ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଚିକ୍ଷେପ କାମଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଲୀଲଯା । ଗଦାଂ ଚକ୍ଷେପ ଚ ସ୍କନ୍ଦଃ ପ୍ରାତଃ ସୂର୍ଯସମପ୍ରଭାମ୍
କାମ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ, କାର୍ତିକେୟ ସହଜରେ ତାହାକୁ ଚିରିଦେଲେ । ସ୍କନ୍ଦ ପ୍ରଭାତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗଦା ଛାଡିଲେ ।
ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତ୍ରେଣ କାମଶ୍ଚ ନିର୍ଵାଣଂ ଚ ଚକାର ସଃ । ନାରାଯଣସ୍ତ୍ରଂ ସ୍କନ୍ଦଶ୍ଚ ପ୍ରାକ୍ଷିପଚ୍ଚ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ
କାମ ବିଷ୍ଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଦାକୁ ନିର୍ବାପିତ କରିଦେଲେ । ସ୍କନ୍ଦ ତ୍ୱରାରେ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ ।
ପପାତ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୂମୌ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ କୃଷ୍ଣଶିକ୍ଷଯା । ସ୍କନ୍ଦଃ ଶକ୍ତିଂ ଚ ଚିକ୍ଷେପ ପ୍ରଲଯଗ୍ନିସମପ୍ରଭାମ୍
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡିଲେ । ସ୍କନ୍ଦ ପ୍ରଳୟ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତି ଛାଡିଲେ ।
କାମୋ ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରେଣ ନିର୍ଵାଣଂ ଚ ଚକାର ତାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ କାର୍ତିକୋ ରଣମୂର୍ଧନି
କାମ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିକୁ ନିର୍ବାପିତ କରିଦେଲେ । କାର୍ତିକେୟ ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରେଣାପି କାମଶ୍ଚ ନିର୍ଵାଣଂ ଚ ଚକାର ସଃ । ଜଗ୍ରାହ କାର୍ତିକଂ କୋପାଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ପାଶୁପତଂ ତଦା
ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କାମଦେବ ନଶ୍ୱରତା ଆଣିଲେ; ପରେ କ୍ରୋଧରେ ସେ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ।
ନିଦ୍ରାସ୍ତ୍ରେଣାପି ମଦନୋ ନିଦ୍ରିତଂ ଚ ଚକାର ତମ୍ । କାର୍ତିକଂ ନିଦ୍ରିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବାଣଂ ଚ ଜୃମ୍ଭିତଂ ତଥା
ନିଦ୍ରା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଦନ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଘୁମେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ; କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଘୁମେ ଏବଂ ବାଣ ଜମାଇଥିବାକୁ ଦେଖି,
କୋପାତ୍କାମଂ ଚ ସରଥଂ ଜଗ୍ରାହ ଭଦ୍ରକାଲିକା । କ୍ରୋଡେ କୃତ୍ଵା ଚ ବାଣଂ ଚ ସ୍କନ୍ଦଂ ଚ ଜଗତାଂ ପ୍ରସୂଃ
ତେବେ କ୍ରୋଧରେ ଭଦ୍ରକାଳୀ କାମଦେବ ସହ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଧରିନେଲେ; ବାଣ ଓ ସ୍କନ୍ଦକୁ ଆପଣଙ୍କ ଝୋଳିରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ,
ରଣସ୍ଥଲାଚ୍ଚ ପ୍ରଯଯୌ ଯତ୍ରୈଵ ପାର୍ଵତୀ ସତୀ । କାର୍ତିକଂ ବୋଧଯାମାସ ବାଣଂ ସୁସ୍ଥଂ ଚକାର ସା
ସେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାର୍ବତୀ ଥିଲେ; ସେ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଜଗାଇଲେ ଏବଂ ବାଣଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ଥ କରିଦେଲେ।
ସହସାସରଥଃ କାମୋ ନାସାରନ୍ଧ୍ରେଣ ଵର୍ତ୍ମନା । ବହିର୍ବଭୂଵ ସଂତ୍ରସ୍ତଃ ପ୍ରଯଯୌ ଚ ରଣସ୍ଥଲମ୍
ହଠାତ୍ କାମଦେବ ତାଙ୍କର ରଥ ସହ ନାକର ରାସ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ପରେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଫେରିଆସିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍କା କାମଂ ଚ ସରଥଂ ଜହସୁର୍ଯାଦଵାସ୍ତଦା । ସର୍ଵେ ଶୈଵାଶ୍ଚ ତତ୍ରସ୍ଥାଃ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠା ଭଯକୁଲାଃ
କାମଦେବ ତାଙ୍କର ରଥ ସହ ଦେଖି, ସେଇ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଯାଦବ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଶିବଭକ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଗଳା ଶୁଖିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ଭୟରେ ଭରିଥିଲେ।
ଅଥ ବାଣଃ ପୁନଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରଥମାରୁହ୍ଯ କୋପତଃ । କାର୍ତିକେଯଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ଯୁଦ୍ଧାଯ ପୁନରାଗତଃ
ତାପରେ ବାଣ ପୁଣି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଚଢ଼ିଲେ; ଏବଂ ପୁଣି ଜୀବନ୍ତ ହୋଇ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଫେରିଲେ।
ବାଣଃ ପଞ୍ଚ ଶରାଂଶ୍ଚୈଵ ଚିକ୍ଷେପ ରଣମୂର୍ଧନି । ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରେଣ ଚିଚ୍ଛେଦ ବଲଦେଵୋ ମହାବଲଃ
ବାଣ ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚଟି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ; ବଳଶାଳୀ ବଳରାମ ଏହି ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ତୀର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ।
ରଥଂ ବଭଞ୍ଜ ବାଣସ୍ଯ ଲାଙ୍ଗଲେନ ଚ ଲାଙ୍ଗଲୀ । ଜଘନ ସୂତମଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ମୁସଲେନାଵଲୀଲଯା
ଲାଙ୍ଗଳଧାରୀ ବଳରାମ ତାଙ୍କର ଲାଙ୍ଗଳ ଦ୍ୱାରା ବାଣଙ୍କର ରଥ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ; ତାଙ୍କର ମହାବଳୀ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ।
କୁର୍ଵନ୍ତମୁଦ୍ଯମଂ ଛେତ୍ତୁଂ ହଲିନଂ ଚ ମହାବଲଃ । କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରୋ ଭଗଵାନ୍ଵାରଯାମାସ ଲୀଲଯା
ବଳଶାଳୀ ବଳରାମ ଆଉ ଆଘାତ ଦେବାକୁ ଯେଉଁବେଳେ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିଲେ, ଭଗବାନ କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ର ସହଜରେ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଦେଲେ।
ରଥଂ କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସ୍ଯ ବଭଞ୍ଜ ଲାଙ୍ଗଲୀ ରୁଷା । ହଲେନ ସୂତମଶ୍ଵାଶ୍ଚ ଜଧାନ ରଣମୂର୍ଧନି
ଲାଙ୍ଗଳଧାରୀ ବଳରାମ କ୍ରୋଧରେ କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କର ରଥ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ; ତାଙ୍କର ଲାଙ୍ଗଳ ଦ୍ୱାରା ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ମାରିଦେଲେ।
କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରଃ କୋପେନ ଚିକ୍ଷେପ ଜଵରମୁଲ୍ଵଣମ୍ । ବଭୂଵୁର୍ଯାଦଵାଃ ସର୍ଵେ ଜ୍ଵରାକ୍ରାନ୍ତା ହରିଂ ଵିନା
କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱର ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ହରି ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ସେଇ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣଃ ସସର୍ଜ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଜ୍ଵରମ୍ । ତଂ ଚିକ୍ଷେପ ଜ୍ଵରଂ ହନ୍ତୁଂ ମାହେଶଂ ରଣମୂର୍ଧନି
ଏହା ଦେଖି ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେଇ ଜ୍ୱରକୁ ମାହେଶ୍ୱର ଜ୍ୱରକୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପଠାଇଲେ।
ବଭୂଵ ଜ୍ଵରଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ମୁହୂର୍ତମତିଦାରୁଣମ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵଜ୍ଵରନିଷ୍କାନ୍ତୋ ରଣମୀର୍ଧ୍ନି ପପାତ ସଃ
ଏହି ଦୁଇ ଜ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଜ୍ଵର ଉଵାଚ ପ୍ରଣାନ୍ରକ୍ଷ ଜଗନ୍ନାଥ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହ । ତ୍ଵମାତ୍ମା ପୁରୁଷଃ ପୁର୍ଣଃ ସର୍ଵତ୍ର ସମତା ତଵ
ଜ୍ୱର କହିଲେ: 'ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରୁଥିବା ଦୟାମୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ନିଜେ ଆତ୍ମା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତଠାରେ ତୁମର ସମତା ଅଛି।'
ଜ୍ଵରସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଂଜହାର ସ୍ଵକଂ ଜ୍ଵରମ୍ । ମାହେଶ୍ଵରୋ ଜ୍ଵରୋ ଭୀତୋ ରଣାଦେଵ ହି ନିର୍ଯଯୌ
ଜ୍ୱରଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ନିଜ ଜ୍ୱରକୁ ହଟାଇଦେଲେ; ମାହେଶ୍ୱର ଜ୍ୱର ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ପଳାଇଗଲା।
ବାଣଶ୍ଚ ପୁନରାଗତ୍ଯ ବାଣାନାଂ ଚ ସହସ୍ରକମ୍ । ଚିକ୍ଷେପ ମନ୍ତ୍ରପୂତଂ ଚ ପ୍ରଲଯାଗ୍ନିଶିଖୋପମମ୍
ବାଣ ପୁଣି ଫେରି, ହଜାର ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକି ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଏବଂ ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଥିଲେ।
ଫାଲ୍ଗୁନଃ ଶରଜାଲେନ ଵାରଯାମାସ ଲୀଲଯା । ଚିକ୍ଷେପ ଶକ୍ତିଂ ବାଣଶ୍ଚ ଗ୍ରୀଷ୍ମସୂର୍ଯସମପ୍ରଭାମ୍
ଅର୍ଜୁନ ତୀରର ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ଅଟକାଇଦେଲେ; ବାଣ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ଲୀଲଯା ତାଂ ଚ ସଵ୍ଯସାଚୀ ମହାବଲଃ । ସ ଜଗ୍ରାହ ପାଶୁପତଂ ଶତସୂର୍ଯସମପ୍ରଭମ୍
ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅର୍ଜୁନ ଅତି ସହଜରେ ସେଇ ଅସ୍ତ୍ରକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଶତସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଧରିନେଲେ।
ଅତ୍ଯର୍ଥମତିଘୋରଂ ଚ ଵିଶ୍ଵସଂହାରକାରକମ୍ ।ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟା ଚକ୍ରପାଣିଶ୍ଚ ଚକ୍ରଂ ଚିକ୍ଷେପ ଦାରୁଣମ୍
ସେ ଅସ୍ତ୍ର ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା। ଏହାକୁ ଦେଖି ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ଭୟାନକ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ହସ୍ତାନାଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ଚ ସପାଶୁପତମୁଲ୍ବଣମ୍ । ଚିଚ୍ଛେଦ ରଣମଧ୍ଯେ ଚ ପପାତାଚଲସିଂହଵତ୍
ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ସେ ହଜାର ହାତ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ରକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ବାଣ ପାହାଡ଼ରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ସିଂହ ପରି ଭୂମିକୁ ଲୁହିପଡ଼ିଲେ।
ଶସ୍ତ୍ରଂ ପାଶୁପତଂ ଚୈଵ ଯଯୌ ପଶୁପତେଃ କରମ୍ । ଅଵ୍ଯର୍ଥ ଦାରୁଣଂ ଲୋକେ ପ୍ରଲଯାଗ୍ନିଶିଖୋପମମ୍
ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ରଟି ପୁଣି ଶିବଙ୍କ ହାତକୁ ଫେରିଗଲା। ଏହାର ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ସଂସାରରେ ପ୍ରଳୟାଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ବାଣରକ୍ତସମୂହେନ ବଭୂଵ ଚ ମହାନଦଃ । ବାଣଃ ପପାତ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୀ ଵ୍ଯଥିତୋ ହତଚେତନଃ
ବାଣଙ୍କ ରକ୍ତ ଧାରାରୁ ଏକ ବଡ଼ ନଦୀ ତିଆରିହେଲା। ବାଣ ଅଚେତନ ଓ ବିନା ଚଳାଚଳରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତତ୍ରାଽଽଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ମହଦେଵୋ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ । ରୁରୋଦାଽଽଗତ୍ଯ ମୋହେନ ବାଣଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵକ୍ଷସି
ସେଠାରେ ଜଗତ୍ଗୁରୁ ଭଗବାନ ମହାଦେବ ଆସିଲେ। ମୋହବଶତଃ ବାଣଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଛାତିରେ ଧରି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଶିଵାଶ୍ରୁପତନେନୈଵ ସଂବଭୂଵ ସରୋଵରମ୍ । ଚେତନଂ କାରଯାମାସ କରୁମାସାଗରଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଶିବଙ୍କ ଅଶ୍ରୁ ପଡି ଏକ ଝିଲିକ ତିଆରିହେଲା। ଦୟାର ସାଗର ପ୍ରଭୁ ବାଣଙ୍କୁ ପୁଣି ସଚେତନ କରିଦେଲେ।
ବାଣାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଯତ୍ର ଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଚକ୍ରେ ପଦ୍ମାର୍ଚିତେ ପାଦପଦ୍ମେ ବାଣସମର୍ପଣମ୍
ବାଣଙ୍କୁ ନେଇ ଶିବ ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ପଦ୍ମାଙ୍କରେ ପୂଜିତ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ବାଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।