ଈଶାନେ ଚାପି ପୂର୍ଵସ୍ମିନ୍ପଶ୍ଚିମେ ଚ ତଥୋତ୍ତରେ । ଶିବିରସ୍ଯ ଜଲଂ ଭଦ୍ରମନ୍ଯତ୍ରାଶୁଭମେଵ ଚ
ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଶିବିରରେ ପାଣି ରହିଲେ ଶୁଭ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ଅଶୁଭ ହୁଏ।
ଦୀର୍ଘେ ପ୍ରସ୍ଥେ ସମାନଂ ଚ ନ କୁର୍ଯାନ୍ମନ୍ଦିରେ ବୁଧଃ । ଚତୁରସ୍ରେ ଗୃହେ କାରୋ ଗୃହିଣାଂ ଧନନାଶନମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଦୀର୍ଘ ବା ଚତୁର୍ଭୁଜ ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଚତୁରସ୍ର ଘର ଘରମାଳିକଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ନାଷ୍ଟ କରେ।
ଦୀର୍ଘପ୍ରସ୍ଥଃ ପରିମିତୋ ନେତ୍ରାଙ୍କେନାପି ସଂହୃତମ୍ । ଶୂନ୍ଯେନ ରହିତଂ ଭଦ୍ରଂ ଶୂନ୍ଯଂ ଶୂନ୍ଯପ୍ରଦଂ ନୃଣାମ୍
ଦୀର୍ଘ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଘର ଯଦି ଖାଲି ରହିଥାଏ, ତେବେ ଶୁଭ ହୁଏ; ଖାଲି ଘର ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଲିପଣି ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରସ୍ଥେ ହସ୍ତଦ୍ଵଯାତ୍ପୂର୍ଵଂ ଦୀର୍ଘେ ହସ୍ତତ୍ରଯଂ ତଥା । ଗୃହାଣାଂ ଶୁଭଦଂ ଦ୍ଵାରଂ ପ୍ରାକାରସ୍ଯ ଗୃହସ୍ଯ ଚ
ଚତୁର୍ଭୁଜ ଘରରେ ଦ୍ୱାର ଆଗରୁ ଦୁଇ ହାତ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଦୀର୍ଘ ଘରରେ ତିନି ହାତ ଦୂରେ; ଘର ଓ ପ୍ରାକାରର ଦ୍ୱାର ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ନ ମଧ୍ଯଦେଶେ କର୍ତଵ୍ଯଂ କିଂଚିନ୍ନ୍ଯୂନାଧିକେ ଶୁଭମ୍ । ଚତୁରସ୍ରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଵେଧଂ ଶିବିରଂ ମଙ୍ଗଲପ୍ରଦମ୍
ମଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କିଛି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କମ୍ ବା ବେଶି ହେଲେ ମଧ୍ୟ; ଚତୁରସ୍ର ଶିବିର ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଧି ଥିଲେ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ।
ଅଭଦ୍ରଦଂ ସୂର୍ଯଵେଧଂ ଶିବିରଂ ମଙ୍ଗଲପ୍ରଦମ୍ । ଅଭଦ୍ରଦଂ ସୂର୍ଯଵେଧଂ ପ୍ରାଙ୍ଗଣଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଧି ଥିବା ଶିବିର ଅଶୁଭ ଦେଇଥାଏ, ଯଦିଓ କେବେ କେବେ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ; ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଧି ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ।
ଶିବିରାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଭଦ୍ରା ସ୍ଥାପିତା ତୁଲସୀ ନୃଣାମ୍ । ଧନପୁତ୍ରପ୍ରଦାତ୍ରୀ ଚ ପୁଣ୍ଯଦା ହରିଭକ୍ତିଦା
ଶିବିର ଭିତରେ ତୁଳସୀ ରଖିଲେ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ହୁଏ; ଏହା ଧନ, ସନ୍ତାନ, ପୁଣ୍ୟ ଓ ହରିଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରଭାତେ ତୁଲସୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଣଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ମାଲତୀ ଯୂଥିକା କୁନ୍ଦଂ ମାଧଵୀ କେତକୀ ତଥା
ସକାଳେ ତୁଳସୀ ଦେଖିଲେ ସୁନା ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ; ମଲତୀ, ଯୁଥିକା, କୁନ୍ଦ, ମାଧବୀ ଓ କେତକୀ ମଧ୍ୟ ଏମିତି।
ନାଗେଶ୍ଵରଂ ମଲ୍ଲିକାଂ ଚ କାଞ୍ଚନଂ ବକୁଲଂ ଶୁଭମ୍ । ଅପରାଜିତା ଚ ଶୁଭଦା ତେଷାମୁଦ୍ଯାନମୀପ୍ସିତମ୍
ନାଗେଶ୍ୱର, ମଲ୍ଲିକା, କାଞ୍ଚନ, ବକୁଳ ଓ ଅପରାଜିତା ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ; ଏମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ଆକାଂକ୍ଷିତ।
ପୂର୍ଵେ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ ଚୈଵ ଶୁଭଦଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଷୋଡଶହସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନୈଵ କୁର୍ଯାଦ୍ଗୃହଂ ଗୃହୀ
ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶୁଭ ହୁଏ; ଉପରେ ଷୋଳ ହାତ ଉଚ୍ଚରୁ ଅଧିକ ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉର୍ଧ୍ଵଂ ଵିଂଶତିହସ୍ତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରାକାରଂ ନ ଶୁଭପ୍ରଦମ୍ । ସୂତ୍ରଧାରଂ ତୈଲାକାରଂ ସ୍ଵର୍ଣକାରଂ ଚ ହୀରକମ୍
କୋଠା ବିଶି ହାତ ଉଚ୍ଚ ହେଲେ ପ୍ରାକାର ଶୁଭ ନୁହେଁ; ମିସ୍ତ୍ରୀ, ତେଲି, ସୁଆଣି ଓ ହୀରା କାରିଗରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏମିତି।
ଵାଟୀମୂଲେ ଗ୍ରାମମଧ୍ଯେ ନ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ଥାପନଂ ବୁଧଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣଂ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯଂ ଵୈଶ୍ଯଂ ସଚ୍ଛୂଦ୍ରଂ ଗଣକଂ ଶୁଭମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ବାଗିଚାର ମୂଳ ଓ ଗାଁ ମଧ୍ୟରେ ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ସତ୍ ଶୂଦ୍ର ଓ ଭଲ ଜ୍ୟୋତିଷୀ ଶୁଭ।
ଭଟ୍ଟଂ ଵୈଦ୍ଯଂ ପୁଷ୍ପକାରଂ ସ୍ଥାପଯେଚ୍ଛିବିରାନ୍ତିକେ । ପ୍ରସ୍ଥେ ଚ ପରିଖାମାନଂ ଶତହସ୍ତଂ ପ୍ରଶସ୍ତକମ୍
ଏକ ଯଜ୍ଞିକ, ଏକ ଚିକିତ୍ସକ ଏବଂ ଫୁଲ ଶୋଭା କରିବାକୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଶିବିର ନିକଟରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ, ଶିବିର ଚାରିପାଖରେ ଶତହସ୍ତ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଭଲ ଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ଖାଲି ଖୋଦିବା ଉଚିତ।
ପରିତଃ ଶିବିରାଣାଂ ଚ ଗମ୍ଭୀରଂ ଦଶହସ୍ତକମ୍ । ସଂକେତପୂର୍ଵକଂ ଚୈଵ ପରିଖାଦ୍ଵାରମୀପ୍ସିତମ୍
ଶିବିର ଚାରିପାଖରେ ଦଶହସ୍ତ ଗଭୀର ଏକ ଖାଲି ଖୋଦିବା ଉଚିତ। ଏହି ଖାଲିର ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ପୂର୍ବରୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ରଖିବା ଦରକାର।
ଶତ୍ରୋରଗମ୍ଯଂ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଗମ୍ଯମେଵ ସୁଖେନ ଚ । ଶାଲ୍ମଲୀନାଂ ତିନ୍ତିଡୀନାଂ ହିନ୍ତାଲାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏମିତି ହେବା ଉଚିତ ଯେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମିତ୍ରମାନେ ସହଜରେ ଆସିପାରିବେ। ଏହିପରି, ଶାଲମଳୀ, ଟିଂଟିଡି, ହିନ୍ତାଳ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ନିମ୍ବାଣାଂ ସିନ୍ଧୁଵାରାଣାଂ ବଦରୀଣାମଭଦ୍ରକମ୍ । ଧତ୍ତୂରାଣାଂ ଵଟାନାଂ ଚାପ୍ଯେରଣ୍ଡାନାମଵାଞ୍ଛିତମ୍
ନିମ୍ବ, ସିନ୍ଧୁବାର, ବଦରୀ, ଅଭଦ୍ର, ଧତୂରା, ବଟ ଏବଂ ଏରଣ୍ଡ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।
ଏତେଷାମତିରିକ୍ତାନାଂ ଶିବିରେ କାଷ୍ଠମୀପ୍ସିତମ୍ । ଵୃକ୍ଷଂ ଚ ଵଜ୍ରହସ୍ତଂ ଚ ଭୂଧରୋ ଵର୍ଜଯେଦଧଃ
ଏହି ଗଛମାନେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାଠ ମଧ୍ୟ ଶିବିର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। କିନ୍ତୁ ବିଜୁଳି ପଡ଼ିଥିବା କିମ୍ବା ପିଲାମାଟି ଉପରେ ବଢ଼ିଥିବା ଗଛ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପୁତ୍ରଦାରଧନଂ ହନ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ । କଥିତଂ ଲୋକଶିକ୍ଷାର୍ଥଂ କୁରୁ କାଷ୍ଠଂ ଵିନା ପୁରୀମ୍
କମଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି, ଏପରି ଗଛ ବ୍ୟବହାର କଲେ ସନ୍ତାନ, ଜନାନୀ ଓ ଧନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ କହାଯାଇଛି—ଏପରି କାଠ ବିନା ସହର ତିଆରି କର।
ଶୁଭକ୍ଷଣଂ ଚାପ୍ଯଧୁନା ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସ ଯଥାସୁଖମ୍ । ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ହରିଂ ନତ୍ଵା ଜଗାମ୍ ପକ୍ଷିଣା ସହ
ଏବେ ଏହି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା, ଯାଅ, ବତ୍ସ। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପକ୍ଷୀ ସହ ଚାଲିଗଲେ।
ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ସମୀପଂ ଚ ଵଟମୂଲଂ ମନୋହରମ୍ । ସୁଷ୍ଵାପ ତତ୍ର ନକ୍ତଂ ଚ କାରୁଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣା ସହ
ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ବଟ ଗଛର ମୂଳ ତଳେ, ସେଇ କାରିଗର ଏବଂ ପକ୍ଷୀ ଏକାଠି ରାତିରେ ଶୋଇଲେ।
ସ୍ଵପ୍ନେ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଦଦର୍ଶ ଗରୁଡସ୍ତଥା । ଯତ୍କିଂଚିତ୍କଥିତଂ କାରୁଂ କୃଷ୍ଣେନ ପରମାତ୍ମନା
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଗରୁଡ଼ ଶୋଭାମୟ ଦ୍ୱାରାବତୀ ସହ ସମସ୍ତ କଥା ଦେଖିଲେ, ଯାହା କୃଷ୍ଣ ପରମାତ୍ମା କାରିଗରଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।
ତଦେଵ ଲକ୍ଷଣଂ ସର୍ଵଂ ଦଦର୍ଶ ନଗରେ ମୁନେ । କାରୁଂ ହସନ୍ତି ସ୍ଵପ୍ନେ ଚ ସର୍ଵେ ତେ ଶିଲ୍ପକାରିଣଃ
ମୁନି, ସେଇ ସହରରେ ସେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଠିକ୍ ଏଭଳି ଦେଖିଲେ। ସ୍ୱପ୍ନରେ ସମସ୍ତ କାରିଗରମାନେ ସେଇ କାରିଗରକୁ ହସୁଥିଲେ।
ଗରୁଡଂ ଗରୁଡାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ବଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣଃ । ବୁଦ୍ଧୋ ଦଦର୍ଶ ଗରୁଡୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଚ ଲଜ୍ଜିତଃ
ସେଠାରେ ଗରୁଡ଼, ଅନ୍ୟ ଗରୁଡ଼ମାନେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ଥିଲେ। ଗରୁଡ଼ ବୁଝିଗଲେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
ଅତୀଵ ଦ୍ଵାରକାଂ ରମ୍ଯାଂ ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୃତାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ଚ ନଗରଂ ଵିଜିତ୍ଯ ଚ ଵିରାଜିତାମ୍
ସେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଏବଂ ଶତଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରହୁଥିବା ଜୟମୟ ଓ ରୂପସ୍ପଦ ସହର।
ଅଥ ଚତୁରଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମା ଭଵାନ୍ଯା ଚ ଭଵଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଅନନ୍ତଶ୍ଚାପି ଧର୍ମଶ୍ଚ ଭାସ୍କରଶ୍ଚ ହୁତାଶନଃ
ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଭବାନୀ ସହ ଭବ, ଅନନ୍ତ, ଧର୍ମ, ଭାସ୍କର ଓ ହୁତାଶନ ଆସିଥିଲେ।
କୁବେରୋ ଵରୁଣଶ୍ଚୈଵ ପଵନଶ୍ଚ ଯମସ୍ତଥା । ମହେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚପି ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶୈଵ ତେ
କୁବେର, ବରୁଣ, ପବନ, ଯମ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଦେଵାଶ୍ଚ ମୁନଯୋ ଵସଵଃ ସପ୍ତ ଏଵ ଚ । ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ଚାପି ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ କିନ୍ନରାସ୍ତଥା
ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଋଷିମାନେ, ସପ୍ତ ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ଦୈତ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଆଯଯୁର୍ଦ୍ଵାରକାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ଚ ବଲଂ ତଥା । ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଚ ସହସା ଵଟମୂଲଂ ମନୋହରମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଆକର୍ଷଣୀୟ ବଟ ମୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ । ଆକାଶାଚ୍ଚ ଵିମାନୈଶ୍ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଵଟମୂଲକମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେଖି ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଆକାଶରୁ ଏବଂ ନିଜ ଉଡ଼ନ ରଥରେ ବସି ବଟ ମୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦଦୃଶୁର୍ଦ୍ଵାରକାଂ ରମ୍ଯାମତୀଵ ସୁମନୋହରମ୍ । ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯହୀରେଣା ରତ୍ନରାଜିଵିରାଜିତାମ୍
ସେମାନେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ୍ୟ, ହୀରା ଓ ରତ୍ନର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଶୋଭିତ।