀଵା ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି । ଭକ୍ତା ଭଵନ୍ତି ଦୁର୍ଗାଯାଃ ପାଦପଦ୍ମେ ସୁଦୁର୍ଲଭେ
ଦେବତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଅଭ୍ୟାସ କରି, ଜୀବ ଜନ୍ମ ପରେ ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଦୁର୍ଲଭ ପଦପଦ୍ମରେ ଭକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ନିଷେଵ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରେ ଶଂଭୋଶ୍ଚ ଜଗତାଂ କାରଣସ୍ଯ ଚ । ତଦା ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଯୁଵଯୋଃ ପାଦପଦ୍ମଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଅଭ୍ୟାସ କରି, ଯେଉଁଠି ଜଗତର କାରଣ ଅଛି, ତାହା ପରେ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ଦୁର୍ଲଭ ପଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ।
ଯୁକ୍ଯୋଃ ପାଦପଦ୍ମଂ ଚ ଦୁର୍ଲଭଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଵାନ୍ । କ୍ଷଣାର୍ଧଂ ଷୋଡଶାଂଶଂ ଚ ନହି ମୁଞ୍ଚତି ଦୈଵତଃ
ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ଦୁର୍ଲଭ ପଦପଦ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ପୁଣ୍ୟବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ଅଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ଏକ ଷୋଡଶାଂଶ ପରିମାଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ଯୁଵଚୋର୍ମନ୍ତ୍ରଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵୈଷ୍ମପାଦପି । ସ୍ତଵଂ ଵା କଵଚଂ ଵାଽପି କର୍ମମୂଲନିକୃନ୍ତନମ୍
ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି—ସ୍ତବ କିମ୍ବା କବଚ ହେଉ, ଏହା କର୍ମର ମୂଳକୁ କାଟି ଦେଇଥାଏ, ଏକ ଅପଥଗାମୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଯୋଜଯେତ୍ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ ଚ ଭାରତେ । ପୁରୁଷାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ତ୍ଵାତ୍ମନା ସାର୍ଧମୁଦ୍ଧରେତ୍
ପରମ ଭକ୍ତି ସହିତ, ପୁଣ୍ୟ ଭାରତ ଭୂମିରେ, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ସହିତ ଏକ ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ।
ଗୁରୁମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଚନ୍ଦନୈଃ । କଵଚଂ ଧାରଯେଦ୍ଯୋ ହି ଵିଷ୍ଣୁତୁଲ୍ଯୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଆଳଙ୍କାର ଓ ଚନ୍ଦନ ସହିତ ନିୟମିତ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ଯିଏ କବଚ ପିନ୍ଧେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ ହୋଇଯାଏ।
ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵସ୍ତୁ ମେ ମାତସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ସାର୍ଥକଂ କୁରୁ । ଦେହି ଵିପ୍ରାଯ ମତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ତଦା ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ମା, ତୁମେ ମୋତେ ଯେ କିଛି ଦେଇଛ, ସେସବୁକୁ ଫଳଦାୟୀ କର; ମୋ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଏହାକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଅ, ତାପରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଏବେ ଭୋଗିବି।
ଦେଵେ ଦେଯାନି ଦାନାନି ଦେଵେ ଦେଯା ଚ ଦକ୍ଷିଣା । ତତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦଦ୍ଯାତ୍ତଦାନନ୍ତ୍ଯାଯ କଲ୍ପତେ
ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେବା ଦାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣା, ସେସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମୁଖଂ ରାଧେ ଦେଵାନାଂ ମୁଖମୁଖ୍ଯକମ୍ । ଵିପ୍ରଭୁକ୍ତଂ ଚ ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତ୍ଯେଵ ଦେଵତାଃ
ରାଧା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ମୁଖ ଦେବତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ମୁଖ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭୋଗ କରିଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଵିପ୍ରାଂଶ୍ଚ ଭୋଜଯାମାସ ତତ୍ସର୍ଵ ରାଧିକା ସତୀ । ବଭୂଵ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ପ୍ରୀତୋ ଲମ୍ବୋଦରୋ ମୁନେ
ସତୀ ରାଧିକା ସେସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ; ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୁନି, ଲମ୍ବୋଦର ଖୁସି ହେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମେଶଶେଷସଂଜ୍ଞକାଃ । ଆଯଯୁର୍ଵଟମୂଲଂ ଚ ଦେଵପୂଜାର୍ଥମେଵ ଚ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ ଓ ଶେଷ ନାମକ ଦେବତାମାନେ, ଦେବପୂଜା ପାଇଁ ବଟବୃକ୍ଷର ମୂଳକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଶିଵଚରୋ ଦେଵାନ୍ଦେଵୀରୁଵାଚ ସଃ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠଶ୍ଚ ଭଯଭୀତଶ୍ଚ ରକ୍ଷକଃ
ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ଶିବଙ୍କର ସେବକ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଶୁଖିଲା କଣ୍ଠ, ଭୟଭୀତ ଓ ରକ୍ଷା ଚାହୁଁଥିବା।
ରକ୍ଷକ ଉଵାଚ ଗଣେଶଂ ପୂଜଯାମାସ ସର୍ଵାଦୌ ଚ ଶୁଭକ୍ଷଣେ । ଵୃଷଭାନସୁତା ରାଧା ପ୍ରକୃତ୍ଯ ସ୍ଵସ୍ତିଵାଚନମ୍
ରକ୍ଷକ କହିଲେ—ସବୁଠୁ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବୃଷଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ ରାଧା ପ୍ରଥମେ ଗଣେଶଙ୍କ ପୂଜା କରିଲେ, ଏବଂ ଶୁଭବାଣୀ ପଠିଲେ।
ସହିତା ସା ବଲଵତୀ ଗୋପୀତ୍ରିଶତକୋଟିଭିଃ । ଵାରିତୋଽହଂ ଵଲିଷ୍ଠାଭିର୍ଯୁଷ୍ମାଂଶ୍ଚ କଥଯାମି ତତ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଧା, ତିରିଶ କୋଟି ଗୋପୀଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋପୀମାନେ ମୋତେ ରୋକିଥିଲେ। ଏହା ବିଷୟରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିବି।
ମର୍ଵାଦୌ ପୂଜଯେଦ୍ଯୋ ହି ସୋଽନନ୍ତଂ ଫଲମାଲଭେତ୍ । ମଧ୍ଯେ ମଧ୍ଯଵିଧଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶେଷେ ସ୍ଵଲ୍ପମିତି ସ୍ମୃତମ୍
ଯେଉଁଠି ଆରମ୍ଭରେ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଅନେକ ଫଳ ମିଳେ; ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟମ ଫଳ ମିଳେ, ଶେଷରେ ଅଳ୍ପ ଫଳ ମିଳେ।
ଦେଵେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରେଷୁ ଦେଵସ୍ତ୍ରୀଷୁ ସ୍ଥିତାସୁ ଚ । ଗୋପୀଭିଶ୍ଚ ସହ ତଯା ରାଧଯା ପୂଜିତଃ ପରଃ
ଦେବତା, ଋଷି, ଦେବୀମାନେ ଥିବା ସମୟରେ, ଗୋପୀମାନେ ସହିତ ରାଧା ସର୍ବୋଚ୍ଚଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଦୂତଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ଜହସୁଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ । ମୁନଯୋ ମନଵଶ୍ଚୈଵ ରାଜାନୋ ଦେଵଯୋଷିତଃ
ଦୂତର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି, ମନୁ, ରାଜା ଏବଂ ଦେବୀମାନେ ଅନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଦ୍ଯା ରମଣ୍ଯଶ୍ଚ ଯା ଦେଵ୍ଯୋ ଵିସ୍ମଯଂ ଯଯୁଃ । ସରସ୍ଵତୀ ଚ ସାଵିତ୍ରୀ ପାର୍ଵତୀ ପରମେଶ୍ଵରୀ
ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ, ସରସ୍ବତୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ପାର୍ବତୀ ପରମେଶ୍ୱରୀ—ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ରୋହିଣୀ ଚ ସତୀ ସଂଜ୍ଞା ସ୍ଵାହାଦ୍ଯା ଦେଵଯୋଷିତଃ । ମୁଦିତାଃ ପ୍ରଯଯୁଃ ସର୍ଵା ମୁନିପତ୍ନ୍ଯଃ ପତିଵ୍ରତାଃ
ରୋହିଣୀ, ସତୀ, ସଂଜ୍ଞା, ସ୍ୱାହା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ, ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କର ପତିବ୍ରତା ଜନନୀମାନେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଯାଇଥିଲେ।
ମୁନଯୋ ମନଵଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚାପି ନରାସ୍ତଥା । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଃ ସ ଗଣୈଃ ସାର୍ଧଂ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ପ୍ରଯଯୁର୍ମୁଦା
ସମସ୍ତ ଋଷି, ମନୁ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଯାଇଥିଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ଵିଵିଧୈର୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରୁଃ ଶୁଭକ୍ଷଣେ । ବଲିଷ୍ଠା ଦୁର୍ବଲାଶ୍ଚୈଵ କ୍ରମେଣ ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ସମସ୍ତେ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହ ପୂଜା କରିଥିଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୁର୍ବଳମାନେ ଏକ ଏକ କରି ଅଲଗା ଅଲଗା ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଲଡ୍ଡୁକାନାଂ ଚ ରାଶୀନାଂ ଶତକୋଟିର୍ବଭୂଵ ହ । ଶର୍କରାଣାଂ ତଦର୍ଧଂ ଚ ସ୍ଵସ୍ତିକାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଲଡ୍ଡୁ ରାଶି ଶତ କୋଟି ଥିଲା; ଚିନି ରାଶି ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଥିଲା; ସ୍ୱସ୍ତିକ ରାଶି ମଧ୍ୟ ଏତେ ଥିଲା।