ଵରଂ ଵୃଣୁଷ୍ଵ ଭଦ୍ରେ ତ୍ଵମୁଵାଚ ଶଂକରଶ୍ଚ ତାମ୍ । ଉଵାଚ ଶିଵଂ ଵ୍ଯଗ୍ରା ଭର୍ତୁର୍ଦୁଃଖେନ ଦୁଃଖିତା
ଶିବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଭଲ ମହିଳା, ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କର, ମୋତେ କୁହ।” ପତିଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ଆତୁର ହୃଦୟରେ ଶିବଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ପତିଂ ଦେହି ପଞ୍ଚଧା ସା ଵରଂ ଵଵ୍ରେ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍ । ସର୍ଵସଂପତ୍ପ୍ରଦସ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯୈ ଶର୍ଵୋ ଵରଂ ଦଦୌ
ସେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ମୋତେ ପାଞ୍ଚଜଣ ପତି ଦିଅ।” ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଶର୍ବ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏହି ବର ଦେଲେ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ସାଧ୍ଵି ତ୍ଵଂ ପଞ୍ଚଧା ବ୍ରୂହି ପତିଂ ଦେହୀତି ଵ୍ଯାକୁଲା । ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ହରେରଂଶା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରିଯାସ୍ତଵ
ମହାଦେବ କହିଲେ, “ସାଧ୍ବୀ, ତୁମେ ଆତୁର ହୃଦୟରେ ପାଞ୍ଚଥର ‘ପତି ଦିଅ’ ବୋଲି କହିଥିଲ। ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କ ଅଂଶ, ସେମାନେ ତୁମ ପ୍ରିୟ ହେବେ।”
ତେ ଚ ସର୍ଵେ ଚ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚାଧୁନା ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ । ସା ଚ ଚ୍ଛାଯା ଦ୍ରୌପଦୀ ଚ ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡସମୁଦ୍ଭଵା
ସେହି ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବେ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏବଂ ଛାୟା ହେଉଛନ୍ତି ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀ।
କୃତଯୁଗେ ଵେଦଵତୀ ତ୍ରେତାଯାଂ ଜନକାତ୍ମଜା । ଦ୍ଵାପରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଛାଯା ତେନ କୃଷ୍ଣା ତ୍ରିହାଯଣୀ
କୃତଯୁଗରେ ସେ ଭଲି ଭେଦାବତୀ, ତ୍ରେତାରେ ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, ଦ୍ୱାପରରେ ସେ ଦ୍ରୌପଦୀ। ଏହିପରି ସେ କୃଷ୍ଣା, ତିନି ଜନ୍ମର ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଵୈଷ୍ଣପୀ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତା ଚ ତେନ କୃଷ୍ଣା ପ୍ରକୀର୍ତିତା । ସ୍ଵର୍ଗଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ମହେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ସା ଚ ପଶ୍ଚାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତା, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିବା ଦ୍ୱାରା ‘କୃଷ୍ଣା’ ନାମରେ ପରିଚିତ। ପରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମହାଇନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ରାଣୀ ହେବେ।
ରାଜା ଦଦୌ ଫାଲ୍ଗୁନାଯ କନ୍ଯାଯାଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂଵରେ । ପପ୍ରଚ୍ଛ ମାତରଂ ଵୀରୋ ଵସ୍ତୁ ପ୍ରାପ୍ତଂ ମଯାଽଧୁନା
ରାଜା ସ୍ୱୟଂବରରେ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଶୂରବୀର ପୁଅ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ମୁଁ ଏବେ ମୋର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁଛି।”
ତମୁଵାଚ ସ୍ଵଯଂ ମାତା ଗୃହାଣ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ । ଶଂଭୋର୍ଵରେଣ ପୂର୍ଵ ଚ ପରତ୍ର ମାତୁରାଜ୍ଞଯା
ତାଙ୍କ ମାଆ ନିଜେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଭାଇମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର। ଶିବଙ୍କ ପୂର୍ବ ବର ଏବଂ ମାଆଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏହି କଥା।”
ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ ସ୍ଵାମିନସ୍ତେନ ହେତୁନା ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ । ଚତୁର୍ଦଶାନାମିନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରାଃ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଏହି କାରଣରୁ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପତିମାନେ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ। ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ।
ଶଂକରେଣାଭିସଂଶପ୍ତା ସା ମାତ୍ରା ଭର୍ତ୍ସିତେନ ଚ । ଭର୍ତାତେ ଭସ୍ମସାଦ୍ଭୂତୋ ହରକୋପାନଲେନ ଚ
ଶିବଙ୍କ ଶାପ ଏବଂ ମାଆଙ୍କ ଭର୍ତ୍ସନାରେ, ତାଙ୍କର ପତି ହରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଅଗ୍ନିରେ ଛାଇଁ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ହେ ରତି ତ୍ଵଂ ମଯା ଶପ୍ତା ଦୈତ୍ଯଗ୍ରସ୍ତା ଭଵାଧୁନା । ଵିଜିତ୍ଯଦେଵାନ୍ସେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ଶମ୍ବରସ୍ତ୍ଵା ହରିଷ୍ଯତି
ସେ କହିଲେ, “ହେ ରତି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଇଛି, ଏବେ ତୁମେ ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯିବ। ଶମ୍ଭର, ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରମାନେକୁ ଜିତି, ତୁମକୁ ନେଇଯିବ।”
ପୁନରୁଵତଂ ଵରଂ ପ୍ରାଦାତ୍ସତୀତ୍ଵାଂ ତେ ନ ଯାସ୍ଯତି । ଛାଯାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତିଷ୍ଠ ଗେହେ ଯାଵଜ୍ଜୀଵତି ତେ ପତିଃ
ପୁଣି ସେ ବର ଦେଲେ, “ତୁମର ପତିବ୍ରତା ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ ହେବ ନାହିଁ। ତୁମର ଛାୟା ରଖି, ପତି ଯେଉଁଯାଏଁ ବଞ୍ଚିବେ, ଘରେ ରୁହ।”
ଇତି ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍ । ଦେଵାନାଂ ଗୁପ୍ତଚରିତଂ ଶ୍ରୃଣୁ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପୁରାତନ ଇତିହାସ କହିଦେଲି। ଏବେ, ଦାନବରାଜ, ଦେବମାନେଙ୍କ ଗୁପ୍ତ କାହାଣୀ ଶୁଣ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ସୁଭଦ୍ରଶ୍ଚ ମହାବଲଃ । କୁମ୍ଭାଣ୍ଡଭ୍ରାତା ବଲଵାନ୍ବାଣସେନାପତୀଶ୍ଵରଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁଭଦ୍ର, କୁମ୍ଭାଣ୍ଡଙ୍କ ଭାଇ ଏବଂ ବାଣସେନାପତିଙ୍କ ଶୂର ନାୟକ, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ନିର୍ଭତ୍ସର୍ଯ ବାଣଂ ସମରେ ଶସ୍ତ୍ରପାଣିର୍ମହାରଥଃ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣପୌତ୍ରଂ ଶୂଲଂ ଚ ଚିକ୍ଷେପ ପ୍ରଲଯାଗ୍ନିଵତ୍
ସେ ମହାରଥୀ ହାତରେ ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣଙ୍କୁ ଉପାଳଭ୍ୟ କଲେ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାତିଙ୍କୁ ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶୂଳ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଅର୍ଧଯନ୍ଦ୍ରେଣ ତଚ୍ଛୂଲଂ ଚିଚ୍ଛେଦ କାମପୁତ୍ରକଃ । ଶକ୍ତିଂ ଚିକ୍ଷେପ ଭଦ୍ରଶ୍ଚ ଶତସୂର୍ଯସମପ୍ରଭାମ୍
କାମପୁତ୍ରକ ତାହା ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣରେ ଦୁଇ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ଭଦ୍ର ଶତସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ।
ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତ୍ରେଣ ଚିଚ୍ଛେଦ ତାଂ ଶକ୍ତିଂ କାମପୁତ୍ରକଃ । ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରଂ ଚିକ୍ଷେପ ସୁଭଦ୍ରୋ ରଣମୂର୍ଧନି
ବୈଷ୍ଣବ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କାମଦେବଙ୍କ ପୁଅ ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ କାଟିଦେଲେ; ସୁଭଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶେତେ ନିର୍ଭୀତୋ ମଦନସ୍ଯ ସୁତୋ ବଲୀ । ଊର୍ଧ୍ଵମସ୍ତ୍ରଂ ଚ ବଭ୍ରାମ ଶତସୂର୍ଯସମପ୍ରଭମ୍
ମନେ ନମସ୍କାର କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଦନଙ୍କ ପୁଅ ଭୟ ଛାଡ଼ି ସେଠାରେ ଶୁଇ ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ଶତସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଅସ୍ତ୍ର ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ।
ପ୍ରଲୀନମସ୍ତ୍ରମାକାଶେ ଵିଶ୍ଵସଂହାରକାରଣମ୍ । ଅସ୍ତ୍ରେ ଗତେ ସୋଽନିରୁଦ୍ଧୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ମହାନସିମ୍
ସେ ଅସ୍ତ୍ର, ଯାହା ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରେ, ଆକାଶରେ ଲୟ ହେଲା; ଅସ୍ତ୍ର ହେଉଁଥିବା ସାଥିରେ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଏକ ମହା ତଳୱାର ଧରିଲେ।
ପ୍ରବଭଞ୍ଜଭଦ୍ରରଥଂ ଜଘାନାଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ସାରଥିମ୍ । ଜଘାନ ତଂ ସୁଭଦ୍ରଂ ଚ ଲୀଲଯା ରଣମୂର୍ଧନି
ସେ ସୁଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥିକୁ ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ସହଜରେ ସୁଭଦ୍ରଙ୍କୁ ମାଟିକୁ ପଡ଼ାଇଲେ।
ହତେ ସୁଭଦ୍ରେ ବାଣଶ୍ଚ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ । ଵାଣାନାଂ ଶତକଂ ଚାପି ଚକ୍ଷେପ ରଣମୂର୍ଧନି
ସୁଭଦ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ଅତିଶୟ ପ୍ରବଳ ଓ ସାହସୀ ବାଣ, ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଶତଟି ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
କାମାତ୍ମଜୋଽଗ୍ନିବାଣେନ ବାଣୋଧଂ ପ୍ରଦଦାହ ସଃ । ବାଣଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ସୃଷ୍ଟିସଂହାରକାରଣମ୍
କାମଦେବଙ୍କ ପୁଅ ଅଗ୍ନିବାଣ ଦ୍ୱାରା ବାଣଙ୍କ ଦେହକୁ ପୁଡ଼ିଦେଲେ; ତାପରେ ବାଣ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାମାତ୍ମଜଃ ଶୀଘ୍ରଂ ସବୀଜଂ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵକମ୍ । ବ୍ରହ୍ମସ୍ତ୍ରେଣୈଵ ସହସା ସଂଜହାରାଵଲୀଲଯା
ଏହା ଦେଖି, କାମଦେବଙ୍କ ପୁଅ ତୁରନ୍ତ, ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଧିପୂର୍ବକ, ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରକୁ ସହଜରେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିଦେଲେ।
ବାଣଃ ପାଶୁପତଂ କ୍ଷେପ୍ତୁଂ ସମାରେଭେ ଚ କୋପତଃ । ନିଷିଦ୍ଧଶ୍ଚ ଗଣେଶେନ ସ୍କନ୍ଦେନ ଶଂଭୁନା ତଥା
ବାଣ କ୍ରୋଧରେ ପାଶୁପତ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିବାକୁ ଯୋଜନା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଗଣେଶ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଶିବ ତାଙ୍କୁ ବାଞ୍ଚି ଦେଲେ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୋଽନିରୁଦ୍ଧସ୍ତଂ ଧନୁର୍ବାଣୌଘ ସଂଯୁତମ୍ । ମୁମୋଚ ଜୃମ୍ଭଣେ ଯୁଦ୍ଧେ ଶୀଘ୍ରଂ ତଂ ଚ ମହାରଥମ୍
ଏହା ଦେଖି, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ସଜାଇ, ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ସେ ମହାରଥୀ ଉପରେ ଝ୍ରୁମ୍ଭଣ ଅସ୍ତ୍ର ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଜଡୋ ବଭୂଵ ବାଣଶ୍ଚ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୋ ରଣମୂର୍ଧନି । ପୁନଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ନିଦ୍ରାସ୍ଯଂ ନିଦ୍ରିତଂ ତଂ ଚକାର ସଃ
ବାଣ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଅଚେତନ ଓ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହେଲେ; ପୁଣି, ଅନିରୁଦ୍ଧ ନିଦ୍ରାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ।
ବାଣଂ ତଂ ନିଦ୍ରିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୃହୀତ୍ଵା ଖଡ୍ଗମୁତ୍ତମମ୍ । ବାଣଂ ହନ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯନ୍ତଂ ଵାରଯାମାସ କାର୍ତିକଃ
ବାଣଙ୍କୁ ଏଭଳି ଶୁଆ ଦେଖି, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତଳୱାର ଧରି, ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଯିବାବେଳେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ରୋକିଦେଲେ।
ସ୍କନ୍ଦଶ୍ଚ ଶତବାଣୌଶ୍ଚ ଵାରଯାମାସ ଲୀଲଯା । ଅନିରୁଦ୍ଧଂ ମହାଭାଗଂ ବଲଵାନ୍ତଂ ଧନୁର୍ଧରମ୍
ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଶତବାଣୀ ମଧ୍ୟ ଖେଳରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧରକୁ ବାଞ୍ଚି ଦେଲେ।
ଅନିରୁଦ୍ଧଶ୍ଚ ସହସା ତଥା ଶକ୍ତ୍ଯା ଦୁରତ୍ଯଯା । ବଭଞ୍ଜ କାର୍ତିକରଥଂ ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମିତମ୍
ତାପରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଜୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହଠାତ୍ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ମଣିମୟ ରଥକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।
ଗଦଯା କାର୍ତିକଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋଽପ୍ଯନିରୁଦ୍ଧରଯଂ ମୁଦା । ବଭଞ୍ଜ ଲୀଲଯା ତତ୍ର କ୍ଷଣେନ ରଣମୂର୍ଧନି
କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଆନନ୍ଦରେ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ରଥକୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।