ଅନିରୁଦ୍ଧୋଽର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରେଣ କ୍ଷୁରଧାରେଣ ଲୀଲଯା । ଚିଚ୍ଛେଦ କାର୍ତିକଧନୁର୍ଭଲ୍ଲାସ୍ତ୍ରେଣ ନିଯୋଜିତମ୍
ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଓ କ୍ଷୁରଧାର ତୀର ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଧନୁଷ, ଯାହା ଭଲ୍ଲ ତୀର ସହିତ ଥିଲା, କାଟିଦେଲେ।
ଜଧାନ କାର୍ତିକସ୍ତଂ ଚ ଗଦଯା ଚ ଦୁରନ୍ତଯା । ଗଦାଂ ଜଗ୍ରାହ ତଦ୍ଧସ୍ତାଜ୍ଜଵେନ ମଦନାତ୍ମଜଃ
କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଦୁର୍ଜୟ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ କାମଦେବଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କ ହାତରୁ ତୁରନ୍ତ ଗଦା ନେଇନେଲେ।
ଶୂଲଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍କନ୍ଦଂ ଚ ତମେଵ ହନ୍ତୁମୁ ଦ୍ଯତମ୍ । ଅନିରୁଦ୍ଧଶ୍ଚ କୋପେନ ପ୍ରେରଯାମାସ ଦୂରତଃ
ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ଅନିରୁଦ୍ଧ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କାର୍ତିକଃ ପୁନରାଗତ୍ଯ ଗୃହୀତ୍ଵା କାମପୁତ୍ରକମ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ କରେଣୈଵ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପୁଣି ଫେରି, କାମଦେବଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଧରି, ନିଜ ହାତରେ ଧରି ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।
ଅନିରୁଦ୍ଧୋ ଗୃହୀତ୍ଵାଽସିଂ ପ୍ରଭୁସ୍ତସ୍ଥୌ ମହାବଲଃ । ତଯୋର୍ଵିରୋଧଂ ଦୂରଂ ଚ ପ୍ରଚକାର ଗଣେଶ୍ଵରଃ
ଅନିରୁଦ୍ଧ ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଧରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ; ଗଣମାନ୍ୟ ନାୟକ ଦୁଇ ପକ୍ଷକୁ ଦୂରେ ରଖିଲେ।
କାର୍ତିକଃ ପ୍ରଯଯୌ ଗେହମୂଷାଗେହଂ ସ୍ମରାତ୍ମଜଃ । ସର୍ଵ ନିଵେଦିତୁଂ ଶଂଭୁଂ ପ୍ରଯଯୌ ସ ଗଣେଶ୍ଵରଃ
କାର୍ତ୍ତିକେୟ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଗଣମାନ୍ୟ ନାୟକ ସମସ୍ତ କଥା ଶିବଙ୍କୁ ଜଣେଇବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରାଦନାo ବାଣଯୁo ଷୋଡଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର 'ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ' ନାମକ ଏକଶତ ଛଅତିଅଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଣାସୁରଙ୍କୁ କହାଯିବାରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥ ସପ୍ତଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଗଣେଶସ୍ତୁ ଶିଵସ୍ଥାନଂ ଗତ୍ଵା ନତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ସର୍ଵ ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସ କ୍ରମେଣ ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଏବେ ସପ୍ତଦଶଅଧିକ ଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଗଣେଶ ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ସମସ୍ତ କଥା ଏକେକରେ ଭଲଭାବେ ଜଣେଇଲେ।
ବାଣାନିରୁଦ୍ଧଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସୁଭଦ୍ରନିଧନଂ ତଥା । ସ୍କନ୍ଦାନିରୁଦ୍ଧଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧମନିରୁଦ୍ଧସ୍ଯ ଵିକ୍ରମମ୍
ସେ ବାଣା ଓ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମ ବିବର୍ଣ୍ଣନ କଲେ।
ଗଣେଶଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ଭଵଃ । ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ସୁଗୁପ୍ତଂ ଵେଦସଂମତମ୍
ଗଣେଶଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ୍ ଭବ ହସିଲେ ଏବଂ ମୃଦୁ ଓ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ବେଦମତ ଅନୁଯାୟୀ କଥା କହିଲେ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ଗଣେଶ୍ଵର ମହାଭାଗ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵଚନଂ ମମ । ହିତଂ ତଥ୍ଯଂ ନୀତିସାରଂ ପରିଣାମସୁଖାଵହମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ: ହେ ଗଣମାନ୍ୟ ମହାଭାଗ, ମୋର କଥା ଶୁଣ; ଏହା ଉପକାରୀ, ସତ୍ୟ, ନୀତିର ସାର ଓ ଶେଷରେ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଅସଂଖ୍ଯଵିଶ୍ଵସଂଘଂ ଚ ସର୍ଵ କୃଷ୍ଣାତ୍ମଜଂ ସୁତମ୍ । କୃଷ୍ଣଂ ଜାନୀହି ଯତ୍କାର୍ଯଂ କାରଣାନାଂ ଚ କାରଣମ୍
ଅସଂଖ୍ୟ ବିଶ୍ୱମାନେ ଯାହାର ଅଂଶ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ ଯିଏ, ସେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଜାଣ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିତୃଣପର୍ଯନ୍ତଂ ଜଗତ୍ମର୍ଵ ଗଣେଶ୍ଵର । ନିବୋଧ ସତ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ଭଗଵନ୍ତଂ ସନାତନମ୍
ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତୃଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହେ ଗଣମାନ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜେ; ସେ ଭଗବାନ୍ ସନାତନ ଓ ସତ୍ୟ।
ଗୋଲୋକେ ଦ୍ଵିଭୁଜଂ ଶାନ୍ତଂ ରାଧାକାନ୍ତଂ ମନୋହରମ୍ । ଶିଶୁରୂପଂ ଗୋପଵେଷଂ ଗୋପଵେଷଂ ପରିପୂର୍ଣତମଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଗୋଲୋକରେ ସେ ଦୁଇ ହାତ ଧାରଣ କରି, ଶାନ୍ତ ଓ ରାଧାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭାବରେ ମନୋହର ଶିଶୁ ରୂପେ, ଗୋପବେଶରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତମ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଗୋପୀଭିର୍ଗୋପନିକରୈଃ ସହିତଂ କାମଧେନୁଭିଃ । ପୁଣ୍ଯେ ଵୃନ୍ଦାଵନେ ରମ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରେ ରାସମଣ୍ଡଲେ
ସେ ଗୋପୀ, ଗୋପବାଳକ ଓ କାମଧେନୁ ଗାଇଁମାନେ ସହିତ ପବିତ୍ର ଓ ଶୋଭାମୟ ବୃନ୍ଦାବନର ରାସମଣ୍ଡଳରେ ଅନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି।
ଚରନ୍ତଂ ମୁରଲୀହସ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମେଶଶେଷଵନ୍ଦିତମ୍ । ଶତଶୃଙ୍ଗୈ ଚ ଶୈଲେଶେ ଵଟମୂଲେ ନିରାକୁଲେ
ସେ ବାଂଶୀ ହାତରେ ଧରି, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ଶେଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଶତଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଥାନରେ ଚରଣ କରୁଛନ୍ତି।
ଗୋଷ୍ଠେ ଭାଣ୍ଡୀରନିକଟେ ନିର୍ମଲେ ଵିରଜାତଟେ । ନଵୀନନୀରଦଶ୍ଯାମଂ ଶୋଭିତଂ ପୀତଵାସସା
ଗୋଷ୍ଠରେ, ଭାଣ୍ଡୀର ନିକଟରେ, ଶୁଧ୍ଧ ବିରଜା ନଦୀ କୂଳରେ, ସେ ନୂତନ ମେଘ ଭଳି କଳା ଦେହରେ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି।
ଯଥା ନଵଂ ଘନୌଘଂ ଚ ସୌଦାମିନ୍ଥା ଵିରାଜିତମ୍ । ଆଵିର୍ଭାଵଶ୍ଚ ତେଷାଂ ଵୈ ଗୋଲୋକେ ରାସମଣ୍ଡଲେ
ଯେପରି ନୂତନ ମେଘମାଳାକୁ ବିଜୁଳି ଆଲୋକିତ କରେ, ସେପରି ଗୋଲୋକର ରାସମଣ୍ଡଳରେ ସେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ତାଵନ୍ତୋ ଗୋକୁଲେ ରମ୍ଯେ ପୁଣ୍ଯେ ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ । ସର୍ଵେ ଚାଂଶକଲାଃ ପୁଂସଃକୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ସ୍ଵଯମ୍
ଗୋକୁଳର ଶୋଭାମୟ ପବିତ୍ର ବୃନ୍ଦାବନରେ ଏତେ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ଅଂଶ ଓ ଶକ୍ତି, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ନିଜେ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ୍।
ପରିପୂର୍ଣତମଃ କାମୋ ବ୍ରହ୍ମଶାପାତ୍ସ୍ଵଵିସ୍ମୃତଃ । ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽନିରୁଦ୍ଧଶ୍ଚ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ
ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତମ, କାମର ମୂର୍ତ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ନିଜକୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅତି ବଳଶାଳୀ ଓ ପ୍ରବଳ।
ମଯା ପ୍ରସ୍ଥାପିତଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ମହାଯୁଦ୍ଧେ ସୁଦାରୁଣେ । ମୃତୋ ବାଣଶ୍ଚ ସଂଗ୍ରାମେ ତେନ ସ୍କନ୍ଦେନ ରକ୍ଷିତଃ
ମୁଁ ସ୍କନ୍ଦକୁ ଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପଠାଇଥିଲି; ବାଣା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା ପାଇଲେ।
ସ୍କନ୍ଦାନିରୁଦ୍ଧଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧେ ସମତ୍ଵଂ ତୁ ଗଣେଶ୍ଵର । ଅଷ୍ଟୌ ଚ ଭୈରଵାଃ ସର୍ଵେ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶୈଵ ତେ
ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମତା ଥିଲା, ହେ ଗଣମାନ୍ୟ; ସମସ୍ତ ଆଠ ଭୈରବ ଓ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ଚ ଵସଵଶ୍ଚୈତେ ଦେଵାଃ ଶକ୍ରାଦଯସ୍ତଥା । ତଥୈଵ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯାଃ ସର୍ଵେ ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରାସ୍ତଥା
ଏହି ଆଠ ଜଣ ବସୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବତାମାନେ, ଏହିପରି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟମାନେ—
ଦେଵାନାମଗ୍ରଣୀଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ବାଣଶ୍ଚ ସଗଣସ୍ତଥା । ସର୍ଵେ ତେ ଚାନିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ସଂଗ୍ରାମେ ଜେତୁମକ୍ଷମାଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ସ୍କନ୍ଦ, ବାଣ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ, ସେମାନେ ସହିତ ଅନିରୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅନିରୁଦ୍ଧଃ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ କାମ ଏଵ ଚ । ବଲଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଶେଷଃ କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ପ୍ରକୃତେଃ ପରଃ
ଅନିରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କାମଦେବ, ବଳରାମ ସ୍ୱୟଂ ଶେଷନାଗ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରକୃତିରୁ ଉପରେ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ବାଣଂ ରକ୍ଷ ଗଣେଶ୍ଵର । ଭଵାଞ୍ଶୁଭସ୍ଵରୂପଶ୍ଚ ଵିଘ୍ନଖଣ୍ଡନକାରକଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ଗଣପତି, ବାଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଶୁଭ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛ, ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିଥିବା।
ଆରାଦାଯାସ୍ଯତି ହରିର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ସୁଦର୍ଶନମ୍ । ଅଵ୍ଯର୍ଥମସ୍ତ୍ରପ୍ରଵରଂ ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭମ୍
ଶୀଘ୍ର ହରି ଦେବତା ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଧରି ଆସିବେ, ଯାହା ଅପରାଜିତ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ କୋଟି ସମ ପ୍ରଭା ଉତ୍ସର୍ଗ କରେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ବାଣଯୁଦ୍ଧେ ଶିଵଲମ୍ବୋଦରସଂo ସପ୍ତଦଶାଧିକଶାତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡରେ ନାରଦଙ୍କ କଥାନୁସାରେ 'ଶିବ ଓ ଲମ୍ବୋଦରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ବାଣଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ' ନାମକ ସତରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥାଷ୍ଟାଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଗଣେଶଂ ବୋଧଯିତ୍ଵା ତୁ ଶଂଭୁରମ୍ଯନ୍ତରଂ ଯଯୌ । ତତ୍ର ସିଂହାସନେ ରମ୍ଯେ ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ
ଏବେ ଏକ ଶତ ଅଠାର ଅଧ୍ୟାୟ। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଗଣେଶଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଶମ୍ଭୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଆନନ୍ଦ ଜାଗାକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଦୁର୍ଗା, ଯିଏ ଦୁଃଖ ନାଶ କରନ୍ତି, ଏକ ଶୋଭାମୟ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ।
ଭୈରଵୀ ଭଦ୍ରକାଲୀ ଚ ଉଗ୍ରଚଣ୍ଡା ଚ କୋଟରୀ । ତାଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ସହସା ପ୍ରଣେମୁର୍ଜଗଦୀଶ୍ଵମ୍
ଭୈରବୀ, ଭଦ୍ରକାଳୀ, ଉଗ୍ରଚଣ୍ଡା ଏବଂ କୋଟରୀ—ଏହି ଦେବୀମାନେ ସହସା ଉଠି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।