ମୁକ୍ତାମଣିଂ ସୁଵର୍ଣ ଚ ମାଣିକ୍ଯଂ ହୀରକଂ ତଥା । ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକଂ ରତ୍ନଂ ନନ୍ଦାଯ ଦେଵକୀ ଦଦୌ
ଦେବକୀ ନନ୍ଦଙ୍କୁ ଏକ ମୁକ୍ତା, ସୁନା, ମାଣିକ, ହୀରା ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ମୂଲ୍ୟବାନ ଗହନା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଲେ।
ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵଂ ଚ ଗଜେନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ସୁଵର୍ଣରଥମୁତ୍ତମମ୍ । ନନ୍ଦାଯ କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରଦଦୌ ଵସୁଦେଵଶ୍ଚ ସାଦରମ୍
କୃଷ୍ଣ ଓ ବସୁଦେବ ସମ୍ମାନ ସହିତ ନନ୍ଦଙ୍କୁ ଏକ ଧଳା ଘୋଡ଼ା, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ଓ ଏକ ସୁନାର ରଥ ଦେଲେ।
ତଯୋରନୁଵ୍ରଜନ୍ଵିପ୍ରା ଦେଵକୀପ୍ରମୁଖାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଵସୁଦେଵସ୍ତଥାଽକ୍ରୂରୋଽପ୍ଯୁଦ୍ଧଵଶ୍ଚ ଯଯୌ ମୁଦା
ଗର୍ବିତ ଦେବକୀ ଆଗୁଆ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଲେ। ବସୁଦେବ, ଅକୃର ଓ ଉଦ୍ଧବ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଯାଇଥିଲେ।
କାଲିନ୍ଦୀନିକଟଂ ଗତ୍ଵା ତେ ସର୍ଵେ ରୁରୁଦୁଃ ଶୁଚା । ପରସ୍ପରଂ ଚ ସଂଭାଷ୍ଯ ତେ ସର୍ଵେ ସ୍ଵାଲଯଂ ଯଯୁଃ
ସମସ୍ତେ ଯମୁନା ତଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ। ପରସ୍ପରେ କଥା ହୋଇ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
କୁନ୍ତୀ ସପୁତ୍ରା ଵିଧଵା ଵସୁଦେଵାଜ୍ଞଯା ମୁନେ । ନାନାରତ୍ନମଣିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵରଲଯଂ ମୁଦା
କୁନ୍ତୀ, ପୁଅମାନେ ସହିତ ବିଧବା ହୋଇ, ବସୁଦେବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ମୁନି, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ପାଇଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ଵସୁତେଵୋ ଦେଵକୀ ଚ ପୁତ୍ରକଲ୍ଯାଣହେତଵେ । ନାନାରତ୍ନମଣିଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ମୁଵର୍ଣଂ ରଜତଂ ତଥା
ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀ, ପୁଅମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର, ସୁନା ଓ ଚାଁଦି ଦାନ କଲେ।
ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯଚହାରଂ ଚ ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ଚ ସୁଧୋପମମ୍ । ଭଟ୍ଟେମ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରଦଦୌ ସାଦରଂ ମୁଦା
ସେମାନେ ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଅମୃତ ସମାନ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଆଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପୁରୋହିତମାନେଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ଦାନ କଲେ।
ମହୋତ୍ସଵଂ ଵେଦପାଠଂ ହରେର୍ନାମୈକମଙ୍ଗଲମ୍ । ଵିପ୍ରାଣାଂ ଭୋଜନଂ ଚୈଵ କାରଯାମାସ ଯତ୍ନତଃ
ସେମାନେ ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ, ବେଦପାଠ, ହରିନାମ ଗାନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସାବଧାନତାରେ କଲେ।
ଜ୍ଞାତୀନାଂ ବାନ୍ଧଵାନାଂ ଚ ପୁରସ୍କାରଂ ଯଥୋଚିତମ୍ । ଚକାର ମଣିମାଣିକ୍ଯମୁକ୍ତାଵସ୍ତ୍ରୈର୍ମନୋହରୈଃ
ଜଣାଶୁଣା ଓ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଆকৰ୍ଷକ ମାଣି, ମୁକ୍ତା, ରତ୍ନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ନାରାଦନାo ଉତ୍ତo ଭଗଵଦୁପନଯନଂ ନାମୈକାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମପୁରାଣର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡରେ ନାରଦଙ୍କ କଥିତ 'ଭଗବାନଙ୍କ ଉପନୟନ' ନାମକ ଏକଶତ ଏକତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଦ୍ଵ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ କୃଣ୍ଣଃ ସାଂଦୀପନେର୍ଗେହଂ ଗତ୍ଵା ଚ ସବଲୋ ମୁଦା । ନମଶ୍ଚକାର ସ୍ଵଗୁରୁଂ ଗୁରୁପତ୍ନୀଂ ପତିଵ୍ରତାମ୍
ଏହା ଦ୍ୱିଶତ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ। ନାରାୟଣ କହିଲେ: କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନିଜ ଗୁରୁ ଓ ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ କଲେ।
ଶୁଭାଶିଷଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ରତ୍ନମଣିଂ ହରିଃ । ଗୁରଵେ ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଯୈ ତମୁଵାଚ ଯଥୋଚିତମ୍
ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରି ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେଇ, ହରି ଗୁରୁ ଓ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ କଥା କହିଲେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵିଦ୍ଯାଂ ଲଭିଷ୍ଯାମି ଵାଞ୍ଛିତାଂ ଵାଞ୍ଛିତଂ ମମ । କୃତ୍ଵା ଶୁଭକ୍ଷଣଂ ଵିପ୍ର ମାଂ ପାଠଯ ଯଥୋଚିତମ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ମୋ ଇଚ୍ଛିତ ଜ୍ଞାନ ପାଇବି। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋତେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପଢ଼ା।
ଓମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପୂଜଯାମାସ ତଂ ମୁଦା । ମଧୁପର୍କପ୍ରାଶନେନ ଗଵା ଵସ୍ତ୍ରେଣ ଚନ୍ଦନୈଃ
‘ଓଁ’ ବୋଲି କହି, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ଆନନ୍ଦରେ ମଧୁପର୍କ, ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ଭୋଜଯାମାସ ତାମ୍ବୂଲଂ ଚ ସୁଵାସିତଂ । ସୁପ୍ରିଯଂ କଥଯାମାସ ତୁଷ୍ଟାଵ ପରମେଶ୍ଵରମ୍
ସେ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପାନ ଖାଇଲେ, ସ୍ନେହଭରା କଥା କହିଲେ ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ସାଂଦୀପନିରୁଵାଚ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଧାମ ପରମୀଶ ପରାତ୍ପର । ସ୍ଵେଚ୍ଛାମଯଂ ସ୍ଵଯଂଜ୍ଯୋତିର୍ନିଲିପ୍ତୈକୋ ନିରଙ୍କୁଶଃ
ସାନ୍ଦୀପନି କହିଲେ: ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ପରମ ଧାମ, ପରମ ଈଶ୍ୱର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳିଥିବା, ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭାମୟ, ଅଲିପ୍ତ ଓ ଅସଂଖଳିତ।
ଭକ୍ତୈକନାଥ ଭକ୍ତେଷ୍ଟ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହ । ଭକ୍ତଵାଞ୍ଛାକଲ୍ପତରୋ ଭକ୍ତାନାଂ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲଭ
ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା ଦେଇଥିବା ଦୟାମୂର୍ତ୍ତି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବୃକ୍ଷ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଆଦର୍ଶ।
ମାଯଯା ବାଲରୂପୋଽସି ବ୍ରହ୍ମେଶଶେଷଵନ୍ଦିତଃ । ମାଯଯା ଭୁଵି ଭୂପାଲ ଭୁଵୋ ଭାରକ୍ଷଯାଯ ଚ
ତୁମେ ନିଜ ମାୟାରେ ଶିଶୁ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଉଛ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ଶେଷ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ଭାବେ ଅବତରିଛ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ।
ଯୋଗିନୋ ଯଂ ଵିଦନ୍ତ୍ଯେଵଂ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଯୋତିଃ ସନାତନମ୍ । ଧ୍ଯାଯନ୍ତେ ଭକ୍ତନିଵହା ଜ୍ଯୋତିରଭ୍ଯନ୍ତରେ ମୁଦା
ଯୋଗୀମାନେ ତୁମକୁ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ୟୋତି ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି; ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦଳ ଆନନ୍ଦରେ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟୋତିରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଭୁଜଂ ମୁରଲୀହସ୍ତଂ ସୁନ୍ଦରଂ ଶ୍ଯାମହୁପକମ୍ । ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ସସ୍ମିତଂ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲମ୍
ଦୁଇଟି ହାତ, ବାଁଶୀ ଧରିଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗର, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଚନ୍ଦନ ଲାଗିଥିବା, ହସୁଥିବା ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ।
ପୀତାମ୍ବରଧରଂ ଦେଵଂ ଵନମାଲଵିଭୂଷିତମ୍ । ଲୀଲାପାଙ୍ଗତରଙ୍ଗୈଶ୍ଚ ନିନ୍ଦିତାନଙ୍ଗମୂର୍ଚ୍ଛିତମ୍
ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ବନମାଳା ଶୋଭିତ, ଲୀଳାଭରା ଚାହାଣିରେ ମନମୋହନ, ଯାହା କାମଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
ଅଲକ୍ତଭଵନଂ ତଦ୍ଵତ୍ପାଦପଦ୍ମଂ ସୁଶୋଭନମ୍ । କୌସ୍ତୁଭୋଦ୍ଭାସିତାଙ୍ଗଂ ଚ ଦିଵ୍ଯମୂର୍ତିଂ ମନୋହରମ୍
ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମ ଲାକ୍ଷା ପରି ରଙ୍ଗିନ ଓ ଶୋଭାମୟ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣିର ଆଭାରେ ଦେହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦିବ୍ୟ ରୂପ ମନମୋହକ।
ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନଂ ଚ ସୁଵେଷଂ ପ୍ରସ୍ତୁତଂ ସୁରୈଃ । ଦେଵଦେଵଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ତ୍ରେଲୋକ୍ଯମୋହନଂ ପରମ୍
ସାଉଁ ହସି ଦୟାଳୁ ମୁଖ, ଶୁଭ୍ର ଶୃଙ୍ଗାରରେ ଶୋଭିତ, ଦେବମାନେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ତିନି ଲୋକକୁ ମୋହିତ କରିଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ।
କୋଟିକନ୍ଦର୍ପଲୀଲାଭଂ କମନୀଯମନୀଶ୍ଵରମ୍ । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣଭୂଷଣୌଘେନ ଭୂଷିତମ୍
କୋଟି କମନୀୟ କାମଦେବଙ୍କର ଲୀଳା ଭରିଥିବା, ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଭୁ, ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଅନେକ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ଵରଂ ଵରଣ୍ଯଂ ଵରଦଂ ଵରଦାନାମଭୀପ୍ସିତମ୍ । ଚତୁର୍ଣାମପି ଵେଦାନାଂ କାରଣାନାଂ ଚ କାରଣମ୍
ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ସବୁଠାରୁ ଚାହିଁବା ଯୋଗ୍ୟ, ଦାନ କରିବାରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦାତା, ଦାନ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଆଶା, ଚାରିଟିଏ ବେଦ ଓ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ।
ପାଠାର୍ଥ ମତ୍ପ୍ରିଯସ୍ଥାନମାଗତୋଽସି ଚ ମାଯଯା । ପାଠଂ ତେ ଲୋକଶିକ୍ଷାର୍ଥଂ ରମଣଂ ଗମନଂ ରଣମ୍
ପାଠ ପାଇଁ, ମୋ ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନକୁ ତୁମେ ନିଜ ମାୟାରେ ଆସିଛ, ତୁମର ପାଠ ଲୋକଙ୍କୁ ଶିଖାଇବା ପାଇଁ, ତୁମର ଖେଳ, ଆସିବା, ମଜା ଓ ରଣ।
ଗୁରୁପତ୍ନ୍ଯୁଵାଚ ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ସଫଲଂ ଜୀଵନଂ ମମ । ପାତିଵ୍ରତ୍ଯଂ ଚ ସଫଲଂ ସଫଲଂ ଚ ତପୋଵନମ୍
ଗୁରୁଙ୍କର ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ: ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସଫଳ, ମୋର ଜୀବନ ସଫଳ; ମୋର ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ସଫଳ, ତପୋବନରେ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ସଫଳ।
ମଦ୍ଦକ୍ଷହସ୍ତଃ ସଫଲୋ ଦତ୍ତଂ ଯେନାନ୍ନମୀପ୍ସିତମ୍ । ତଦାଶ୍ରମଂ ତୀର୍ଥପରଂ ତୀର୍ଥପାଦପଦାଙ୍କିତମ୍
ମୋ ଡାହା ହାତ ସଫଳ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆଶା କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିଲି; ସେ ଆଶ୍ରମ ଏକ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ, ପବିତ୍ର ପଦଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ।
ତ୍ଵତ୍ପାଦରଜସା ପୂତା ଗୃହାଃ ପ୍ରାଙ୍ଗଣମୁତ୍ତମମ୍ । ତ୍ଵତ୍ପାଦପଦ୍ମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୈଵାଽଽଵଯୋର୍ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍
ତୁମର ପାଦ ଧୂଳିରେ ଘର ଓ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି; ତୁମର ପଦ୍ମ ପାଦ ଦେଖି ଆମର ଜନ୍ମ ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ତାଵଦ୍ଦୁଃଖଂ ଚ ଶୋକଶ୍ଚ ତାଵଦ୍ଭୋଗଶ୍ଚ ରୋଗକଃ । ତାଵଜ୍ଜନ୍ମାନି କର୍ମାଣି କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାଦିକାନି ଚ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ତୁମର ପଦ୍ମ ପାଦ ଦେଖିବା ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ, ଶୋକ, ଭୋଗ, ରୋଗ, ଜନ୍ମ, କର୍ମ, ଖୁଦା, ପିଆସ ଓ ଏପରି ଅନେକ ରହିଥାଏ।