ତତ୍ରାଽଽଯଯୌ ଗଣେଶଶ୍ଚ କାର୍ତିକେଯଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ବାଣଶ୍ଚ ଵୀରଭଦ୍ରଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ନନ୍ଦୀ ସୁନନ୍ଦକଃ
ସେଠାକୁ ଗଣେଶ, ବଳଶାଳୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ବାଣ, ବୀରଭଦ୍ର, ନନ୍ଦି ଏବଂ ସୁନନ୍ଦକ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ମହାକାଲୋ ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ହ୍ଯଥାଷ୍ଟୌଂ ଭୈରଵାସ୍ତଥା । ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚାପି ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରା ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶୈଵ ତେ
ମହାକାଳ, ମହାମନ୍ତ୍ରୀ, ଏହିପରି ଆଠ ଜଣ ଭୈରବ, ସିଦ୍ଧମାନେ, ଯୋଗୀମାନେ ଏବଂ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ମଣିଭଦ୍ରଃ ସମାଯଯୌ । ସିହଦ୍ଵାରେ ସ୍ଵଯଂ ଦ୍ଵାରୀ ତଭୀଶ୍ଵରମୁଵାଚ ସଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ମଣିଭଦ୍ର ଆସିଲେ; ସେ ସିଂହଦ୍ୱାରରେ ନିଜେ ଦ୍ୱାରପାଳ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଗଣନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମଣିଭଦ୍ର ଉଵାଚ ଅସଂଖ୍ଯାନି ଚ ସୈନ୍ଯାନି ଯାଦଵାନାଂ ମହେଶ୍ଵର । ବଲଦେଵଶ୍ଚ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସାମ୍ବଶ୍ଚ ସାତ୍ଯକିସ୍ତଥା
ମଣିଭଦ୍ର କହିଲେ: 'ମହେଶ୍ୱର, ଏଠାରେ ଅନେକ ଯାଦବ ସେନା ଆସିଛନ୍ତି, ବଳରାମ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ ଏବଂ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଆସିଛନ୍ତି।'
ରାଜା ମହୋଗ୍ରସେନଶ୍ଚ ଭୀମଶ୍ଚ ସ୍ଵଯମର୍ଜୁନଃ । ଅକ୍ରୂନଶ୍ଚୋଦ୍ଯଵଶ୍ଚୈଵ ଜଯନ୍ତଃ ଶକ୍ରନନ୍ଦନଃ
'ମହୋଗ୍ରସେନ ରାଜା, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ନିଜେ, ଅକୃର, ଉଦ୍ଧବ ଏବଂ ଜୟନ୍ତ, ଯିଏ ଶକ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।'
ରତ୍ନେନଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣରଥେନ୍ଦ୍ରେ ସୁମନୋହରେ । ଵିଧେର୍ଵିଧାତା ଭଗଵାଞ୍ଛ୍ରୀକୃଷ୍ଣଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ
'ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିର ରସରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅତି ଶୋଭାମୟ ରଥରେ, ସେଠି ଭାଗ୍ୟର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପରମେଶ୍ୱର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବସିଛନ୍ତି।'
ସପ୍ତଭିଃ ପାର୍ଷଦୈଗୋଂପୈଃ ସେଵିତଃ ଶ୍ଵେତଯାମରୈଃ । କନ୍ଦର୍ପକୋଟିଲୀଲାଭୋ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତଃ
'ସେ ସପ୍ତ ଜଣ ପ୍ରଧାନ ସହଚରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚର୍ଯ୍ୟିତ, ଧଳା ଯାମର ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ, କୋଟି କାମଦେବଙ୍କ ରୂପ ରହିଛି, ଏବଂ ଭୃଷ୍ଟି ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।'
ଦଧାର ଚକ୍ରମତୁଲଂ କୋଟିସୂର୍ଯସମପ୍ରଭମ୍ । ଗଦାଂ କୌମୋଦକୀଂ ଶୂଲମଵ୍ଯର୍ଥଂ ସଂନିଧାଯ ଚ
'ସେ ଅତୁଳନୀୟ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭା ଦେଉଛି, କୌମୋଦକୀ ଗଦା ଏବଂ ଅପରାଜିତ ଶୂଳ ନିକଟରେ ରଖିଛନ୍ତି।'
ରଥମଧ୍ଯେ ମହାଶଙ୍ଖଂ ଵିଶ୍ଵସଂହାରକାରଣମ୍ । ମହାରଥାନାଂ ଲକ୍ଷୈଶ୍ଚ ରଥାନାଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟିଭିଃ
'ରଥର ମଧ୍ୟରେ ମହାଶଂଖ ରହିଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ନାଶକାରଣ, ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହାରଥ ଓ ତିନି କୋଟି ରଥ ସହିତ।'
ତ୍ରିକୋଟିଭିର୍ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ମଲ୍ଲାନାଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟିମିଃ । ଶତକୋଟିଭିରଶ୍ଵାନାଂ ଚର୍ମିଣାଂ ତଚ୍ଚତୁର୍ଗୁଣୈଃ
'ତିନି କୋଟି ଗଜପତି, ତିନି କୋଟି ମଲ୍ଲ, ଶତ କୋଟି ଘୋଡ଼ା, ଏବଂ ତାହାର ଚାରିଗୁଣା ରଥଚାଳକ ଏହି ସେନାରେ ଅଛନ୍ତି।'
ଖଡ୍ଗିନାଂ ତତ୍ସପ୍ତଗୁଣୈର୍ଦ୍ଵିଗୁଣୈସ୍ତଦ୍ଧନୁଷ୍ମତାମ୍ । ଏଭିଃ ସାର୍ଧ ଚ ତ୍ଵରିତମାଯଯୌ ଶୋଣିତଂ ପୁରମ୍
ତଳୱାର ଧାରଣ କରୁଥିବା ସାତଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଓ ତାହାଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣ ଶକ୍ତି ଥିବା ଧନୁର୍ଧାରୀମାନେ ସହିତ, ସେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଶୋଣିତପୁରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପରିତୋ ଵେଷ୍ଟଯାମାସ ଲଙ୍କାଂ ଦାଶରଥିର୍ଯଥା । ସହସ୍ରତାଲମାନାଂ ଚ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖୋଜ୍ଜ୍ଵଲାମ୍
ସେ ଲଙ୍କାକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରିଦେଲେ, ଯେପରି ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ଘେରିଥିଲେ, ଏବଂ ହଜାର ତାଳଗଛ ଦେଖିବାକୁ ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଚମକୁଥିଲା।
ଊର୍ଧ୍ଵେ ଚ ପରିଖାଯୁକ୍ତାଂ ଦୁର୍ଲଙ୍ଧ୍ଯାମସୁରୈଃ ସୁରୈଃ । ସ୍ଵର୍ଗଗଙ୍ଗାମ୍ବୁରାଶୀନାଂ ସମୂହୈର୍ଵୃଷ୍ଟିଭିସ୍ତଥା
ଉପରେ ଏମିତି ଏକ ଖାଲି ରହିଥିଲା, ଯାହା ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଚାଲିପାରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ଏବଂ ମେଘମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଗଙ୍ଗା ଓ ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଭଳି ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ରୋ ଗରୁଡଃ ସାକ୍ଷାନ୍ନିର୍ଵାଣଂ ଚ ଚକାର ସଃ । ମଣୀନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣଂ ପ୍ରାକାରାଭ୍ରଂଲିହଂ ପୁରମ୍
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା ଗରୁଡ଼ ସ୍ୱୟଂ ଏଠାରେ ମୋକ୍ଷ ଦେଲେ; ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଚୀର ମେଘକୁ ଛୁଇଁଯାଉଥିଲା।
ବଭଞ୍ଜ ଲକ୍ଷଂ ମଲ୍ଲାନାଂ ବଲଦେଵଶ୍ଚ ଲାଙ୍ଗଲୈଃ । ଉଦ୍ଯାନାନାଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଂ ଚ ଚକାରୋତ୍ପାଟନଂ ପ୍ରଭୋ
ବଳରାମ ତାଙ୍କ ହଳ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଲକ୍ଷ ମଲ୍ଲମାନେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏବଂ ହେ ପ୍ରଭୁ, ତିନି ଲକ୍ଷ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଉପଡ଼ିଦେଲେ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାଦ୍ଵାରଂ ଦ୍ଵାରପାଲାନ୍ନିପତ୍ଯ ଚ । ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାଦେଵଶ୍ଚୋଵାଚ ସୁରସଂସଦି
ସେ ବଡ଼ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦ୍ୱାରପାଳମାନେକୁ ପଡ଼ିଯାଇ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାଦେବ ଦେବମଣ୍ଡଳରେ କହିଲେ।
ପାର୍ଵତୀ ଭଦ୍ରକାଲୀ ଚ ସ୍କନ୍ଦଂ ଗଣପତିଂ ତଥା । ଅଷ୍ଟୌ ଚ ଭୈରଵାଂଶ୍ଚୈଵ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଵୀରଭଦ୍ରକମ୍ ମହାକାଲଂ ନନ୍ଦିନଂ ଚ ସର୍ଵାନ୍ସେନାପତୀନ୍ନଵ
ପାର୍ବତୀ, ଭଦ୍ରକାଳୀ, ସ୍କନ୍ଦ, ଗଣପତି, ଆଠ ଭୈରବ, ରୁଦ୍ରମାନେ, ବୀରଭଦ୍ର, ମହାକାଳ, ନନ୍ଦି ଏବଂ ସମସ୍ତ ସେନାପତିମାନେ—
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ଗୋଲୋକନାଥୋ ଭଗଵାଂଶ୍ଚକ୍ରପାଣିଃ ସମାଗତଃ । ଵିଶ୍ଵୌଘଂ ଭଙ୍କ୍ତୁମୀଶୋ ଯଃ କ୍ଷଣେନ ନଗରଂ ଚ କିମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ: ଗୋଲୋକର ନାଥ, ଭଗବାନ ଚକ୍ରଧାରୀ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ସେନା ଓ ନଗରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରନ୍ତି—ତେବେ ଆଉ କଣ?
ସର୍ଵୋପାଯୈଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ତେ ବାଣଂ ରକ୍ଷନ୍ତୁ ଯତ୍ନତଃ । ବାଣୋ ଗଚ୍ଛତୁ ସଂଗ୍ରାମଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଲମ୍ବୋଦରଂ ପରମ୍
ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ବାଣଙ୍କୁ ସାବଧାନରେ ରକ୍ଷା କର; ବାଣ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଉ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲମ୍ବୋଦରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି।
ବାଣସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣୋ ସ୍କନ୍ଦଃ ପୁରତଶ୍ଚ ଗଣେଶ୍ଵରଃ । ଵାମେ ଚ ଭୈରଵା ରୁଦ୍ରାଃ ସ୍ଵଯଂ ନନ୍ଦୀ ସହାରଥଃ
ବାଣଙ୍କର ଡାହାଣପଟେ ସ୍କନ୍ଦ, ସାମ୍ନାରେ ଗଣପତି, ବାମପଟେ ଭୈରବ ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ, ନନ୍ଦି ସ୍ୱୟଂ ରଥ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ମହାକାଲୋ ଵୀରଭଦ୍ରୋ ଯେ ଚାନ୍ଯୋ ସୈନିକାସ୍ତଥା । ଊର୍ଧ୍ଵେ ଦୁର୍ଗା ଭଦ୍ରକାଲୀ ହ୍ଯଗ୍ରଣ୍ଡା ଚ କୋଟରୀ
ମହାକାଳ, ବୀରଭଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସେନାମାନେ ମଧ୍ୟ; ଉପରେ ଦୁର୍ଗା, ଭଦ୍ରକାଳୀ, ଅଗ୍ରଣ୍ଡା ଓ କୋଟରୀ ଅଛନ୍ତି।
ବାଣଂ ରକ୍ଷ ମହାଭାଗେ ଦୁର୍ଗେ ଦୁର୍ଗତିନାଶିନି । କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଭଵତୀ ଶକ୍ତିସ୍ତେନ ନାରାଯଣୀ ସ୍ମୃତା
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି ଦୁର୍ଗା, ଦୁଃଖ ନାଶକାରିଣୀ, ବାଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶକ୍ତି, ଏହି କାରଣରୁ ତୁମକୁ ନାରାୟଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଷ୍ଣୁମାଯେ ଜଗନ୍ମାତଃ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲମଙ୍ଗଲେ । ଅଵ୍ଯର୍ଥାଚ୍ଚକ୍ରସାରଚ୍ଚ ରକ୍ଷ ବାଣଂ ସୁଦର୍ଶନାତ୍
ହେ ବିଷ୍ଣୁମାୟା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଚୁକ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଅପାୟରୁ ରକ୍ଷା କର।
ବାଣଃ ପ୍ରିଯୋ ମେ ସର୍ଵେମ୍ଯୋ ଗଣେଶାତ୍କାର୍ତିକାଦପି । ବାଣମୂର୍ଧ୍ନି କରଂ ଧେହି ପାଦାବ୍ଜରଜସା ସହ
ବାଣ ମୋ ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ, ଗଣେଶ ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ; ବାଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ତୁମ ହାତ ଓ ତୁମ ଚରଣର ଧୂଳି ରଖ।
ଶିଵସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ । ପ୍ରହସ୍ଯୋଵାଚ ମଧୁରଂ ଯାଥାର୍ଥ୍ଯଂ ସମଯୋଚିତମ୍
ଶିବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖ ନାଶକାରିଣୀ ଦୁର୍ଗା ହସିଲେ ଏବଂ ମଧୁର, ସଠିକ୍ ଓ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କହିଲେ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ମଣିରତ୍ନାଦିକଂ ଯଦ୍ଯନ୍ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯହୀରକମ୍ । ସର୍ଵସ୍ଵଂ କନ୍ଯକାମୂଷାଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ମଣି, ମୁକ୍ତା, ପଦ୍ମରାଗ, ହୀରା ଓ ଅନ୍ୟ ରତ୍ନ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଧନ, କନ୍ୟା ଓ ରତ୍ନଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ମହିଳାମାନେ—
ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷାଢ୍ଯମନିରୁଦ୍ଧଂ ପରଂ ଵରମ୍ । ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦେହି ବାଣ କୃଷ୍ଣାଯ ପରମାତ୍ମନେ
ରତ୍ନଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁଣ ଥିବା ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଆଗରେ ରଖ; ବାଣ, ତାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦିଅ।
ରାଜ୍ଯଂ କୁରୁଷ୍ଵ ନିର୍ଵିଘ୍ନଂ କିଂ ଯୁଦ୍ଧମାତ୍ମନା ସହ । ଯସ୍ମିନ୍ଗତେ ଗତାଃ ପ୍ରାଣାଃ କ ଜୀଵଶ୍ଚୈନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ ସହ । ଶକ୍ତିଶ୍ଚାହଂ ମନୋ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯଂ ଜ୍ଞାନାତ୍ମକଂ ଶିଵଃ
ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ତୁମ ରାଜ୍ୟ କର; ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର କଣ ଅର୍ଥ? ପ୍ରାଣ ଚାଲିଗଲେ, କିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ ରହିଥାଏ? ମୁଁ ଶକ୍ତି, ମନ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ଶିବ ସ୍ୱୟଂ ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ।
ସଦ୍ଯଃ ପତତି ଦେହଶ୍ଚ ଶିଵଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଶଵୋ ଭଵେତ୍ । କୋ ଵା ତିଷ୍ଠତି ସଂଗ୍ରାମେ ଚକ୍ରସ୍ଯ ତେଜସା ଶିଵ
ତୁରନ୍ତ ଦେହ ପଡ଼ିଯାଏ, ଶିବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ ମଣିଷ ମୃତଦେହ ହୋଇଯାଏ; ତୁମର ଚକ୍ରର ତେଜ ପାଖରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଟିକିପାରିବ, ଶିବ?
ନାଽଽତ୍ମାଽଽକାଶୋ ବାଣଵିଦ୍ଧୋ ଯୁଦ୍ଧଂ କିଂ ସ୍ଵାତ୍ମନା ସହ । ପରମାତ୍ମା ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହଃ
ନ ଆତ୍ମା, ନ ଆକାଶ କେବେ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୁଏନାହିଁ; ନିଜ ଆତ୍ମା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର କଣ ଅର୍ଥ? ସମସ୍ତଙ୍କର ପରମାତ୍ମା ଭକ୍ତଙ୍କ ଉପରେ କୃପା କରି ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି।