ତମୁଵାଚ ମହାସାଧ୍ଵୀ ହିତଂ ସତ୍ଯଂ ଚ ମଙ୍ଗଲମ୍ । ସଂଗୋପ୍ଯଂ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରଂ ଚ ପତିତଂ ଦୁଃଖିତା ହୃଦି
ସେ ମହାନ୍ ଓ ଶୁଭ୍ର ନାରୀ ତାଙ୍କୁ ଉପକାରକ, ସତ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହିଲେ, ନିଜ ଅଶ୍ରୁକୁ ଲୁଚାଇ ଦୁଃଖରେ ହୃଦୟ ଭିତରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ।
ରାଧିକୋଵାଚ ଶୁଭଂ ଭଵତୁ ମାର୍ଗସ୍ତେ କଲ୍ଯାଣମସ୍ତୁ ସଂତତମ୍ । ଜ୍ଞାନଂ ଲଭ ହରେଃ ସ୍ଥାନାତ୍କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସୁପ୍ରିଯୋ ଭଵ
ରାଧିକା କହିଲେ — ତୁମର ଯାତ୍ରା ଶୁଭ ହେଉ, ସଦା କଲ୍ୟାଣ ହେଉ। ତୁମେ ହରିଙ୍କ ଧାମରୁ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କର, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ହେଉ।
କୃଷ୍ଣଭକ୍ତିଃ କୃଷ୍ଣଦାସ୍ଯଂ ଦଲେଷୁ ଚ ଵରଂ ଵରମ୍ । ଶ୍ରେଷ୍ଠା ପଞ୍ଚଵିଧା ମୁକ୍ତେର୍ହରିଭକ୍ତିର୍ଗରୀଯସୀ
କୃଷ୍ଣଭକ୍ତି, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସେବା ଓ ତାଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହରିଭକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵାଦପି ଦେଵତ୍ଵାଦିନ୍ଦ୍ରତ୍ଵାଦମରାଦପି । ଅମୃତାତ୍ସିଦ୍ଧିଲାଭାଚ୍ଚ ହରିଦାସ୍ଯଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ହେବା, ଦେବତା ହେବା, ଇନ୍ଦ୍ର ହେବା, ଅମର ହେବା, ଅମୃତ ଲାଭ କିମ୍ବା ସିଦ୍ଧି ପାଇବା ଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ହରିଙ୍କର ସେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଅନେକନନ୍ମତପସା ସଂଭୂଯ ଭାରତେ ଦ୍ଵିଜଃ । ହରିଭକ୍ତିଂ ଯଦି ଲଭେତ୍ତସ୍ଯ ଜନ୍ମ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଭାରତରେ ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଅନେକ ତପସ୍ୟା କରି, ଯଦି ହରିଭକ୍ତି ଲାଭ କରେ, ତାହାର ଜନ୍ମ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।
ସଫଲଂ ଜୀଵନଂ ତସ୍ଯ କୁର୍ଵତଃ କର୍ମଣଃ କ୍ଷଯମ୍ । ପିତୄଣାଂ ଚ ସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵସ୍ଯ ମାତୁଶ୍ଚ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ତାଙ୍କର ଜୀବନ ସଫଳ ହୁଏ, କର୍ମ ଶେଷ ହୁଏ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ପିତା ଓ ନିଜ ମାଆ ଉପକୃତ ହୁଅନ୍ତି।
ମାତାମହାନାଂ ପୁଂସାଂ ଚ ଶତାନାଂ ସୋଦରସ୍ଯ ଚ । ବାନ୍ଧଵସ୍ଯାପି ପତ୍ନ୍ଯାଶ୍ଚ ଗୁରୂଣାଂ ଶିଷ୍ଯଭୃତ୍ଯଯୋଃ
ମାମାମାନେ, ଭାଇମାନେ, ବାନ୍ଧବମାନେ, ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ପତ୍ନୀ, ଗୁରୁ, ଶିଷ୍ୟ ଓ ଭୃତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପକୃତ ହୁଅନ୍ତି।
ତତ୍କର୍ମ ଶୋଭରଂ ଵତ୍ସ ଯଚ୍ଚ କୃଷ୍ଣୋ ସମର୍ପଣମ୍ । ତତ୍କର୍ମ ଶୋଭନଂ ଶୁଦ୍ଧଂ କୁଷ୍ଣସଂତୋଷଣଂ ଯତଃ
ଓ ପୁଅ, ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ; ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।
ସଂକଲ୍ପସାଧନଂ କର୍ମ ସଂପ୍ରୀତିଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ତଦେଵ ମଙ୍ଗଲଂ ଧନ୍ଯଂ ପରିଣାମସୁଖାଵହମ୍
ନିଶ୍ଚୟ ଓ ପ୍ରେମର ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଠାରେ ସବୁଠାରୁ ମଙ୍ଗଳମୟ, ଧନ୍ୟ ଓ ଫଳରେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ତଦ୍ଵ୍ରତଂ ତତ୍ତପଃ ସତ୍ଯଂ ତଦ୍ଭକ୍ତିଃ ପୂଜନଂ ତଥା । ତଦୁଦ୍ଦେଶ୍ଯମନଶନଂ କେଵଲଂ ଦାସ୍ଯକାଲଣମ୍
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ, ତପସ୍ୟା, ସତ୍ୟ, ଭକ୍ତି, ପୂଜା, ଉପବାସ ଓ ସେବା — ଏହି ସବୁ ମାନେ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସମସ୍ତପୃଥିଵୀଦାନଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ୍ଯଂ ଭୁଵସ୍ତଥା । ସମସ୍ତତୀର୍ଥସ୍ନାନଂ ଚ ସମସ୍ତଂ ଚ ଵ୍ରତଂ ତପଃ
ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଦାନ, ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ, ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଓ ତପସ୍ୟା—
ସମସ୍ତଯଜ୍ଞକରଣଂ ସର୍ଵଦାନଫଲଂ ତଥା । ସମସ୍ତଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପଠନଂ ପାଠନଂ ତଥା
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରିବା, ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ପାଇବା, ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ପଢ଼ିବା ଓ ପଢ଼େଇବା—
ଭୀତସ୍ଥଂ ରକ୍ଷଣଂ ଚୈଵ ଜ୍ଞାନଦାନଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଅତିଥୀନାଂ ପୂଜନଂ ଚ ଶରଣାଗତରକ୍ଷଣମ୍
ଭୟଭୀତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଜ୍ଞାନ ଦେବା, ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା—
ସର୍ଵଦେଵାର୍ଚନଂ ଚୈଵ ଵନ୍ଦନଂ ଜପନଂ ମନୋଃ । ଭୋଜନଂ ଵିପ୍ରଦେଵାନାଂ ପୁରଶ୍ଚରଣପୂର୍ଵକମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା, ନମସ୍କାର, ଜପ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଭୋଜନ ଦେବା—
ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ଚୈଵ ପିତ୍ରୋର୍ଭକ୍ତିଶ୍ଚ ପୋଷଣମ୍ । ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦାସ୍ଯସ୍ଯ କଲାଂ ନାର୍ହତି ଷୋଡଶୀମ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା, ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ପୋଷଣ—ଏହି ସବୁ ମିଶି ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ସେବାର ଏକ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ କରିପାରେ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦୁଦ୍ଧଵ ଯତ୍ନେନ ଭଜ କୃଷ୍ଣଂ ପରାତ୍ପରମ୍ । ନିର୍ଗୁଣଂ ଚ ନିରୀହଂ ଚ ପରମାତ୍ମାନମୀଶ୍ଵରମ୍
ତେଣୁ, ଉଦ୍ଧବ, ଚେଷ୍ଟା କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭଜ; ସେ ସମସ୍ତଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, ଗୁଣହୀନ, ନିର୍ଲୋଭ, ପରମାତ୍ମା ଓ ଈଶ୍ୱର।
ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରକୃତେଃ ପରମୀଶ୍ଵରମ୍ । ପରିପୂର୍ଣତମଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍
ସେ ନିତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ପ୍ରକୃତି ଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା ଈଶ୍ୱର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଦ୍ଧ, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କୃପାର ମୂର୍ତ୍ତି।
କର୍ମିଣାଂ କର୍ମଣାଂ ସାକ୍ଷ୍ଯପ୍ରଦଂ ନିର୍ଲିପ୍ତମେଵ ଚ । ଜ୍ଯୋତିଃ ସ୍ଵରୂପଂ ପରମଂ କାରଣାନାଂ ଚ କାରଣମ୍
ସେ କର୍ମ ଓ କର୍ତ୍ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷୀ, ସବୁଠାରୁ ଅଲଗା, ପରମ ଜ୍ୟୋତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ।
ସର୍ଵସ୍ଵରୂପଂ ସର୍ଵେଶଂ ସର୍ଵସଂପତ୍ପ୍ରଦଂ ଶୁଭମ୍ । ଭକ୍ତିଦଂ ଦାସ୍ଯଦଂ ସ୍ଵସ୍ଯ ନିଜସଂପତ୍ପଦପ୍ରଦମ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆକାର, ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଶୁଭ ଦାତା, ଭକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ସେବା ଦେଇଥିବା, ନିଜର ସତ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିବା।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଜ୍ଞାତିବୁଦ୍ଧିଂ ଚ ମାତ୍ସର୍ଯମଶୁଭପ୍ରଦମ୍ । ଭଜ ତଂ ପରମାନନ୍ଦଂ ସାନନ୍ଦଂ ନନ୍ଦନନ୍ଦନମ୍
ଜଣେ ନିଜ ପରିବାର ବୋଧ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା, ଯାହା ଅଶୁଭ ଆଣେ, ଛାଡିଦେଇ, ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ନନ୍ଦନନ୍ଦନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଭଜ।
ଵେଦେ କୌଥୁମିଶାଖାଯାଂ ତସ୍ଯ ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରକମ୍ । ନନ୍ଦନନ୍ଦନନାମୋକ୍ତଂ କୃତୌ ଵିଘ୍ନଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ବେଦର କୌଥୁମୀ ଶାଖାରେ ତାଙ୍କର ନାମର ହଜାରଟି ଶ୍ଲୋକ ଅଛି, ଯାହାକୁ 'ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ନାମ' କୁହାଯାଏ; କୃତଯୁଗରେ ଏହା ପଢିବାରେ ବିରଳ ଅବରୋଧ ହୁଏ।
ଉଦ୍ଧଵଃ ସର୍ଵମାକର୍ଣ୍ଯ ପରମଂ ଵିସ୍ମଯଂ ଯଯୌ । ଜ୍ଞାନଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ସଂପୂର୍ଣ ପରିବୂର୍ଣେ ଭଭୂଵ ହ
ଉଦ୍ଧବ ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ପାଇ ଶାନ୍ତ ଓ ତୃପ୍ତ ହେଇଗଲେ।
ସ୍ଵଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଗଲେ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଦଣ୍ଡଵତ୍ପ୍ରଣନାମ୍ ତାମ୍ । ମୁର୍ଧ୍ନଃ କେଶୈଶ୍ଚ ତତ୍ପାଦଂ ନିବଧ୍ଯ ଚ ପୁନାଃ ପୁନଃ
ସେ ନିଜ ବସ୍ତ୍ର ଗଳାରେ ବାନ୍ଧି, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ମୁଣ୍ଡର କେଶ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପାଦକୁ ପୁନିପୁନି ଛୁଇଁଲେ।
ପୁଲକାଞ୍ଚିତସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରଶ୍ଚ ଭକ୍ତିତଃ । ତଦ୍ଵିଚ୍ଛେଦଶୁଚା ପ୍ରେମ୍ଣ ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈଶ୍ଚ ନାରଦ
ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ରୋମାଞ୍ଚିତ, ଭକ୍ତିର ଅଶ୍ରୁ ଆଖିରେ, ବିୟୋଗ ଦୁଃଖ ଓ ପ୍ରେମରେ, ଉଦ୍ଧବ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ, ହେ ନାରଦ।
ରୁରୋଦ ରାଧା ତତ୍ପ୍ରେମ୍ଣା ରୁରୋଦ ବଲ୍ଲଵୀଗଣଃ । ଉଦ୍ଧଵସ୍ଯ ଗଲଂ ଧୃତ୍ଵା ସଥାପଯାମାସ ଲୋଭତଃ
ସେଇ ପ୍ରେମରେ ରାଧା କାନ୍ଦିଲେ, ବଲ୍ଲଭୀମାନେ ମଧ୍ୟ କାନ୍ଦିଲେ; ଉଦ୍ଧବଙ୍କର ଗଳା ଧରି, ଲାଲସାରେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ରଖିଲେ।
ଉଦ୍ଵଵଂ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜୃମ୍ଭିତଂ ତ୍ଯକ୍ତଚେତନମ୍ । ଶୀଘ୍ରସୁତ୍ଥାପଯାମାସ ରାଧିକା କୃଷ୍ଣମାନସମ୍
ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଅଚେତନ ଓ ଅସ୍ଥିର ଦେଖି, ରାଧିକା ତାଙ୍କ ଭିତରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନକୁ ଶୀଘ୍ର ଜାଗ୍ରତ କରିଦେଲେ।
ଚେତନଂ କାରଯାମାସ ଜଲଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମୁଖାମ୍ବୁଜେ । ଶୁଭାଶିଷଂ ଚ ପ୍ରଦଦୌ ଵତ୍ସ ଜୀଵେତି ନାରଦ
ତାଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖରେ ପାଣି ଛିଟି, ଚେତନା ଫେରାଇଲେ; ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, 'ବୁଆ, ତୁ ଜୀବ' ବୋଲି କହିଲେ, ହେ ନାରଦ।
ଉଦ୍ଧଵଶ୍ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତମୁଵାଚ ସୁସଂସଦି । ରୁଦତୀନାଂ ଚ ଗୋପୀନାଂ ପୁରତଃ ପରମାର୍ଥଦମ୍
ଉଦ୍ଧବ ଚେତନା ଫେରି, ସେଇ ଉତ୍ତମ ସଭାରେ କହିଲେ; କାନ୍ଦୁଥିବା ଗୋପୀମାନେ ସାମ୍ନାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ କୁହିଲେ।
ଉଦ୍ଧଵ ଉଵାଚ ଧନ୍ଯୋ ଯଶସ୍ଯୋ ଦ୍ଵୀପାନାଂ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପଃ ସୁଦୁର୍ଲଭଃ । ଯତ୍ର ଭାରତଵର୍ଷ ତୁ ସର୍ଵୈଷାମୀପ୍ସିତଂ ଵରମ୍
ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ: 'ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଧନ୍ୟ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ଦୁର୍ଲଭ; ଏହା ଭିତରେ ଭାରତବର୍ଷ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶା ଥିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ।'
ଅହୋ ଭାରତଵର୍ଷେ ତୁ ପୁଣ୍ଯଂ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଵନମ୍ । ରାଧାପାଦାବ୍ଜସଂସ୍ପର୍ଶରଜଃ ପୂତଂ ସୁରେପ୍ସିତମ୍
ହାଁ, ଭାରତବର୍ଷରେ ପବିତ୍ର ବୃନ୍ଦାବନ ଅଟ, ଯାହା ରାଧାଙ୍କର ପଦ୍ମପାଦ ସ୍ପର୍ଶର ଧୂଳିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।