ପ୍ରାଣାଧିଷ୍ଠାତୁଦେଵୀ ସା ପଞ୍ଚପ୍ରାଣାଧିକା ସତୀ । ରୁକ୍ମିଣୀ କମଲା ସାକ୍ଷାତ୍ସଂପଦାମଧିଦେଵତା
ସେ, ସତୀ, ପ୍ରାଣର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ପଞ୍ଚପ୍ରାଣ ଠାରୁ ଅଧିକ; ରୁକ୍ମିଣୀ କମଳା ନିଜେ, ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦର ଅଧିଦେବୀ।
ସର୍ଵଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପା ଚ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ । ବୁଦ୍ଧେରପ୍ଯଧିଦେଵୀ ଚ ଦୁର୍ଗା ନାରାଯଣୀ ପରା
ସେ କୃଷ୍ଣ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି; ଦୁର୍ଗା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାରାୟଣୀ, ବୁଦ୍ଧିର ମଧ୍ୟ ଅଧିଦେବୀ।
ଦେଵାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ତ୍ଵଂ ସାଵିତ୍ରୀ ଵେଦମାତୃକା । ଵିଦ୍ଯାଧିଦେଵତାଽହଂ ଚ ତତୋଽନ୍ଯାଶ୍ଚ କଲାକଲାଃ
ତୁମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ବେଦମାତା ଅଟୁଟି ଅଛ, ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଦେବତା। ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ନ ବ୍ରହ୍ମଣି ଶିଵେ ଶେଷେ ଗଣେଶେ ଚ ଦିନେଶ୍ଵରେ । ନ ଭକ୍ତେଷୁ ଚ ପଦ୍ମାଯାଂ ନ ଶିଵାଯାଂ ଚ ମଯ୍ଯପି
ଯେଉଁ କୃପା ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଅଛି, ସେଇ କୃପା ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଶେଷ, ଗଣେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଭକ୍ତମାନେ, ପଦ୍ମା, ଶିବା କିମ୍ବା ମୋ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ପ୍ରସାଦୋ ଯାଦୃଶସ୍ତସ୍ଯାମନ୍ଯେଷୁ ଚ ନ ତାଦୃଶଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ପୃଥିଵୀ ଧନ୍ଯା ସୁପୁଣ୍ଯଂ ଭାରତଂ ଯତଃ
ଯେପରି ଦୟା ତାଙ୍କରେ ଅଛି, ଅନ୍ୟ କେହିଁରେ ନାହିଁ। ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ଭାରତ ଭୂମି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟମୟ।
ତତ୍ର ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଧନ୍ଯଂ ରାଧାପାଦାବ୍ଜଚିହ୍ନିତମ୍ । ସର୍ଵାସାମପି ଦେଵୀନାଂ ରାଧା ପୁଣ୍ଯଵତୀ ସତୀ
ସେଠାରେ ବୃନ୍ଦାବନ ଧନ୍ୟ, ଯାହା ରାଧାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଚିହ୍ନିତ। ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାଧା ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ଓ ସତୀ।
ରାଧାପାଦାବ୍ଜନଖରେ ଦଦୌ ସ୍ନିଗ୍ଧମଲକ୍ତକମ୍ । ଅଯମେଵମିତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜହସୁଃ ସର୍ଵଯୋଷିତଃ
ରାଧାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ନଖରେ ସେ ମୃଦୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଲଗାଇଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଜଣେ ମହିଳା ହସିଲେ।
ଧ୍ଯାଯନ୍ତେ ଦୂର୍ତଃ ସର୍ଵା ରାଧା ଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲସ୍ଥିତା । ତସ୍ମାଦ୍ରାଧାଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ତୁଲନାଂ ମନ୍ଯତେ କିଲ
ସମସ୍ତ ମହିଳା ମନେମନେ ରାଧାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ଛାତିରେ ବସିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ରାଧାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କୁ ଅପୂର୍ବ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।
ସରସ୍ଵତୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସାଵିତ୍ରୀ ପାର୍ଵତୀ ସତୀ । ଅନ୍ଯାଶ୍ଚ ଯୋଷିତଃ ସର୍ଵାଃ ସାଧ୍ଵିତ୍ଯୂଚୁଶ୍ଚ ସଂସଦି
ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସାବିତ୍ରୀ, ପାର୍ବତୀ, ସତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମହିଳା ସଭାରେ 'ଭଲ କହିଛ' ବୋଲି କହିଲେ।
ଲୋପାମୁଦ୍ରାଽନସୂଯା ଚାପ୍ଯହଲ୍ଯାଽରୁନ୍ଧତୀ ତଥା । ସର୍ଵାସ୍ତା ମୁନିପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ରଭସଂ ଚକ୍ରୁରୀଶ୍ଵରମ୍
ଲୋପାମୁଦ୍ରା, ଅନସୂୟା, ଅହଲ୍ୟା, ଅରୁନ୍ଧତୀ ଓ ସମସ୍ତ ଋଷିପତ୍ନୀମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଅଥ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ଭୂପାଂଶ୍ଚ ମୁନୀଦ୍ରାଂଶ୍ଚାପି ଭୀଷ୍ମକଃ । ପୂଜଯାମାସ ଵିଧିନା ଭୋଜଯାମାସ ସାଦରମ୍
ତାପରେ ଭୀଷ୍ମକ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେବତା, ରାଜା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ସମ୍ମାନରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ।
ଖାଦ୍ଯତାଂ ଲୋକା ଦୀଯତାଂ ଦୀଯତାମିତି । ଶବ୍ଦୋ ବଭୂଵ ନଗରେ ଵାଦ୍ଯସଂଗୀତମଙ୍ଗଲୈଃ
'ଲୋକମାନେ ଖାଆନ୍ତୁ! ଦିଅ, ଦିଅ!' — ଏପରି ଶବ୍ଦ ସହରରେ ମଙ୍ଗଳ ଶଙ୍ଖ, ବାଜା, ଗୀତ ଶୁଣାଗଲା।
ଅଥ ପ୍ରଭାତେ ବ୍ରହ୍ମେଶସେଷାସ୍ତ୍ରିଦଶାସ୍ତଥା । ଯାନମାରୋହଣଂ ଭୂପାଶ୍ଚକ୍ରିରେ ଚ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତାଃ
ପରେ ପ୍ରଭାତେ ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ୍ୱର, ଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ରାଜାମାନେ ତ୍ୱରାରେ ନିଜ ଯାନରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ରାଜା ମହୋଗ୍ରସେନଶ୍ଚ ଵସୁଦେଵସ୍ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ । କାରଯାମାସ ଯାତ୍ରାଂ ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ରୁକ୍ମିଣୀଂ ସତୀମ୍
ମହାଉଗ୍ରସେନ ଓ ବସୁଦେବ ତ୍ୱରାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ସତୀ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଯାତ୍ରାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
ସୁଭଦ୍ରା ରୁକ୍ମିଣୀମାତା କନ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵକ୍ଷସି । ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈସ୍ତତ୍ସଖୀଭିର୍ବାନ୍ଧଵୈରିତ୍ଯୁଵାଚ ସା
ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ମାଁ ସୁଭଦ୍ରା ଝିଅକୁ ଆଖିରେ ଧରି ଅଂକରେ ନେଇ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ, ସଖୀ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ କଥା କହିଲେ।
ସୁଭଦ୍ରୋଵାଚ କ୍ଵ ଯାସି ମାଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵତ୍ସେ ମାତରମୀଶ୍ଵରୀମ୍ । କଥଂ ଜୀଵାମି ତ୍ଵାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କଥଂ ତ୍ଵଂ ଵାଽପି ଜୀଵସି
ସୁଭଦ୍ରା କହିଲେ: 'ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ତୋର ମାଆ, କେଉଁଠି ଯାଉଛୁ ମୋ ଝିଅ? ତୋକୁ ଛାଡ଼ି କିପରି ବଞ୍ଚିବି, କିମ୍ବା ତୁମେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି କିପରି ବଞ୍ଚିବୁ?'
ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ମମ ଗୃହାତ୍କନ୍ଯାରୂପା ଚ ମାଯଯା । ଵସୁଦେଵାଲଯଂ ଯାସି ଵାସୁଦେଵପ୍ରିଯା ସତୀଃ
'ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ମୋ ଘରରେ ଝିଅ ରୂପେ ମାୟାରେ ଆସିଥିଲ, ଏବେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଉଛ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଓ ସତୀ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କନ୍ଯକାଂ ଶୋକାତ୍ସିଷେଵ ନେତ୍ରଜୈର୍ଜଲୈଃ । ଭୀଷ୍ମକଃ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରଶ୍ଚ କନ୍ଯାଂ କୃଷ୍ଣେ ସମର୍ପ୍ଯ ଚ
ଏପରି କହି, ଦୁଃଖରେ ମାଆ ଝିଅକୁ ଆଖିର ଲୁହରେ ନୁହାଇଲେ। ଭୀଷ୍ମକ ମଧ୍ୟ ଲୁହଭରା ଆଖିରେ ଝିଅକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।
ତଂ ଚ କୃତ୍ଵା ପରୀହାରଂ ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈରତୀଵ ସଃ । ରୁରୋଦ ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେଵୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଶ୍ଚାପି ମାଯଯା
ଏହି ବିଧିରେ ଦାନ କରି, ସେ ବେଶି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ। ଦେବୀ ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ମାୟାରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ରଥମାରୋପଯାମାସ ଵସୁଦେଵଃ ସୁତଂ ଵଧୂମ୍ । ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ରାଜା ଜାମାତ୍ରେ ଯୌତୁକଂ ଦଦୌ
ବସୁଦେବ ପୁଅ ଓ ବଧୁକୁ ରଥରେ ବସାଇଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଜାମାତାଙ୍କୁ ବିବାହ ଉପହାର ଦେଲେ।
ଗଚେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ଷଙ୍ଗୁଣଂ ଚ ତୁରଂଗମମ୍ । ଦାସୀନାଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ଚ କିଂକରାଣାଂ ଶତଂ ଶତମ୍
ହଜାରଟି ହାତୀ, ଏହାଠାରୁ ଛଉଗୁଣ ଅଧିକ ଘୋଡ଼ା, ହଜାରଟି ଦାସୀ ଏବଂ ସେହିପରି ଶତଶତ ପୁରୁଷ ସେବକ ଦିଆଗଲା।
ରତ୍ନାନାଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ଚୈଵାମୁଲ୍ଯରତ୍ନଭୂଷଣମ୍ । ସ୍ଵର୍ଣାନାଂ ପରିଶୁଦ୍ଧାନାଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ ଚ ସାଦରମ
ହଜାରଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିର ଗହଣା ଏବଂ ଆଦର ସହିତ ପାଞ୍ଚଲକ୍ଷ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଦିଆଗଲା।
ତୋଯଭୋଜନପାତ୍ରାଣି କୁତାନି ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା । ସୌଵର୍ଣାନି ଚ ରମ୍ଯାଣି ସୁରଭୀଃ ପ୍ରଦଦୌ ମୁଦା
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସୁନାର ଶୁଭ୍ର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପାତ୍ର, ଜଳ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ପାଇଁ, ସୁରଭୀ ଆନନ୍ଦରେ ଦାନ କଲେ।
ଦୁଗ୍ଧଵତୀନାଂ ଧେନୁନାଂ ସଵତ୍ସାନାଂ ସହସ୍ରକମ୍ । ଅମୂଲ୍ଯାନି ଚ ରମ୍ଯାଣି ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାନି ଚ
ହଜାରଟି ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଓ ତାଙ୍କର ବଛା, ଅମୂଲ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦିଆଗଲା।
ଵସୁଦେଵଶ୍ଚୋଗ୍ରସେନୋ ଦେଵୈଶ୍ଚ ମୁନୀଭିଃ ସହ । ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଦ୍ଵାରକାଭିସୁଖଂ ଯଯୌ
ବସୁଦେବ, ଉଗ୍ରସେନ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ମୁହଁରେ ଶୀଘ୍ର ଡ୍ଵାରକାକୁ ଖୁସିରେ ଫେରିଗଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସ୍ଵପୁରୀଂ ରମ୍ଯା କାରଯାମାସ ମଙ୍ଗଲମ୍ । ଵାଦ୍ଯଂ ଚ ଵାଦଯାମାସ ସୁନ୍ଦରଂ ସୁମନୋହରମ୍
ସେ ନିଜ ସୁନ୍ଦର ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଆୟୋଜନ କଲେ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ମନମୋହକ ସଙ୍ଗୀତ ବଜାଇଲେ।
ଦେଵକୀ ରୋହିଣୀ ରମ୍ଯା ଯଶୋଦା ନନ୍ଦଗେହିନୀ । ଅଦିତିଶ୍ଚ ଦିତିଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଚ ଵରକାମିନୀ
ଦେବକୀ, ସୁନ୍ଦର ରୋହିଣୀ, ଯଶୋଦା, ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରବାଳୀ, ଅଦିତି, ଦିତି ଏବଂ ମହାନ ବଧୂ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ରୁକ୍ମିଣୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଗୃହଂ ପ୍ରଵେଶଯାମାସ କାରଯାମାସ ମଙ୍ଗଲମ୍
ସେମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ସୁନ୍ଦର ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଦେଖି ଘରକୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଆୟୋଜନ କଲେ।
ଚତୁର୍ଵିଧଂ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଦେଵାଂଶ୍ଚ ମୁନିପୁଂଗଵାନ୍ । ନୃପାଂଶ୍ଚ ବାନ୍ଧଵାଂଶ୍ଚୈଵ ପରୀହାରଂ ଚକାର ଚ
ଦେବତା, ମହାନ ଋଷି, ରାଜା ଓ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ ଚାରିପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଁ ଦେଇ, ସେମାନେକୁ ଉପହାର ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।
ଭଟ୍ଟେଭ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋଽପି ଦଦୌ ରତ୍ନାଦିକଂ ମୁଦା । ତାଂଶ୍ଚପି ଭୋଜଯାମାସ ପରିତୁଷ୍ଟାଂଶ୍ଚ ସସ୍ମିତାନ୍
ପୁରୋହିତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ମଣି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଲେ, ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ହସୁଥିବା ବେଳେ ଖାଇଁ ଦେଲେ।