ଲଜ୍ଜଯା କୃପଯା ଚୈଵ ମିତ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଙମା କୃତା । ଯଦ୍ଗତଂ ତଦ୍ଗତଂ ଭଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ କୁରୁ ମଯା ସହ
ଲଜ୍ଜା, କୃପା ଓ ବନ୍ଧୁଭାବରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି; ଯାହା ଘଟିଛି, ଘଟିଛି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏବେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର।
ଶ୍ରୃଣୋମି ଦୂତଦ୍ଵାରେଣ ହ୍ଯତୀଵୋଚ୍ଚୈରହଂକୃତମ୍ । ଉଚିତଂ ଦମନଂ ତସ୍ଯାପ୍ଯୁନ୍ନତାନାଂ ନିପାତନମ୍
ମୁଁ ଦୂତ ଦ୍ୱାରା ବହୁତ ଅହଂକାର ଭରା କଥା ଶୁଣିଛି; ଏପରି ଅଭିମାନକୁ ଦମନ କରିବା ଓ ଅହଂକାରୀମାନେଙ୍କୁ ନମାଇବା ଉଚିତ।
ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ପରମୋ ଧର୍ମୋଽପ୍ଯହଂ ଶାସ୍ତା ଭୁଵୋଽଧୁନା । ଶଙ୍ଖଂ ଚକ୍ରଂ ଗଦାଂ ପଦ୍ମଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଽହଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ରାଜାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଏବେ ମୁଁ ଭୂମିର ଶାସକ; ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧରି ଚାରିବାହୁ ହୋଇ ମୁଁ ଦଢ଼ିଆଛି।
ଦ୍ଵାରକାଂ ତା ଗମିଷ୍ଯାମି ଯୁଦ୍ଧାଯ ସଗଣଃ ସ୍ଵଯଂ । ଯୁଦ୍ଧଂ କୁରୁ ଯଦୀଚ୍ଛାଽସ୍ତି ମା ମାଂ ଚ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ
ମୁଁ ନିଜେ ମୋ ସହ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯିବି; ଯଦି ଚାହୁଁଛ, ଯୁଦ୍ଧ କର, ନାହିଁଲେ ମୋ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନେ।
ଯଦି ମା ଯାସ୍ଯତି ମମ ଶରଣଂ ଶରଣାଗତଃ । ଭସ୍ମୀଭୂତାଂ କରିଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵାରକାଂ ଚ କ୍ଷଣେନ ଚ
ଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁ ମୋ ପାଖକୁ ନାହିଁ ଆସେ, ସେଥିରେ ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭସ୍ମ କରିଦେବି।
ସବଲଂ ଚ ସପୁତ୍ରଂ ତ୍ଵାଂ ସଗଣଂ ଚ ସବାନ୍ଧଵମ୍ । କ୍ଷଣେନ ଦଗ୍ଧୁଂ ଶକ୍ତୋଽହମସହାଯେନ ଲୀଲଯା
ତୋର ସେନା, ପୁଅ, ସହଯୋଗୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ମୁଁ ଏକା ଏବଂ ସହଜରେ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭସ୍ମ କରିପାରିବି।
ତପସ୍ଵିନଂ ଚ ଵୃଦ୍ଧଂ ଚ ଜିତ୍ଵା ଯୁଦ୍ଧେ ଚ ଶଂକରମ୍ । ଶକ୍ରଂ ଭଗାଙ୍ଗଂ ଜିତ୍ଵା ଚ ରୋଗିଣଂ ବ୍ରହ୍ମଶାପତଃ
ତପସ୍ବୀ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶଂକରଙ୍କୁ ଜିତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଭଗାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଛି—ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶାପରେ ରୋଗୀ ହୋଇଥିଲେ।
ମତ୍ତୋଽସି ଵୀରମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନସ୍ତ୍ଵମେଵ ଚ । ସ୍ତ୍ରୀଜିତୋ ହି ଵୃଥାର୍ଥ ଚ ପାରିଜାତସ୍ଯ ହେତୁନା
ତୁମେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ବିତ ହୋଇ ନିଜକୁ ବୀର ଭାବୁଛ; କିନ୍ତୁ ଜନାନୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ହରାଯାଇ, ପାରିଜାତ ଲାଗି ତୁମର ଚେଷ୍ଟା ବ୍ୟର୍ଥ।
ଲମପଟୋ ଯୋନିଲୁବ୍ଧଶ୍ଚ ରାଧାଦୀନଶ୍ଚ ଗୋକୁଲେ । ଅଧୁନା କିଂକରସମଃ ସତ୍ଯାଦୀନାଂ ଚ ଯୋଷିତାମ୍
ତୁମେ ଚତୁର ଚଳାକିରେ, ଜନାନୀମାନେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ଗୋକୁଳରେ ରାଧା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଭଲପାଉଛ; ଏବେ ସତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟ ଜନାନୀମାନେ ପାଖରେ ଦାସ ସମାନ ହୋଇପଡ଼ିଛ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ତୂଷ୍ଣୀଂଭୂଯ ସ୍ଥିତୋ ମୁନେ । ଶୀକୁଷ୍ଣଃ ସଗଣଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୃଶସୁଚ୍ଛୈର୍ଜହାସ ସଃ
ଏଭଳି କହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ମୁନି; ଏହି କଥା ଶୁଣି କୃଷ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ହସିଲେ।
ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ । ନିନାଯ ରଜନୀଂ ଦୁଃଖାଦ୍ଵାକ୍ଶଲ୍ଯମାନ ଜ୍ଵରାତ୍
ଚାରି ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଓ ସମ୍ମାନ କରି, ସେ ରାତିଟିକୁ ଦୁଃଖ ଓ ତୀବ୍ର ଜ୍ୱରରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା କଠୋର କଥା ଦ୍ୱାରା କଷ୍ଟ ଭୋଗିଲେ।
ପ୍ରଭାତେ ରଥମାରୁହ୍ଯ ସଗଣଃ ସତ୍ଵରଂ ମୁଦା । ଲୀଲାମାତ୍ରେଣ ପ୍ରଯଯୌ ଶ୍ରୃଗାଲୋ ନୃପତିର୍ଯତଃ
ପ୍ରଭାତେ ଚାରିଏ ଦିଗରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ, ରଥ ଚଢ଼ି ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଖେଳ କରୁଥିବା ଭାବରେ ଶୃଗାଳ ରାଜା ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ରୃଗାଲୋ ଵାର୍ତାଂ ତାଂ କୃତ୍ରିମଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ । ଆଜଗାମ ହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ଯୁଦ୍ଧାଯ ସଗଣଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ଖବର ଶୁଣି, ଚତୁର୍ବାହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶୃଗାଳ ନିଜେ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ହରିଙ୍କ ଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସିଲେ।
କୃଷ୍ଣଶ୍ଚକ୍ରେ ଚ ସଂଭାଷାଂ ମିତ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଚ ଲୌକିକୀମ୍ । ଆଶ୍ଲେଷଂ ମଧୁରାଲାପଂ ସ୍ନିଗ୍ଧନେତ୍ରଶ୍ଚ ସସ୍ମିତଃ
କୃଷ୍ଣ ସାଧାରଣ ଓ ବନ୍ଧୁସ୍ନେହ ଭରା କଥା କହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଲେ, ମଧୁର କଥା କହିଲେ, ସ୍ନେହଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ହସିଲେ।
ରାଜା ନିମନ୍ତ୍ରଣଂ ଚକ୍ରେ କୃଷ୍ଣୋ ନ ସ୍ଵୀଚକାର ତତ୍ । ଉଵାଚ କୃଷ୍ଣଭୀତଶ୍ଚତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦମ୍ଭଂ ଚ ଦର୍ଶନାତ୍
ରାଜା ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ସେଥିରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲେନାହିଁ; କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭୟଭିତ ଦେଖି, ଗର୍ବ ଓ ଅଭିମାନ ଛାଡ଼ି ସେ କହିଲେ।
ଶ୍ରୃଗାଲ ଉଵାଚ ଚକ୍ରେଣ ମଚ୍ଛିରଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ସୁଶୀଘ୍ରଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ଵ୍ରଜ । ପାପଃ ପତତୁ ଦେହୋଽଯମନିତ୍ଯୋ ନଶ୍ଵରସ୍ତଥା
ଶୃଗାଳ କହିଲେ: ତୁମ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦ୍ୱାରକାକୁ ଦ୍ରୁତ ଯାଅ; ଏହି ପାପୀ, ଅସ୍ଥାୟୀ ଓ ନଶ୍ୱର ଦେହ ପଡ଼ିଯାଉ।
ଅହଂ ସୁଭଦ୍ରସ୍ତେ ଦ୍ଵାରି ଜଯଶ୍ଚ ଵିଜଯୋ ଯଥା । ସର୍ଵ ଜାନାସି ସର୍ଵଜ୍ଞ ମା ଵିଲମ୍ବଂ କୁରୁ ପ୍ରଭୋ
ମୁଁ ସୁଭଦ୍ରା, ତୁମ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ରହିଛି, ଯେପରିକି ଜୟ ଓ ବିଜୟ ଥିଲେ । ତୁମେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଛ, ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ମୋ ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଶାପେନ ଭ୍ରଷ୍ଟୋଽହଂ କାଲଃ ପୂର୍ଣୋ ବଭୂଵ ମେ । ଶତଵର୍ଷେଣ ଶାପାନ୍ତେ ଯାସ୍ଯମି ଭଵନଂ ତଵ
ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଶାପରେ ମୁଁ ପତିତ ହୋଇଛି, ଏବେ ମୋର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା । ଶତବର୍ଷ ପରେ ଶାପ ଶେଷ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମ ଗୃହକୁ ଯିବି ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ପୂର୍ଵ ମାଂ ମିତ୍ର ପ୍ରହର ପଶ୍ଚାଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ କରୋଭ୍ଯହମ୍ । ସର୍ଵ ଜାନାମି ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସ ଯଥାସୁଖମ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପ୍ରଥମେ, ମୋ ବନ୍ଧୁ, ମୋତେ ଆଘାତ କର; ପରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି । ମୁଁ ସବୁକିଛି ଜାଣେ; ହେ ଶିଶୁ, ଚାହିଁଲେ ଯେପରି ଯାଉଛ, ଭଲରେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଉ ।
ଶ୍ରୃଗାଲୋ ଦଶବାଣାଂଶ୍ଚ ଚିକ୍ଷେପ ମାଧଵଂ ପ୍ରତି । ତେ ପ୍ରଣଭ୍ଯ ଯଯୁଃ ଶୀଘ୍ରମାକାଶଂ କାଲରୂପିମଃ
ଶୃଗାଳ ଦଶଟି ବାଣ ମାଧବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ କାଳର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ପ୍ରଣାମ କରି ତୁରନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଚଲିଗଲେ ।
ଗଦାଂ ଚିକ୍ଷେପ ରାଜା ସ ପ୍ରଲଯାଗ୍ନିଶିଖୋପମାମ୍ । କୃଷ୍ଣାଙ୍ଗସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ ବଭଞ୍ଜ ଚ କ୍ଷଣେନ ଚ
ରାଜା ଏକ ଗଦା ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ପ୍ରଳୟାଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲା; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେହକୁ ମାତ୍ର ସ୍ପର୍ଶ କରି, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭଙ୍ଗିଗଲା ।
ଶୂଲଂ ଚିକ୍ଷେପ ମୁସଲଂ ଚ ପରଶୁଂ ତଥା । କୃଷ୍ଣାଙ୍ଗସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ ବଭଞ୍ଜ ଚ କ୍ଷଣେନ ଚ
ସେ ଏକ ଶୂଳ, ଏକ ମୁସଳ ଓ ଏକ ପରଶୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଲେ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେହକୁ ମାତ୍ର ସ୍ପର୍ଶ କରି, ସେମାନେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭଙ୍ଗିଗଲେ ।
ଧନୁଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଖଙ୍ଗଂ ଚ କାଲରୂପଂ ସୁଦାରୁପାମ୍ । କୃଷ୍ଣାଙ୍ଗସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ ବଭଞ୍ଜ ଚ କ୍ଷଣେନ ଚ
ସେ ଏକ ଧନୁଷ ଓ ଏକ ଖଡ଼ଗ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା କାଳ ପରି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେହକୁ ମାତ୍ର ସ୍ପର୍ଶ କରି, ସେମାନେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭଙ୍ଗିଗଲେ ।
ଦୃପ୍ଟ୍ଵା ନିରସ୍ତ୍ରଂ ରାଜନମିତ୍ଯୁଵାଚ କୃପାନିଧିଃ । ଗୃହଂ ଗତ୍ଵା ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଚ ମିତ୍ରାସ୍ତ୍ରମାନଯେତି ଚ
ରାଜାଙ୍କୁ ନିରସ୍ତ୍ର ଦେଖି, କୃପାର ସାଗର କହିଲେ: ଘରକୁ ଯାଅ, ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମିତ୍ରାସ୍ତ୍ର ଆଣ ।
ଶ୍ରୃଗାଲ ଉଵାଚ ନାଽଽତ୍ମାଽଽକାଶୋଽସ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଧଶ୍ଚ କିଂ ଯୁଦ୍ଧମାତ୍ମନା ସହ । ମାମୁଦ୍ଧର ଭଵାବ୍ଧେଶ୍ଚ ଧରୋଦ୍ଧାରଣକାରଣ
ଶୃଗାଳ କହିଲେ: ଆତ୍ମା ଓ ଆକାଶକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଘାତ କରିପାରେ ନାହିଁ; ତେବେ ନିଜ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଅର୍ଥ କଣ? ମୋତେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର, ହେ ଧରାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା ।
ଭଵାର୍ବ୍ଧି ଵିଷମଂ ନାଥ ଵିଷଯଂ ଚ ଵିଷାଧିକମ୍ । ଛିନ୍ଧି ମେ ନିଗଡଂ ମାଯାଂ ମୋହଜାଲଂ ସ୍ଵକର୍ମଣଃ
ହେ ନାଥ, ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ବହୁତ ବିପଦ୍ଜନକ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟ ବିଷ ଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଷ୍ଟ; ମୋର କର୍ମର ଫଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା ମାୟା ଓ ମୋହର ଜାଲକୁ କାଟିଦିଅ ।
କର୍ମଣାମୀଶ୍ଵରସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଵିଧାତା ଘାତୁରେଵ ଚ । ଦାତା ଶୁଭଫଲାନାଂ ଚ ପ୍ରଦାତା ସର୍ଵସଂପଦାମ୍
ତୁମେ କର୍ମର ନାଥ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସଂହାରକାରୀ; ଶୁଭ ଫଳ ଓ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦର ଦାତା ।
କାରଣଂ ପ୍ରାକ୍ତନାନାଂ ଚ ତେଷାଂ ଚ ଖଣ୍ଡନେ କ୍ଷମଃ । ଯାମି ଗେହଂ ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ତଵୈଵ ଦ୍ଵାରସପ୍ତମମ୍
ପୂର୍ବ କର୍ମର କାରଣ ତୁମେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାରେ ସମର୍ଥ; ମୁଁ ତୁମ ଘରକୁ, ବୈକୁଣ୍ଠର ସପ୍ତମ ଦ୍ୱାରକୁ ଯାଉଛି ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ନଶଵରଂ ଦେହଂ ପ୍ରାକୃତଂ ପାଞ୍ଚଭୌତିକମ୍ । ମିତ୍ରସ୍ଯ ସ୍ତଵନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ଚ ସୁଧୋପମମ୍
ପଞ୍ଚ ଭୂତରୁ ଗଠିତ ଏହି ନଶ୍ୱର ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି, ବନ୍ଧୁଙ୍କର ଶ୍ରୀଗୁଣଗାନ ଓ ମଧୁର କଥା ଶୁଣି—
ରୁରୋଦ ସମରେ ତତ୍ର କୃପଯା ଚ କୃପାନିଧିଃ । ବଭୂଵ ତତ୍ର ସହସା କୃଷ୍ଣନେତ୍ରାଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁନା
ସେ ସମରଭୂମିରେ କାନ୍ଦିଲେ, ଏବଂ କୃପାର ସାଗର ମଧ୍ୟ ଦୟାରେ କାନ୍ଦିଲେ; ହଠାତ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରୁ ଏକ ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁ ପଡ଼ିଲା ।