ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମକଃ କୃଷ୍ଣଂ ସମାନୀଯ ସ୍ଵଯଂ ପୁରଃ । ତୁଷ୍ଟାଵ ସାମଵେଦୋକ୍ତସ୍ତୋତ୍ରେଣ ପରମେଶ୍ଵରମ୍
ଏପରି କହି, ଭୀଷ୍ମକ ନିଜେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଣି ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ ଓ ସାମବେଦର ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଭୀଷ୍ମକ ଉଵାଚ ସର୍ଵାନ୍ତରାତ୍ମା ସର୍ଵେଷାଂ ସାକ୍ଷୀ ନିର୍ଲିପ୍ତ ଏଵ ଚ । କର୍ମିଣାଂ କର୍ମଣାମେଵ କାରଣାନାଂ ଚ କାରଣମ୍
ଭୀଷ୍ମକ କହିଲେ: ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାକ୍ଷୀ, ସବୁଠାରୁ ଅଲିପ୍ତ। କର୍ମ କରୁଥିବାମାନେ ଯେ କାରଣ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ କାରଣ ଆପଣ।
କେଚିଦ୍ଵଦନ୍ତି ତ୍ଵାମେକଂ ଜ୍ଯୋତୀରୂପଂ ସନାତନମ୍ । କେଚିଚ୍ଚ ପରମାତ୍ମାନଂ ଜୀଵୋ ଯତ୍ପ୍ରତିବିମ୍ବକଃ
କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଶାଶ୍ୱତ ଆଲୋକର ରୂପ ବୋଲି କହନ୍ତି; ଅନ୍ୟେ କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ପରମାତ୍ମା ବୋଲି କହନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ହେଉଛି ଜୀବ।
କେଚିତ୍ପ୍ରାକୃତିକଂ ଜୀଵଂ ସଗୃଣଂ ଭ୍ରାନ୍ତବୁଦ୍ଧଯଃ । କେଚିନ୍ନିତ୍ଯଶରୀରଂ ଚ ବୁଦ୍ଧା (ଧା) ଶ୍ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମବୁଦ୍ଧଯଃ
କେତେକ ଭ୍ରାନ୍ତ ମନ ଥିବା ଲୋକେ ଜୀବକୁ ପ୍ରକୃତି ଓ ଗୁଣ ଥିବା ବୋଲି ଭାବନ୍ତି; ଅନ୍ୟେ ତାଲିକା ମନ ଥିବା ଲୋକେ ତାକୁ ନିତ୍ୟ ଦେହୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବୋଲି ଦେଖନ୍ତି।
ଜ୍ଯୋତିରଭ୍ଯନ୍ତରେ ନିତ୍ଯଂ ଦେହରୂପଂ ସନାତନମ୍ । କସ୍ମାତ୍ତେଜଃ ପ୍ରଭଵତି ସାକାରମୀଶ୍ଵରଂ ଵିନା
ଆପଣଙ୍କ ଆନ୍ତରିକ ଆଲୋକ ଭିତରେ ସଦା ଶାଶ୍ୱତ ଦେହର ରୂପ ଅଛି; ପ୍ରଭୁ ବିନା, ଏହି ତେଜସ୍ୱୀ ଆକାର କିପରି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ?
ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ସ ଚାଽଽଚାନ୍ତଃ ସ୍ମରନ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ନାରଦ । ପାଦ୍ଯଂ ପଦ୍ମାର୍ଚିତେ ପାଦପଦ୍ମେ ଚାଯଂ ଦଦୌ ମୁଦା
ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ନାରଦ ଆନନ୍ଦରେ ପଦ୍ମା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ପଦପଦ୍ମରେ ପାଦଧୋଇ ପାଣି ଅର୍ପଣ କଲେ।
ଅର୍ଧ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରଦଦୌ ତତ୍ର ଦୂର୍ଵାପୁଷ୍ପଜଲାନ୍ଵିତମ୍ । ମଧୁପର୍କଂ ଚ ସୁରଭିଂ ସର୍ଵାଙ୍ଗେ ଗନ୍ଧଯନ୍ଦନମ୍
ସେଠାରେ ଦୁର୍ବା, ଫୁଲ ଓ ଜଳ ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ; ମଧୁ ମିଶିତ ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦାର୍ଥ ଓ ସମଗ୍ର ଦେହ ପାଇଁ ଚନ୍ଦନ ମଲିଶ କଲେ।
ଯତ୍ପ୍ରଦତ୍ତଂ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ଶୁଭକର୍ମଣି ଯୌତୁକମ୍ । ପାରିଜାତସ୍ଯ ମାଲ୍ଯଂ ଚ ଜାମାତୁଶ୍ଚ ଗଲେ ଦଦୌ
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାରିଜାତ ମାଳା ଜାମାତାଙ୍କ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧାଇଲେ।
କୁବେରେଣ ଚ ଯଦତ୍ତମମୂଲ୍ଯରତ୍ନଭୂଷଣମ୍ । ଚକାର ଵରଣଂ ତସ୍ଯ ସ ରାଜା ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
କୁବେରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନାଭୂଷଣ ଦେଇ, ରାଜା ଭକ୍ତି ସହିତ ବରଣ କଲେ।
କହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକଯୁଗଂ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵାହ୍ନିନା ପୁରା । ଦଦୌ ତଦେଵ କୃଷ୍ଣାଯ ପରିପୂର୍ଣତମାଯ ଚ
ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶୁଦ୍ଧ ଜୋଡ଼ି ପୋଶାକ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଜ୍ଵଲିତଂ ରତ୍ନମୁକୁଟଂ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା । ଦଦୌ ତନ୍ମସ୍ତକେ ରାଜା କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ରତ୍ନମୁକୁଟ ରାଜା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ମାଥାରେ ପିନ୍ଧାଇଲେ।
ଧୂପଂ ରତ୍ନପ୍ରଦୀପଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ସୁମନୋହରମ୍ । ନାନାପ୍ରକାରପୁଷ୍ପଂ ଚ ରତ୍ନସିହାସନଂ ଦଦୌ
ଧୂପ, ରତ୍ନଦୀପ, ମନୋହର ଭୋଗ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଓ ରତ୍ନସିଂହାସନ ଦେଲେ।
ସପ୍ତତୀର୍ଥୋଦକଂ ଚୈଵ ପୁନରାଚମନୀଯକମ୍ । ତାମ୍ବୂଲଂ ଚ ଵରଂ ରମ୍ଯଂ କର୍ପୂରାଦିସୁଵାସିତମ୍
ସାତି ପବିତ୍ର ନଦୀର ଜଳ ଏବଂ ପୁନଃ ଆଚମନ ପାଇଁ ଜଳ, କର୍ପୂର ଓ ଅନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିରେ ଭିଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାମ୍ବୁଳ ଦେଲେ।
ଶଯ୍ଯାଂ ରତିକରୀ ରମ୍ଯାଂ ପାନାର୍ଥଂ ଵାସିତଂ ଜଲମ୍ । କୃତ୍ଵା ଚ ଵରଣଂ ରାଜା ପରିହାରଂ ଚକାରତମ୍
ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ମନୋହର ଶଯ୍ୟା, ପାନ ପାଇଁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ; ବରଣ କରି ରାଜା ପ୍ରଥାନୁସାରେ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ରାଜା ତସ୍ମୈ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲୀଂ ଦଦୌ
ରାଜା ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଫୁଲର ଅଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ରୁକ୍ମିଣ୍ଯୁଦ୍ଵାହେ ସପ୍ତାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମପୁରାଣରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମ, ନାରଦଙ୍କ କଥା ଓ ରୁକ୍ମିଣୀ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଏକଶତ ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥାଷ୍ଟାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯାଣ ଉଵାଚ ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଦେଵୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ । ଆଜଗାମ ସଭାମଧ୍ଯେ ମୁନିଦେଵାଦିଭିର୍ଯୁତେ
ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଯିଏ ରୁକ୍ମିଣୀ ଭିନ୍ନ ନୁହଁନ୍ତି, ମୁନି, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥା ଚ ରତ୍ନାଲଂକାରଭୂଷିତା । ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଶୁକାଧାନା କବରୀଭାରଭୂଷିତା
ସେ ରତ୍ନର ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଗହନା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି ଥିଲେ ଓ ଚୁଲି ଚମତ୍କାର ଭାବେ ଗଠିତ ଥିଲା।
ପଶ୍ଯନ୍ତୀ ସସ୍ମିତା ସାଧ୍ଵୀହ୍ଯମୂଲ୍ଯରତ୍ନଦର୍ପଣମ୍ । କସ୍ତୂରୀବିନ୍ଦୁଭିର୍ଯୁକ୍ତା ସ୍ନିଗ୍ଧଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତା
ସେ ସାଧ୍ବୀ ମୃଦୁ ହସରେ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଦର୍ପଣକୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ମୁହଁରେ କଷ୍ଟୂରୀ ଟିକି ଓ ଶିତଳ ଚନ୍ଦନ ଲେପ ଲାଗିଥିଲା।
ସିଧୂରବିଦୁନା ଶଶ୍ଵଦ୍ଭାଲମଧ୍ଯସ୍ଥଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲା । ତପ୍ତକାଞ୍ଚନଵର୍ଣଭା ଶତଚନ୍ଦ୍ରସମପ୍ରଭା
ତାଙ୍କର ଲାଳାଟ ସିନ୍ଧୁର ଓ ବିଦୁନାରେ ସଦା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ଚମକ ଗଳିଥିବା ସୁନା ଭଳି ଏବଂ ଶତ ଚନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରଭା ଥିଲା।
ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତମର୍ଵାଙ୍ଗା ମାଲତୀମାଲ୍ଯଶୋଭିତା । ସପ୍ତଭିର୍ନୃପପୁତ୍ରୈଶ୍ଚସମାନୀତା ଚ ବାଲକୈଃ
ତାଙ୍କର ଶରୀର ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିଲା, ମାଲତୀ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ସାତିଜଣ ରାଜପୁତ୍ର ଶିଶୁ ତାଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲେ।
ଦେଵେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରା ନୃପପୁଂଗଵାଃ । ଦଦୃଶୂ ରୁକ୍ମିଣୀଂ ଦେଵୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ପତିଵ୍ରତାମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ମୁନିମାନେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତେ ପତିନିଷ୍ଠା ଦେବୀ ରୁକ୍ମିଣୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସପ୍ତପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଃକୃତ୍ଵା ପ୍ରଣମ୍ଯ ସ୍ଵପତିଂସତୀ । ସିଷେଚ ଶୀତତୋଯେନ ସ୍ନିଗ୍ଧଚନ୍ଦନପଲ୍ଲଵୈଃ
ସତୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ସାତିଥର ପରିକ୍ରମା କରି ଶିର ନମାଇଲେ, ଏବଂ ଶିତଳ ପାଣି ଓ କୋମଳ ଚନ୍ଦନ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କୁ ସିଞ୍ଚନ କଲେ।
ତାଂ ସିଷେଚ ଜଗତ୍କାନ୍ତଃ କାନ୍ତା ଶାନ୍ତାଂ ଚ ସସ୍ମିତାମ୍ । ଦଦର୍ଶ କାନ୍ତଃ କାନ୍ତାଂ ଚ କାନ୍ତଂ କାନ୍ତା ଶୁଭେ କ୍ଷଣେ
ସେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଶାନ୍ତ ଓ ହସୁଥିବା ଦେବୀକୁ ସିଞ୍ଚନ କଲେ; ସେଇ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରିୟ ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ଦେଵୀ ପିତୁଃ କ୍ରୋଡେ ସମୁଵାସ ଶୁଭାନନା । ଲଜ୍ଜଯା ନମ୍ରଵଦନା ଜ୍ଵଲନ୍ତୀ ଚ ସ୍ଵତେଜସା
ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଉରସ୍ଥଳରେ ବସିଲେ, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁହଁ ନମାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ନିଜ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ।
ରାଜା ଦେଵେଶ୍ଵରୀଂ ତସ୍ମୈ ପରିବୂର୍ଣତମାଯ ଚ । ପ୍ରଦଦୌ ସଂପ୍ରଦାନେନ ଵେଦମନ୍ତ୍ରେଣ ନାରଦ
ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦର ଓ ବେଦମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଣୀଙ୍କୁ ସେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ହେ ନାରଦ।
ଵସୁଦେଵାଜ୍ଞଯା କୃଷ୍ଣଃ ସ୍ଵସ୍ତୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଥିତୋ ମୁଦା । ଜଗ୍ରାହ ଦେଵୀଂ ଦେଵଶ୍ଚ ଭଵାନୀଂ ଚ ଭଵୋ ଯଥା
ବସୁଦେବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ କୃଷ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଭବାଦ କହି ଦଢ଼ି ଦେବୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଯେପରି ଭବ ଭବାନୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ସୁଵର୍ଣାନାଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ କୃଷ୍ଣାଯ ପରମାତ୍ମନେ । ଦକ୍ଷିଣାଂ ତାଂ ଦଦୌ ରାଜା ପରିପୂର୍ଣତମାଯ ଚ
ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷ, ପରମାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷ ସୁନା ଦାୟଜ୍ୟ ଦେଲେ।
ଶୁଭକର୍ମଣି ନିଷ୍ପନ୍ନେ କୃତ୍ଵା କନ୍ଯାଂ ଚ ଵକ୍ଷସି । ରୁରୋଦ ରାଜା ମୋହେନ ମୁନିଦେଵେନ୍ଦ୍ରସଂସଦି
ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଏବଂ ଝିଅକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଛାତିରେ ରଖିବା ପରେ, ରାଜା ମୁନି ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସଭାରେ ଅବାକ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।
ପରିହାରେଣ ଵଚସା କୁତ୍ଵା ତସ୍ମୈ ସମର୍ପଣମ୍ । ସିଷେଚ କନ୍ଯାଂ ଧନ୍ଯାଂ ଚ ନେତ୍ରଯୁଗ୍ମଜଲେନ ଚ
ବିଦାୟ ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ପଣ କଥା କହି, ସେ ନିଜ ଧନ୍ୟ ଝିଅକୁ ଦୁଇ ଆଖିର ଲୁହରେ ସିଞ୍ଚନ କଲେ।