ମଯା ପ୍ରସ୍ଥାପିତଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ମହାଯୁଦ୍ଧେ ସୁଦାରୁଣେ । ମୃତୋ ବାଣଶ୍ଚ ସଂଗ୍ରାମେ ତେନ ସ୍କନ୍ଦେନ ରକ୍ଷିତଃ
ମୁଁ ସ୍କନ୍ଦକୁ ଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପଠାଇଥିଲି; ବାଣା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା ପାଇଲେ।
ସ୍କନ୍ଦାନିରୁଦ୍ଧଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧେ ସମତ୍ଵଂ ତୁ ଗଣେଶ୍ଵର । ଅଷ୍ଟୌ ଚ ଭୈରଵାଃ ସର୍ଵେ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶୈଵ ତେ
ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମତା ଥିଲା, ହେ ଗଣମାନ୍ୟ; ସମସ୍ତ ଆଠ ଭୈରବ ଓ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ଚ ଵସଵଶ୍ଚୈତେ ଦେଵାଃ ଶକ୍ରାଦଯସ୍ତଥା । ତଥୈଵ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯାଃ ସର୍ଵେ ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରାସ୍ତଥା
ଏହି ଆଠ ଜଣ ବସୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବତାମାନେ, ଏହିପରି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟମାନେ—
ଦେଵାନାମଗ୍ରଣୀଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ବାଣଶ୍ଚ ସଗଣସ୍ତଥା । ସର୍ଵେ ତେ ଚାନିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ସଂଗ୍ରାମେ ଜେତୁମକ୍ଷମାଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ସ୍କନ୍ଦ, ବାଣ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ, ସେମାନେ ସହିତ ଅନିରୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅନିରୁଦ୍ଧଃ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ କାମ ଏଵ ଚ । ବଲଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଶେଷଃ କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ପ୍ରକୃତେଃ ପରଃ
ଅନିରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କାମଦେବ, ବଳରାମ ସ୍ୱୟଂ ଶେଷନାଗ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରକୃତିରୁ ଉପରେ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ବାଣଂ ରକ୍ଷ ଗଣେଶ୍ଵର । ଭଵାଞ୍ଶୁଭସ୍ଵରୂପଶ୍ଚ ଵିଘ୍ନଖଣ୍ଡନକାରକଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ଗଣପତି, ବାଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଶୁଭ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛ, ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିଥିବା।
ଆରାଦାଯାସ୍ଯତି ହରିର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ସୁଦର୍ଶନମ୍ । ଅଵ୍ଯର୍ଥମସ୍ତ୍ରପ୍ରଵରଂ ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭମ୍
ଶୀଘ୍ର ହରି ଦେବତା ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଧରି ଆସିବେ, ଯାହା ଅପରାଜିତ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ କୋଟି ସମ ପ୍ରଭା ଉତ୍ସର୍ଗ କରେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ବାଣଯୁଦ୍ଧେ ଶିଵଲମ୍ବୋଦରସଂo ସପ୍ତଦଶାଧିକଶାତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡରେ ନାରଦଙ୍କ କଥାନୁସାରେ 'ଶିବ ଓ ଲମ୍ବୋଦରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ବାଣଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ' ନାମକ ସତରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥାଷ୍ଟାଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଗଣେଶଂ ବୋଧଯିତ୍ଵା ତୁ ଶଂଭୁରମ୍ଯନ୍ତରଂ ଯଯୌ । ତତ୍ର ସିଂହାସନେ ରମ୍ଯେ ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ
ଏବେ ଏକ ଶତ ଅଠାର ଅଧ୍ୟାୟ। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଗଣେଶଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଶମ୍ଭୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଆନନ୍ଦ ଜାଗାକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଦୁର୍ଗା, ଯିଏ ଦୁଃଖ ନାଶ କରନ୍ତି, ଏକ ଶୋଭାମୟ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ।
ଭୈରଵୀ ଭଦ୍ରକାଲୀ ଚ ଉଗ୍ରଚଣ୍ଡା ଚ କୋଟରୀ । ତାଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ସହସା ପ୍ରଣେମୁର୍ଜଗଦୀଶ୍ଵମ୍
ଭୈରବୀ, ଭଦ୍ରକାଳୀ, ଉଗ୍ରଚଣ୍ଡା ଏବଂ କୋଟରୀ—ଏହି ଦେବୀମାନେ ସହସା ଉଠି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ତତ୍ରାଽଽଯଯୌ ଗଣେଶଶ୍ଚ କାର୍ତିକେଯଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ବାଣଶ୍ଚ ଵୀରଭଦ୍ରଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ନନ୍ଦୀ ସୁନନ୍ଦକଃ
ସେଠାକୁ ଗଣେଶ, ବଳଶାଳୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ବାଣ, ବୀରଭଦ୍ର, ନନ୍ଦି ଏବଂ ସୁନନ୍ଦକ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ମହାକାଲୋ ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ହ୍ଯଥାଷ୍ଟୌଂ ଭୈରଵାସ୍ତଥା । ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚାପି ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରା ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶୈଵ ତେ
ମହାକାଳ, ମହାମନ୍ତ୍ରୀ, ଏହିପରି ଆଠ ଜଣ ଭୈରବ, ସିଦ୍ଧମାନେ, ଯୋଗୀମାନେ ଏବଂ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ମଣିଭଦ୍ରଃ ସମାଯଯୌ । ସିହଦ୍ଵାରେ ସ୍ଵଯଂ ଦ୍ଵାରୀ ତଭୀଶ୍ଵରମୁଵାଚ ସଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ମଣିଭଦ୍ର ଆସିଲେ; ସେ ସିଂହଦ୍ୱାରରେ ନିଜେ ଦ୍ୱାରପାଳ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଗଣନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମଣିଭଦ୍ର ଉଵାଚ ଅସଂଖ୍ଯାନି ଚ ସୈନ୍ଯାନି ଯାଦଵାନାଂ ମହେଶ୍ଵର । ବଲଦେଵଶ୍ଚ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସାମ୍ବଶ୍ଚ ସାତ୍ଯକିସ୍ତଥା
ମଣିଭଦ୍ର କହିଲେ: 'ମହେଶ୍ୱର, ଏଠାରେ ଅନେକ ଯାଦବ ସେନା ଆସିଛନ୍ତି, ବଳରାମ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ ଏବଂ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଆସିଛନ୍ତି।'
ରାଜା ମହୋଗ୍ରସେନଶ୍ଚ ଭୀମଶ୍ଚ ସ୍ଵଯମର୍ଜୁନଃ । ଅକ୍ରୂନଶ୍ଚୋଦ୍ଯଵଶ୍ଚୈଵ ଜଯନ୍ତଃ ଶକ୍ରନନ୍ଦନଃ
'ମହୋଗ୍ରସେନ ରାଜା, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ନିଜେ, ଅକୃର, ଉଦ୍ଧବ ଏବଂ ଜୟନ୍ତ, ଯିଏ ଶକ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।'
ରତ୍ନେନଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣରଥେନ୍ଦ୍ରେ ସୁମନୋହରେ । ଵିଧେର୍ଵିଧାତା ଭଗଵାଞ୍ଛ୍ରୀକୃଷ୍ଣଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ
'ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିର ରସରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅତି ଶୋଭାମୟ ରଥରେ, ସେଠି ଭାଗ୍ୟର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପରମେଶ୍ୱର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବସିଛନ୍ତି।'
ସପ୍ତଭିଃ ପାର୍ଷଦୈଗୋଂପୈଃ ସେଵିତଃ ଶ୍ଵେତଯାମରୈଃ । କନ୍ଦର୍ପକୋଟିଲୀଲାଭୋ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତଃ
'ସେ ସପ୍ତ ଜଣ ପ୍ରଧାନ ସହଚରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚର୍ଯ୍ୟିତ, ଧଳା ଯାମର ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ, କୋଟି କାମଦେବଙ୍କ ରୂପ ରହିଛି, ଏବଂ ଭୃଷ୍ଟି ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।'
ଦଧାର ଚକ୍ରମତୁଲଂ କୋଟିସୂର୍ଯସମପ୍ରଭମ୍ । ଗଦାଂ କୌମୋଦକୀଂ ଶୂଲମଵ୍ଯର୍ଥଂ ସଂନିଧାଯ ଚ
'ସେ ଅତୁଳନୀୟ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭା ଦେଉଛି, କୌମୋଦକୀ ଗଦା ଏବଂ ଅପରାଜିତ ଶୂଳ ନିକଟରେ ରଖିଛନ୍ତି।'
ରଥମଧ୍ଯେ ମହାଶଙ୍ଖଂ ଵିଶ୍ଵସଂହାରକାରଣମ୍ । ମହାରଥାନାଂ ଲକ୍ଷୈଶ୍ଚ ରଥାନାଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟିଭିଃ
'ରଥର ମଧ୍ୟରେ ମହାଶଂଖ ରହିଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ନାଶକାରଣ, ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହାରଥ ଓ ତିନି କୋଟି ରଥ ସହିତ।'
ତ୍ରିକୋଟିଭିର୍ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ମଲ୍ଲାନାଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟିମିଃ । ଶତକୋଟିଭିରଶ୍ଵାନାଂ ଚର୍ମିଣାଂ ତଚ୍ଚତୁର୍ଗୁଣୈଃ
'ତିନି କୋଟି ଗଜପତି, ତିନି କୋଟି ମଲ୍ଲ, ଶତ କୋଟି ଘୋଡ଼ା, ଏବଂ ତାହାର ଚାରିଗୁଣା ରଥଚାଳକ ଏହି ସେନାରେ ଅଛନ୍ତି।'
ଖଡ୍ଗିନାଂ ତତ୍ସପ୍ତଗୁଣୈର୍ଦ୍ଵିଗୁଣୈସ୍ତଦ୍ଧନୁଷ୍ମତାମ୍ । ଏଭିଃ ସାର୍ଧ ଚ ତ୍ଵରିତମାଯଯୌ ଶୋଣିତଂ ପୁରମ୍
ତଳୱାର ଧାରଣ କରୁଥିବା ସାତଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଓ ତାହାଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣ ଶକ୍ତି ଥିବା ଧନୁର୍ଧାରୀମାନେ ସହିତ, ସେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଶୋଣିତପୁରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପରିତୋ ଵେଷ୍ଟଯାମାସ ଲଙ୍କାଂ ଦାଶରଥିର୍ଯଥା । ସହସ୍ରତାଲମାନାଂ ଚ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖୋଜ୍ଜ୍ଵଲାମ୍
ସେ ଲଙ୍କାକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରିଦେଲେ, ଯେପରି ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ଘେରିଥିଲେ, ଏବଂ ହଜାର ତାଳଗଛ ଦେଖିବାକୁ ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଚମକୁଥିଲା।
ଊର୍ଧ୍ଵେ ଚ ପରିଖାଯୁକ୍ତାଂ ଦୁର୍ଲଙ୍ଧ୍ଯାମସୁରୈଃ ସୁରୈଃ । ସ୍ଵର୍ଗଗଙ୍ଗାମ୍ବୁରାଶୀନାଂ ସମୂହୈର୍ଵୃଷ୍ଟିଭିସ୍ତଥା
ଉପରେ ଏମିତି ଏକ ଖାଲି ରହିଥିଲା, ଯାହା ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଚାଲିପାରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ଏବଂ ମେଘମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଗଙ୍ଗା ଓ ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଭଳି ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ରୋ ଗରୁଡଃ ସାକ୍ଷାନ୍ନିର୍ଵାଣଂ ଚ ଚକାର ସଃ । ମଣୀନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣଂ ପ୍ରାକାରାଭ୍ରଂଲିହଂ ପୁରମ୍
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା ଗରୁଡ଼ ସ୍ୱୟଂ ଏଠାରେ ମୋକ୍ଷ ଦେଲେ; ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଚୀର ମେଘକୁ ଛୁଇଁଯାଉଥିଲା।
ବଭଞ୍ଜ ଲକ୍ଷଂ ମଲ୍ଲାନାଂ ବଲଦେଵଶ୍ଚ ଲାଙ୍ଗଲୈଃ । ଉଦ୍ଯାନାନାଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଂ ଚ ଚକାରୋତ୍ପାଟନଂ ପ୍ରଭୋ
ବଳରାମ ତାଙ୍କ ହଳ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଲକ୍ଷ ମଲ୍ଲମାନେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏବଂ ହେ ପ୍ରଭୁ, ତିନି ଲକ୍ଷ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଉପଡ଼ିଦେଲେ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାଦ୍ଵାରଂ ଦ୍ଵାରପାଲାନ୍ନିପତ୍ଯ ଚ । ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାଦେଵଶ୍ଚୋଵାଚ ସୁରସଂସଦି
ସେ ବଡ଼ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦ୍ୱାରପାଳମାନେକୁ ପଡ଼ିଯାଇ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାଦେବ ଦେବମଣ୍ଡଳରେ କହିଲେ।
ପାର୍ଵତୀ ଭଦ୍ରକାଲୀ ଚ ସ୍କନ୍ଦଂ ଗଣପତିଂ ତଥା । ଅଷ୍ଟୌ ଚ ଭୈରଵାଂଶ୍ଚୈଵ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଵୀରଭଦ୍ରକମ୍ ମହାକାଲଂ ନନ୍ଦିନଂ ଚ ସର୍ଵାନ୍ସେନାପତୀନ୍ନଵ
ପାର୍ବତୀ, ଭଦ୍ରକାଳୀ, ସ୍କନ୍ଦ, ଗଣପତି, ଆଠ ଭୈରବ, ରୁଦ୍ରମାନେ, ବୀରଭଦ୍ର, ମହାକାଳ, ନନ୍ଦି ଏବଂ ସମସ୍ତ ସେନାପତିମାନେ—
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ଗୋଲୋକନାଥୋ ଭଗଵାଂଶ୍ଚକ୍ରପାଣିଃ ସମାଗତଃ । ଵିଶ୍ଵୌଘଂ ଭଙ୍କ୍ତୁମୀଶୋ ଯଃ କ୍ଷଣେନ ନଗରଂ ଚ କିମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ: ଗୋଲୋକର ନାଥ, ଭଗବାନ ଚକ୍ରଧାରୀ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ସେନା ଓ ନଗରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରନ୍ତି—ତେବେ ଆଉ କଣ?
ସର୍ଵୋପାଯୈଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ତେ ବାଣଂ ରକ୍ଷନ୍ତୁ ଯତ୍ନତଃ । ବାଣୋ ଗଚ୍ଛତୁ ସଂଗ୍ରାମଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଲମ୍ବୋଦରଂ ପରମ୍
ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ବାଣଙ୍କୁ ସାବଧାନରେ ରକ୍ଷା କର; ବାଣ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଉ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲମ୍ବୋଦରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି।
ବାଣସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣୋ ସ୍କନ୍ଦଃ ପୁରତଶ୍ଚ ଗଣେଶ୍ଵରଃ । ଵାମେ ଚ ଭୈରଵା ରୁଦ୍ରାଃ ସ୍ଵଯଂ ନନ୍ଦୀ ସହାରଥଃ
ବାଣଙ୍କର ଡାହାଣପଟେ ସ୍କନ୍ଦ, ସାମ୍ନାରେ ଗଣପତି, ବାମପଟେ ଭୈରବ ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ, ନନ୍ଦି ସ୍ୱୟଂ ରଥ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।