କିଂ ଵା ନ ଦଗ୍ଧଃ ପ୍ରଯଯୌ ନଭୋମଧ୍ଯଂ ସୁଦାରୁଣମ୍ । ଵହ୍ନିଂ ଚିକ୍ଷେପ ବାଣଶ୍ଚ ସାତ୍ଯକିର୍ଵାରୁଣେନ ଚ
କିଏ ଜଳିଗଲା ନାହିଁ? ଅସ୍ତ୍ର ଭୟାନକ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଉଠିଗଲା । ବାଣ ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ, ସାତ୍ୟକି ତାହାକୁ ବରୁଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ ।
ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ତାଲମାନଂ ନିର୍ଵାଣଂ ଚ ଚକାର ସଃ । ଚିଚ୍ଛେଦ ଵାରୁଣଂ ଘୋରଂ ପ୍ରଜଣ୍ଡଂ ଭୀମମୁଲ୍ବଣମ୍
ସାତ୍ୟକି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତାଳ ପରି ଅଗ୍ନିକୁ ନିର୍ବାପିତ କରିଦେଲେ । ଭୟଙ୍କର, ଭୀମ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ବରୁଣ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଚିରିଦେଲେ ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ସାତ୍ଯକିଶ୍ଚୈଵ ପାର୍ଜନ୍ଯେନାଵଲୀଲଯା । ଚିକ୍ଷେପ ପଵନଂ ବାଣଃ ପ୍ରଚଣ୍ଡଂ ଭୀମମୁଲ୍ବଣମ୍
ସାତ୍ୟକି ପର୍ଜନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ । ବାଣ ପରେ ଭୟାନକ ଓ ଭୀମ ପବନ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ସାତ୍ଯକିଶ୍ଚୈଵ ପର୍ଵତାଶ୍ତ୍ରେଣ ଲୀଲଯା । ନାରାଯଣସ୍ତ୍ରଂ ଚିକ୍ଷେପ ବାଣଶ୍ଚ ରଣମୂର୍ଧନି
ସାତ୍ୟକି ପର୍ବତ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ତାହାକୁ ଚିରିଦେଲେ । ବାଣ ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ ।
ସାତ୍ଯକିର୍ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୂମୌ ପପାତାର୍ଜୁନଶିକ୍ଷଯା । ମାହେଶ୍ଵରଂ ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ବାଣଃ ଶସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଵରଃ
ସାତ୍ୟକି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡିଲେ । ବାଣ, ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଧାନ, ମହାଶିବ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ ।
ସାତ୍ଯକିର୍ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତ୍ରେଣ ପ୍ରଵିଚ୍ଛେଦାଵଲୀଲଯା । ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ଚାପି ଚିକ୍ଷେପ ବାଣଶ୍ଚ ରଣମୂର୍ଧନି
ସାତ୍ୟକି ବିଷ୍ଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ । ବାଣ ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ ।
କ୍ଷଣଂ ଚକାର ନିର୍ଵାଣଂ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରେଣ ଚ ସାତ୍ଯକିଃ । ନାଗାସ୍ତ୍ରଂ ଚାପି ଚିକ୍ଷେପ ବାଣୋ ରଣଵିଶାରଦଃ
ସାତ୍ୟକି ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ତାହାକୁ ନିର୍ବାପିତ କରିଦେଲେ । ବାଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ, ନାଗ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ ।
ସାତ୍ଯକିର୍ଗାରୁଡେନୈଵ ସଂଜହାର କ୍ଷଣେନ ଚ । ଜଗ୍ରାହ ଶୂଲମଵ୍ଯର୍ଥଂ ଶଂକରସ୍ଯ ସୁଦାରୁଣମ୍
ସାତ୍ୟକି ଗରୁଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ । ପରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅଫଳ ଏବଂ ଭୟାନକ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଲେ ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ସାତ୍ଯକିର୍ଦୁର୍ଗା ଗଲେ ମାଲ୍ଯଂ ବଭୂଵ ହ । ଜଗ୍ରାହ ଧନୁଷା ବାଣୋ ବାଣଂ ପାଶୁପତଂ ତଥା
ସାତ୍ୟକି ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ମାଳା ପ୍ରକଟ ହେଲା । ବାଣ ଧନୁଷ ଉଠାଇଲେ ଓ ପାଶୁପତ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଧରିଲେ ।
ବାଣଂ ସବାଣଂ ଜୃମ୍ଭଂ ଚ ସାତ୍ଯକିଶ୍ଚ ଚକାର ହ । ବାଣଂ ତଂ ଜୃମ୍ଭିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାର୍ତିକେଯୋ ମହାବଲଃ
ବାଣ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସହ 'ଜ୍ରୁମ୍ଭ' ଅସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ । ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ 'ଜ୍ରୁମ୍ଭ' ଅସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ । ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାର୍ତିକେୟ—
ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଚିକ୍ଷେପ କାମଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଲୀଲଯା । ଗଦାଂ ଚକ୍ଷେପ ଚ ସ୍କନ୍ଦଃ ପ୍ରାତଃ ସୂର୍ଯସମପ୍ରଭାମ୍
କାମ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ, କାର୍ତିକେୟ ସହଜରେ ତାହାକୁ ଚିରିଦେଲେ । ସ୍କନ୍ଦ ପ୍ରଭାତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗଦା ଛାଡିଲେ ।
ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତ୍ରେଣ କାମଶ୍ଚ ନିର୍ଵାଣଂ ଚ ଚକାର ସଃ । ନାରାଯଣସ୍ତ୍ରଂ ସ୍କନ୍ଦଶ୍ଚ ପ୍ରାକ୍ଷିପଚ୍ଚ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ
କାମ ବିଷ୍ଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଦାକୁ ନିର୍ବାପିତ କରିଦେଲେ । ସ୍କନ୍ଦ ତ୍ୱରାରେ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ ।
ପପାତ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୂମୌ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ କୃଷ୍ଣଶିକ୍ଷଯା । ସ୍କନ୍ଦଃ ଶକ୍ତିଂ ଚ ଚିକ୍ଷେପ ପ୍ରଲଯଗ୍ନିସମପ୍ରଭାମ୍
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡିଲେ । ସ୍କନ୍ଦ ପ୍ରଳୟ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତି ଛାଡିଲେ ।
କାମୋ ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରେଣ ନିର୍ଵାଣଂ ଚ ଚକାର ତାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ କାର୍ତିକୋ ରଣମୂର୍ଧନି
କାମ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିକୁ ନିର୍ବାପିତ କରିଦେଲେ । କାର୍ତିକେୟ ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରେଣାପି କାମଶ୍ଚ ନିର୍ଵାଣଂ ଚ ଚକାର ସଃ । ଜଗ୍ରାହ କାର୍ତିକଂ କୋପାଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ପାଶୁପତଂ ତଦା
ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କାମଦେବ ନଶ୍ୱରତା ଆଣିଲେ; ପରେ କ୍ରୋଧରେ ସେ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ।
ନିଦ୍ରାସ୍ତ୍ରେଣାପି ମଦନୋ ନିଦ୍ରିତଂ ଚ ଚକାର ତମ୍ । କାର୍ତିକଂ ନିଦ୍ରିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବାଣଂ ଚ ଜୃମ୍ଭିତଂ ତଥା
ନିଦ୍ରା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଦନ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଘୁମେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ; କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଘୁମେ ଏବଂ ବାଣ ଜମାଇଥିବାକୁ ଦେଖି,
କୋପାତ୍କାମଂ ଚ ସରଥଂ ଜଗ୍ରାହ ଭଦ୍ରକାଲିକା । କ୍ରୋଡେ କୃତ୍ଵା ଚ ବାଣଂ ଚ ସ୍କନ୍ଦଂ ଚ ଜଗତାଂ ପ୍ରସୂଃ
ତେବେ କ୍ରୋଧରେ ଭଦ୍ରକାଳୀ କାମଦେବ ସହ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଧରିନେଲେ; ବାଣ ଓ ସ୍କନ୍ଦକୁ ଆପଣଙ୍କ ଝୋଳିରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ,
ରଣସ୍ଥଲାଚ୍ଚ ପ୍ରଯଯୌ ଯତ୍ରୈଵ ପାର୍ଵତୀ ସତୀ । କାର୍ତିକଂ ବୋଧଯାମାସ ବାଣଂ ସୁସ୍ଥଂ ଚକାର ସା
ସେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାର୍ବତୀ ଥିଲେ; ସେ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଜଗାଇଲେ ଏବଂ ବାଣଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ଥ କରିଦେଲେ।
ସହସାସରଥଃ କାମୋ ନାସାରନ୍ଧ୍ରେଣ ଵର୍ତ୍ମନା । ବହିର୍ବଭୂଵ ସଂତ୍ରସ୍ତଃ ପ୍ରଯଯୌ ଚ ରଣସ୍ଥଲମ୍
ହଠାତ୍ କାମଦେବ ତାଙ୍କର ରଥ ସହ ନାକର ରାସ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ପରେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଫେରିଆସିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍କା କାମଂ ଚ ସରଥଂ ଜହସୁର୍ଯାଦଵାସ୍ତଦା । ସର୍ଵେ ଶୈଵାଶ୍ଚ ତତ୍ରସ୍ଥାଃ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠା ଭଯକୁଲାଃ
କାମଦେବ ତାଙ୍କର ରଥ ସହ ଦେଖି, ସେଇ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଯାଦବ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଶିବଭକ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଗଳା ଶୁଖିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ଭୟରେ ଭରିଥିଲେ।
ଅଥ ବାଣଃ ପୁନଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରଥମାରୁହ୍ଯ କୋପତଃ । କାର୍ତିକେଯଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ଯୁଦ୍ଧାଯ ପୁନରାଗତଃ
ତାପରେ ବାଣ ପୁଣି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଚଢ଼ିଲେ; ଏବଂ ପୁଣି ଜୀବନ୍ତ ହୋଇ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଫେରିଲେ।
ବାଣଃ ପଞ୍ଚ ଶରାଂଶ୍ଚୈଵ ଚିକ୍ଷେପ ରଣମୂର୍ଧନି । ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରେଣ ଚିଚ୍ଛେଦ ବଲଦେଵୋ ମହାବଲଃ
ବାଣ ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚଟି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ; ବଳଶାଳୀ ବଳରାମ ଏହି ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ତୀର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ।
ରଥଂ ବଭଞ୍ଜ ବାଣସ୍ଯ ଲାଙ୍ଗଲେନ ଚ ଲାଙ୍ଗଲୀ । ଜଘନ ସୂତମଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ମୁସଲେନାଵଲୀଲଯା
ଲାଙ୍ଗଳଧାରୀ ବଳରାମ ତାଙ୍କର ଲାଙ୍ଗଳ ଦ୍ୱାରା ବାଣଙ୍କର ରଥ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ; ତାଙ୍କର ମହାବଳୀ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ।
କୁର୍ଵନ୍ତମୁଦ୍ଯମଂ ଛେତ୍ତୁଂ ହଲିନଂ ଚ ମହାବଲଃ । କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରୋ ଭଗଵାନ୍ଵାରଯାମାସ ଲୀଲଯା
ବଳଶାଳୀ ବଳରାମ ଆଉ ଆଘାତ ଦେବାକୁ ଯେଉଁବେଳେ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିଲେ, ଭଗବାନ କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ର ସହଜରେ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଦେଲେ।
ରଥଂ କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସ୍ଯ ବଭଞ୍ଜ ଲାଙ୍ଗଲୀ ରୁଷା । ହଲେନ ସୂତମଶ୍ଵାଶ୍ଚ ଜଧାନ ରଣମୂର୍ଧନି
ଲାଙ୍ଗଳଧାରୀ ବଳରାମ କ୍ରୋଧରେ କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କର ରଥ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ; ତାଙ୍କର ଲାଙ୍ଗଳ ଦ୍ୱାରା ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ମାରିଦେଲେ।
କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରଃ କୋପେନ ଚିକ୍ଷେପ ଜଵରମୁଲ୍ଵଣମ୍ । ବଭୂଵୁର୍ଯାଦଵାଃ ସର୍ଵେ ଜ୍ଵରାକ୍ରାନ୍ତା ହରିଂ ଵିନା
କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱର ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ହରି ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ସେଇ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣଃ ସସର୍ଜ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଜ୍ଵରମ୍ । ତଂ ଚିକ୍ଷେପ ଜ୍ଵରଂ ହନ୍ତୁଂ ମାହେଶଂ ରଣମୂର୍ଧନି
ଏହା ଦେଖି ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେଇ ଜ୍ୱରକୁ ମାହେଶ୍ୱର ଜ୍ୱରକୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପଠାଇଲେ।
ବଭୂଵ ଜ୍ଵରଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ମୁହୂର୍ତମତିଦାରୁଣମ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵଜ୍ଵରନିଷ୍କାନ୍ତୋ ରଣମୀର୍ଧ୍ନି ପପାତ ସଃ
ଏହି ଦୁଇ ଜ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଜ୍ଵର ଉଵାଚ ପ୍ରଣାନ୍ରକ୍ଷ ଜଗନ୍ନାଥ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହ । ତ୍ଵମାତ୍ମା ପୁରୁଷଃ ପୁର୍ଣଃ ସର୍ଵତ୍ର ସମତା ତଵ
ଜ୍ୱର କହିଲେ: 'ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରୁଥିବା ଦୟାମୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ନିଜେ ଆତ୍ମା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତଠାରେ ତୁମର ସମତା ଅଛି।'
ଜ୍ଵରସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଂଜହାର ସ୍ଵକଂ ଜ୍ଵରମ୍ । ମାହେଶ୍ଵରୋ ଜ୍ଵରୋ ଭୀତୋ ରଣାଦେଵ ହି ନିର୍ଯଯୌ
ଜ୍ୱରଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ନିଜ ଜ୍ୱରକୁ ହଟାଇଦେଲେ; ମାହେଶ୍ୱର ଜ୍ୱର ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ପଳାଇଗଲା।