କମ୍ପିତୋଽଧର୍ମଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ରକ୍ତାସ୍ଯୋ ରକ୍ତଲୋଚନଃ । ଉଵାଚ ପିତରଂ ଵ୍ରିପ୍ରଂ ସଭାଯାମସ୍ଥିରସ୍ତଦା
ସେ ଅଧର୍ମରେ ଲିପ୍ତ, ଶରୀର କମ୍ପିତ, ମୁହଁ ଓ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ ହୋଇ, ସଭାରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ତାଙ୍କ ପିତା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଉତ୍ଯାଯ ତିଷ୍ଠନ୍ପୁରତଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ସଭାସଦାମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ—
ରୁକ୍ମିରୁଵାଚ ଶ୍ରୃଣୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵଚନଂ ହିତଂ ତଥଯଂ ପ୍ରଶଂସିତମ୍ । ତ୍ଯଜ ଵାକ୍ଯଂ ଭିକ୍ଷୁକାଣାଂ ଲୋଭିନାଂ କ୍ରୋଧିନାମହୋ
ରୁକ୍ମି କହିଲେ: ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଉପକାରକ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଭିକାରୀ, ଲୋଭୀ ଓ କ୍ରୋଧୀଙ୍କ କଥା ଛାଡନ୍ତୁ।
ନର୍ତକାନାଂ ଚ ଵୈଶ୍ଯାନାଂ ଭଟ୍ଟାନାମର୍ଥିନାମପି । କାଯସ୍ଥାନାଂ ଚ ଭିକ୍ଷୂଣାମସତ୍ଯଂ ଵଚନଂ ସଦା
ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା, ବ୍ୟପାରୀ, ଭଡ଼ାଟିଆ, ଅନୁରୋଧକ, କାୟସ୍ଥ ଓ ଭିକାରୀମାନଙ୍କ କଥା ସଦା ମିଥ୍ୟା।
ଘଟକାନାଂ ନାଟକାନାଂ ସ୍ତ୍ରୀଲୁବ୍ଧାନା ଚ କାମିନାମ୍ । ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ଚ ମୂର୍ଖାଣାଂ ସ୍ତୁତିପୂର୍ଵ ଵଚଃ ସଦା
କୁମ୍ଭକାର, ନାଟ, ମହିଳାସଙ୍ଗୀ, କାମୀ, ଦରିଦ୍ର ଓ ମୂର୍ଖମାନେ ସଦା ଚାଟୁକାରି କଥା କହନ୍ତି।
ନିହତ୍ଯ କାଲଯଵନଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଂ ଦୂରତୋ ଭିଯା । ଉଵାଯେନ ମହାବାହୋ ଲବ୍ଧଂ କୃଷ୍ଣେନ ତଦ୍ଧନମ୍
କାଳୟବନଙ୍କୁ ମାରି, ମହାବାହୁ କିଶୋର, କୃଷ୍ଣ ଭୟରୁ ଦୂରରୁ ଚତୁରତାରେ ସେଇ ଧନ ନେଇଥିଲେ।
ଦ୍ଵାରକାଯା ଧନୀ କୃଷ୍ଣୋ ଯଵନସ୍ଯ ଧନେନ ଚ । ଜରାସଂଧଭଯେନୈଵ ସମୁଦ୍ରାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଗୃହୀ
ଦ୍ୱାରକାରେ କୃଷ୍ଣ ଯବନଙ୍କ ଧନରେ ଧନୀ ହେଲେ, ଓ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଭୟରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ଜରାସଂଧଶତଂ ଚୈଵ କ୍ଷଣେନୈଵ ଚ ଲୀଲଯା । କ୍ଷମୋଽହଂ ହନ୍ତୁମେକାକୀ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚାନ୍ଯସ୍ଯ କା କଥା
ମୁଁ ଏକା ମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶତଜନ ଜରାସନ୍ଧକୁ ମାରିପାରିବି; ତେଣୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜାର କଥା କଣ?
ଦୁର୍ଵାସସଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯୋଽହଂ ରଣଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ । ଧ୍ରୁଵଂ ଭୀଷ୍ମକ ତେନୈଵ ଵିଶ୍ଵଂ ସଂହର୍ତୁମୀଶ୍ଵରଃ
ମୁଁ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏହି ଶକ୍ତିରେ, ଭୀଷ୍ମକ, ସାରା ସଂସାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବି।
ମତ୍ସମଃ ପର୍ଶୁରାମଶ୍ଚ ଶିଶୁପାଲଶ୍ଚ ମତ୍ସମଃ । ସଖା ଚ ବଲଵାଞ୍ଛୂରଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜେତୁଂ ସ ଚ କ୍ଷମଃ
ପରଶୁରାମ ମୋ ପରି, ଶିଶୁପାଳ ମଧ୍ୟ ମୋ ପରି। ମୋ ସାଙ୍ଗ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିପାରିବ।
ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ସଗଣଂ ଜେତୁମହମୀଶଃ କ୍ଷଣେନ ଚ । ଜିତ୍ଵା ଯୁଦ୍ଧେ ଜରାସଂଧଂ ଦୁର୍ବଲଂ ଯୋଗିନଂ ନୃପ
ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବି। ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଯୋଗୀ ଜରାସନ୍ଧକୁ ମୁଁ ହରାଇଛି, ରାଜା।
ଅହଂକାରଯୁତଃ କୃଷ୍ଣୋ ପୀରଂ ସ୍ଵଂ ମନ୍ଯତେ ଧିଯା । ଯଦ୍ଯାଯାସ୍ଯତି ମଦ୍ଗ୍ରାମଂ ଵିଵାହଂ କର୍ତୁମୀପ୍ସିତମ୍
କୃଷ୍ଣ ଅହଂକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିଜକୁ ବୀର ଭାବେ ଭାବେ। ସେ ଯଦି ବିବାହ ପାଇଁ ମୋ ଗ୍ରାମକୁ ଆସିବ—
ଧ୍ରୁଵଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯିଷ୍ଯାମି କ୍ଷଣେନ ଯମମନ୍ଦିରମ୍ । ଅହୋ ନନ୍ଦସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ତସ୍ମୈ ଗୋରକ୍ଷକାଯ ଚ
ନିଶ୍ଚିତ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି। ହାଁ, ନନ୍ଦ ବ୍ୟପାରୀ ଓ ସେଇ ଗୋପାଳକୁ—
ସାକ୍ଷାଜ୍ଜାରାଯ ଗୋପୀନାଂ ଗୋପାଲୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜିନେ । କରୋଷି କନ୍ଯାସ୍ଵୀକାରଂ ଦେଵଯୋଗ୍ଯାଂ ଚ ରୁକ୍ମିଣୀମ୍
ଯିଏ ଖୋଲାମେଳା ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରେ, ଗୋପମାନଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଏ—ସେକୁ ଦେବତାମାନ୍ୟା ରୁକ୍ମିଣୀ ପାଇଁ ବର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ କି?
ଦାତୁମିଚ୍ଛସି ଵାକ୍ଯେନ ଭିଙୁକସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ଚ । ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବୁଦ୍ଧିହୀନୋଽସି ଵଚନାଦ୍ଵଦ୍ଗ(ଦୁର୍ବ) ଲସ୍ଯ ଚ
ରାଜା, ଯଦି ତୁମେ ଭିକାରି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କେବଳ କଥାରେ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ତୁମେ ଜ୍ଞାନହୀନ । ଅପ୍ରଜ୍ଞ ଓ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ପରି ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ନାହିଁ ।
ମା ରାଜପୁତ୍ରୋ ମାଶୂରୋ ମ କୁଲୀନଶ୍ଚ ମା ଶୁଚିଃ । ମା ଦାତା ମା ଧନାଢ୍ଯଶ୍ଚ ମା ଯୋଗ୍ଯୋ ମା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସେ ରାଜପୁତ୍ର ନୁହଁ, ସେ ଶୂର ନୁହଁ, ସେ ଉଚ୍ଚ କୁଳର ନୁହଁ, ସେ ପବିତ୍ର ନୁହଁ । ସେ ଦାନୀ ନୁହଁ, ସେ ଧନୀ ନୁହଁ, ସେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିନଥିବା ।
କନ୍ଯାଂ ଦେହି ସୁପୁତ୍ରାଯ ଶିଶୁପାଲାଯ ଭୂମିପ । ବଲେନ ରୁଦ୍ରତୁଷ୍ଟାଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ରତନଯାଯ ଚ
ରାଜା, ଆପଣ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଭଲ ପୁଅ, ଶିଶୁପାଳ, ଶକ୍ତିରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିବା, ରାଜାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଦେଇଦିଅ।
ନିମନ୍ତ୍ରଣଂ କୁରୁ ନୃପ ନାନାଦେଶଭଵାନ୍ନୃପାନ୍ । ବାନ୍ଧଵାଂଶ୍ଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ପତ୍ରଦ୍ଵାରା ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ
ରାଜା, ଆପଣ ଦ୍ରୁତ ଚିଠି ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ ଓ ବଡ଼ ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତୁ।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଵିରାଟଂ ଚ ମୁଦ୍ଗଲଂ ଚ ମୁରଙ୍ଗକମ୍ । ଭଲ୍ଲକଂ ଗଲ୍ଲକଂ ଖର୍ଵ ଦୁର୍ଗଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯ ଦ୍ଵିଜମ୍
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ବିରାଟ, ମୁଦ୍ଗଳ, ମୁରଙ୍ଗକ, ଭଲ୍ଲକ, ଗଲ୍ଲକ, ଖର୍ବ ଓ ଦୁର୍ଗାକୁ ଏକ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ପଠାନ୍ତୁ।
ଘୃତକୁଲ୍ଯାସହସ୍ରଂ ଚ ମଧୁକୁଲ୍ଯାସହସ୍ରକମ୍ । ଦଧିକୁଲ୍ଯାସହସ୍ରଂ ଚ ଦୁଗ୍ଧକୁଲ୍ଯାସହସ୍ରକମ୍
ଘିଅର ହଜାର ଘଡ଼ା, ମଧୁର ହଜାର ଘଡ଼ା, ଦହିର ହଜାର ଘଡ଼ା ଓ ଦୁଧର ହଜାର ଘଡ଼ା।
ତୈଲକୁଲ୍ଯାପଞ୍ଚଶତଂ ଗୁଡକୁଲ୍ଯାଦ୍ଵିଲକ୍ଷକମ୍ । ଶର୍କରାଣାଂ ରାଶିଶତଂ ମିଷ୍ଟାନ୍ନାନାଂ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍
ପାଞ୍ଚଶ ହଜାର ତେଲ ଘଡ଼ି, ଅନେକ ଗୁଡ଼ ଘଡ଼ି, ଶତ ଶତ ଚିନି ଗଁଡ଼ି, ଏବଂ ମିଠା ଖାଦ୍ୟର ଚାରିଗୁଣା ଅଧିକ।
ଯଵଗୋଧୂମଚୂର୍ଣାନାଂ ପିଷ୍ଟରାଶିଶତଂ ଶତମ୍ । ପୃଥୁକାନାଂ ରାଶିଲକ୍ଷମନ୍ନାନାଂ ଚ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍
ଯବ ଓ ଗହମ ଚୂଣାର ଶତ ଶତ ଗଁଡ଼ି, ପ୍ରଥୁ ଚିଉଡ଼ାର ଲକ୍ଷ ଗଁଡ଼ି, ଏବଂ ପକା ଖାଦ୍ୟର ଚାରିଗୁଣା ଅଧିକ।
ଅଥ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଃ ସପୁରୋହିତଃ । ଚକାର ମନ୍ତ୍ରଣାଂ ତୂର୍ଣ ନିର୍ଜନେ ମନ୍ତ୍ରିଣା ସହ
ତାହା ସୁନି ସେ ରାଜା ଏବଂ ପୁରୋହିତ ତୁରନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏକାନ୍ତରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
ଦ୍ଵିଜଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ ଦ୍ଵାରକାଂ ଯୋଗ୍ଯମୀପ୍ସିତମ୍ । କୃତ୍ଵା ଚ ଶୁଭଲଗ୍ନଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୁଭ ଲଗ୍ନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି ଦ୍ୱାରକାକୁ ପଠାଇଲେ।
ରାଜା ସଂଭୃତସଂଭାରୋ ବଭୂଵ ସତ୍ଵରଂ ମୃଦା । ନିମନ୍ତ୍ରଣଂ ଚ ସର୍ଵତ୍ର ଚକାର ଚ ସୁତାଜ୍ଞଯା
ରାଜା ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଏକଠା କରି, ଝଡ଼ପରେ କାମ କଲେ । ଜଣେ ଝିଅର ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପଠାଇଲେ ।
ଵିପ୍ରଃ ସୁଧର୍ମାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନୃପୈର୍ଦେଵୈଶ୍ଚ ଵେଷ୍ଟିତାମ୍ । ପ୍ରଦଦୀ ପତ୍ରିକାଂ ଭଦ୍ରାମୁଗ୍ରସେନାଯ ଭୂଭୃତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୁଧର୍ମା ସଭାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଓ ଦେବତାମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ । ସେ ଉଗ୍ରସେନ ରାଜାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଚିଠି ଦେଲେ ।
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲଵଦନୋ ରାଜା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପତ୍ରଂ ସୁମଙ୍ଗଲମ୍ । ସୁଵର୍ଣାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ମୁଦା
ରାଜା ଶୁଭ ଚିଠି ଶୁଣି ଖୁସିରେ ମୁହଁ ଫୁଲିଗଲା । ସେ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଏକ ହଜାର ସୁନା ଦେଲେ ।
ଦୁଂଦୁଭିଂ ଵାଦଯାମାସ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ଚ ସର୍ଵତଃ । ଦେଵାନ୍ମୁନୀନ୍ନୃପାଂଶ୍ଚୈଵ ଜ୍ଞାତିଵର୍ଗାଶ୍ଚ ବାନ୍ଧଵାନ୍
ଦ୍ୱାରକାର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଢ଼ୋଲ ଚାଲିଲା । ସେ ଦେବତା, ଋଷି, ରାଜା, ନିଜ ଜାତିର ଲୋକ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ ।
ଭଟ୍ଟାଂଶ୍ଚ ଭିକ୍ଷୁକାଂଶ୍ଚୈଵ ଭୋଜଯାମାସ ସାଦରମ୍ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସୃଵେଷଂ ଚ କାରଯାମାସ ଭୂପତିଃ
ସେ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ସହିତ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଓ ଭିକ୍ଷୁମାନେଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ । ରାଜା ସମସ୍ତ କାମ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନିଖୁତ ଭାବେ ଚାଲିଥିଲେ ।
ଅତୀଵ ରମ୍ଯମତୁଲଂ ତ୍ରେଷୁ ଲୋକେଷୁ ଦୁଲ୍ରଭମ୍ । ଯାତ୍ରାଂ ଚ କାରଯାମାସ ଜଗତାଂ ପ୍ରଵରଂ ଵରମ୍
ସେ ଏମିତି ଏକ ଅପୂର୍ବ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଯାତ୍ରାର ଆୟୋଜନ କଲେ, ଯାହା ତିନୋଟି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ । ସେହି ଯାତ୍ରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଇଁ ହେଉଥିଲା ।