ଷୋଡଶୋପଚାରୈର୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈର୍ବଲିଭିର୍ଵିଵିଧୈର୍ମୁନେ । ମହିଷାଣାଂ ଶତେ ଶୁଦ୍ଧଂ ଛାଗାଲାନାଂ ସହସ୍ରକମ୍
ଷୋଳୋପଚାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଦେଇ, ମୁନି, ସେ ଶତ ଶୁଦ୍ଧ ମହିଷ ଓ ହଜାର ଛାଗ ଦେଲେ ।
ମେଷାଣାମଯୁତଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଯୁକ୍ତମାଦାଯ ପଞ୍ଚକମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵର୍ଣଶତଂ ଧେନୁନାଂ ଚ ଶତଂ ତଥା
ଦଶ ହଜାର ଶୁଦ୍ଧ ମେଷ, ପାଞ୍ଚଟି କରି ଯୋଡ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶତ ସୁନା ଓ ଶତ ଗାଈ ଦେଲେ ।
ପ୍ରଦଦୌ ଦକ୍ଷିଣାଂ ତୂର୍ଣ କୃଷ୍ଣକଲ୍ଯାଣହେତଵେ । ଉଦ୍ଧଵଂ ପୂଜଯାମାସ ସାଦରଂ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ଶୀଘ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ । ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦର କଲେ ।
ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଯଶୋଦାଂ ଚ ରୋହିଣୀଂ ଗୋପବାଲକାନ୍ । ଵୃଦ୍ଧାନ୍ଗୋପାଲିକାଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରଯଯୂ ରାସମଣ୍ଡଲମ୍
ଯଶୋଦା, ରୋହିଣୀ, ଗୋପବାଳକ ଓ ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧ ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରାସମଣ୍ଡଳକୁ ଗଲେ ।
ଦଦର୍ଶ ରାସଂ ରୁଚିରଂ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଲଵର୍ତୁଲମ୍ । ଶ୍ରୀରାମକଦଲୀସ୍ତମ୍ଭଶତକୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଗୋଲାକାର ରୂପରେ ରସ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଶ୍ରୀରାମ କଦଳୀ ଓ ଗଛର ଶତାଧିକ ଖୁଟିରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା ।
ଯୁକ୍ତୈଶ୍ଚ ସ୍ନିଗ୍ଧଵସନୈଶ୍ଚନ୍ଦନାନାଂ ଚ ପଲ୍ଲଵୈଃ । ପଟ୍ଟସୂତ୍ରନିବଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତମାଲ୍ଯଜାଲକୈଃ
ସେଠାରେ କୋମଳ ବସ୍ତ୍ର, ତରୁନ୍ଦ ଚନ୍ଦନ ପତ୍ର ଓ ପଟ୍ଟ ସୂତ୍ରରେ ବନ୍ଧା ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା ପାଇଥିଲା ।
ଦଧିଲାଜଫଲୈଃ ପଟ୍ଟୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଦୂର୍ଵାଙ୍କୁରୈରପି । ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମୈଃ ପରିସଂସ୍କୃତମ୍
ଦହି, ଲାଜା, ଫଳ, ପଟ୍ଟ ବସ୍ତ୍ର, ଫୁଲ, ଦୁର୍ବା ଅଙ୍କୁର ଓ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କସ୍ତୂରୀ, କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ସେଠା ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଵେଷ୍ଟିତଂ ସକ୍ଷିତଂ ଯତ୍ନାଦ୍ଗୋପିକାନାଂ ତ୍ରିକୋଟିଭିଃ । ତ୍ରିଲକ୍ଷୈଃ ସୁନ୍ଦରୈ ରମ୍ଯୈଃ ସଂସକ୍ତଂ ରତିମନ୍ଦିରୈଃ
ତିନି କୋଟି ଗୋପୀ ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷକ ଗୋପୀମାନେ ଯତ୍ନରେ ରତିମନ୍ଦିରରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ରାସମଣ୍ଡଳକୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ ।
ଲକ୍ଷଗୋପୈଃ ପରିଵୃତଂ କୃଷ୍ଣାଗମନଶଙ୍କିତୈଃ । ଯମୁନାଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ମାଲତୀଵନମ୍
ଲକ୍ଷୋ ଗୋପମାନେ ଯେଉଁମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆସିବାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଘିରିଥିବା ସେ, ଯମୁନା ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ପାରକୁ ଅଟକି ମାଲତୀ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଚନ୍ଦନାନାଂ ଚମ୍ପକାନାଂ ଯୂଥିକାନାଂ ତଥୈଵ ଚ । କେତକୀମାଧଵୀନାଂ ଚ ଵନଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଚନ୍ଦନ, ଚମ୍ପକ, ଯୁଥିକା, କେତକୀ ଓ ମାଧବୀ ଫୁଲର ଉଦ୍ୟାନକୁ ସେ ପରିକ୍ରମା କଲେ।
ବକୁଲାନାଂ ଵଞ୍ଜୁଲାନାମଶୋକାନାଂ ଚ କାନନମ୍ । ମଲ୍ଲିକାନାଂ ପଲାଶାନାଂ ଶିରୀଷାଣାଂ ତଥୈଵ ଚ
ବକୁଳ, ବଞ୍ଜୁଳା, ଅଶୋକ, ମଲ୍ଲିକା, ପଳାଶ ଓ ଶିରୀଷ ଗଛର ଜଙ୍ଗଲକୁ ସେ ଘୋରିଲେ।
ଧାତ୍ରୀଣାଂ କାଞ୍ଚନାନାଂ ଚ କର୍ଣିକାନାଂ ଵନଂ ତଥା । ନାଗେଶ୍ଵରାଣାଂ ଵିପିନଂ ଲଵଙ୍ଗାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଧାତ୍ରୀ, କାଞ୍ଚନ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ନାଗେଶ୍ୱର ଓ ଲବଙ୍ଗ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଖିଲେ।
ଵନଂ ଚ ଶାଲତାଲାନାଂ ହିନ୍ତାଲାନାଂ ଵନଂ ତଥା । ପନସାନାଂ ରସାଲାନାଂ ଲାଙ୍ଗଲୀନାଂ ମନୋହରମ୍
ଶାଳ, ତାଳ, ହିନ୍ତାଳ, ପନସ, ରସାଳ ଓ ଲାଙ୍ଗଳୀ ଗଛର ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲକୁ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ମନ୍ଦାରକାନନଂ ରମ୍ଯଂ ଵାମଂ କୃତ୍ଵା ଚ ସତ୍ଵରମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁନ୍ଦଵନଂ ରମ୍ଯଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ମଧୁକାନନମ୍
ମନ୍ଦାର ଉଦ୍ୟାନକୁ ବାମପାଖରେ ରଖି ଦ୍ରୁତ ଚାଲି, ସେ ରମ୍ୟ କୁନ୍ଦ ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖି, ଶେଷରେ ମଧୁକ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପୁଂସ୍କୋକିଲାନାଂ ଶବ୍ଦେନ ମଧୁରେଣ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ମଧୁଵ୍ରତସମୂହାନାଂ ମଧୁରଧ୍ଵନିବୂରିତମ୍
ସେଠାରେ ପୁରୁଷ କୋଇଲି ମାନଙ୍କର ମଧୁର ସ୍ୱର ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଦଳର ମନୋହର ଗୁଞ୍ଜନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
ଵନ୍ଯଵୃକ୍ଷୈଃ ପରିଵୃତଂ ମାଧ୍ଵୀକାଧାରମୀପ୍ସିତମ୍ । ଵାତେନ ଵନ୍ଯବୁଷ୍ପାଣାଂ ଵରିତଃ ସୁରଭୀକୃତମ୍
ବନ୍ୟ ପ୍ରକୃତିର ଗଛମାନେ ଘିରିଥିଲେ, ମଧୁ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷିତ, ଓ ବନ୍ୟ ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ବାତାସରେ ଭରି ମନମୋହନ ହୋଇଥିଲା।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜମାର୍ଗେଣ ଯଶୋଦୋକ୍ତେନ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଂ ନିରୁଦ୍ଵିଗ୍ନିଂ ରହସ୍ଯଂ ବଦରୀଵନମ୍
ଏହା ଦେଖି, ଯଶୋଦାଙ୍କ କହିଥିବା ରାଜପଥରେ, ସେ ଦ୍ରୁତ ଓ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଗୁପ୍ତ ବଦରୀ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ।
ଶ୍ରୀଫଲାନାଂ ଚ ନିମ୍ବାର୍ନାଂ ନାରିଙ୍ଗାଣାଂ ଵନଂ ତଥା । ପଦ୍ମାନାଂ କରଵୀରାଣାଂ ତୁଲସୀନାଂ ଚ କାନନମ୍
ସେ ଶ୍ରୀଫଳ, ନିମ୍ବ, ନାରିଙ୍ଗା, ପଦ୍ମ, କରବୀର ଓ ତୁଳସୀ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟଵା ରକ୍ତିମଵର୍ଣଂ ଚ ସୁପକ୍ଵଫଲମୀପ୍ସିତମ୍ । ତଦେଵ ଵାମତଃ କୃତ୍ଵା ଵିଵେଶ କଦଲୀଵନମ୍
ସେ ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ସୁପକ୍ୱ ଫଳ ଦେଖି, ଏହାକୁ ବାମପାଖରେ ରଖି, କଦଳୀ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅତୀଵ ନିର୍ଜନେ ରମ୍ଯେ ଦଦର୍ଶ ରାଧିକାଶ୍ରମମ୍ । ମଣୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚ ପ୍ରାକାରଂ ପରିଖାଦୁର୍ଗଵେଷ୍ଟିତମ୍
ଅତି ନିର୍ଜନ ଓ ମନୋହର ସ୍ଥାନରେ ସେ ରାଧିକାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିର ଦେଵାଳି ଓ ଖାଇ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
ଅତ୍ଯଗମ୍ଯଂ ରିପୂଣାଂ ଚ ମିତ୍ରାଣାଂ ସୁଗମଂ ସୁଖମ୍ । ଗୋପ୍ଯଂ ସଂକେତମାର୍ଗଂ ଚ ରକ୍ଷକୈଃ ପରିରକ୍ଷିତମ୍
ଏହା ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ସହଜ ଓ ସୁଖଦ, ଗୁପ୍ତ ସଂକେତ ପଥ ରକ୍ଷକମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
ନାନାଚିତ୍ରଵିଚିତ୍ରାଢ୍ଯଂ ନିର୍ମିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା । ମଣୀନ୍ଦ୍ରମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯହୀରହାରୋଜ୍ଜ୍ଵଲଂ ପରମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ଚିତ୍ର ଶୋଭାରେ ଭରିଥିଲା, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ମଣି, ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ୍ୟ ଓ ହିରା ହାରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଥିଲା।
ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରରଚିତଂ ରତ୍ନସ୍ତମ୍ଭୈଃ ସୁଶୋଭିତମ୍ । ରତ୍ନସୋପାନସଂସକ୍ତମନ୍ଦିରେଣ ମନୋହରମ୍
ଉତ୍ତମ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ରତ୍ନ ଖମ୍ଭରେ ଶୋଭିତ, ରତ୍ନ ଶିଢ଼ି ଯୋଗୁ ମନୋହର ମହଳ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନଖଚିତଂ କଲଶୈଃ ପରିଶୋଭିତମ୍ । ଵାହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାଭିଶ୍ଚ ପତାକାଭିଃ ପରିଷ୍କୃତମ୍
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଖଚିତ, କଳଶ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ରେଶମ ପତାକାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
ସଦ୍ରତ୍ନଦର୍ପଣୋତ୍କୃଷ୍ଟଂ ଚର୍ଚିତଂ ଶ୍ଵେତଚାମରୈଃ । ଦଦର୍ଶ ସିଂହଦ୍ଵାରଂ ଚ ଯୁକ୍ତଂ ରତ୍ନକପାଟକୈଃ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରତ୍ନ ଦର୍ପଣରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ଧଳା ଚାମରାରେ ପଖା ହେଉଥିବା, ସେ ସିଂହଦ୍ୱାର ଦେଖିଲେ, ଯାହା ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଦ୍ଵାରୋପରି ଵିଚିତ୍ରଂ ଚ ରମ୍ଯଂ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଵନମ୍ । କଦମ୍ବକାନନଂ ରମ୍ଯଂ ତଦ୍ଵାସ୍ତ୍ରହରଣାଦିକମ୍
ଦ୍ୱାର ଉପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ରମ୍ୟ ବୃନ୍ଦାବନ ଉଦ୍ୟାନ ଥିଲା, ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦର କଦମ୍ବ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଚୋରାଇବା ଓ ଅନ୍ୟ ଲୀଳା ସ୍ଥଳ ଥିଲା।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମଵିରଚିତଂ ସୁରମ୍ଯଂ ରାସମଣ୍ଡଲମ୍ । ନାନାରତ୍ନକୁଟୀରଂ ଚ ଗୋପଗୋପୀସମନ୍ଵିତମ୍
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ଅତି ସୁନ୍ଦର ରାସ ମଣ୍ଡଳ ଭିତରେ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଘର ଥିଲା ଏବଂ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ସହିତ ଭରିଥିଲା।
ରକ୍ଷିତଂ ଗୋପିକାଲକ୍ଷୈର୍ଵେତ୍ରହସ୍ତୈର୍ମନୋହରୈଃ । ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦାଚରଣୈଃ ଶଶ୍ଵଦମିତୈର୍ବଲିଭିର୍ମୁଦା
ଅସଂଖ୍ୟ ଗୋପୀମାନେ ହସ୍ତରେ ଛଡ଼ ଧରି ମନୋହର ଭାବେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଘୁରୁଥିଲେ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଆନନ୍ଦରେ ଓ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତିରେ ରହୁଥିଲେ।
ତଦ୍ଦ୍ଵାରଂ ପୁରତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଲଙ୍କ୍ଯ ଚ ଜଗାମ୍ ସଃ । ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଦ୍ଵାରମୁଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ତସ୍ମାଦୁତ୍ତମମୀପ୍ସିତମ୍
ସେ ସେଠାରେ ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱାର ଦେଖି, ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦ୍ୱାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱାର ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଦ୍ଵାରଂ ଚତୁର୍ଥଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ମାଚ୍ଚ ଵିଲକ୍ଷଣମ୍ । ତତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପଞ୍ଚମଂ ଦ୍ଵାରଂ ଦଦର୍ଶ ଚିତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍
ଚତୁର୍ଥ ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଥିଲା, ସେ ତା'ପରେ ପଞ୍ଚମ ଦ୍ୱାରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା।