ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ନିଶ୍ଚଲାଂ ସାପ୍ତପୌରୁଷୀମ୍ । ପୃଥୁକାନାଂ କଣଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭକ୍ତସ୍ଯ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ସେ ଭକ୍ତ ସୁଦାମାଙ୍କୁ ଅଚଳ ରାଜ୍ୟ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି, ସାତ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଲେ; ଏହା ସେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦିଆ ପୋହା ଖାଇ ଦେଲେ।
ବଭୂଵ ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ଚ ଯଥେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାମରାଵତୀ । ଯଥା ଧନେଶ୍ଵରୋ ଦେଵୋ ଧନାଢ୍ଯଃ ସ ବଭୁଵ ହ
ସୁଦାମାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ପରି ହେଲା; ଧନର ଦେବତା ଯେପରି ଧନୀ, ସେମିତି ସୁଦାମା ମଧ୍ୟ ଅତି ଧନୀ ହେଲେ।
ନିଶ୍ଚଲାଂ ହରିଭକ୍ତିଂ ଚ ଦଦୌ ଦାସ୍ଯଂ ସୃଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଅଵିନାଶିନି ଗୋଲୋକେ ଯଥେଷ୍ଟଂ ପଦମୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଅଚଳ ହରିଭକ୍ତି ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ପରିଚାରକତ୍ୱ ଦେଲେ, ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ଗୋଲୋକରେ ଇଚ୍ଛିତ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ ଦାନ କଲେ।
ଜହାର ପାରିଜାତଂ ଚ ଶକ୍ରାହଂକାରମେଵ ଚ । ସତ୍ଯାଂ ଚ କାରଯାମାସ ପୁଣ୍ଯକଂ ଵ୍ରତମୀପ୍ସିତମ୍ ।। ୧୩୩.
ସେ ପାରିଜାତ ଗଛ ନେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କଲେ; ସତ୍ୟାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ପୁଣ୍ୟ ବ୍ରତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ।
ଵର୍ଧଯାମାସ ସର୍ଵତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ ମୁନେ । ତତ୍ର ଵ୍ରତେ କୁମାରାଯ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦୌ ।। ୧୩୩.
ସେ ସବୁଠାରେ ନିତ୍ୟ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ବଢ଼ାଇଲେ; ସେହି ବ୍ରତରେ କୁମାରଙ୍କୁ ନିଜକୁ ଦକ୍ଷିଣା ଭାବେ ଦେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣାନ୍ଭୋଜଯାମାସ ତେଭ୍ଯୋ ରତ୍ନଂ ଦଦୌ ମୁଦା । ସତ୍ଯଭାମାତିମାନଂ ଚ ଵର୍ଧଯାମାସ ସର୍ଵତଃ ।। ୧୩୩.
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇ ସମ୍ପ୍ରୀତିରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେଲେ; ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କର ଗର୍ବ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବଢ଼ାଇଲେ।
ରୁକ୍ମିଣ୍ଯା ଅତିସୌଭାଗ୍ଯମନ୍ଯାସାଂ ଚ ନଵଂ ନଵମ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ସୁରାଣାଂ ଚ ଵିପ୍ରଣାମପି ପୂଜନମ୍ ।। ୧୩୩.
ସେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଅତି ଭାଗ୍ୟ ଦେଲେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ସବୁବେଳେ ନୂତନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ବୈଷ୍ଣବ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ।
ଵର୍ଧଯାମାସ ସର୍ଵତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ ମୁନେ । ପରମାଧ୍ଯାତ୍ମିକଂ ଜ୍ଞାନମୁଦ୍ଧଵାଯ ଦଦୌ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୧୩୩.
ସେ ସବୁଠାରେ ନିତ୍ୟ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ବଢ଼ାଇଲେ; ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ।
ଅର୍ଜୁନଂ କଥଯାମାସ ଗୀତାଂ ଚ ରଣମୂର୍ଧନି । କୃତ୍ଵା ନିଷ୍କଣ୍ଟକଂ ଚୈଵ କୃପଯା ଚ କୃପାନିଧିଃ ।। ୧୩୩.
ସେ ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଗୀତା ଶୁଣାଇଲେ; ଦୟାରୁ, ସେ ଦେଶକୁ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖଦାୟକ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରାଯ ପୃଥିଵୀରାଜ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଦଦୌ ପ୍ରଭୁଃ । ଦୁର୍ଗାଂ ଚ ପୂଜଯାମାସ ଵୈଷ୍ମଵୀଂ ଗ୍ରାମଦେଵତାମ୍
ପ୍ରଭୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ରାଜ୍ୟ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦେଲେ; ସେ ଦୁର୍ଗା, ବୈଷ୍ଣବୀ ଗ୍ରାମଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଯଜ୍ଞଂ ଚ କାରଯାମାସ କୋଟିହୋମାନ୍ଵିତଂ ଶୁଫମ୍ । ନାନାପ୍ରକାରନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଦ୍ଯୂପଦୀପୈର୍ମନୋହରୈଃ
ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ମନୋହର ଦୀପ ଦ୍ୱାରା କୋଟି କୋଟି ହୋମ ସହିତ ଶୁଭ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯାମାସ ପାର୍ଵତୀପ୍ରୀତଯେ ତଥା । ରୈଵତେ ପର୍ଵତେ ରମ୍ଯେ ଚାମୂଲ୍ଯରତ୍ନମନ୍ଦିରେ
ସେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, ରୈବତ ପର୍ବତର ରମ୍ୟ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ମନ୍ଦିରରେ।
ଗଣେଶଂ ପୂଜଯାମାସ ଦେଵାନାମୀଶ୍ଵରଂ ପରମ୍ । ଲଡ୍ଡୁକାନାଂ ତିଲାନାଂ ଚ ସୁସ୍ଵାଦୁସୁମନୋହରମ୍
ସେ ଦେବତାମାନେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ତିଳ ଲଡ଼ୁ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ।
ପରିପୁଷ୍ଟଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଚ ଦଦୌ ମୁଦା । ଲଡ୍ଡୁକଂ ସ୍ଵସ୍ତିକାନାଂ ଚ ସପ୍ତଲକ୍ଷଂ ସୁଧୋପମମ୍
ସେ ଖୁସିରେ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷ ସୁସ୍ୱାଦୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଲେ, ଏବଂ ସପ୍ତଲକ୍ଷ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଆକୃତିର ସ୍ରେଷ୍ଠ ଲଡ଼ୁ ଦାନ କଲେ।
ଗଣେଶ୍ଵରାଯ ପ୍ରଦଦୌ ଶର୍କରାଶତରାଶିକମ୍ । ପକ୍ଵରମ୍ଭାଫଲାନାଂ ଚ ଦଶଲକ୍ଷମପୂପକମ୍
ସେ ଗଣପତିଙ୍କୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ସର୍କରା ଦେଲେ ଏବଂ ପକ୍କା ଆମ୍ବ ଫଳରୁ ତିଆରି ଦଶ ଲକ୍ଷ ମିଠା ପିଠା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ପାଯସଂ ରମ୍ଯଂ ସ୍ଵାଦୁ ସ୍ଵସ୍ତିକପିଷ୍ଟକମ୍ । ଘୃତଂ ଚ ନଵନୀତଂ ଚ ଦଧି ଦୁଗ୍ଧଂ ସୁଧୋପମମ୍
ସେ ମଧୁର ମିଠା ଭାତ, ରସାଳ ପାୟସ, ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚାକି, ଘିଅ, ନବନୀତ, ଦହି ଓ ଦୁଧ — ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଦେଲେ।
ଧୂପଂ ଦୀପଂ ପାରିଜାତପୁଷ୍ପମାଲ୍ଯମଭୀପ୍ସିତମ୍ । ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନଂ ଗନ୍ଧଂ ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଶୁକେ ଦଦୌ
ସେ ଧୂପ, ଦୀପ, ଆକାଂକ୍ଷିତ ପାରିଜାତ ଫୁଲର ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ, ଗନ୍ଧ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।
ଯଜ୍ଞଂ ଚ କାରଯାମାସ କୋଟିହୋମାନ୍ଵିତଂ ଶୁଭମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯାମାସ ତୁଷ୍ଟାଵ ସ ଗଣେଶ୍ଵରମ୍
ସେ ଏକ କୋଟି ହୋମ ସହିତ ମଙ୍ଗଳମୟ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଲେ ଏବଂ ଗଣପତିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଵାଦ୍ଯଂ ଦଶଵିଧଂ ଚୈଵ ଵାଦଯାମାସ ତତ୍ର ଵୈ । ସୂର୍ଯଂ ଚ ପୂଜଯାମାସ ସାମ୍ବଃ କୁଷ୍ଠକ୍ଷଯାଯ ଚ
ସେଠାରେ ଦଶ ପ୍ରକାର ସଙ୍ଗୀତ ବାଜାଇଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଓ ସାମ୍ବଙ୍କୁ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ନିବାରଣ ପାଇଁ ପୂଜା କଲେ।
ହଵିଷ୍ଯଂ କାରଯାମାସ ତଂ ଚ ସାମ୍ବଂସମାତରମ୍ । ପରିବୂର୍ଣ ଵତ୍ସରଂ ଚାପ୍ଯୁପହାରୈରନୁତ୍ତ୍ମୈଃ ଵରଂ ଦଦୌ ଚ ସାମ୍ବାଯ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ ଭାସ୍କରଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ସାମ୍ବ ଓ ତାଙ୍କର ମାଆଙ୍କୁ ପୂରା ବର୍ଷ ଧରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପହାର ସହିତ ହବିଷ୍ୟ ତିଆରି କଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଏକ ବର ଓ ଏକ ସ୍ତୋତ୍ର ଦେଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତଂ ନାରଦନାo ଗଣେଶପୂଜା ନାମ ତ୍ରଯୋଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମ ପୁରାଣର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଖଣ୍ଡରେ ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିତିବା 'ଗଣେଶ ପୂଜା' ନାମକ ଏକଶତ ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ଚତୁର୍ଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ କୃଷ୍ଣପୁତ୍ରଶ୍ଚ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ । ତତ୍ପୁତ୍ରୋଽପ୍ଯନିରୁଦ୍ଧଶ୍ଚ ଵିଧାତୁରଂଶ ଏଵ ଚ
ଏବେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ନାରାୟଣ କହିଲେ: କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଅନିରୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ବିଧାତାଙ୍କ ଅଂଶ।
ଏକଦାଽସାଵନିରୁଦ୍ଧୋ ନଵଯୌଵନସଂଯୁତଃ । ସୁପ୍ତୋ ରହସି ପର୍ଯଙ୍କେ ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତେ
ଏକ ଦିନ ଅନିରୁଦ୍ଧ ତରୁଣ ଯୌବନରେ, ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ଶଯ୍ୟାରେ ଏକାକି ଶୁଇଥିଲେ।
ସ୍ଵପ୍ନେ ଦଦର୍ଶ ଯୁଵତୀଂ ପୁଷ୍ଣୋଦ୍ଯାନେ ସୁପୁଷ୍ପିତେ । ସୁଗନ୍ଧିପୁଷ୍ପତଲ୍ପେ ଚ ସ୍ନିଗ୍ଧଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତେ
ସ୍ୱପ୍ନରେ ସେ ପୁଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନରେ ଫୁଲେଫୁଲିଥିବା ଏକ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲର ଶଯ୍ୟାରେ ମୃଦୁ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା।
ଶଯାନାଂ ସୁସ୍ମିତାଂ ରମ୍ଯାଂ ନଵଯୌଵନସଂଯୁତାମ୍ । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣଭୂଷଣେନ ଵିଭୂଷିତାମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଇଥିବା, ସୁନ୍ଦର ହସୁଥିବା, ତରୁଣ ଯୌବନର ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିର ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଚାରୁକେଯୂରଵଲଯଶଙ୍ଖକଙ୍କଣଶୋଭିତାମ୍ । ମଣିକୁଣ୍ଡଲଯୁଗ୍ମେନ ଗଣ୍ଡସ୍ଥଲଵିରାଜିତାମ୍
ସେ ଚାରୁ କେୟୂର, ବଳୟ, ଶଂଖ ବାହୁଲି ଧରିଥିଲେ ଏବଂ ମଣିର କଣ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ଗଣ୍ଡସ୍ଥଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା।
ଅତୀଵ ସୂକ୍ଷ୍ମଵସନାଂ କ୍ଵଣନ୍ମଞଜୀରରଞ୍ଜିତାମ୍ । ପକ୍ଵବିମ୍ବାଧରୋଷ୍ଠୀଂ ଚ ଶରତ୍କମଲଲୋଚନାମ୍
ସେ ବହୁତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ପାଏ ଝୁଣ୍କାର ମାଞ୍ଜିରା ଲାଗିଥିଲା, ତାଙ୍କର ଓଠ ପକ୍କା ବିମ୍ବ ଫଳ ପରି ଲାଲ, ଚକ୍ଷୁ ଶରତ୍କମଳ ପରି।
ଶରତ୍ପଦ୍ମପ୍ରଭାମୁଷ୍ଟକୋଟୀନ୍ଦୁନିନ୍ଦିତାନନାମ୍ । ମୁକ୍ତାପଙ୍କ୍ତିସମାସାଦ୍ଯଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତିମନୋହରାମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶରତ୍କମଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କୋଟି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜିତ କରେ; ମୁକ୍ତା ଶୃଙ୍ଖଳା ପରି ଦାନ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ।
ତ୍ରିଵକ୍ରକବରୀଭାରାଂ ମାଲତୀମାଲ୍ଯଭୂଷିତାମ୍ । କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମାଲକ୍ତସ୍ନିଗ୍ଧଚନ୍ଦନକଜ୍ଜଲୈଃ
ତିନି ଭାଗରେ ବାନ୍ଧା ଚୁଲି ମାଳତୀ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, କଷ୍ଟୂରୀ, କୁଙ୍କୁମ, ଲାକ୍ତା, ମୃଦୁ ଚନ୍ଦନ ଓ କାଜଳ ଲଗାଇଥିଲେ।
ପତ୍ରାଵଲୀଵିରଚିତସୁକପୋଲସ୍ଥଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲାମ୍ । ଦାଡିମୀକୁସୁମାକାରସିନ୍ଦୂରବିନ୍ଦୁଭୂଷିତାମ୍
ପତ୍ର ଆକୃତିର ଅଳଙ୍କାର ତାଙ୍କର ଗାଲକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିଲା; ଦାଡିମ୍ବ ଫୁଲ ଆକୃତିର ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ ଲାଗିଥିଲା।