ଜନଂ ଜନେନ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଦୁର୍ବଲଂ ବଲିନା ସହ । ଜୋଧଯିତ୍ଵା ମହାଧୂର୍ତୋ ଘାତଯାମାସ ଭୂପତୀନ୍
ମୁଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା, ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରାଇ, ବଡ଼ ଚତୁର ହୋଇ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ମରାଇଦେଲି।
ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଜରାସଂଧଂ ଭୂପମନ୍ଯଂ ଚ ଦୁର୍ବଲମ୍ । ଭୀମେନ ଘାତଯାମାସ ବଲିନାଽଲ୍ପେନ ଭୂତଲେ
ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଜରାସନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ମରାଯିବାକୁ ହେଲା।
ଦ୍ରୋଣଂ ଭୀଷ୍ମଂ ଚ କର୍ଣ ଚ ଯଂ ଯମନ୍ଯଂ ଚ ଭୂତଲେ । ବଲୀଯସାଽର୍ଜୁନେନୈଵ ଘାତଯାମାସ ମାଯଯା
ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଯଂ ଯମନ୍ଯଂ ଦୁର୍ବଲଂ ଚ ପ୍ରସିଦ୍ଧମପ୍ରସିଦ୍ଧକମ୍ । ପ୍ରସିଦ୍ଧେନ ବଲଵତା ଘାତଯାମାସ ମାଯଯା
ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବା ଅପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମରିଗଲେ।
ଶିଶୁପାଲଂ ଦନ୍ତଵକ୍ତ୍ରଂ କଂସଂ ଚ ଚିରରୋଗିଣମ୍ । ମତ୍ପୁତ୍ରଂ ନରକଂ ଚୈଵ ଦୁର୍ବଲଂ କେଶିନଂ ମୁରମ୍
ଶିଶୁପାଳ, ଦନ୍ତବକ୍ର, ଦୀର୍ଘ ରୋଗୀ କଂସ, ମୋର ପୁଅ ନରକ, ଦୁର୍ବଳ କେଶି ଓ ମୁର—
ସ୍ଵଯଂ ଜଘାନ ସଂକେତାଚ୍ଛଲେନ ସହସା ବତ । ନ ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧେ କପଟୀ ସ ଚ ବାଲୋ ହ୍ଯଧାର୍ମିକଃ
ସେ ନିଜେ ଚୁପଚାପ ଏବଂ ଚତୁରତାରେ ଏମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ; ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧରେ ନୁହେଁ—ସେ ଠକେଇବାଳା, ଶିଶୁ ଏବଂ ଅଧର୍ମି।
ଜଘାନ ପୂତନାଂ କୁବ୍ଜାଂ ସ୍ତ୍ରୀଘାତୀ ଵସ୍ତ୍ରହେତୁନା । ଜଘାନ ରଜକଂ ଶିଷ୍ଟମଶିଷ୍ଟଶ୍ଚ ପ୍ରତାରକଃ
ସେ ପୂତନା ଓ କୁବ୍ଜାକୁ ହତ୍ୟା କଲେ—ସ୍ତ୍ରୀ ହତ୍ୟାକାରୀ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ମରାଇଲେ; ଧୋବୀ, ଭଲ ଓ ଖରାପ, ଦୁହେଁକୁ ଠକେଇଲେ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ଦୈତ୍ଯଂ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଂ ମହାବଲମ୍ । ମଧୁଂ ଚ କୈଟଭଂ ଚୈଵ ହତ୍ଵାଽହଂ ସୁଷ୍ଟିରକ୍ଷକଃ
ମୁଁ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦାୟତ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ସୃଷ୍ଟିକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲି।
ଅହମେଵ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ହ୍ଯହମେଵ ସ୍ଵଯଂ ଶିଵଃ । ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଜଗତାଂ ପାତା ଦୁଷ୍ଟାପହାରକଃ
ମୁଁ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ନିଜେ ଶିବ, ମୁଁ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ଦୂର କରେଇଥିବା।
ଅଂଶେନ କଲଯା ସର୍ଵେ ମନଵୋ ମୁନଯସ୍ତଥା । ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣୋଽହଂ ଚ ମିର୍ଗୁଣଃ ପ୍ରକୃତେଃ ପରଃ
ମୋର ଅଂଶ ଓ କଳା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ମନୁ ଓ ଋଷିମାନେ ଅଛନ୍ତି; ମୁଁ ନିଜେ ନାରାୟଣ, ଗୁଣ ଓ ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ।
ଲଜ୍ଜଯା କୃପଯା ଚୈଵ ମିତ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଙମା କୃତା । ଯଦ୍ଗତଂ ତଦ୍ଗତଂ ଭଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ କୁରୁ ମଯା ସହ
ଲଜ୍ଜା, କୃପା ଓ ବନ୍ଧୁଭାବରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି; ଯାହା ଘଟିଛି, ଘଟିଛି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏବେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର।
ଶ୍ରୃଣୋମି ଦୂତଦ୍ଵାରେଣ ହ୍ଯତୀଵୋଚ୍ଚୈରହଂକୃତମ୍ । ଉଚିତଂ ଦମନଂ ତସ୍ଯାପ୍ଯୁନ୍ନତାନାଂ ନିପାତନମ୍
ମୁଁ ଦୂତ ଦ୍ୱାରା ବହୁତ ଅହଂକାର ଭରା କଥା ଶୁଣିଛି; ଏପରି ଅଭିମାନକୁ ଦମନ କରିବା ଓ ଅହଂକାରୀମାନେଙ୍କୁ ନମାଇବା ଉଚିତ।
ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ପରମୋ ଧର୍ମୋଽପ୍ଯହଂ ଶାସ୍ତା ଭୁଵୋଽଧୁନା । ଶଙ୍ଖଂ ଚକ୍ରଂ ଗଦାଂ ପଦ୍ମଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଽହଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ରାଜାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଏବେ ମୁଁ ଭୂମିର ଶାସକ; ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧରି ଚାରିବାହୁ ହୋଇ ମୁଁ ଦଢ଼ିଆଛି।
ଦ୍ଵାରକାଂ ତା ଗମିଷ୍ଯାମି ଯୁଦ୍ଧାଯ ସଗଣଃ ସ୍ଵଯଂ । ଯୁଦ୍ଧଂ କୁରୁ ଯଦୀଚ୍ଛାଽସ୍ତି ମା ମାଂ ଚ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ
ମୁଁ ନିଜେ ମୋ ସହ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯିବି; ଯଦି ଚାହୁଁଛ, ଯୁଦ୍ଧ କର, ନାହିଁଲେ ମୋ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନେ।
ଯଦି ମା ଯାସ୍ଯତି ମମ ଶରଣଂ ଶରଣାଗତଃ । ଭସ୍ମୀଭୂତାଂ କରିଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵାରକାଂ ଚ କ୍ଷଣେନ ଚ
ଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁ ମୋ ପାଖକୁ ନାହିଁ ଆସେ, ସେଥିରେ ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭସ୍ମ କରିଦେବି।
ସବଲଂ ଚ ସପୁତ୍ରଂ ତ୍ଵାଂ ସଗଣଂ ଚ ସବାନ୍ଧଵମ୍ । କ୍ଷଣେନ ଦଗ୍ଧୁଂ ଶକ୍ତୋଽହମସହାଯେନ ଲୀଲଯା
ତୋର ସେନା, ପୁଅ, ସହଯୋଗୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ମୁଁ ଏକା ଏବଂ ସହଜରେ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭସ୍ମ କରିପାରିବି।
ତପସ୍ଵିନଂ ଚ ଵୃଦ୍ଧଂ ଚ ଜିତ୍ଵା ଯୁଦ୍ଧେ ଚ ଶଂକରମ୍ । ଶକ୍ରଂ ଭଗାଙ୍ଗଂ ଜିତ୍ଵା ଚ ରୋଗିଣଂ ବ୍ରହ୍ମଶାପତଃ
ତପସ୍ବୀ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶଂକରଙ୍କୁ ଜିତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଭଗାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଛି—ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶାପରେ ରୋଗୀ ହୋଇଥିଲେ।
ମତ୍ତୋଽସି ଵୀରମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନସ୍ତ୍ଵମେଵ ଚ । ସ୍ତ୍ରୀଜିତୋ ହି ଵୃଥାର୍ଥ ଚ ପାରିଜାତସ୍ଯ ହେତୁନା
ତୁମେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ବିତ ହୋଇ ନିଜକୁ ବୀର ଭାବୁଛ; କିନ୍ତୁ ଜନାନୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ହରାଯାଇ, ପାରିଜାତ ଲାଗି ତୁମର ଚେଷ୍ଟା ବ୍ୟର୍ଥ।
ଲମପଟୋ ଯୋନିଲୁବ୍ଧଶ୍ଚ ରାଧାଦୀନଶ୍ଚ ଗୋକୁଲେ । ଅଧୁନା କିଂକରସମଃ ସତ୍ଯାଦୀନାଂ ଚ ଯୋଷିତାମ୍
ତୁମେ ଚତୁର ଚଳାକିରେ, ଜନାନୀମାନେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ଗୋକୁଳରେ ରାଧା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଭଲପାଉଛ; ଏବେ ସତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟ ଜନାନୀମାନେ ପାଖରେ ଦାସ ସମାନ ହୋଇପଡ଼ିଛ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ତୂଷ୍ଣୀଂଭୂଯ ସ୍ଥିତୋ ମୁନେ । ଶୀକୁଷ୍ଣଃ ସଗଣଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୃଶସୁଚ୍ଛୈର୍ଜହାସ ସଃ
ଏଭଳି କହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ମୁନି; ଏହି କଥା ଶୁଣି କୃଷ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ହସିଲେ।
ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ । ନିନାଯ ରଜନୀଂ ଦୁଃଖାଦ୍ଵାକ୍ଶଲ୍ଯମାନ ଜ୍ଵରାତ୍
ଚାରି ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଓ ସମ୍ମାନ କରି, ସେ ରାତିଟିକୁ ଦୁଃଖ ଓ ତୀବ୍ର ଜ୍ୱରରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା କଠୋର କଥା ଦ୍ୱାରା କଷ୍ଟ ଭୋଗିଲେ।
ପ୍ରଭାତେ ରଥମାରୁହ୍ଯ ସଗଣଃ ସତ୍ଵରଂ ମୁଦା । ଲୀଲାମାତ୍ରେଣ ପ୍ରଯଯୌ ଶ୍ରୃଗାଲୋ ନୃପତିର୍ଯତଃ
ପ୍ରଭାତେ ଚାରିଏ ଦିଗରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ, ରଥ ଚଢ଼ି ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଖେଳ କରୁଥିବା ଭାବରେ ଶୃଗାଳ ରାଜା ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ରୃଗାଲୋ ଵାର୍ତାଂ ତାଂ କୃତ୍ରିମଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ । ଆଜଗାମ ହରେଃ ସ୍ଥାନଂ ଯୁଦ୍ଧାଯ ସଗଣଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ଖବର ଶୁଣି, ଚତୁର୍ବାହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶୃଗାଳ ନିଜେ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ହରିଙ୍କ ଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସିଲେ।
କୃଷ୍ଣଶ୍ଚକ୍ରେ ଚ ସଂଭାଷାଂ ମିତ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଚ ଲୌକିକୀମ୍ । ଆଶ୍ଲେଷଂ ମଧୁରାଲାପଂ ସ୍ନିଗ୍ଧନେତ୍ରଶ୍ଚ ସସ୍ମିତଃ
କୃଷ୍ଣ ସାଧାରଣ ଓ ବନ୍ଧୁସ୍ନେହ ଭରା କଥା କହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଲେ, ମଧୁର କଥା କହିଲେ, ସ୍ନେହଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ହସିଲେ।
ରାଜା ନିମନ୍ତ୍ରଣଂ ଚକ୍ରେ କୃଷ୍ଣୋ ନ ସ୍ଵୀଚକାର ତତ୍ । ଉଵାଚ କୃଷ୍ଣଭୀତଶ୍ଚତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦମ୍ଭଂ ଚ ଦର୍ଶନାତ୍
ରାଜା ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ସେଥିରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲେନାହିଁ; କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭୟଭିତ ଦେଖି, ଗର୍ବ ଓ ଅଭିମାନ ଛାଡ଼ି ସେ କହିଲେ।
ଶ୍ରୃଗାଲ ଉଵାଚ ଚକ୍ରେଣ ମଚ୍ଛିରଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ସୁଶୀଘ୍ରଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ଵ୍ରଜ । ପାପଃ ପତତୁ ଦେହୋଽଯମନିତ୍ଯୋ ନଶ୍ଵରସ୍ତଥା
ଶୃଗାଳ କହିଲେ: ତୁମ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦ୍ୱାରକାକୁ ଦ୍ରୁତ ଯାଅ; ଏହି ପାପୀ, ଅସ୍ଥାୟୀ ଓ ନଶ୍ୱର ଦେହ ପଡ଼ିଯାଉ।
ଅହଂ ସୁଭଦ୍ରସ୍ତେ ଦ୍ଵାରି ଜଯଶ୍ଚ ଵିଜଯୋ ଯଥା । ସର୍ଵ ଜାନାସି ସର୍ଵଜ୍ଞ ମା ଵିଲମ୍ବଂ କୁରୁ ପ୍ରଭୋ
ମୁଁ ସୁଭଦ୍ରା, ତୁମ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ରହିଛି, ଯେପରିକି ଜୟ ଓ ବିଜୟ ଥିଲେ । ତୁମେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଛ, ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ମୋ ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଶାପେନ ଭ୍ରଷ୍ଟୋଽହଂ କାଲଃ ପୂର୍ଣୋ ବଭୂଵ ମେ । ଶତଵର୍ଷେଣ ଶାପାନ୍ତେ ଯାସ୍ଯମି ଭଵନଂ ତଵ
ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଶାପରେ ମୁଁ ପତିତ ହୋଇଛି, ଏବେ ମୋର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା । ଶତବର୍ଷ ପରେ ଶାପ ଶେଷ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମ ଗୃହକୁ ଯିବି ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ପୂର୍ଵ ମାଂ ମିତ୍ର ପ୍ରହର ପଶ୍ଚାଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ କରୋଭ୍ଯହମ୍ । ସର୍ଵ ଜାନାମି ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସ ଯଥାସୁଖମ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପ୍ରଥମେ, ମୋ ବନ୍ଧୁ, ମୋତେ ଆଘାତ କର; ପରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି । ମୁଁ ସବୁକିଛି ଜାଣେ; ହେ ଶିଶୁ, ଚାହିଁଲେ ଯେପରି ଯାଉଛ, ଭଲରେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଉ ।
ଶ୍ରୃଗାଲୋ ଦଶବାଣାଂଶ୍ଚ ଚିକ୍ଷେପ ମାଧଵଂ ପ୍ରତି । ତେ ପ୍ରଣଭ୍ଯ ଯଯୁଃ ଶୀଘ୍ରମାକାଶଂ କାଲରୂପିମଃ
ଶୃଗାଳ ଦଶଟି ବାଣ ମାଧବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ କାଳର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ପ୍ରଣାମ କରି ତୁରନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଚଲିଗଲେ ।