ଵେଦମନ୍ତ୍ରେଣ ରମ୍ଯେଣ ମାହେନ୍ଦ୍ରେ ସୁମନୋହରେ । ଆଦୌ ବ୍ରହ୍ମା ରଥସ୍ଥଶ୍ଚ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ସହିତୋ ଯଯୌ
ସୁନ୍ଦର ଓ ମନୋହର ବେଦମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ଆରମ୍ଭରେ ବ୍ରହ୍ମା ଜଣେ ରଥରେ ବସି ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ ।
ରଥସ୍ଯଶ୍ଚ ମହାହୃଷ୍ଟୋ ଭଵାନ୍ଯା ଚ ଭଵଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଶେଷଶ୍ଚାପି ଦିନେଶଶ୍ଚ ଗଣେଶଶ୍ଚାପି କାର୍ତିକଃ
ସେହି ରଥରେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ଭବ ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ଶେଷ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ, ଗଣେଶ ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ମଧ୍ୟ ରଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
ମହେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚତଥା ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଵରୁଣଃ ପଵନସ୍ତଥା । କୁବେରଶ୍ଚ ଯମୋ ଵହ୍ନିରୀଶାନୋଽପି ଯଯୌ ମୁଦା
ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ପବନ, କୁବେର, ଯମ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଈଶାନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ଖୁସିରେ ଆସିଲେ।
ଦେଵାନାଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ମୁନୀନାଂ ଷଷ୍ଟିକୋଟଯଃ । ରାଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଂ ଚ ଶ୍ଵେତଚ୍ଛତ୍ରଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷକମ୍
ତିରିଶି କୋଟି ଦେବତା, ସାଠି କୋଟି ଋଷି ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ରାଜା ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ଧଳା ଛତା ଥିଲା।
ଉଗ୍ରସେନୋ ବଭୌ ରାଜା ନକ୍ଷତ୍ରେଷୁ ଯଥା ଶଶୀ । ଯଯୌ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନଃ କୁଣ୍ଡିନାଭିମୁଖୋ ବଲୀ
ଉଗ୍ରସେନ ରାଜା ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ; ସେ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ କୁଣ୍ଡିନା ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ରତ୍ନନିର୍ମାଣଯାନେନ ବଲଦେଵୋ ମହାବଲଃ । ଵସୁଦେଵଶ୍ଚୋଦ୍ଧଵଶ୍ଚ ନନ୍ଦୋଽକ୍ରୂରଶ୍ଚ ସାତ୍ଯକିଃ
ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରଥରେ ବଳଦେବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳରେ, ବସୁଦେବ, ଉଦ୍ଧବ, ନନ୍ଦ, ଅକୃର ଏବଂ ସାତ୍ୟକି ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଗୋପାଲା ଯାଦଵେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଵଂଶ୍ଯାଶ୍ଚ ତେ ଯଯୁଃ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସୁତାଃ ସର୍ଵେ ଦୁର୍ଯୋଧନପୁଲୋଗମାଃ
ଗୋପ, ଯାଦବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀମାନେ ଯାଇଥିଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ମଧ୍ୟ ଯାଇଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତଥା ଭୀମଃ ଫାଲ୍ଗୁନୋ ନକୁଲସ୍ତଥା । ସହଦେଵଶ୍ଚ ଯାନୈଶ୍ଚ ପ୍ରଯଯୁଃ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ ଏବଂ ସହଦେବ—ଏହି ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ମଧ୍ୟ ନିଜ ରଥରେ ଯାଇଥିଲେ।
ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ କର୍ଣଶ୍ଚାପ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥାମା ମହାବଲଃ । କୃପାଚାର୍ଯଶ୍ଚ ଶକୁନିଃ ଶଲ୍ଯଶ୍ଚପ୍ରଯଯୌ ମୁଦା
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱଥାମା, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶକୁନି ଏବଂ ଶଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଯାଇଥିଲେ।
ଭଟାନାଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଶତକୋଟଯଃ । ସଂନ୍ଯାସିନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
ତିରିଶି କୋଟି ସେନା, ଶତ କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ହଜାର ଜଣ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ଯତି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିଲେ।
ଦ୍ଵିସହସ୍ରଂ ଜିତକ୍ରୋଧାଶ୍ଚାଵଧୂତାସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଉତ୍ପଲାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ପୁଷ୍ପକାରିଣାମ୍
ଦୁଇ ହଜାର କ୍ରୋଧ ଜିତ କରିଥିବା ଲୋକ ଏବଂ ଅବଧୂତ ଥିଲେ; ହଜାର ଉତ୍ପଳ ଫୁଲ ଏବଂ ହଜାର ମାଳା ତିଆରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଥିଲେ।
ନାନାଶିର୍ପକରାଶ୍ଚୈଵ ଵିଚିତ୍ରଂ ଚିତ୍ରମେଵ ଚ । ଲକ୍ଷଂ ଚ ଵାଦ୍ଯଭାଣ୍ଡାନାଂ ନର୍ତକାନାଂ ଚ ଲକ୍ଷକମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ଶିଳ୍ପୀ ଏବଂ କାରିଗର, ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଲକ୍ଷ ଟିଏ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଲକ୍ଷ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଗାଯକାନାଂ ଲକ୍ଷମେଵ ତୁ ନାରଦ । ତତ୍ର କଲ୍ପେ ଭକ୍ତ୍ଯେଵ ଗନ୍ଧର୍ଵଶ୍ଚୋପବର୍ହଣଃ
ହେ ନାରଦ, ସେଠାରେ ଲକ୍ଷ ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଗାୟକ ଥିଲେ; ସେହି ସଭାରେ ଉପବର୍ହଣ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ପଞ୍ଚାଶତ୍କାମିନୀଭିଶ୍ଚ ତ୍ଵମେଵ ତେଷୁ ମଧ୍ଯଗଃ । ଵିଦ୍ଯାଧରୀଣାଂ ଲକ୍ଷଂ ଚ ଲକ୍ଷମପ୍ସରସାଂ ତଥା
ତୁମେ ନିଜେ ପଞ୍ଚାଶି ରମଣୀ ସହ ସେଠାରେ ଥିଲେ; ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ ଟିଏ ବିଦ୍ୟାଧରୀ ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଅପ୍ସରା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
କିନ୍ନରାଣାଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଂ ଚଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷକମ୍
ତିନି ଲକ୍ଷ କିନ୍ନର ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ଗନ୍ଧର୍ବ ଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ରୁକ୍ମିଣ୍ଯୁଦ୍ଵାହେ ପଞ୍ଚାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ, ନାରଦଙ୍କୁ କଥା ଏବଂ ରୁକ୍ମିଣୀ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଏକଶତ ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥ ପଡଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ନାଜା କକୁଦ୍ମୀ ଚ ମହାବଲଃ । ଵରାର୍ଥଂ କନ୍ଯକାଯାଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାତ୍ସମାଗତଃ
ଏବେ ଏକଶତ ଛଅଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏହି ସମୟରେ ନାଭାଗ ରାଜା ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କକୁଦ୍ମୀ, ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ବର ଚାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରୁ ଆସିଥିଲେ।
ପ୍ରଦଦୌ ରେଵତୀଂ କନ୍ଯାଂ ଶଶ୍ଵତ୍ସୁସ୍ଥିରଯୌଵନାମ୍ । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନଭୂଷାଢ୍ଯା ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଦୁର୍ଲଭାମ୍
ସେ ନିଜ କନ୍ୟା ରେବତୀଙ୍କୁ, ଯିଏ ସଦା ଯୁବତୀ ଏବଂ ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ତିନି ଲୋକରେ ଦୁର୍ଲଭ, ବରାଦାନ କଲେ।
ବଲାଯ ବଲଦେଵାଯ ସଂପ୍ରଦାନେନ କୌତୁକାତ୍ । ଵଯୋ ଯସ୍ଯା ଗତଂ ସତ୍ଯେ ଯୁଗାନାଂ ସପ୍ତଵିଂଶତିଃ
ସେ ଆନନ୍ଦରେ ବସୁଦେବପୁତ୍ର ବଳଦେବଙ୍କୁ ବିବାହରେ ଦେଲେ; ତାଙ୍କର ବୟସ ସତ୍ୟରେ ସତାଇସ ଯୁଗ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା।
ଦତ୍ତ୍ଵା କନ୍ଯାଂ ଵିଧାନେନ ମୁନିଦେଵେନ୍ଦ୍ରସଂସଦି । ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଂ ଚ ଜାମାତ୍ରେ ଯୌତୁକଂ ଦଦୌ
ଯଥାବିଧି ମୁନି ଓ ଦେବତାଙ୍କ ସଭାରେ କନ୍ୟା ଦେଇ, ଜାମାଘରୁ ପାଇଁ ତିନି ଲକ୍ଷ ହାତୀ ବିବାହ ଉପହାର ଭାବେ ଦେଲେ।
ଦଶଲକ୍ଷଂ ତୁରଙ୍ଗାଣାଂ ରଥାନାଂ ଲକ୍ଷମେଵ ଚ । ରତ୍ନାଲଂକାରଯୁକ୍ତାନାଂ ଦାସୀନାଂ ଚାପି ଲକ୍ଷକମ୍
ସେ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଘୋଡ଼ା, ଏକ ଲକ୍ଷ ରଥ ଓ ଏକ ଲକ୍ଷ ଦାସୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ଗହଣାରେ ସଜାଇ ଦାନ କଲେ।
ମଣିଲକ୍ଷଂ ରତ୍ନଲକ୍ଷଂ ସ୍ଵର୍ଣକୋଟିଂ ଚ ସାଦରମ୍ । ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକଂ ରମ୍ଯଂ ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯହୀରକମ୍
ସେ ଆଦର ସହିତ ଏକ ଲକ୍ଷ ମଣି, ଏକ ଲକ୍ଷ ରତ୍ନ, କୋଟି ସୁନା, ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ଓ ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ୍ୟ, ହୀରା ଦାନ କଲେ।
ଦତ୍ତଵା କନ୍ଯାଂ ଚ ରାଜେନ୍ଦୋ ବଲାଯ ବଲଶାଲିନେ । ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରଯାନେନ ତୈଃ ସାର୍ଧ କୁଣ୍ଡିନଂ ଯଯୌ
ରାଜା ତାଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ବଳଶାଳୀ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଇ, ସେଇ ଧନ-ଦୌଳତ ଓ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାନ ନେଇ ସମେତେ କୁଣ୍ଡିନାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଥାନ୍ତରେ ଚ ନିର୍ବନ୍ଧେ ସାଙ୍ଗେ ମଙ୍ଗଲକର୍ମଣି । ରେଵତୀଂ ଵେଶଯାମାସ ଯୋଷିତାଂ କମଲାକଲାମ୍
ତାପରେ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ନିୟମ ରଖି, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ରେଖା ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ରେବତୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସହ ବସାଇଦେଲେ।
ଦେଵକୀ ରୋହିଣୀ ଚୈଵ ଯଶୋଦା ନନ୍ଦଗେହିନୀ । ଅଦିତିଶ୍ଚ ଦିତିଃ ଶାନ୍ତିର୍ଜଯଂ କୃତ୍ଵା ଚ ମନ୍ଦିରମ୍
ଦେବକୀ, ରୋହିଣୀ, ଯଶୋଦା, ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରଣୀ, ଅଦିତି, ଦିତି ଓ ଶାନ୍ତି, ବିଜୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯାମାସ ଦଦୌ ତେଭ୍ଯୋ ଧନଂ ମୁଦା । ମଙ୍ଗଲଂ କାରଯାମାସ ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଵଲ୍ଲଭା
ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଆନନ୍ଦରେ ଧନ ଦେଲେ; ବସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
ଅଥ ଦେଵାଶ୍ଚ ମୁନଯୋ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଃ କଟକୈଃ ସହ । ସଂପ୍ରାପୁର୍ଲୀଲାମାତ୍ରେଣ କୁଣ୍ଡିନଂ ନଗରଂ ମୁଦା
ତାପରେ ଦେବତା, ଋଷିମାନେ ଓ ରାଜା ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନେ ସହ ଖୁସିରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କୁଣ୍ଡିନା ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲେ।
ଦଦୃଶୁର୍ନଗରଂ ସର୍ଵେ ହ୍ଯତୀଵ ସୁମନୋହରମ୍ । ସପ୍ତଭିଃପରିଶାଭିଶ୍ଚ ଗଭୀରାଭିଶ୍ଚ ଵେଷ୍ଟିତମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ଏହି ନଗରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସାତଟି ଗଭୀର ଖାଲିଆ ଜଳାଶୟରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରାକାରୈଃ ସପ୍ତଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ଦ୍ଵାରାଣାଂ ଶତକୈସ୍ତଥା । ନାନାରତ୍ନୈଶ୍ଚ ମଣିଭିର୍ନିର୍ମିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ସେହି ନଗର ସାତଟି ପ୍ରାଚୀର ଓ ଶତଦ୍ୱାରରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ମଣିରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ନଗରସ୍ଯ ବହିର୍ଦ୍ଵାରଂ ଦଦୃଶୁର୍ଵରଯାତ୍ରିଣଃ । ରକ୍ଷିତଂ ରକ୍ଷକୈଃ ସାର୍ଧ ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ମହାରଥୈଃ
ବିବାହ ଯାତ୍ରୀମାନେ ନଗରର ବାହାର ଦ୍ୱାରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ରକ୍ଷକମାନେ ଓ ଚାରିଜଣ ବଡ଼ ରଥୀ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା।