ରାଧିକାଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନନ୍ଦଶ୍ଚ ଵିସ୍ମଯଂ ଯଯୌ । ଭୀତା ଯଶୋଦା ନିକଟଂ ଗୋପୀସଂଭାଷିତା ଯଯୌ
ରାଧିକାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ନନ୍ଦ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ; ଯଶୋଦା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କଥା କହିଲେ।
ଉଵାସ ନିକଟେ ତସ୍ଯାଃ ସମୁଵାଚ ପ୍ରିଯଂ ଵଚଃ । ଉଵାସ ତତ୍ର ନନ୍ଦଶ୍ଚ ଗୋପୀଦତ୍ତାସନେନ ଚ
ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ବସି ପ୍ରେମର କଥା କହିଲେ; ଗୋପୀମାନେ ଯେଉଁ ଆସନ ଦେଇଥିଲେ, ତାହାରେ ନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ବସିଲେ।
ଯଶୋଦୋଵାଚ ଚେତନଂ କୁରୁ ରାଧେ ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ରକ୍ଷ ଯତ୍ନତଃ । ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ପ୍ରାଣନାଥଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ମଙ୍ଗଲେ ଦିନେ
ଯଶୋଦା କହିଲେ: ରାଧେ, ତୁମେ ଆପଣାକୁ ସଚେତନ କର, ନିଜକୁ ସାବଧାନରେ ରକ୍ଷା କର; ଶୁଭ ଦିନ ଆସିଲେ ତୁମେ ତୁମର ପ୍ରାଣନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵଂ ପଵିତ୍ରଂ ଚ ସ୍ଵକୁଲଂ ଚ ସୁରେଶ୍ଵରି । ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯଵତ୍ଯଶ୍ଚ ତ୍ଵତ୍ପାଦାମ୍ବୁଜସେଵଯା
ଦେବମାନ୍ୟ ଦେବୀ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏବଂ ତୁମର କୁଳ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଗୋପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ସେବା କରି ଧନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି।
ଲୋକା ଗାସ୍ଯନ୍ତି ତ୍ଵତ୍କୀର୍ତିତୀର୍ଥପୂତାଂ ସୁମଙ୍ଗଲାମ୍ । ସନ୍ତୋ ଵେଦାଶ୍ଚ ଚତ୍ଵାରଃ ପୁରାଣାନି ପୁରାତନୀମ୍
ଲୋକେ ତୁମର ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶୁଭ କୀର୍ତ୍ତି ଗାଇବେ, ତୁମର ନାମରେ ତୀର୍ଥ ପବିତ୍ର ହେବ; ସନ୍ତମାନେ, ଚାରିଟିଏ ବେଦ ଏବଂ ପୁରାତନ ପୁରାଣମାନେ ମଧ୍ୟ।
ଅହଂ ଯଶୋଦା ନନ୍ଦୋଽଯଂ ବୁଦ୍ଧିରୂପେ ନିବୋଧ ମାମ୍ । ଵୃଷଭାନସୁତା ତ୍ଵଂ ଚ ମାଂ ନିଶାମଯ ସୁଵ୍ରତେ
ମୁଁ ଯଶୋଦା, ଏହେଁ ନନ୍ଦ—ମୋତେ ଜ୍ଞାନର ରୂପରେ ଜାଣ; ତୁମେ ବୃଷଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ, ମୋତେ ଚିହ୍ନଟ କର, ଓ ସୁବ୍ରତେ।
ଦ୍ଵାରକାନଗରାଦ୍ଭଦ୍ରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସଂନିଧାନତଃ । ତଵାନ୍ତିକମାଗତାଽହଂ ପ୍ରେରିତା ହରିଣା ସତି
ଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ଦ୍ୱାରକା ନଗରରୁ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରୁ, ହରିଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଓ ସତୀ।
ଶୃଣୁ ମଙ୍ଗଲଵାର୍ତାଂ ଚ ମଙ୍ଗଲଂ ଚ ଗଦାଭୃତଃ । ଆରାଦ୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି କୃଷ୍ଣଂ ତଂ ହେ ଦେଵି ଚେତନଂ କୁରୁ
ଗଦାଧାରୀଙ୍କ ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ଶୁଣ; ଶୀଘ୍ର ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ, ଓ ଦେବୀ, ସଚେତନ ହେଉ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ମକଂ ପରିଜ୍ଞାନଂ ଦେହି ମହ୍ଯଂ ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ତ୍ଵଦ୍ଭର୍ତୁରୁପଦେଶେନ ତ୍ଵତ୍ସମୀପଂ ସମାଗତୌ
ତୁମର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଏବେ ମୋତେ ଭକ୍ତିର ଜ୍ଞାନ ଦିଅ; ଆମେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଛୁ।
ପଶ୍ଚଦାଯାସ୍ଯତି ହରିସ୍ତ୍ଵାଂ ମୁହୂର୍ତଂ ଵରାନନେ । ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯଚିରେଣୈଵ ଶ୍ରୀଦାମ୍ନଃ ଶାପମୋଚନମ୍
ପରେ ହରି ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ଓ ସୁନ୍ଦରୀ; ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରୀଦାମଙ୍କ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ହେବ।
ଯଶୋଦାଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାର୍ତାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗଦାଭୃତଃ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣନାମସ୍ମରଣାଦ୍ଦୂରିଭୂତମମଙ୍ଗଲମ୍
ଯଶୋଦାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ଗଦାଧାରୀଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ପାଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣ କରି ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଦୂର ହେଲା।
ସଂପ୍ରାପ ଚେତନଂ ରାଧା ସଂଭାଵ୍ଯ କୃଷ୍ଣମାତରମ୍ । ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଶାନ୍ତା ଲୌକିକୀଂ ଭକ୍ତିମୁତ୍ତମାମ୍
ରାଧା ସଚେତନ ହେଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମାଆକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ସେ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ମଧୁର କଥା କହିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକୀୟ ଭକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ରାଧାଯଶୋଦାସଂo ଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମପୁରାଣରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା, ନାରଦଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା ଏବଂ ରାଧା-ଯଶୋଦାଙ୍କ ମିଳନ ବିଷୟରେ ଏକ ଶତ ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥୈକାଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ରାଧିକୋଵାଚ ଜ୍ଞାନାତ୍ମକଶ୍ଚ ପରମୋ ବ୍ରହ୍ମେଶଶେଷପୂଜିତଃ । ଜ୍ଞାନଂ ଚ ନ ଦଦୌ ତୁଭ୍ଯଂ ମନ୍ମୁଲଂ ପ୍ରେଷିତା ସତି
ଏବେ ଏକାଦଶ ଶତ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାଧିକା କହିଲେ: ଜ୍ଞାନମୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶେଷ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେ ମୋ ପ୍ରେରଣାରେ ମଧ୍ୟ ସତୀ, ତୁମକୁ ମୂଳ ଜ୍ଞାନ ଦେଇନଥିଲେ।
ତେନୈଵ ଚ୍ଛଦ୍ମନା ତୁଭ୍ଯଂ ଭାଵାର୍ଥଂ ବୋଧଯାମି କିମ୍ । ଵେଦାଃ ସନ୍ତଶ୍ଚ ଭାଵାର୍ଥଂ ନୈଵ ଜାନନ୍ତି ତସ୍ଯ ଚ
ଏହି ଅପରିଚୟ ଭିତରେ ରହି, ମୁଁ ତୁମକୁ ତାହାର ତାତ୍ପର୍ୟ ବୁଝାଉଛି; ବେଦ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଏହି ତାତ୍ପର୍ୟକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରୀଜାତିରବଲା ମୂଢା ଵକ୍ତୁତୋଽଜ୍ଞାନତତ୍ପରା । ତତସ୍ତଦ୍ଵିରହେଣୈଵ ସଂତତଂ ହତଚେତନା
ସ୍ତ୍ରୀ ଜାତି ଦୁର୍ବଳ, ଭ୍ରମିତ, କଥାରେ ଅଜ୍ଞା, ଅଜ୍ଞାନରେ ଲଗିଥିବା; ତେଣୁ ସେଥିରୁ ଅଲଗା ହେଲେ, ସେ ସଦା ଅବଚେତନ ହେଇ ରହିଥାଏ।
କିଂ ଵାଽହଂ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଜ୍ଞାନଂ ପଞ୍ଚଵିଧେଷୁ ଚ । ଭକ୍ତ୍ଯାତ୍ମକଂ ସର୍ଵପରଂ ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ
ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ମୁଁ କଣ କହିବି? ତୁମେ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଭକ୍ତି ଆଧାରିତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ କଥା କହିବି।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵରେଣାପି ନ ସାଧୋ ନିର୍ଭଯୋ ଭଵ । ଗୋଲୋକେ ଚାପି ପତନଂ ସଂଭଵେଚ୍ଚ କୁଯୋଗିନଃ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବର ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ଓ ସଜ୍ଜନ, ଭୟହୀନ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନାହିଁ; ଗୋଲୋକରେ ମଧ୍ୟ, ଭଳି ଯୋଗୀ ନୁହେଁ ଥିଲେ, ପତନ ସମ୍ଭବ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଭଜସ୍ଵ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ । ପୁତ୍ରବୁଦ୍ଧିଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମରୂପଂ ନିଶାମଯ
ତେଣୁ ସବୁକିଛି ଛାଡି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜନ କର; ପୁଅ ବିଚାର ଛାଡି, ବ୍ରହ୍ମ ରୂପକୁ ଦେଖ।
ଯଶୋଦେ ଭଵତୀ ସର୍ଵେ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଚ ନଶ୍ଵରମ୍ । ଗତ୍ଵା ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ରମ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ଭାରତମ୍
ଯଶୋଦା, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସବୁ ନଶ୍ଵର ଜିନିଷ ଛାଡି, ଭାରତର ପବିତ୍ର ଭୂମି, ସୁନ୍ଦର ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଯାଅ।
କୃତ୍ଵା ତ୍ରିକାଲସ୍ନାନଂ ଚ ନିର୍ମଲେ ଯମୁନାଜଲେ । କୃତ୍ଵାଽଷ୍ଟଦଲପଦ୍ମଂ ଚ ସ୍ନିଗ୍ଧେନ ଚନ୍ଦନେନ ଚ
ନିର୍ମଳ ଯମୁନା ଜଳରେ ଦିନରେ ତିନିବାର ସ୍ନାନ କରି, ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନରେ ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ତିଆରି କର।
ଧ୍ଯାନେନ ଗର୍ଗଦତ୍ତେନ ଶୁଦ୍ଧେନ ମନସା ସତି । ସଂପୂଜ୍ଯ ପରମାନନ୍ଦଂ ସାନନ୍ଦଂ ଵ୍ରଜ ତତ୍ପଦମ୍
ଗର୍ଗଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଧ୍ୟାନ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ରଖି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦକୁ ପୂଜା କର; ଆନନ୍ଦରେ ତାହା ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।
କୃତ୍ଵା ନିକୃନ୍ତନଂ କର୍ମ ପିଦୃଭିଃ ଶତକୈଃ ସହ । ଵୈଷ୍ଣଵେନ ସହାଽଽଲାପଂ କୁରୁଷ୍ଵ ସତତଂ ସତି
ଶତଶତ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ କାଟିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଏକ ଭକ୍ତଙ୍କ ସହ ସଦା କଥାବାର୍ତ୍ତା କର, ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ରୁହ।
ଵରଂ ହୁତଵହଜ୍ଵାଲାଂ ଭକ୍ତୋ ଵାଞ୍ଛତି ପଞ୍ଜରମ୍ । ଵରଂ ଚ କଣ୍ଟକେ ଵାସଂ ଵରଂ ଚ ଵିଷ୍ଭକ୍ଷଣମ୍
ଏକ ଭକ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳାକୁ ଚୟନ କରିପାରେ, କିମ୍ବା ଖାଇ ମନେ ପଞ୍ଜର ଚାହେ, କିମ୍ବା କଣ୍ଟକ ମଧ୍ୟରେ ରହିବାକୁ ଚୟନ କରେ, କିମ୍ବା ବିଷ ଖାଇବାକୁ ଚୟନ କରେ।
ହରିଭକ୍ତିଵିହୀନାନାଂ ନ ସଙ୍ଗଂ ନାଶକାରଣମ୍ । ସ୍ଵଯଂ ନଷ୍ଟୋ ଭକ୍ତିହୀନୋ ବୃଦ୍ଧିଣେଦଂ କରୋତି ଚ
ହରିଭକ୍ତି ନଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନା ନଶ୍ଟ କରିବାର କାରଣ ହେଉ; ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ନିଜେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଅଙ୍କୁରୋ ଭକ୍ତିଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଭକ୍ତସଙ୍ଗେନ ଵର୍ଧତେ । ପରଂ ହରିକଥାଲାପପୀଯୂଷାସେଚନେନ ଚ
ଭକ୍ତି ଗଛର ଅଙ୍କୁର, ଭକ୍ତଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଏବଂ ହରି କଥାର ଆମୃତ ଜଳରେ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।
ଅଭକ୍ତାଲାପଦୀପାଗ୍ନିଜ୍ଵାଲାଯାଃ କଲଯାପି ଚ । ଅଙ୍କୁରଃ ଶୁଷ୍କତାଂ ଯାତି ପୁନଃ ସେକେନ ଵର୍ଧତେ
ଅଭକ୍ତଙ୍କ କଥାର ଦୀପ ଅଗ୍ନିର ଅଳ୍ପ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ, ଭକ୍ତି ଅଙ୍କୁର ଶୁଖିଯାଏ; ତେବେ ଜଳ ଦେଇଲେ, ଏହା ପୁନି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ତସ୍ମାଦଭକ୍ତସଙ୍ଗଂ ଚ ସାଵଧାନଃ ପରିତ୍ଯଜ । ଯଥା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାଲସର୍ପଂ ନରୋ ଭୀତ୍ଵା ପଲାଯତେ
ତେଣୁ ଅଭକ୍ତଙ୍କ ସଙ୍ଗକୁ ସାବଧାନ ଭାବେ ଛାଡିଦିଅ; ଯେପରି ଏକ ମଣିଷ କାଳ ସାପକୁ ଦେଖି ଭୟରେ ପଳାଇଯାଏ।
ଯଶୋଦେ ଚ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ସ୍ଵାତ୍ମନଃ ପୁତ୍ରମୀଶ୍ଵରମ୍ । ରାମ ନାରାଯଣନନ୍ତ ମୁକୁନ୍ଦ ମଧୁସୂଦନ
ଯଶୋଦା, ଚେଷ୍ଟାରେ ନିଜ ପୁଅ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କର—ରାମ, ନାରାୟଣ, ଅନନ୍ତ, ମୁକୁନ୍ଦ, ମଧୁସୂଦନ।
କୃଷ୍ଣ କେଶଵ କଂସାରେ ହରେ ଵୈକୁଣ୍ଠ ଵାମନ । ଇତ୍ଯେକାଦଶ ନାମାନି ପଠେଦ୍ଵା ପାଠଯେଦିତି
କୃଷ୍ଣ, କେଶବ, କଂସ ଶତ୍ରୁ, ହରି, ବୈକୁଣ୍ଠ, ବାମନ—ଏହି ଏଗାରଟି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।