ଉର୍ଧ୍ଵଂ ଵିଂଶତିହସ୍ତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରାକାରଂ ନ ଶୁଭପ୍ରଦମ୍ । ସୂତ୍ରଧାରଂ ତୈଲାକାରଂ ସ୍ଵର୍ଣକାରଂ ଚ ହୀରକମ୍
କୋଠା ବିଶି ହାତ ଉଚ୍ଚ ହେଲେ ପ୍ରାକାର ଶୁଭ ନୁହେଁ; ମିସ୍ତ୍ରୀ, ତେଲି, ସୁଆଣି ଓ ହୀରା କାରିଗରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏମିତି।
ଵାଟୀମୂଲେ ଗ୍ରାମମଧ୍ଯେ ନ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ଥାପନଂ ବୁଧଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣଂ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯଂ ଵୈଶ୍ଯଂ ସଚ୍ଛୂଦ୍ରଂ ଗଣକଂ ଶୁଭମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ବାଗିଚାର ମୂଳ ଓ ଗାଁ ମଧ୍ୟରେ ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ସତ୍ ଶୂଦ୍ର ଓ ଭଲ ଜ୍ୟୋତିଷୀ ଶୁଭ।
ଭଟ୍ଟଂ ଵୈଦ୍ଯଂ ପୁଷ୍ପକାରଂ ସ୍ଥାପଯେଚ୍ଛିବିରାନ୍ତିକେ । ପ୍ରସ୍ଥେ ଚ ପରିଖାମାନଂ ଶତହସ୍ତଂ ପ୍ରଶସ୍ତକମ୍
ଏକ ଯଜ୍ଞିକ, ଏକ ଚିକିତ୍ସକ ଏବଂ ଫୁଲ ଶୋଭା କରିବାକୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଶିବିର ନିକଟରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ, ଶିବିର ଚାରିପାଖରେ ଶତହସ୍ତ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଭଲ ଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ଖାଲି ଖୋଦିବା ଉଚିତ।
ପରିତଃ ଶିବିରାଣାଂ ଚ ଗମ୍ଭୀରଂ ଦଶହସ୍ତକମ୍ । ସଂକେତପୂର୍ଵକଂ ଚୈଵ ପରିଖାଦ୍ଵାରମୀପ୍ସିତମ୍
ଶିବିର ଚାରିପାଖରେ ଦଶହସ୍ତ ଗଭୀର ଏକ ଖାଲି ଖୋଦିବା ଉଚିତ। ଏହି ଖାଲିର ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ପୂର୍ବରୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ରଖିବା ଦରକାର।
ଶତ୍ରୋରଗମ୍ଯଂ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଗମ୍ଯମେଵ ସୁଖେନ ଚ । ଶାଲ୍ମଲୀନାଂ ତିନ୍ତିଡୀନାଂ ହିନ୍ତାଲାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏମିତି ହେବା ଉଚିତ ଯେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମିତ୍ରମାନେ ସହଜରେ ଆସିପାରିବେ। ଏହିପରି, ଶାଲମଳୀ, ଟିଂଟିଡି, ହିନ୍ତାଳ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ନିମ୍ବାଣାଂ ସିନ୍ଧୁଵାରାଣାଂ ବଦରୀଣାମଭଦ୍ରକମ୍ । ଧତ୍ତୂରାଣାଂ ଵଟାନାଂ ଚାପ୍ଯେରଣ୍ଡାନାମଵାଞ୍ଛିତମ୍
ନିମ୍ବ, ସିନ୍ଧୁବାର, ବଦରୀ, ଅଭଦ୍ର, ଧତୂରା, ବଟ ଏବଂ ଏରଣ୍ଡ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।
ଏତେଷାମତିରିକ୍ତାନାଂ ଶିବିରେ କାଷ୍ଠମୀପ୍ସିତମ୍ । ଵୃକ୍ଷଂ ଚ ଵଜ୍ରହସ୍ତଂ ଚ ଭୂଧରୋ ଵର୍ଜଯେଦଧଃ
ଏହି ଗଛମାନେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାଠ ମଧ୍ୟ ଶିବିର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। କିନ୍ତୁ ବିଜୁଳି ପଡ଼ିଥିବା କିମ୍ବା ପିଲାମାଟି ଉପରେ ବଢ଼ିଥିବା ଗଛ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପୁତ୍ରଦାରଧନଂ ହନ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ । କଥିତଂ ଲୋକଶିକ୍ଷାର୍ଥଂ କୁରୁ କାଷ୍ଠଂ ଵିନା ପୁରୀମ୍
କମଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି, ଏପରି ଗଛ ବ୍ୟବହାର କଲେ ସନ୍ତାନ, ଜନାନୀ ଓ ଧନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ କହାଯାଇଛି—ଏପରି କାଠ ବିନା ସହର ତିଆରି କର।
ଶୁଭକ୍ଷଣଂ ଚାପ୍ଯଧୁନା ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସ ଯଥାସୁଖମ୍ । ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ହରିଂ ନତ୍ଵା ଜଗାମ୍ ପକ୍ଷିଣା ସହ
ଏବେ ଏହି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା, ଯାଅ, ବତ୍ସ। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପକ୍ଷୀ ସହ ଚାଲିଗଲେ।
ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ସମୀପଂ ଚ ଵଟମୂଲଂ ମନୋହରମ୍ । ସୁଷ୍ଵାପ ତତ୍ର ନକ୍ତଂ ଚ କାରୁଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣା ସହ
ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ବଟ ଗଛର ମୂଳ ତଳେ, ସେଇ କାରିଗର ଏବଂ ପକ୍ଷୀ ଏକାଠି ରାତିରେ ଶୋଇଲେ।
ସ୍ଵପ୍ନେ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଦଦର୍ଶ ଗରୁଡସ୍ତଥା । ଯତ୍କିଂଚିତ୍କଥିତଂ କାରୁଂ କୃଷ୍ଣେନ ପରମାତ୍ମନା
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଗରୁଡ଼ ଶୋଭାମୟ ଦ୍ୱାରାବତୀ ସହ ସମସ୍ତ କଥା ଦେଖିଲେ, ଯାହା କୃଷ୍ଣ ପରମାତ୍ମା କାରିଗରଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।
ତଦେଵ ଲକ୍ଷଣଂ ସର୍ଵଂ ଦଦର୍ଶ ନଗରେ ମୁନେ । କାରୁଂ ହସନ୍ତି ସ୍ଵପ୍ନେ ଚ ସର୍ଵେ ତେ ଶିଲ୍ପକାରିଣଃ
ମୁନି, ସେଇ ସହରରେ ସେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଠିକ୍ ଏଭଳି ଦେଖିଲେ। ସ୍ୱପ୍ନରେ ସମସ୍ତ କାରିଗରମାନେ ସେଇ କାରିଗରକୁ ହସୁଥିଲେ।
ଗରୁଡଂ ଗରୁଡାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ବଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣଃ । ବୁଦ୍ଧୋ ଦଦର୍ଶ ଗରୁଡୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଚ ଲଜ୍ଜିତଃ
ସେଠାରେ ଗରୁଡ଼, ଅନ୍ୟ ଗରୁଡ଼ମାନେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ଥିଲେ। ଗରୁଡ଼ ବୁଝିଗଲେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
ଅତୀଵ ଦ୍ଵାରକାଂ ରମ୍ଯାଂ ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୃତାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ଚ ନଗରଂ ଵିଜିତ୍ଯ ଚ ଵିରାଜିତାମ୍
ସେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଏବଂ ଶତଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରହୁଥିବା ଜୟମୟ ଓ ରୂପସ୍ପଦ ସହର।
ଅଥ ଚତୁରଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମା ଭଵାନ୍ଯା ଚ ଭଵଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଅନନ୍ତଶ୍ଚାପି ଧର୍ମଶ୍ଚ ଭାସ୍କରଶ୍ଚ ହୁତାଶନଃ
ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଭବାନୀ ସହ ଭବ, ଅନନ୍ତ, ଧର୍ମ, ଭାସ୍କର ଓ ହୁତାଶନ ଆସିଥିଲେ।
କୁବେରୋ ଵରୁଣଶ୍ଚୈଵ ପଵନଶ୍ଚ ଯମସ୍ତଥା । ମହେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚପି ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶୈଵ ତେ
କୁବେର, ବରୁଣ, ପବନ, ଯମ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଦେଵାଶ୍ଚ ମୁନଯୋ ଵସଵଃ ସପ୍ତ ଏଵ ଚ । ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ଚାପି ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ କିନ୍ନରାସ୍ତଥା
ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଋଷିମାନେ, ସପ୍ତ ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ଦୈତ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଆଯଯୁର୍ଦ୍ଵାରକାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ଚ ବଲଂ ତଥା । ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଚ ସହସା ଵଟମୂଲଂ ମନୋହରମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଆକର୍ଷଣୀୟ ବଟ ମୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ । ଆକାଶାଚ୍ଚ ଵିମାନୈଶ୍ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଵଟମୂଲକମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେଖି ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଆକାଶରୁ ଏବଂ ନିଜ ଉଡ଼ନ ରଥରେ ବସି ବଟ ମୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦଦୃଶୁର୍ଦ୍ଵାରକାଂ ରମ୍ଯାମତୀଵ ସୁମନୋହରମ୍ । ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯହୀରେଣା ରତ୍ନରାଜିଵିରାଜିତାମ୍
ସେମାନେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ୍ୟ, ହୀରା ଓ ରତ୍ନର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଶୋଭିତ।
ପରିତଶ୍ଚତୁରସ୍ରାଂ ଚ ଶତଯୋଜନସଂମିତାମ୍ । ସପ୍ତଭିଃ ପରିଖାଭିଶ୍ଚ ଗମ୍ଭୀରାଭିଶ୍ଚ ଵେଷ୍ଟିତାମ୍
ସେହି ସ୍ଥାନଟି ଚାରିପଟେ ଚତୁରସ୍ର ଆକାରରେ ଥିଲା, ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଶତ ଯୋଜନ ଥିଲା । ସେଠାରୁ ସାତଟି ଗଭୀର ଖାଲି ଚାରିଦିଗରେ ଘେରି ରହିଥିଲା ।
ପ୍ରାକାରୈର୍ନଵଭିର୍ଯୁକ୍ତାଂ ଲକ୍ଷୈଃ କ୍ରୀଡାସରୋଵରୈଃ । ମନୋହରୈଃ ସପଦ୍ମୈଶ୍ଚ ସହିତୈଶ୍ଚ ମଧୁଵ୍ରତୈଃ
ଏହାରେ ନଉଟି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀର ଥିଲା ଏବଂ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ମନୋହର ପଦ୍ମରେ ଭରିଥିବା ଖେଳାସରୋବର ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଗୁଞ୍ଜରିଥିଲେ ।
ଶୋଭିତାଂ ସର୍ଵତୋଭଦ୍ରୈଃ ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନତ୍ରିଲକ୍ଷକୈଃ । ପ୍ରଫୁଲ୍ଲପୁଷ୍ପୈଃ ପଵନୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ସୁରଭୀକୃତାମ୍
ତିନି ଲକ୍ଷ ଶୁଭ୍ର ଫୁଲବାଗିଚା ଦ୍ୱାରା ସେଠି ଅତି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ହାଲୁକା ପବନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିଲା ।
ଆମୋଦିତାଂ ଚ ଶୀତେନ ମନ୍ଦଚନ୍ଦନଵାଯୁନା । ତରୁଭିର୍ନାରିକେଲାଣାଂ ଶୋଭିତାଂ ଶତକୋଟିଭିଃ
ସେଠି ଶୀତଳ ଓ ମୃଦୁ ଚନ୍ଦନ ଗନ୍ଧର ପବନ ଦ୍ୱାରା ମନମୋହନ ସୁଗନ୍ଧ ଛାଇଥିଲା, ଏବଂ ଶତ କୋଟି ନାରିକେଳ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଗୁଵାକାନାଂ ଚ ଵୃକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଭୂଷିତାଂ ତଚ୍ଚତୁର୍ଗୁଣୈଃ । ଚତୁର୍ଗୁଣୈର୍ଗୁଵାକାନାଂ ଯୁକ୍ତାମାମ୍ରମହୀରୁହୈଃ
ସେଠି ନାରିକେଳ ଠାରୁ ଚାରିଗୁଣା ଅଧିକ ଗୁଆ ଗଛ ଥିଲା, ଏବଂ ସେହି ଚାରିଗୁଣା ମାପରେ ଆମ୍ବ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ।
ପରୀତାଂ ପନସାନାଂ ଚ ଵୃକ୍ଷୈରାମ୍ରସମୈର୍ମୁନେ । ସୁଶୋଭିତାଂ ଚ ତାଲାନାଂ ଦ୍ରୁମୈରାମ୍ରସମୈର୍ମୁନେ
ମୁନି, ସେଠି ପନସ ଗଛ ଓ ଆମ୍ବ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଥିଲା, ଏବଂ ତାଳ ଗଛ ଓ ଆମ୍ବ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥୈର୍ବଦରୀଭିଶ୍ଚ ବିଲ୍ଵୈରାମ୍ରାତକୈର୍ଵଟୈଃ । ଶାଲ୍ମଲୀଭିଶ୍ଚ ଜମ୍ବୂଭିଃ କଦମ୍ବୈଶ୍ଚାପି ଶୋଭିତାମ୍
ସେଠି ଅଶ୍ୱଥ, ବଦରି, ବେଲ, ଆମ୍ରାତକ, ବଟ, ଶାଲମଲି, ଜାମୁନ ଓ କଦମ୍ବ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଵଂଶୈଶ୍ଚ ତିନ୍ତିଡୀଭିଶ୍ଚ ଚମ୍ପକୈର୍ବକୁଲୈସ୍ତଥା । ନାଗେଶ୍ଵରୈର୍ନାଗରଙ୍ଗୈର୍ଜମ୍ବୀରୈର୍ଦାଡିମୈର୍ଯୁତାମ୍
ସେଠି ବାଁଶ, ଟେଂଟୁଳି, ଚମ୍ପକ, ବକୁଳ, ନାଗେଶ୍ୱର, ନାଗରଙ୍ଗ, ଜମ୍ବିରା ଓ ଦାଡିମ୍ବ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।
ଖର୍ଜୁରୈରର୍ଜୁନୈଃ ପିଷ୍ଟୈରିକ୍ଷୁଭିଃ କାଞ୍ଚନୈରପି । ହରୀତକୀଭିର୍ଧାତ୍ରୀଭିରିନ୍ଦୁଭିଃ ପରିତଃ ପ୍ଲୁତାମ୍
ସେଠି ଖଜୁରି, ଅର୍ଜୁନ, ପିଷ୍ଟା, ଇଖ, କଞ୍ଚନ, ହରୀତକୀ, ଧାତ୍ରୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଶୁଭ୍ର ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଥିଲା ।
ଶାଲୈଃ ପ୍ରିଯାଲୈର୍ହିନ୍ତାଲୈଃ ଶିରୀଷୈଃ ସପ୍ତପର୍ଣକୈଃ । ଅନ୍ଯୈର୍ନାନାଦ୍ରୁମୈରିଷ୍ଟୈରିଷ୍ଟାଂ ଯୁକ୍ତାଂ ପରିପ୍ଲୁତାମ୍
ସେଠି ଶାଳ, ପିଆଳ, ହିନ୍ତାଳ, ଶିରୀଷ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନେକ ପ୍ରିୟ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦମୟ ହୋଇଥିଲା ।