ଜାମ୍ବଵତୀଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଂ ଚ ସମୁଦ୍ଵାହଂ ଚକାର ସଃ । ତାଭିଃ ସାର୍ଧ କ୍ରମେଣୈଵ ପୁତ୍ରତ୍ପତ୍ତିଂ ଚକାର ହ
ଏହିପରି ଜାମ୍ବବତୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଏକସ୍ଯାଂ ଦଶପୁତ୍ରାଶ୍ଚ କନ୍ଯକୈକା କ୍ରମେଣ ଚ । ନିହତ୍ଯ ନରକଂ ଦୈତ୍ଯଂ ସପୁତ୍ରଂ ଚ ନୃପେଶ୍ଵରମ୍
ଏଠାରୁ ଗୋଟିଏ ରାଣୀଠାରୁ ଦଶଜଣ ପୁଅ ଏବଂ ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ; ନରକ ଦାନବ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।
ବଲଵନ୍ତଂ ମୁରଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଜଘାନ ରଣମୂର୍ଧନି । ଦଦର୍ଶ କନ୍ଯାସ୍ତତ୍ରସ୍ଥାଃ ସହସ୍ରାଣାଂ ଚ ଷୋଡଶ
ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ବଳଶାଳୀ ମୁର ଦାନବକୁ ସେ ମାରିଦେଲେ; ସେଠାରେ ସେ ଛୋଅଳେ ହଜାର ଝିଅମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଶତାଧିକା ଵଯସ୍ଯାଶ୍ଚ ଶଶ୍ଵତ୍ସୁସ୍ଥିରଯୌଵନାଃ । ପ୍ରଫୁଲ୍ଲଵଦନାଃ ସର୍ଵା ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାଃ
ସେମାନଙ୍କ ସହ ଶତାଧିକ ସଖୀମାନେ ଥିଲେ, ସବୁବେଳେ ଯୌବନରେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଚିରଯୁବତୀ; ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁହଁ ଖିଳିଥିଲା, ରତ୍ନ ଗହନା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଶୁଭକ୍ଷଣେ ଚ ତାସାଂ ଚ ପାଣିଂ ଜଗ୍ରାହ ମାଧଵଃ । ତାଭିଃ ସାର୍ଧଂ ସ ରେମେ ଚ କ୍ରମେଣ ଚ ଶୁଭକ୍ଷଣେ
ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମାଧବ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ବିବାହ କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କଲେ ଏବଂ ଶୁଭ ସମୟରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ରହିଲେ।
ଏକସ୍ଯାଂ ଦଶପୁତ୍ରାଶ୍ଚ କନ୍ଯକୈକା କ୍ରମେଣା ଚ । ହରେରେତାନ୍ଯପତ୍ଯାନି ବଭୂଵୁଶ୍ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଏଠାରୁ ଗୋଟିଏ ରାଣୀଠାରୁ ଦଶଜଣ ପୁଅ ଏବଂ ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ; ଏହି ସବୁ ହରିଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଲଗା ଅଲଗା।
ଏକଦା ଦ୍ଵାରକାଂ ରମ୍ଯାଂ ଦୁର୍ଵାସା ମୁନିପୁଂଗଵଃ । ଶିଷ୍ଯୈସ୍ତ୍ରିକୋଟିଭିଃ ସାର୍ଧମାଜଗାମାଵଲୀଲଯା
ଏକଥର ଦ୍ୱାରକାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ଦୁର୍ବାସା ତିନି କୋଟି ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ସହ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଆସିଲେ।
ରାଜା ମହୋଗ୍ରସେନଶ୍ଚ ସପୁତ୍ରଃ ସପୁରୋହିତଃ । ଵସୁଦେଵୋ ଵାସୁଦେଵୋଽପ୍ଯକ୍ରୂରଶ୍ଚୋଦ୍ଧଵସ୍ତଥା
ମହୋଗ୍ରସେନ ରାଜା, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ; ଭାସୁଦେବ, ବାସୁଦେବ, ଅକୃର ଓ ଉଦ୍ଧବ ମଧ୍ୟ—
ନୀତ୍ଵା ଷୋଡଶୋପଚାରଂ ପ୍ରଣେମୁର୍ମୁନିପୁଂଗଵମ୍ । ଶୁଭାର୍ଶିଷଂ ଚ ପ୍ରଦଦୌ ତେଭ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଷୋଳ ଧରଣର ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେମାନେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ସେ ମଧୁର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା।
ଏକାନଂଶାଂ ଚ କନ୍ଯାଂ ତାଂ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଶୁଭକ୍ଷଣେ । ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯଙୀରାଂଶ୍ଚ ରତ୍ନଂ ଚ ଯୌତକଂ ଦଦୌ
ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଏକାନଂଶା ନାମକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଲେ; ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ୍ୟ, ନୀଳମଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରତ୍ନ ବିବାହ ଉପହାର ଭାବେ ଦେଲେ।
ସ ରେମେ ରାମଯା ସାର୍ଧ ମାହେନ୍ଦ୍ରେ ରତ୍ନମନ୍ଦିରେ । ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣଂ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଶୁଭାଶ୍ରମମ୍
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରର ରତ୍ନମଣ୍ଡିରରେ ରାମାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କଲେ; ରତ୍ନର ମୂଳସାରରେ ତିଆରି ଏକ ଶୁଭ ଆଶ୍ରମ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଏକଦା ସ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସମାଲୋଚ୍ଯ ସ୍ଵଚେତସା । ଶଯାନଂ କୃତ୍ରଚିଦ୍ରମ୍ଯପର୍ଯଙ୍କେ ରତ୍ନନିର୍ମିତେ
ଏକଥର, ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି, ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶୟନପୀଠରେ ଶୋଇଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଶ୍ରୁତଵନ୍ତଂ ପୁରାଣଂ ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା କୁତ୍ରଚିଦ୍ଧିଭୁମ୍ । ମହୋତ୍ସଵେ ନିଯୁକ୍ତଂ ଚ କୁତ୍ରଚିତ୍ପ୍ରାଙ୍ଗଣେ ଶୁଭେ
କେଉଁଠି ଭଲଭାବରେ ପୁରାଣ ଶୁଣିଥିବା, କିମ୍ବା କୌଣସି ବଡ଼ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା, କିମ୍ବା କୌଣସି ପବିତ୍ର ଅଙ୍ଗନାରେ ଥିବା—
ତାମବୂଲଂ ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦତ୍ତଂ ଚ ସତ୍ଯଯା । କୁତ୍ରଚିତ୍ସେଵିତଂ ତଲ୍ପେ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯା ଶ୍ଚେତଚାମରୈଃ
ଭକ୍ତି ଓ ସତ୍ୟତା ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ତାମ୍ବୁଳ ଖାଇଥିବା, କିମ୍ବା କେଉଁଠି ରୁକ୍ମିଣୀ ତାଳପଖା ଝାଲି ଶେଇଥିବା ଶଯ୍ୟାରେ ସେବା କରୁଥିବା—
କାଲିନ୍ଦୀସେପିତପଦଂ ଶଯାନଂ କୁତ୍ରଚିନ୍ମୁଦା । ସର୍ଵତ୍ର ସମସଂଭାଷାଂ ଚକାର ଭଗଵାନ୍ମୁନିମ୍
କିମ୍ବା କେଉଁଠି ଖୁସିରେ କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣସେବା କରୁଥିବାବେଳେ ଶେଇଥିବା, ସେଠାରେ ଭଗବାନ ସବୁଠି ସମଭାବରେ ମୁନିଙ୍କ ସହ କଥା ହେଉଥିଲେ।
ଵିସ୍ମଯଂ ପ୍ରଯଯୌ ଵିପ୍ରୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ତୁଷ୍ଟାଵ ଜଗତୀନାଥଂ ରୁକ୍ମିଣୀମନ୍ଦିରେ ପୁନଃ ଵସନ୍ତଂ ଚ ସୁଧର୍ମାଯାଂ ସତାଂ ସଂସଦି ସୁନ୍ଦରମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପୁନିଥରେ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଏବଂ ସୁଧର୍ମା ମଣ୍ଡପରେ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଭାରେ ଭଲଭାବରେ ବସିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ ଜଯ ଜଯ ଜଗତାଂ ନାଥ ଜିତସର୍ଵ ଜନାର୍ଦନ ସର୍ଵାତ୍ମକ ସର୍ଵେଶ ସର୍ଵବୀଜ ପୁରାତନ ନିର୍ଗୁଣ ନିରୀହ
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: ଜଗତଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଲିକ, ପୁରାତନ ବୀଜ, ଗୁଣହୀନ, ଆସକ୍ତିହୀନ—ତୁମକୁ ଜୟ ହେଉ।
ନିର୍ଲିପ୍ତ ନିରଞ୍ଜନ ନିରାକାର ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହ ସତ୍ଯମ୍ଵରୂପସନାତନ ନିଃସ୍ଵରୂପ ନିତ୍ଯନୂତନ
ଅଲିପ୍ତ, ନିର୍ମଳ, ନିରାକାର, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କୃପାର ଆକାର, ସତ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ ରୂପୀ, ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ରୂପ ନଥିବା, ସଦା ନୂତନ।
ବ୍ରହ୍ମେଶଶେଷଧନେଶଵନ୍ଦିତ ପଦ୍ମଯା ସେଵିତପାଦପଦ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଯୋତିରନିର୍ଵଚନୀଯ ଵେଦାଵିଦିତଗୁଣରୂପ ମହାକାଶସଂମାନନୀଯ ପରମାତ୍ମନ୍ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଶେଷ ଓ କୁବେରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ପଦ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚରଣପଦ୍ମ ସେବିତ, ଯାହାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ ବର୍ଣ୍ଣନା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ବେଦମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଗୁଣ ଓ ରୂପ ଜାଣିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ବିଶ୍ୱରେ ଯାହାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଅଛି, ପରମାତ୍ମା, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମନସା ହରେରନୁମତେନ ଚ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରସ୍ତତ୍ରୈଵ ପୁରତୋ ହରେଃ
ଏପରି କହି, ମନରେ ହରିଙ୍କ ଅନୁମତି ସହିତ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନମସ୍କାର କରି ଥିଲେ।
ତମୁଵାଚ ଜଗନ୍ନାଥୋ ହିତଂ ସତ୍ଯଂ ପୁରାତନମ୍ । ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଵେଦଵିହିତଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ସତାଂ ମତମ୍
ତାକୁ ଜଗତ୍ନାଥ ଉପକାରୀ, ସତ୍ୟ, ପୁରାତନ ଓ ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଜ୍ଞାନ, ସମସ୍ତ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ମା ଭେର୍ଵିପ୍ର ଶିଵାଂଶସ୍ତ୍ଵଂ କିଂ ନ ଜାନାସି ଜ୍ଞାନତଃ । ଅହଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରଭଵୋ ମତ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଭୟ କରନିଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣ; ତୁମେ ଶିବଙ୍କ ଅଂଶ। ଏହି କଥା ତୁମେ ଜ୍ଞାନରେ ଜାଣ ନାହିଁ କି? ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମୂଳ; ସମସ୍ତ କିଛି ମୋଠାରୁ ହୁଏ।
ଅହମାତ୍ମା ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଶାଵାଃ ସର୍ଵେ ମଯା ଵିନା । ପ୍ରାଣିଦେହାନ୍ମଯି ଗତେ ଯାନ୍ତ୍ଯେଵ ସର୍ଵଶକ୍ତଯଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋ ଛଡ଼ା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ। ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ମୋତେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ମୋତେ ଫେରିଯାଏ।
ଜାତାଵପ୍ଯେକ ଏଵାହଂ ଵ୍ଯକ୍ତାଵେଵ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ତସ୍ଯ ତୃପ୍ତିଃ ସ୍ଯାନ୍ନାନ୍ଯେଷାଂ ଚ କଦାଚନ
ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏକା, ଯଦିଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ଯିଏ ଭୋଗ କରେ, ସେ ତୃପ୍ତି ପାଏ, ଅନ୍ୟମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ପୃଥଗ୍ଜୀଵାଦିସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରତିମାନଂ ଚ ପ୍ରାଣିନାମ୍ । ପରିପୂର୍ଣତମୋଽହଂ ଚ ଗୋଲୋକେ ରାସମଣ୍ଡଲେ
ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆତ୍ମା ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତମ, ଗୋଲୋକରେ, ରାସମଣ୍ଡଳରେ।
ଶ୍ରୀଦାମଶାପାଦ୍ରାଧା ସା ମାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମକ୍ଷମାଽଧୁନା । ସର୍ଵେ ଚୈଵାଂଶରୂପେଣା କଲଯା ଚ ତଦଂଶତଃ
ଶ୍ରୀଦାମଙ୍କ ଶାପରେ ରାଧା ଏବେ ମୋତେ ଦେଖିପାରୁନାହାନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ଅଂଶରୂପେ ଅଛନ୍ତି, ମୋର ଅଂଶ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା।
ରୁକ୍ମିଣୀମନ୍ଦିରେ ଚାଂଶୋଽପ୍ଯନ୍ଯାସାଂ ମନ୍ଦିରେ କଲାଃ । ମମାପି କୁତ୍ରଚିଚ୍ଚାଂଶଂ କୁତ୍ର ଚିଚ୍ଚ କଲାକଲାଃ
ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ମୋର ଅଂଶ ଅଛି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ଶକ୍ତିମାନେ ଅଛନ୍ତି; ମୋ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଠି ଅଂଶ, କେଉଁଠି ଅଂଶର ଅଂଶ ଅଛି।
କଲାକଲାଂଶାଃ କୁତ୍ରାପି ପ୍ରତିମାସୁ ଚ ଦେହିଷୁ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଗତାଂ ନାଥୋ ଗୃହସ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଯଯୌ ଦୁର୍ଵାସାଶ୍ଚ ପ୍ରିଯାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଶ୍ରୀହରେସ୍ତପସେ ଗତଃ
ଅଂଶର ଅଂଶ କେଉଁଠି ମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍ୟ ଓ ଦେହୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ଏପରି କହି, ଜଗତ୍ନାଥ ଘରର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦୁର୍ବାସା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ଛାଡ଼ି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚଲିଗଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ମୁନିକୃଷ୍ଣସଂo ଦ୍ଵାଦଶାଧିକାଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ମହା ବ୍ରହ୍ମ ପୁରାଣରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ନାରଦ ଓ ମୁନିକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଂବାଦ ବିଷୟରେ ଏକଶତ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ତ୍ରଯୋଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ସଶିଷ୍ଯଶ୍ଚାପି ଦୁର୍ଵାସାସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ଦ୍ଵାରକାଂ ପୁରୀମ୍ । କୈଲାସଂ ପ୍ରଯଯୌ ଭକ୍ତ୍ଯା ଶଂକରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମୀଶ୍ଵରମ୍
ଏବେ ଏକଶତ ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଦୁର୍ବାସା ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହ ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀ ଛାଡ଼ି, ଭକ୍ତି ସହ କୈଳାସକୁ ଯାଇ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।