ପ୍ରଜାପ୍ରଦଶ୍ଚ ପୂର୍ଵସ୍ମିନ୍ଦକ୍ଷିଣେ ଧନଦସ୍ତଥା । ସଂପତ୍ପ୍ରଦଶ୍ଚ ସର୍ଵତ୍ର ଯତୋ ହି ଵର୍ଧତେ ଗୃହୀ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଗଛ ପ୍ରଜା ଦେଇଥାଏ; ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଧନ ଦେଇଥାଏ; ସମସ୍ତଠିରେ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ଯାହାରୁ ଗୃହସ୍ଥ ଉନ୍ନତି କରେ।
ଜମ୍ବୂଵୃକ୍ଷଶ୍ଚ ଦାଡିମ୍ବଃ କଦଲ୍ଯାମ୍ରାତକସ୍ତଥା । ବନ୍ଧୁପ୍ରଦଶ୍ଚ ପୂର୍ଵସ୍ମିନ୍ଦକ୍ଷିଣେ ମିତ୍ରଦସ୍ତଥା
ଜମ୍ବୁ ଗଛ, ଦାଡିମ୍ବ, କଦଳୀ ଓ ଆମ୍ରାତକ; ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏହାମାନେ ବାନ୍ଧବ ଦେଇଥାଏ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମିତ୍ରତା ଦେଇଥାଏ।
ସର୍ଵତ୍ର ଶୁଭଦଶ୍ଚୈଵ ଧନପୁତ୍ରଶୁଭପ୍ରଦଃ । ହର୍ଷପ୍ରଦୋ ଗୁଵାକଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣେ ପଶ୍ଚିମେ ତଥା
ସମସ୍ତଠିରେ ଏହାମାନେ ଶୁଭ, ଧନ, ପୁତ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ; ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଗୁବାକ ଗଛ ଖୁସି ଦେଇଥାଏ।
ଈଶାନେ ସୁଖଦଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ନିଶାମଯ । ସର୍ଵତ୍ର ଚମ୍ପକଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭୁଵି ଭଦ୍ରପ୍ରଦସ୍ତଥା
ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏହା ସୁଖ ଦେଇଥାଏ; ଦେଖ, ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତଠିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଚମ୍ପକ ଗଛ ଭଲ ଦେଇଥାଏ।
ଅଲାବୁଶ୍ଚାପି କୂଷ୍ମାଣ୍ଡମାଯାମ୍ବୁଶ୍ଚ ସକିଂଶୁକଃ । ଖର୍ଜୂରୀ କର୍କଟୀ ଚାପି ଶିବିରେ ମଙ୍ଗଲପ୍ରଦା
ଆଳୁ, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ପାଣି ଓ କିଂଶୁକ; ଖରଜୁରୀ ଓ କର୍କଟୀ ମଧ୍ୟ ଶିବିରରେ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଵାସ୍ତୂକକାରବିଲ୍ଵଶ୍ଚ ଵାର୍ତାକଶ୍ଚ ଶୁଭପ୍ରଦଃ । ଲତାଫଲଂ ଚ ଶୁଭଦଂ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵତ୍ର ନିଶ୍ଚିତମ୍
ବାସ୍ତୁକ, କାର, ବିଲ୍ବ ଓ ବାଇଗଣ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ; ଲତା ଫଳ ସମସ୍ତଠିରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶୁଭ।
ପ୍ରଶସ୍ତଂ କଥିତଂ କାରୋ ନିଷିଦ୍ଧଂ ଚ ନିଶାମଯ । ଵନ୍ଯଵୃକ୍ଷୋ ନିଷିଦ୍ଧଶ୍ଚ ଶିବିରେ ନଗରେଽପି ଚ
ଯେଉଁ ଗଛ ନିୟମିତ ଓ ନିଷିଦ୍ଧ, ସେଗୁଡିକ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି; ଦେଖ, ବନ ଗଛ ଶିବିର ଓ ସହରରେ ନିଷିଦ୍ଧ।
ଵଟୋ ନିଷିଦ୍ଧଃ ଶିବିରେ ନିତ୍ଯଂ ଚୋରଭଯଂ ଯତଃ । ନଗରେଷୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ଦର୍ଶନାତ୍ପୁଣ୍ଯଦସ୍ତଥା
ବଟ ଗଛ ଶିବିରରେ ସଦା ନିଷିଦ୍ଧ, କାରଣ ଏହା ଚୋର ଭୟ ଦେଇଥାଏ; ସହରରେ ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଦର୍ଶନରେ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ନିଷିଦ୍ଧଃ ଶାଲ୍ମଲିଶ୍ଚୈଵ ଶିବିରେ ନଗରେ ପୁରେ । ଦୁଃଖପ୍ରଦଶ୍ଚ ସତତଂ ଭୂମିପାନାଂ ସଦାଽପି ଚ
ଶାଲମଳି ଗଛ ଶିବିର, ସହର ଓ ପୁରରେ ନିଷିଦ୍ଧ; ଏହା ସଦା ଭୂମିପତିମାନେ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।
ନ ନିଷିଦ୍ଧଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ଗ୍ରାମେଷୁ ନଗରେଷୁ ଚ । ଵିଦ୍ଯାମତିନିଷିଦ୍ଧସ୍ତୁ ସତତଂ ଦୁଃଖଦସ୍ତଦା
ଗ୍ରାମ ଓ ସହରରେ ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ; କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡିତମାନେ ପାଇଁ ସଦା ବହୁତ ନିଷିଦ୍ଧ ଓ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।
ହେ କାରୋ ତିନ୍ତିଡୀଵୃକ୍ଷୋ ଯତ୍ନାତ୍ତଂ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍ । ଶତେନ ଧନହାନିଃ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରଜାହାନିର୍ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ହେ କାର, ଟିଂଟିଡି ଗଛକୁ ସାବଧାନ ଭାବରେ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଏହା ଶତ ଶତ ଧନ ହାରାଇ ଦେଇଥାଏ ଓ ପ୍ରଜା ହାରାଇ ଦେଇଥାଏ।
ଶିବିରେଽତିନିଷିଦ୍ଧଶ୍ଚ ନଗରେ କିଂଚିଦେଵ ଚ । ନ ନିଷିଦ୍ଧଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ଗ୍ରାମେଷୁ ନଗରେଷୁ ଚ
ଶିବିରରେ ଏହା ବହୁତ ନିଷିଦ୍ଧ, ସହରରେ କିଛି ନିଷିଦ୍ଧ; ଗ୍ରାମ ଓ ସହରରେ ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଵିଦ୍ଯାମତିନିଷିଦ୍ଧଶ୍ଚ ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତଂ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍ । ଖର୍ଜୂରଶ୍ଚ ଗହୁଶ୍ଚୈଵ ନିଷିଦ୍ଧଃ ଶିବିରେ ତଥା
ପାଣ୍ଡିତମାନେ ପାଇଁ ଏହା ବହୁତ ନିଷିଦ୍ଧ, ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଖରଜୁରୀ ଓ ଗହୁ ମଧ୍ୟ ଶିବିରରେ ନିଷିଦ୍ଧ।
ନ ନିଷିଦ୍ଧଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ଗ୍ରାମେଷୁ ନଗରେଷୁ ଚ । ଵୃକ୍ଷଶ୍ଚ ଚଣକାଦୀନାଂ ଧାନ୍ଯଂ ଚ ମଙ୍ଗଲପ୍ରଦମ୍
ଗ୍ରାମ ଓ ସହରରେ ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଚଣା ଓ ଏହା ପରି ଧାନ୍ୟ ଗଛ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଗ୍ରାମେଷୁ ନଗରେ ଚାପି ଶିବିରେ ଚ ତଥୈଵ ଚ । ଇକ୍ଷୁଵୃକ୍ଷଶ୍ଚ ଶୁଭଦଃ ସଂତତଂ ଶୁଭଦସ୍ତଥା
ଗାଁ, ସହର ଓ ଶିବିରରେ ଇଖୁ ଗଛ ସବୁବେଳେ ଶୁଭ ଓ ଭଲ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅଶୋକଶ୍ଚ ଶିରୀଷଶ୍ଚ କଦମ୍ବଶ୍ଚ ଶୁଭପ୍ରଦଃ । କଚ୍ଚିଦ୍ଧରିଦ୍ରା ଶୁଭଦା ଶୁଭଦଶ୍ଚାଽଽର୍ଦ୍ରକସ୍ତଥା
ଅଶୋକ, ଶିରୀଷ ଓ କଦମ୍ବ ଗଛ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ; କେବେ କେବେ ହଳଦୀ ଓ ଅଦା ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ହରୀତକୀ ଚ ଶୁଭଦା ଗ୍ରାମେଷୁ ନଗରେଷୁ ଚ । ନ ଵାଦ୍ଯା ଭଦ୍ରଦା ନିତ୍ଯଂ ତଥା ଚାଽଽମଲକୀ ଘ୍ରୁଵମ୍
ହରୀତକୀ ଗାଁ ଓ ସହରରେ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ; ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ସବୁବେଳେ ଭଲ ନୁହେଁ, ଏହିପରି ଆମଳକୀ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶୁଭ ନୁହେଁ।
ଗଜାନାମସ୍ଥି ଶୁଭଦମଶ୍ଵାନାଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ । କଲ୍ଯାଣମୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସାଂ ଵାସ୍ତୌ ସ୍ଥାପନକାରିଣାମ୍
ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାର ହାଡ଼ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ; ଉଚ୍ଚୈଶ୍ରବାସହିତ ଘରରେ ଏହାକୁ ରଖିବା ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଣେ।
ନ ଶୁଭପ୍ରଦମନ୍ଯେଷାମୁଚ୍ଛିନ୍ନକାରଣଂ ପରମ୍ । ଵାନରାଣାଂ ନରାଣାଂ ଚ ଗର୍ଦଭାନାଂ ଗଵାମପି
ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ହାଡ଼, ବିଶେଷକରି କାଟି ନେଇଥିଲେ, ଶୁଭ ନୁହେଁ; ବାନର, ମଣିଷ, ଗଧା ଓ ଗାଈଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ।
କୁକ୍କୁରାଣାଂ ଶୃଗାଲାନାଂ ମାର୍ଜାରାଣାମଭଦ୍ରକମ୍ । ଭେଟକାନାଂ ସୂକରାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ଶୁଭପ୍ରଦମ୍
କୁକୁର, ଶିଆଳ, ବିଲେଇ, ଛୋଟ ଛୋଟ ଛାଗ ଓ ଶୁଆଁ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ନୁହେଁ; ଏମାନେ କୌଣସି ଭଲ ଫଳ ଦେଇନାହାନ୍ତି।
ଈଶାନେ ଚାପି ପୂର୍ଵସ୍ମିନ୍ପଶ୍ଚିମେ ଚ ତଥୋତ୍ତରେ । ଶିବିରସ୍ଯ ଜଲଂ ଭଦ୍ରମନ୍ଯତ୍ରାଶୁଭମେଵ ଚ
ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଶିବିରରେ ପାଣି ରହିଲେ ଶୁଭ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ଅଶୁଭ ହୁଏ।
ଦୀର୍ଘେ ପ୍ରସ୍ଥେ ସମାନଂ ଚ ନ କୁର୍ଯାନ୍ମନ୍ଦିରେ ବୁଧଃ । ଚତୁରସ୍ରେ ଗୃହେ କାରୋ ଗୃହିଣାଂ ଧନନାଶନମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଦୀର୍ଘ ବା ଚତୁର୍ଭୁଜ ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଚତୁରସ୍ର ଘର ଘରମାଳିକଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ନାଷ୍ଟ କରେ।
ଦୀର୍ଘପ୍ରସ୍ଥଃ ପରିମିତୋ ନେତ୍ରାଙ୍କେନାପି ସଂହୃତମ୍ । ଶୂନ୍ଯେନ ରହିତଂ ଭଦ୍ରଂ ଶୂନ୍ଯଂ ଶୂନ୍ଯପ୍ରଦଂ ନୃଣାମ୍
ଦୀର୍ଘ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଘର ଯଦି ଖାଲି ରହିଥାଏ, ତେବେ ଶୁଭ ହୁଏ; ଖାଲି ଘର ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଲିପଣି ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରସ୍ଥେ ହସ୍ତଦ୍ଵଯାତ୍ପୂର୍ଵଂ ଦୀର୍ଘେ ହସ୍ତତ୍ରଯଂ ତଥା । ଗୃହାଣାଂ ଶୁଭଦଂ ଦ୍ଵାରଂ ପ୍ରାକାରସ୍ଯ ଗୃହସ୍ଯ ଚ
ଚତୁର୍ଭୁଜ ଘରରେ ଦ୍ୱାର ଆଗରୁ ଦୁଇ ହାତ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଦୀର୍ଘ ଘରରେ ତିନି ହାତ ଦୂରେ; ଘର ଓ ପ୍ରାକାରର ଦ୍ୱାର ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ନ ମଧ୍ଯଦେଶେ କର୍ତଵ୍ଯଂ କିଂଚିନ୍ନ୍ଯୂନାଧିକେ ଶୁଭମ୍ । ଚତୁରସ୍ରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଵେଧଂ ଶିବିରଂ ମଙ୍ଗଲପ୍ରଦମ୍
ମଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କିଛି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କମ୍ ବା ବେଶି ହେଲେ ମଧ୍ୟ; ଚତୁରସ୍ର ଶିବିର ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଧି ଥିଲେ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ।
ଅଭଦ୍ରଦଂ ସୂର୍ଯଵେଧଂ ଶିବିରଂ ମଙ୍ଗଲପ୍ରଦମ୍ । ଅଭଦ୍ରଦଂ ସୂର୍ଯଵେଧଂ ପ୍ରାଙ୍ଗଣଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଧି ଥିବା ଶିବିର ଅଶୁଭ ଦେଇଥାଏ, ଯଦିଓ କେବେ କେବେ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ; ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଧି ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ।
ଶିବିରାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଭଦ୍ରା ସ୍ଥାପିତା ତୁଲସୀ ନୃଣାମ୍ । ଧନପୁତ୍ରପ୍ରଦାତ୍ରୀ ଚ ପୁଣ୍ଯଦା ହରିଭକ୍ତିଦା
ଶିବିର ଭିତରେ ତୁଳସୀ ରଖିଲେ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ହୁଏ; ଏହା ଧନ, ସନ୍ତାନ, ପୁଣ୍ୟ ଓ ହରିଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରଭାତେ ତୁଲସୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଣଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ମାଲତୀ ଯୂଥିକା କୁନ୍ଦଂ ମାଧଵୀ କେତକୀ ତଥା
ସକାଳେ ତୁଳସୀ ଦେଖିଲେ ସୁନା ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ; ମଲତୀ, ଯୁଥିକା, କୁନ୍ଦ, ମାଧବୀ ଓ କେତକୀ ମଧ୍ୟ ଏମିତି।
ନାଗେଶ୍ଵରଂ ମଲ୍ଲିକାଂ ଚ କାଞ୍ଚନଂ ବକୁଲଂ ଶୁଭମ୍ । ଅପରାଜିତା ଚ ଶୁଭଦା ତେଷାମୁଦ୍ଯାନମୀପ୍ସିତମ୍
ନାଗେଶ୍ୱର, ମଲ୍ଲିକା, କାଞ୍ଚନ, ବକୁଳ ଓ ଅପରାଜିତା ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ; ଏମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ଆକାଂକ୍ଷିତ।
ପୂର୍ଵେ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ ଚୈଵ ଶୁଭଦଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଷୋଡଶହସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନୈଵ କୁର୍ଯାଦ୍ଗୃହଂ ଗୃହୀ
ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶୁଭ ହୁଏ; ଉପରେ ଷୋଳ ହାତ ଉଚ୍ଚରୁ ଅଧିକ ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।