ଅଭିଷିଚ୍ଯ ନୃପେନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ମୁନିପୁଂଗଵାନ୍ । ସଂପୂଜ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚାପି ଭଟ୍ଟାନ୍ଭିକ୍ଷୁଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଗୁରୁମ୍
ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ଦେବତାମାନେ, ମହାମୁନିମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୂଜାରୀ, ଭିକ୍ଷୁ, ଦ୍ୱିଜ ଓ ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ସ୍ଵାଲଯଂ ଚ ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଯାଦଵାଶ୍ଚ ମୁଦାଽନ୍ଵିତାଃ । ଯେ ଯେ ହରେଃ ପାର୍ଷଦାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ସ୍ଵାଲଯଂ ଯଯୁଃ
ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ; ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କ ସହଚର ଥିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରଭାତେ ଚାଽଽଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ସୁଧର୍ମା ଚ ସଭାଂ ହରେଃ । ନମସ୍କୃତ୍ଯ ନୃପେନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଚୋଷୁଃ ସର୍ଵେ ଚ ସଂସଦି
ପ୍ରଭାତରେ ସମସ୍ତେ ହରିଙ୍କ ସୁଧର୍ମା ସଭାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ; ସେଠାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସମସ୍ତେ ସଭାରେ ବସିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରାଦନାo ଦ୍ଵାରକାପ୍ରଵେଶ ଉଗ୍ରସେନାଭିଷେକୋ ନାମ ଚତୁରଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡରେ ନାରଦଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନରେ 'ଦ୍ୱାରକା ପ୍ରବେଶ ଓ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଅଭିଷେକ' ନାମକ ଏକଶେ ଚାରି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ପଞ୍ଚାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଅଥ ଵୈଦର୍ଭରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାବଲପରାକ୍ରମ୍ । ଵିଦର୍ଭଦେଶେ ପୁଣ୍ଯାଶ୍ଚ ସତ୍ଯଶୀଲଶ୍ଚ ଭୀଷ୍ମକଃ
ଏବେ ପଞ୍ଚୋତି ଶତ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ତାପରେ ବିଦର୍ଭ ଦେଶର ରାଜା ଭୀଷ୍ମକ, ଯିଏ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପରାକ୍ରମୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାନ ଥିଲେ, ସେ ବିଦର୍ଭ ଭୂମିରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ରାଜା ନାରାଯଣାଂଶଶ୍ଚ ଦାତା ଚ ସର୍ଵସଂପଦାମ୍ । ଧର୍ମିଷ୍ଠସ୍ଚ ଗରୀଯାଂଶ୍ଚ ଵରିଷ୍ଠଶ୍ଟାପି ପୂଜିତଃ
ସେ ରାଜା ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦାତା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ମହାନ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ।
ତସ୍ଯ କନ୍ଯା ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୁକ୍ମିଣୀ ଯୋଷିତାଂ ଵରା । ଅତୀଵ ସୁନ୍ଦରୀ ରମ୍ଯା ରମା ରାମାସୁ ପୂଜିତା
ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ରୁକ୍ମିଣୀ, ଯିଏ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅଂଶ ଓ ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଓ ଆকৰ୍ଷକ, ରମାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜିତ।
ନଵଯୌଵନସଂପନ୍ନା ରତ୍ନାଭରଣଭୂଷିତା । ତପ୍ତକାଞ୍ଚନଵର୍ଣାଭା ତେଜସୋଜ୍ଜ୍ଵଲିତା ସତୀ
ସେ ନବଯୌବନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ରତ୍ନ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ତପ୍ତ ସୁନା ଭଳି ରଙ୍ଗ ଓ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏବଂ ସତୀ।
ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପା ସା ସତ୍ଯଶୀଲା ପତିଵ୍ରତା । ଶାନ୍ତା ଦାନ୍ତା ନିତାନ୍ତା ଚାପ୍ଯନନ୍ତଗୁଣଶାଲିନୀ
ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉଚ୍ଚ ଚରିତ୍ରର, ସତ୍ୟବାନ, ପତିବ୍ରତା, ଶାନ୍ତ, ନିୟମିତ ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଵରୁଣାନୀ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରନାରୀ ଚ ରୋହିଣୀ । କୁବେରପତ୍ନୀ ସୂର୍ଯସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଵାହା ଶାନ୍ତା କଲାଵତୀ
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ବରୁଣାଣୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ରୋହିଣୀ, କୁବେରଙ୍କ ଘରବାଳି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ସ୍ୱାହା, ଶାନ୍ତା ଓ କଳାବତୀ—
ଅନ୍ଯାସୁ ରମଣୀଯାସୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଚ ସୁମନୋହରା । ରୁକ୍ମିଣ୍ଯା ଭୀଷ୍ମକନ୍ଯାଯାଃ କଲାଂ ନାର୍ହତି ଷୋଡଶୀମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଆକର୍ଷକ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୀଷ୍ମକଙ୍କ କନ୍ୟା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଏକ ଷୋଳଷଂଶ ଭାଗକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଵାଲକ୍ରୀଡାରତାଂ ପରାମ୍ । ବାଲାଂ ସୁଶୋଭାଂ କୁର୍ଵନ୍ତୀଂ ଯଥାଽଭ୍ରେଷୁ ଵିଧୋଃ କଲାମ୍
ସେଠାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ଛୋଟବେଳେ ଖେଳୁଥିବା, ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିବା ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ହେଲା।
ଶରତ୍ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁଶୋଭାଢ୍ଯାଂ ଶରତ୍କମଲଲୋଚନାମ୍ । ଵିଵାହଯୋଗ୍ଯାଂ ଯୁଵତୀଂ ଲଜ୍ଜାନମ୍ରାନନାଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ଶରତ୍କାଳର ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶରତ୍କମଳ ଭଳି ଆଖି, ବିବାହଯୋଗ୍ୟ ଯୁବତୀ, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରହିଥିବା ଶୁଭ ମୁହଁ।
ସହସା ଚିନ୍ତିତୋ ଧର୍ମୋ ଧର୍ମଶୀଲଶ୍ଚ ସୁଵ୍ରତଃ । ସୁତାଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ପୁରୋହିତାନ୍
ଏଭଳି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତ ରାଜା ଏକାଉଁଥିରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଚାର କରି, ପୁଅମାନେ, କନ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପୂଜାରୀମାନେଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
କଂ ଵୃଣୋମି ସୁତାର୍ଧ ଚ ଵରାହଂ ପ୍ରଵରଂ ଵରମ୍ । ମୁନିପୁତ୍ରଂ ଦେଵପୁତ୍ରଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ରସୁତମୀପ୍ସିତମ୍
ମୋ କନ୍ୟା ପାଇଁ କାହାକୁ ବର୍ଚ୍ଛିବି? ମୁନିଙ୍କ ପୁଅ, ଦେବପୁତ୍ର କିମ୍ବା ରାଜପୁତ୍ର—କିଏ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ?
ଵିଵାହଯୋଗ୍ଯା କନ୍ଯା ମେ ଵର୍ଧମାନା ମନୋହରା । ଶୀଘ୍ରଂ ପଶ୍ଯ ଵରଂ ଯାଗ୍ଯଂ ନଵଯୌଵନସଂସ୍ଥିତମ୍
ମୋ କନ୍ୟା ବିବାହଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ହୋଇଯାଇଛି; ଶୀଘ୍ର ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଯୁବ ବର ଦେଖ।
ଧର୍ମଶୀଲଂ ସତ୍ଯସଂଧଂ ନାରାଯଣପରାଯଣମ୍ । ମହାକୁଲପ୍ରସୂତଂ ଚ ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାନ, ନାରାୟଣ ଭକ୍ତ, ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଏବଂ ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବା ଉଚିତ।
କରୋଷି ରାଜପୁତ୍ରଂ ଚେଦ୍ରଣଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦମ୍ । ମହାରଥଂ ପ୍ରତାପାର୍ହଂ ରଣମୂର୍ଧ୍ନି ଚ ସୁସ୍ଥିରମ୍
ଯଦି ରାଜପୁତ୍ରକୁ ବର୍ଚ୍ଛ, ସେ ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମହାରଥୀ, ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ଦୃଢ଼ ହେବା ଦରକାର।
କରୋଷି ଦେଵପୁତ୍ରଂ ଚେଦ୍ଦେଵଂ ଗୁଣଯୁତଂ ତଥା । କରୋଷି ମୁନିପୁତ୍ରଂ ଚେଚ୍ଚତୁର୍ଵେଦଵିଶାରଦମ୍
ଯଦି ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କର ପୁଅ କରିଦେବେ, ତେବେ ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବେ; ଯଦି ମୁନିଙ୍କର ପୁଅ କରିଦେବେ, ତେବେ ସେ ଚାରିଟି ବେଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷ ହେବେ।
ଵାଵଦୂକଂ ଵିଚାରଜ୍ଞଂ ସିଦ୍ଧାନ୍ତେଷୁ ନିତାନ୍ତକମ୍ । ନୃପେନ୍ଦ୍ରଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତମୁଵାଚ ମୁନେଃ ସୁତଃ
ସେ ଚତୁର୍, ମତିଶାଳୀ ଏବଂ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନୀ ହେବେ; ରାଜାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମୁନିଙ୍କର ପୁଅ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଗୋତମସ୍ଯ ଶତାନନ୍ଦୋ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ । ଆପ୍ତଃ ପ୍ରଵକ୍ତା ଵିଜ୍ଞଶ୍ଚ ଧର୍ମୀ କୁଲପୁରୋହିତଃ
ଗୌତମଙ୍କର ପୁଅ ଶତାନନ୍ଦ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିବା, ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଚତୁର୍, ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମିକ ଏବଂ କୁଳପୁରୋହିତ ଥିଲେ।
ଶତାନନ୍ଦ ଉଵାଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵଂ ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ । ପୃର୍ଵାଖ୍ଯାନଂ ଚ ଵେଦୋକ୍ତଂ କଥଯାମି ନିଶାମଯ
ଶତାନନ୍ଦ କହିଲେ: ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ; ମୁଁ ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପୁରୁଣା କଥା କହିବି—ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଭୁଵୋ ଭାରାଵତରଣେ ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣୋ ଭୁଵି । ଵସୁଦେଵସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ପରିବୂର୍ଣତମଃ ପ୍ରଭୁଃ
ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ, ବସୁଦେବଙ୍କର ପୁଅ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଭୂମିରେ ଅବତରିଲେ।
ଵିଧାତୁଶ୍ଚ ଵିଧାତା ଚ ବ୍ରହ୍ମେଶଶେଷଵନ୍ଦିତଃ । ଜ୍ଯୋତିଃସ୍ଵରୂପଃ ପରମୋ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହଃ
ଯିଏ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ଶେଷଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ଆଲୋକର ରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରିଥିବା।
ପରମାତ୍ମା ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରକୃତେଃ ପରଃ । ନିର୍ଲିପ୍ତଶ୍ଚ ନିରୀହପ୍ତଶ୍ଚ ସାକ୍ଷୀ ଚ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପରମାତ୍ମା, ପ୍ରକୃତିରୁ ଉପରେ, ଅଲିପ୍ତ ଏବଂ ନିର୍ଲୋଭ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ।
ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତସ୍ମୈ କନ୍ଯାଂ ଚ ପରିପୂର୍ଣତମାଯ ଚ । ଦତ୍ତ୍ଵା ଯାସ୍ଯସି ଗୋଲୋକଂ ପିତୄଣାଂ ଶତକୈଃ ସହ
ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଯଦି ତାଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କୁ, ଝିଅ ଦେଇଦେବେ, ତେବେ ଆପଣ ଶତଶତ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ସହିତ ଗୋଲୋକକୁ ଯିବେ।
ଲଭ ସାରୂପ୍ଯମୁକ୍ତିଂ ଚ କନ୍ଯା ଦତ୍ତ୍ଵାଂ ପରତ୍ର ଚ । ଇହୈଵ ସର୍ଵପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ଭଵ ଵିଶ୍ଵଗୁରୋର୍ଗୁରୁଃ
ଝିଅ ଦେଇ, ପରଲୋକରେ ସାରୂପ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ; ଏଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁଙ୍କର ଗୁରୁ ହେବେ।
ସର୍ଵସ୍ଵଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଚ ରୁକ୍ମିଣୀମ୍ । ସମର୍ପଣଂ କୁରୁଵିଭୋ କୁରୁଷ୍ଵ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍
ସମସ୍ତ ଧନ ଦକ୍ଷିଣା ଭାବେ ଦେଇ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଜନ୍ମବନ୍ଧନ କାଟିବା କ୍ରିୟା କରନ୍ତୁ।
ଵିଧାତା ନିଖିତୋ ରାଜନ୍ସଂବନ୍ଧଃ ସର୍ଵସଂମତଃ । ଦ୍ଵାରକାନଗରେ କୃଷ୍ଣଂ ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯ ଦ୍ଵିଜମ୍
ଏହି ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ୟତ; ରାଜା, ଦ୍ୱାରକା ନଗରକୁ ଶୀଘ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ପଠାନ୍ତୁ।
କୃତ୍ଵା ଶୁଭକ୍ଷଣଂ ତୂର୍ଣ ସର୍ଵେଷାମପି ସଂମତମ୍ । ଆନୀଯ ପରମାତ୍ମାନଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ଏକ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚୟନ କରି, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରୁଥିବା ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଆଣନ୍ତୁ।