ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ସଗଣଂ ଜେତୁମହମୀଶଃ କ୍ଷଣେନ ଚ । ଜିତ୍ଵା ଯୁଦ୍ଧେ ଜରାସଂଧଂ ଦୁର୍ବଲଂ ଯୋଗିନଂ ନୃପ
ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବି। ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଯୋଗୀ ଜରାସନ୍ଧକୁ ମୁଁ ହରାଇଛି, ରାଜା।
ଅହଂକାରଯୁତଃ କୃଷ୍ଣୋ ପୀରଂ ସ୍ଵଂ ମନ୍ଯତେ ଧିଯା । ଯଦ୍ଯାଯାସ୍ଯତି ମଦ୍ଗ୍ରାମଂ ଵିଵାହଂ କର୍ତୁମୀପ୍ସିତମ୍
କୃଷ୍ଣ ଅହଂକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିଜକୁ ବୀର ଭାବେ ଭାବେ। ସେ ଯଦି ବିବାହ ପାଇଁ ମୋ ଗ୍ରାମକୁ ଆସିବ—
ଧ୍ରୁଵଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯିଷ୍ଯାମି କ୍ଷଣେନ ଯମମନ୍ଦିରମ୍ । ଅହୋ ନନ୍ଦସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ତସ୍ମୈ ଗୋରକ୍ଷକାଯ ଚ
ନିଶ୍ଚିତ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି। ହାଁ, ନନ୍ଦ ବ୍ୟପାରୀ ଓ ସେଇ ଗୋପାଳକୁ—
ସାକ୍ଷାଜ୍ଜାରାଯ ଗୋପୀନାଂ ଗୋପାଲୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜିନେ । କରୋଷି କନ୍ଯାସ୍ଵୀକାରଂ ଦେଵଯୋଗ୍ଯାଂ ଚ ରୁକ୍ମିଣୀମ୍
ଯିଏ ଖୋଲାମେଳା ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରେ, ଗୋପମାନଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଏ—ସେକୁ ଦେବତାମାନ୍ୟା ରୁକ୍ମିଣୀ ପାଇଁ ବର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ କି?
ଦାତୁମିଚ୍ଛସି ଵାକ୍ଯେନ ଭିଙୁକସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ଚ । ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବୁଦ୍ଧିହୀନୋଽସି ଵଚନାଦ୍ଵଦ୍ଗ(ଦୁର୍ବ) ଲସ୍ଯ ଚ
ରାଜା, ଯଦି ତୁମେ ଭିକାରି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କେବଳ କଥାରେ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ତୁମେ ଜ୍ଞାନହୀନ । ଅପ୍ରଜ୍ଞ ଓ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ପରି ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ନାହିଁ ।
ମା ରାଜପୁତ୍ରୋ ମାଶୂରୋ ମ କୁଲୀନଶ୍ଚ ମା ଶୁଚିଃ । ମା ଦାତା ମା ଧନାଢ୍ଯଶ୍ଚ ମା ଯୋଗ୍ଯୋ ମା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସେ ରାଜପୁତ୍ର ନୁହଁ, ସେ ଶୂର ନୁହଁ, ସେ ଉଚ୍ଚ କୁଳର ନୁହଁ, ସେ ପବିତ୍ର ନୁହଁ । ସେ ଦାନୀ ନୁହଁ, ସେ ଧନୀ ନୁହଁ, ସେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିନଥିବା ।
କନ୍ଯାଂ ଦେହି ସୁପୁତ୍ରାଯ ଶିଶୁପାଲାଯ ଭୂମିପ । ବଲେନ ରୁଦ୍ରତୁଷ୍ଟାଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ରତନଯାଯ ଚ
ରାଜା, ଆପଣ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଭଲ ପୁଅ, ଶିଶୁପାଳ, ଶକ୍ତିରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିବା, ରାଜାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଦେଇଦିଅ।
ନିମନ୍ତ୍ରଣଂ କୁରୁ ନୃପ ନାନାଦେଶଭଵାନ୍ନୃପାନ୍ । ବାନ୍ଧଵାଂଶ୍ଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ପତ୍ରଦ୍ଵାରା ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ
ରାଜା, ଆପଣ ଦ୍ରୁତ ଚିଠି ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ ଓ ବଡ଼ ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତୁ।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଵିରାଟଂ ଚ ମୁଦ୍ଗଲଂ ଚ ମୁରଙ୍ଗକମ୍ । ଭଲ୍ଲକଂ ଗଲ୍ଲକଂ ଖର୍ଵ ଦୁର୍ଗଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯ ଦ୍ଵିଜମ୍
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ବିରାଟ, ମୁଦ୍ଗଳ, ମୁରଙ୍ଗକ, ଭଲ୍ଲକ, ଗଲ୍ଲକ, ଖର୍ବ ଓ ଦୁର୍ଗାକୁ ଏକ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ପଠାନ୍ତୁ।
ଘୃତକୁଲ୍ଯାସହସ୍ରଂ ଚ ମଧୁକୁଲ୍ଯାସହସ୍ରକମ୍ । ଦଧିକୁଲ୍ଯାସହସ୍ରଂ ଚ ଦୁଗ୍ଧକୁଲ୍ଯାସହସ୍ରକମ୍
ଘିଅର ହଜାର ଘଡ଼ା, ମଧୁର ହଜାର ଘଡ଼ା, ଦହିର ହଜାର ଘଡ଼ା ଓ ଦୁଧର ହଜାର ଘଡ଼ା।
ତୈଲକୁଲ୍ଯାପଞ୍ଚଶତଂ ଗୁଡକୁଲ୍ଯାଦ୍ଵିଲକ୍ଷକମ୍ । ଶର୍କରାଣାଂ ରାଶିଶତଂ ମିଷ୍ଟାନ୍ନାନାଂ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍
ପାଞ୍ଚଶ ହଜାର ତେଲ ଘଡ଼ି, ଅନେକ ଗୁଡ଼ ଘଡ଼ି, ଶତ ଶତ ଚିନି ଗଁଡ଼ି, ଏବଂ ମିଠା ଖାଦ୍ୟର ଚାରିଗୁଣା ଅଧିକ।
ଯଵଗୋଧୂମଚୂର୍ଣାନାଂ ପିଷ୍ଟରାଶିଶତଂ ଶତମ୍ । ପୃଥୁକାନାଂ ରାଶିଲକ୍ଷମନ୍ନାନାଂ ଚ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍
ଯବ ଓ ଗହମ ଚୂଣାର ଶତ ଶତ ଗଁଡ଼ି, ପ୍ରଥୁ ଚିଉଡ଼ାର ଲକ୍ଷ ଗଁଡ଼ି, ଏବଂ ପକା ଖାଦ୍ୟର ଚାରିଗୁଣା ଅଧିକ।
ଅଥ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଃ ସପୁରୋହିତଃ । ଚକାର ମନ୍ତ୍ରଣାଂ ତୂର୍ଣ ନିର୍ଜନେ ମନ୍ତ୍ରିଣା ସହ
ତାହା ସୁନି ସେ ରାଜା ଏବଂ ପୁରୋହିତ ତୁରନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏକାନ୍ତରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
ଦ୍ଵିଜଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ ଦ୍ଵାରକାଂ ଯୋଗ୍ଯମୀପ୍ସିତମ୍ । କୃତ୍ଵା ଚ ଶୁଭଲଗ୍ନଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୁଭ ଲଗ୍ନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି ଦ୍ୱାରକାକୁ ପଠାଇଲେ।
ରାଜା ସଂଭୃତସଂଭାରୋ ବଭୂଵ ସତ୍ଵରଂ ମୃଦା । ନିମନ୍ତ୍ରଣଂ ଚ ସର୍ଵତ୍ର ଚକାର ଚ ସୁତାଜ୍ଞଯା
ରାଜା ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଏକଠା କରି, ଝଡ଼ପରେ କାମ କଲେ । ଜଣେ ଝିଅର ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପଠାଇଲେ ।
ଵିପ୍ରଃ ସୁଧର୍ମାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନୃପୈର୍ଦେଵୈଶ୍ଚ ଵେଷ୍ଟିତାମ୍ । ପ୍ରଦଦୀ ପତ୍ରିକାଂ ଭଦ୍ରାମୁଗ୍ରସେନାଯ ଭୂଭୃତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୁଧର୍ମା ସଭାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଓ ଦେବତାମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ । ସେ ଉଗ୍ରସେନ ରାଜାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଚିଠି ଦେଲେ ।
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲଵଦନୋ ରାଜା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପତ୍ରଂ ସୁମଙ୍ଗଲମ୍ । ସୁଵର୍ଣାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ମୁଦା
ରାଜା ଶୁଭ ଚିଠି ଶୁଣି ଖୁସିରେ ମୁହଁ ଫୁଲିଗଲା । ସେ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଏକ ହଜାର ସୁନା ଦେଲେ ।
ଦୁଂଦୁଭିଂ ଵାଦଯାମାସ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ଚ ସର୍ଵତଃ । ଦେଵାନ୍ମୁନୀନ୍ନୃପାଂଶ୍ଚୈଵ ଜ୍ଞାତିଵର୍ଗାଶ୍ଚ ବାନ୍ଧଵାନ୍
ଦ୍ୱାରକାର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଢ଼ୋଲ ଚାଲିଲା । ସେ ଦେବତା, ଋଷି, ରାଜା, ନିଜ ଜାତିର ଲୋକ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ ।
ଭଟ୍ଟାଂଶ୍ଚ ଭିକ୍ଷୁକାଂଶ୍ଚୈଵ ଭୋଜଯାମାସ ସାଦରମ୍ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସୃଵେଷଂ ଚ କାରଯାମାସ ଭୂପତିଃ
ସେ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ସହିତ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଓ ଭିକ୍ଷୁମାନେଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ । ରାଜା ସମସ୍ତ କାମ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନିଖୁତ ଭାବେ ଚାଲିଥିଲେ ।
ଅତୀଵ ରମ୍ଯମତୁଲଂ ତ୍ରେଷୁ ଲୋକେଷୁ ଦୁଲ୍ରଭମ୍ । ଯାତ୍ରାଂ ଚ କାରଯାମାସ ଜଗତାଂ ପ୍ରଵରଂ ଵରମ୍
ସେ ଏମିତି ଏକ ଅପୂର୍ବ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଯାତ୍ରାର ଆୟୋଜନ କଲେ, ଯାହା ତିନୋଟି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ । ସେହି ଯାତ୍ରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଇଁ ହେଉଥିଲା ।
ଵେଦମନ୍ତ୍ରେଣ ରମ୍ଯେଣ ମାହେନ୍ଦ୍ରେ ସୁମନୋହରେ । ଆଦୌ ବ୍ରହ୍ମା ରଥସ୍ଥଶ୍ଚ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ସହିତୋ ଯଯୌ
ସୁନ୍ଦର ଓ ମନୋହର ବେଦମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ଆରମ୍ଭରେ ବ୍ରହ୍ମା ଜଣେ ରଥରେ ବସି ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ ।
ରଥସ୍ଯଶ୍ଚ ମହାହୃଷ୍ଟୋ ଭଵାନ୍ଯା ଚ ଭଵଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଶେଷଶ୍ଚାପି ଦିନେଶଶ୍ଚ ଗଣେଶଶ୍ଚାପି କାର୍ତିକଃ
ସେହି ରଥରେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ଭବ ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ଶେଷ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ, ଗଣେଶ ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ମଧ୍ୟ ରଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
ମହେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚତଥା ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଵରୁଣଃ ପଵନସ୍ତଥା । କୁବେରଶ୍ଚ ଯମୋ ଵହ୍ନିରୀଶାନୋଽପି ଯଯୌ ମୁଦା
ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ପବନ, କୁବେର, ଯମ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଈଶାନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ଖୁସିରେ ଆସିଲେ।
ଦେଵାନାଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ମୁନୀନାଂ ଷଷ୍ଟିକୋଟଯଃ । ରାଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଂ ଚ ଶ୍ଵେତଚ୍ଛତ୍ରଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷକମ୍
ତିରିଶି କୋଟି ଦେବତା, ସାଠି କୋଟି ଋଷି ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ରାଜା ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ଧଳା ଛତା ଥିଲା।
ଉଗ୍ରସେନୋ ବଭୌ ରାଜା ନକ୍ଷତ୍ରେଷୁ ଯଥା ଶଶୀ । ଯଯୌ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନଃ କୁଣ୍ଡିନାଭିମୁଖୋ ବଲୀ
ଉଗ୍ରସେନ ରାଜା ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ; ସେ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ କୁଣ୍ଡିନା ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ରତ୍ନନିର୍ମାଣଯାନେନ ବଲଦେଵୋ ମହାବଲଃ । ଵସୁଦେଵଶ୍ଚୋଦ୍ଧଵଶ୍ଚ ନନ୍ଦୋଽକ୍ରୂରଶ୍ଚ ସାତ୍ଯକିଃ
ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରଥରେ ବଳଦେବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳରେ, ବସୁଦେବ, ଉଦ୍ଧବ, ନନ୍ଦ, ଅକୃର ଏବଂ ସାତ୍ୟକି ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଗୋପାଲା ଯାଦଵେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଵଂଶ୍ଯାଶ୍ଚ ତେ ଯଯୁଃ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସୁତାଃ ସର୍ଵେ ଦୁର୍ଯୋଧନପୁଲୋଗମାଃ
ଗୋପ, ଯାଦବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀମାନେ ଯାଇଥିଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ମଧ୍ୟ ଯାଇଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତଥା ଭୀମଃ ଫାଲ୍ଗୁନୋ ନକୁଲସ୍ତଥା । ସହଦେଵଶ୍ଚ ଯାନୈଶ୍ଚ ପ୍ରଯଯୁଃ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ ଏବଂ ସହଦେବ—ଏହି ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ମଧ୍ୟ ନିଜ ରଥରେ ଯାଇଥିଲେ।
ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ କର୍ଣଶ୍ଚାପ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥାମା ମହାବଲଃ । କୃପାଚାର୍ଯଶ୍ଚ ଶକୁନିଃ ଶଲ୍ଯଶ୍ଚପ୍ରଯଯୌ ମୁଦା
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱଥାମା, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶକୁନି ଏବଂ ଶଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଯାଇଥିଲେ।
ଭଟାନାଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଶତକୋଟଯଃ । ସଂନ୍ଯାସିନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
ତିରିଶି କୋଟି ସେନା, ଶତ କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ହଜାର ଜଣ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ଯତି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିଲେ।