ଶକ୍ତିକୁଣ୍ଡଲିନୀଯୁକ୍ତମୀଶ୍ଵରଂ ଚିନ୍ତଯେତ୍ତତଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ଦମନଂ ଲୌଭାଦୀନାଂ ଚ ଵର୍ଜନମ୍
ତାପରେ କୁଣ୍ଡଳିନୀ ଶକ୍ତି ସହିତ ଥିବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ । ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଓ ଲୋଭ ଆଦି ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିବା ଦରକାର ।
ମୂଲାଧାରଂ ସ୍ଵଧିଷ୍ଠାନଂ ମଣିପୂରମନାହତମ୍ । ଵିଶୁଦ୍ଧଂ ଚ ତଥା ଜ୍ଞାଖ୍ଯଂ ଚକ୍ରଷଟ୍କଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ମୂଳାଧାର, ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନ, ମଣିପୁର, ଅନାହତ, ବିଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ନାମକ ଚକ୍ର—ଏହି ଛଅଟି ଚକ୍ରର କଥା କୁହାଯାଇଛି ।
ନାରୀଣାମପି ଦୁର୍ବୋଧଂ ମୁର୍ଖାଣାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ । ଜ୍ଞାନଂ ଯୋଗାତ୍ମକଂ ସାଧ୍ଵି ସିଦ୍ଧାନାଂ ସାଧ୍ଯମୀପ୍ସିତମ୍
ଯୋଗରେ ଆଧାରିତ ଗ୍ୟାନ ନାରୀମାନେ ଓ ମୂର୍ଖମାନେ ବିଶେଷ କରି ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଗ୍ୟାନ ସିଦ୍ଧ ଓ ସତ୍ଜନମାନେ ଅଭିଲାଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।
ଜନ୍ତୂନାମପି ସର୍ଵେଷାଂ ଜ୍ଞାନଂ ସ୍ଵଵିଷଯେ ତଥା । ସନ୍ତଃ ସର୍ଵେ ଵିଜାନନ୍ତି ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଚ ମଦୀଯଯା
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗ୍ୟାନ ରଖନ୍ତି; ସଦ୍ଜନମାନେ ଏହି ସବୁକୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଓ ମୋର ଇଚ୍ଛାରେ ଜାଣନ୍ତି ।
ସିଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମକଂ ଚ ସିଦ୍ଧାନାଂ ନିଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵକର୍ମସୁ । ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ସୁ ସିଦ୍ଧାନାଂ ସାଧନଂ ବୋଧନଂ ତଥା
ସିଦ୍ଧମାନେ ପାଇଁ ଗ୍ୟାନ ସଫଳତାର ରୂପ ଏବଂ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ; ଚତୁର୍ତ୍ତିଶଟି ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଉପାୟ ଓ ଜାଗୃତି ଭାବେ ଅଛି ।
ଜ୍ଞାନଂ ମୌକ୍ଷାତ୍ମକଂ ସିଦ୍ଧଂ ପରଂ ନିର୍ଵାଣକାରଣମ୍ । ନିଵୃତ୍ତିମାର୍ଗମାରୂଢଂ ଭକ୍ତସ୍ତତ୍ରୈଵ ଵାଞ୍ଛତି
ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଗ୍ୟାନ ସଫଳ ଏବଂ ନିର୍ବାଣ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ କାରଣ; ବିରକ୍ତିର ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଭକ୍ତ ଏହାକୁ ମାତ୍ର ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି ।
ଭକ୍ତ୍ଯାତ୍ମକଂ ଚ ଯଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ତୁଭ୍ଯଂ ରାଧା ପ୍ରଦାସ୍ଯତି । ତସ୍ଯାଂ ଚ ମାନଵଂ ଭାଵଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଜ୍ଞାନଂ କରିଷ୍ଯତି
ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଆଧାରିତ ଗ୍ୟାନ ରାଧା ତୁମକୁ ଦେବେ, ସେହି ଗ୍ୟାନ ସେ ମାନବ ଭାବ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ଦେବେ ।
ନନ୍ଦାଯ ଦତ୍ତଂ ଯଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ତଚ୍ଚ ତୁଭ୍ଯଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି । ଗଚ୍ଛ ନନ୍ଦଵ୍ରଜଂ ମାତର୍ନନ୍ଦେନ ସହ ସାଦରମ୍
ନନ୍ଦଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଗ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେହି ଗ୍ୟାନ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦିଆଯିବ; ମାଆ, ଆଦର ସହିତ ନନ୍ଦଙ୍କ ସହିତ ନନ୍ଦବ୍ରଜକୁ ଯାଅ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵିନଯଂ କୃତ୍ଵା ଜଗାମାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ହରିଃ । ନନ୍ଦୋ ଯଶୋଦଯା ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଯଯୌ କଦଲୀଵନମ୍
ଏଭଳି କହି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ହରି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ନନ୍ଦ ଏବଂ ଯଶୋଦା ମିଶି କଦଳୀବନକୁ ଗଲେ ।
ଦଦର୍ଶ ରାଧାଂ ତତ୍ରୈଵ ନିଦ୍ରିତାଂ ତ୍ଯକ୍ତଭୂଷଣମ୍ । ଦଧାନାଂ ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ନିରାହାରାଂ କୃଶୋଦରୀମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ରାଧାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଜିଏ ଗହଣା ଛାଡ଼ି, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଉପବାସରେ ଥିଲେ ଏବଂ ପତଳା ଡେଉଳ ଥିଲେ ।
ପଙ୍କସ୍ଥେ ପଙ୍କଜଦଲେ ସଜଲେ ଚନ୍ଦନାର୍ଚିତେ । ଶଯାନାଂ ଶୁଷ୍କିତୌଷ୍ଠୀଂ ଚ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରାଂ ଚ ମୂର୍ଚ୍ଛିତାମ୍
କାଦରେ ଥିବା ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ, ଜଳ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଶୋଇଥିବା, ଶୁଖିଗଲା ଠୋଠ, ଅଂଶୁଭରା ଆଖି ଏବଂ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ।
ଧ୍ଯାଯମାନାଂ ପଦାମ୍ଭୋଜଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ । ବାହ୍ଯଜ୍ଞାନପରିତ୍ଯକ୍ତାଂ ତନ୍ନି ଵିଷ୍ଟୈକମାନସାମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ବାହ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଛାଡ଼ି, ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ନିବେଶ କରିଥିଲେ ।
ପଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ସସ୍ମିତଂ କାନ୍ତଂ ପଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ତନ୍ମୁଖାମ୍ବୁଜମ୍ । ହସନ୍ତୀଂ ଚ ରୁଦନ୍ତୀଂ ଚ ସ୍ଵପ୍ନେ କାନ୍ତସମୀପତଃ
ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ମୃଦୁ ହାସି ସହିତ ଦେଖୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖକୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ପ୍ରିୟଙ୍କ ସମୀପରେ ଥିବା ପରି ହସୁଥିଲେ ଓ କାନ୍ଦୁଥିଲେ ।
ସଖୀଭିଃ ପରିତଃ ଶଶ୍ଵତ୍ସେଵିତାଂ ଶ୍ଚେତଚାମରୈଃ । ଦିଵାନିଶଂ ରକ୍ଷିତାଂ ଚ ଗୋପୀଭିଃ ଶତକୋଟିଭିଃ
ସଖୀମାନେ ସଦା ଚାମର ଡୁଲାଇ ଚାରିପାଖରେ ରହି ସେବା କରୁଥିଲେ, ଶତକୋଟି ଗୋପୀ ଦିନ ରାତି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ।
ସାଵଧାନପରାଭିଶ୍ଚ ଵେତ୍ରହସ୍ତାଭିରୀଶ୍ଵରୀମ୍ । ସପ୍ତଦ୍ଵାରେଷୁ ଯୁକ୍ତାଭିଃ ପରିତଃ ପ୍ରାଙ୍ଗଣେଷୁ ଚ
ସେମାନେ ସଦା ସଚେତନ ଏବଂ ଶାସନକାରୀ କନ୍ୟାମାନେ, ହାତରେ ଛଡ଼ ଧରି, ସାତଟି ଦ୍ୱାର ଓ ଚାରିପାଖରେ ଅଂଗନାରେ ରହିଥିଲେ ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସଭାର୍ଯୋ ନନ୍ଦ ଏଵ ଚ । ନନାମ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଦଣ୍ଡଵତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ନନ୍ଦ ଓ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ ।
ନିଦ୍ରାଂ ତ୍ଯାକ୍ତ୍ଵା ଚ ସହସା ବୁବୁଧେ ସେଶ୍ଵରେଚ୍ଛଯା । କ୍ଷଣେନ ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ ଵିଷଯଜ୍ଞାନଵର୍ଚିତାମ୍
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ହଠାତ୍ ନିଦ୍ରା ଛାଡ଼ି ଜାଗିଉଠିଲେ; କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ସଚେତନ ହେଲେ।
ପୁରତୋ ଦଂପତୀ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛ ସାଦରଂ ସତୀ । ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଚୈଵଂ ତତ୍ରୈଵ ସଖିସଂସଦି
ସାତୀ ସେଠାରେ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଦର ସହିତ ପଚାରିଲେ; ସେ ସେଠି ସଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ରାଧିକୋଵାଚ କସ୍ତ୍ଵଂ ଚାତ୍ର ସମାଯାତୋ ବ୍ରୂହି ଵା କିଂ ପ୍ରଯୋଜନମ୍ । ନ ଚ ମେ ଵିଷଯଜ୍ଞାନଂ ନ ଜାନାମି ନରଂ ପଶୁମ୍
ରାଧିକା କହିଲେ: ତୁମେ କିଏ, ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ? ମୋତେ କହ, ତୁମର କାହିଁକି ଆସିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ? ମୁଁ ଏହି ସଂସାରୀ ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ-ପଶୁ କିଏ ତାହା ଜାଣେନି।
କିଂ ଜଲଂ ଵା ସ୍ଥଲଂ କିଂଵା ନକ୍ତଂ ତିନଂ ଶ୍ରୁଣୁ । ସ୍ତ୍ରିଯଂ ପୁମାଂସଂ କ୍ଲୀବଂ ଵା ନାହଂ ଜାନାମି ଭେଦାକମ୍
ଜଳ କଣ, ଭୂମି କଣ, ରାତି କିମ୍ବା ଦିନ କଣ, ଏହା ମୁଁ ଜାଣେନି; ଶୁଣ, ମୁଁ ନାରୀ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନପୁଂସକର ଭେଦ ମଧ୍ୟ ଜାଣେନି।
ରାଧିକାଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନନ୍ଦଶ୍ଚ ଵିସ୍ମଯଂ ଯଯୌ । ଭୀତା ଯଶୋଦା ନିକଟଂ ଗୋପୀସଂଭାଷିତା ଯଯୌ
ରାଧିକାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ନନ୍ଦ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ; ଯଶୋଦା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କଥା କହିଲେ।
ଉଵାସ ନିକଟେ ତସ୍ଯାଃ ସମୁଵାଚ ପ୍ରିଯଂ ଵଚଃ । ଉଵାସ ତତ୍ର ନନ୍ଦଶ୍ଚ ଗୋପୀଦତ୍ତାସନେନ ଚ
ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ବସି ପ୍ରେମର କଥା କହିଲେ; ଗୋପୀମାନେ ଯେଉଁ ଆସନ ଦେଇଥିଲେ, ତାହାରେ ନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ବସିଲେ।
ଯଶୋଦୋଵାଚ ଚେତନଂ କୁରୁ ରାଧେ ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ରକ୍ଷ ଯତ୍ନତଃ । ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ପ୍ରାଣନାଥଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ମଙ୍ଗଲେ ଦିନେ
ଯଶୋଦା କହିଲେ: ରାଧେ, ତୁମେ ଆପଣାକୁ ସଚେତନ କର, ନିଜକୁ ସାବଧାନରେ ରକ୍ଷା କର; ଶୁଭ ଦିନ ଆସିଲେ ତୁମେ ତୁମର ପ୍ରାଣନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵଂ ପଵିତ୍ରଂ ଚ ସ୍ଵକୁଲଂ ଚ ସୁରେଶ୍ଵରି । ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯଵତ୍ଯଶ୍ଚ ତ୍ଵତ୍ପାଦାମ୍ବୁଜସେଵଯା
ଦେବମାନ୍ୟ ଦେବୀ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏବଂ ତୁମର କୁଳ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଗୋପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ସେବା କରି ଧନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି।
ଲୋକା ଗାସ୍ଯନ୍ତି ତ୍ଵତ୍କୀର୍ତିତୀର୍ଥପୂତାଂ ସୁମଙ୍ଗଲାମ୍ । ସନ୍ତୋ ଵେଦାଶ୍ଚ ଚତ୍ଵାରଃ ପୁରାଣାନି ପୁରାତନୀମ୍
ଲୋକେ ତୁମର ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶୁଭ କୀର୍ତ୍ତି ଗାଇବେ, ତୁମର ନାମରେ ତୀର୍ଥ ପବିତ୍ର ହେବ; ସନ୍ତମାନେ, ଚାରିଟିଏ ବେଦ ଏବଂ ପୁରାତନ ପୁରାଣମାନେ ମଧ୍ୟ।
ଅହଂ ଯଶୋଦା ନନ୍ଦୋଽଯଂ ବୁଦ୍ଧିରୂପେ ନିବୋଧ ମାମ୍ । ଵୃଷଭାନସୁତା ତ୍ଵଂ ଚ ମାଂ ନିଶାମଯ ସୁଵ୍ରତେ
ମୁଁ ଯଶୋଦା, ଏହେଁ ନନ୍ଦ—ମୋତେ ଜ୍ଞାନର ରୂପରେ ଜାଣ; ତୁମେ ବୃଷଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ, ମୋତେ ଚିହ୍ନଟ କର, ଓ ସୁବ୍ରତେ।
ଦ୍ଵାରକାନଗରାଦ୍ଭଦ୍ରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସଂନିଧାନତଃ । ତଵାନ୍ତିକମାଗତାଽହଂ ପ୍ରେରିତା ହରିଣା ସତି
ଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ଦ୍ୱାରକା ନଗରରୁ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରୁ, ହରିଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଓ ସତୀ।
ଶୃଣୁ ମଙ୍ଗଲଵାର୍ତାଂ ଚ ମଙ୍ଗଲଂ ଚ ଗଦାଭୃତଃ । ଆରାଦ୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି କୃଷ୍ଣଂ ତଂ ହେ ଦେଵି ଚେତନଂ କୁରୁ
ଗଦାଧାରୀଙ୍କ ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ଶୁଣ; ଶୀଘ୍ର ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ, ଓ ଦେବୀ, ସଚେତନ ହେଉ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ମକଂ ପରିଜ୍ଞାନଂ ଦେହି ମହ୍ଯଂ ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ତ୍ଵଦ୍ଭର୍ତୁରୁପଦେଶେନ ତ୍ଵତ୍ସମୀପଂ ସମାଗତୌ
ତୁମର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଏବେ ମୋତେ ଭକ୍ତିର ଜ୍ଞାନ ଦିଅ; ଆମେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଛୁ।
ପଶ୍ଚଦାଯାସ୍ଯତି ହରିସ୍ତ୍ଵାଂ ମୁହୂର୍ତଂ ଵରାନନେ । ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯଚିରେଣୈଵ ଶ୍ରୀଦାମ୍ନଃ ଶାପମୋଚନମ୍
ପରେ ହରି ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ଓ ସୁନ୍ଦରୀ; ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରୀଦାମଙ୍କ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ହେବ।