ନଦ୍ଯୋ ନଦାଃ କଂଦରାଶ୍ଚ ତଡାଗାଶ୍ଚ ସରୋଵରାଃ । ଜଲପଦ୍ମଵିହୀନାଶ୍ଚ ଜଲହୀନା ଧନାସ୍ତଥା
ନଦୀ, ନାଲା, ପାହାଡ଼ ଗୁହା, ପୋଖରୀ ଓ ହ୍ରଦ ମାନେ ସମସ୍ତେ ପଦ୍ମ ହୀନ, ପାଣି ମଧ୍ୟ ଅଳ୍ପ ଓ ଧନ ମଧ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ—
ଅପତ୍ଯହୀନା ନାର୍ଯଶ୍ଚ କାମୁକ୍ଯୋ ଜାରସଂଯୁତାଃ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥଚ୍ଛେଦିନଃ ସର୍ଵେ ଵୃକ୍ଷହୀନା ଵସୁଂଧରା
ନାରୀମାନେ ସନ୍ତାନ ହୀନ, କାମନାରେ ଲିନ ଓ ପରପୁରୁଷ ସହ ଯୁକ୍ତ; ସମସ୍ତେ ଅଶ୍ୱଥ ଗଛ କାଟିଦେଉଛନ୍ତି, ଭୂମି ଗଛ ହୀନ—
ଫଲହୀନାଶ୍ଚ ତରଵଃ ଶାଖାଃ ସ୍କନ୍ଧଵିହୀନକାଃ । ଫଲାନି ସ୍ଵାଦୁହୀନାନି ଚାନ୍ନାନି ଚ ଜଲାନି ଚ
ଗଛମାନେ ଫଳ ହୀନ, ଡାଳ ତଣ୍ଡ ରୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ଫଳ ମଧୁର ନୁହେଁ, ଅନ୍ନ ଓ ପାଣି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଦ ହୀନ—
ମାନଵାଃ କଟୁଵକ୍ତାରୋ ନିର୍ଦଯା ଧର୍ମଵର୍ଜିତାଃ । ତଦନ୍ତେ ଦ୍ଵାଦାଶାଦିତ୍ଯାଃ ସଂହରିଷ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାନ୍
ଲୋକେ କଠୋର କଥା କହନ୍ତି, ଦୟା ନାହିଁ, ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି; ଶେଷରେ ବାରଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାନବକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ—
ସର୍ଵାଞ୍ଜନ୍ତୁଂଶ୍ଚ ତାପେନ ବହୁଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ଅଵଶିଷ୍ଟା ଚ ପୃଥିଵୀ କଥାମାତ୍ରାଵଶେଷିତା
ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାପ ଓ ଅଧିକ ବର୍ଷାରେ ଦଗ୍ଧ ହେବେ; ପୃଥିବୀ କେବଳ କଥାରେ ବାକି ରହିଯିବ—
କଲୌ ଗତେ ଚ ପୃଥିଵୀ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଵର୍ଷାଗତେ ତଥା । ପୁନଃ ସତ୍ଯପ୍ରଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି କ୍ରମେଣ ଵୈ
କଳିଯୁଗ ଶେଷ ହେଲେ ଓ ପୃଥିବୀ ଶୂନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଭଳି ହେଲେ, ପରେ ପୁଣି କ୍ରମେ ସତ୍ୟର ପଥ ଆରମ୍ଭ ହେବ—
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ତାତ ଵ୍ରଜଂ ସୁଖମ୍ । ଅହଂ ଦୁଗ୍ଧମୁଖୋ ବାଲଃପୁତ୍ରସ୍ତେ କଥଯାମି କିମ୍
ଏଭଳି ସବୁ କଥା କହିଦେଲି; ଏବେ ତୁମେ ଶୁଭେଚ୍ଛା ସହିତ ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ। ମୁଁ ଦୁଧପିଉଥିବା ଶିଶୁ, ପୁଅ ମୋତେ ଆଉ କଣ କହିବି?
ନଵନୀତଂ ଘୃତଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ଦଧି ତକ୍ରଂ ପରିଷ୍କୃତମ୍ । ସ୍ଵସ୍ତିକଂ ଶୁଭକର୍ମାର୍ହଂ ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ଚ ସୁଧୋପମମ୍
ନବନୀତ, ଘିଅ, ଦୁଧ, ଦହି, ତକ୍ର, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଖାଦ୍ୟ, ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ—
ମିଷ୍ଟଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଚ ଯତ୍କିଂଚିତ୍ପିତୃଦେଵନିମିତ୍ତକମ୍ । ଭୁକ୍ତଂ ବଲାଚ୍ଚ ତତ୍ସର୍ଵ ବାଲାନାଂ ରୋଦନଂ ବଲମ୍
ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ମିଠା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦିଆଯାଏ, ଶକ୍ତି ସହ ଯାହା ଭୋଜନ କରାଯାଏ, ସେସବୁ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ରୋଦନର ଶକ୍ତି—
ତତ୍କ୍ଷମସ୍ଵାପରାଧଂ ମେ ବାଲଦୋଷଃ ପଦେ ପଦେ । ତ୍ଵଂ ପିତା ତଵ ପୁତ୍ରୋଽହଂ ଯଶୋଦା ଜନନୀ ମମ
ମୋ ଅପରାଧକୁ ଖ୍ମା କର, କାରଣ ଶିଶୁ ଭୁଲ ପ୍ରତି ପଦକୁ ହୁଏ; ତୁମେ ପିତା, ମୁଁ ତୁମ ପୁଅ, ଯଶୋଦା ମୋ ମାଆ—
ମଦୀଯଂ ପରିହାସଂ ଚ ଯଶୋଦାଂ ରୋହିଣୀଂ ଵଦ । କୁମାରାସ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ସର୍ଵ ସୋଽହମିତ୍ଯେଵମୀପ୍ସିତମ୍
ମୋ ଖେଳା ଗପ ଯଶୋଦା ଓ ରୋହିଣୀଙ୍କୁ କହ; ଏହି ଶିଶୁର ମୁଖରୁ ସମସ୍ତ କଥା ସେମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଏହା ମୋ ଇଚ୍ଛା—
କୀର୍ତଯିଷ୍ଯସି ତତ୍ସର୍ଵ ସର୍ଵ ଗୋକୁଲଵାସିନମ୍ । କାଲଃ କରୋତି ସସୈର୍ଗ ବନ୍ଧୂନାଂ ବନ୍ଧୁଭିଃ ସହ
ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଗୋକୁଳର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ କହିବ; ସମୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହ ବନ୍ଧୁମାନେକୁ ମିଳାଏ ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରେ—
କାଲଃ କରୋତି ଵିଚ୍ଛେଦଂ ଵିରୋଧଂ ପ୍ରୀତିମେଵ ଚ । କାଲଃ ସୃଷ୍ଟିଂ ଚ କୁରୁତେ କାଲଶ୍ଚ ପରିପାଲନମ୍
ସମୟ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରେ, ଶତ୍ରୁତା ଓ ପ୍ରେମ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; ସମୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ସମୟ ରକ୍ଷା କରେ—
କାଲଃ କରୋତି ସାନନ୍ଦଂ କାଲଃ ସଂହରତେ ପ୍ରଜାଃ । ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ଭଯଂ ଶୋକଂ ଜରାଂ ମୃତ୍ଯୁଂ ଚ ଜନ୍ମ ଚ
ସମୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ସମୟ ପ୍ରଜାମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ସମସ୍ତ ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ଭୟ, ଶୋକ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଜନ୍ମ—ସବୁ ସମୟର କାରଣ।
ସର୍ଵଂ କର୍ମାନୁରୋଧେନ କାଲ ଏଵ କରୋତି ଚ । ସର୍ଵଂ କାଲକୃତଂ ତାତ ଵିସ୍ମଯଂ ନ ଵ୍ରଜଂ ଵ୍ରଜ
ସମସ୍ତ କାମ କାର୍ଯ୍ୟ କର୍ମଅନୁସାରେ ହୁଏ, ସମୟ ଏହାକୁ ଘଟାଏ | ସମସ୍ତ କିଛି ସମୟର ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ପ୍ରିୟ, ଏଥିରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ |
କୁତସ୍ତ୍ଵଂ ଗୋକୁଲେ ଵୈଶ୍ଯୋ ନନ୍ଦୋ ଵୈଶ୍ଯାଧିପୋ ନୃପଃ । ଵସୁଦେଵସୁତୋଽଚହଂ ଚ ମଥୁରାଯାମହୋ କୁତଃ
ତୁମେ କିପରି ଗୋକୁଳରେ ବଣିଆ ହେଲେ, ନନ୍ଦ ହେଉଛନ୍ତି ବଣିଆମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ, ଆଉ ମୁଁ ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ ହୋଇ ମଥୁରାରେ ଅଛି—ଏହା ସମ୍ଭବ କିପରି ହେଲା?
ପିତା ମେ କଂସଭୀତେନ ତ୍ଵଦ୍ଗୃହେ ଚ ସମପ୍ରିତଃ । ପିତୁ ପରଃ ପିତା ତ୍ଵଂ ଚ ମାତା ମାତୁଃ ପରାଽପିଵା
ମୋ ବାପା କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ମୋତେ ତୁମ ଘରକୁ ଦେଇଥିଲେ | ତୁମେ ମୋ ବାପାଠାରୁ ବଡ଼ ବାପା, ଆଉ ତୁମ ଜନନୀ ମୋ ଜନନୀଠାରୁ ବଡ଼ ମା |
ମଯା ଦତ୍ତେନ ଜ୍ଞାନେନ ପାର୍ଵତ୍ଯା ଚ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ତ୍ଯଜ ମୋହଂ ମହାଭାଗ ଗଚ୍ଛ ତାତ ସୁଖଂ ଗୃହମ୍
ମୁଁ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଛି, ଏବଂ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ମୋହକୁ ଛାଡ଼, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆନନ୍ଦରେ ଘରକୁ ଯାଅ, ପିତା |
ନନ୍ଦ ଉଵାଚ ସ୍ମର ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ତାତ ରମ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ମହୋତ୍ସଵମ୍ । ଗୋକୁଲଂ ଗୋକୁଲଂ ରମ୍ଯଂ ସୁନ୍ଦରଂ ଯମୁନାତଟମ୍
ନନ୍ଦ କହିଲେ: ପୁଅ, ବୃନ୍ଦାବନକୁ ମନେ ପକା, ଯେଉଁଠି ଆନନ୍ଦ, ପବିତ୍ରତା ଓ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଅଛି | ଗୋକୁଳ, ଗୋକୁଳ, ଏତେ ସୁନ୍ଦର, ଯମୁନା ତଟ ଅତି ଆକର୍ଷକ |
ରମଣୀନାଂ ସୁରମ୍ଯଂ ଚ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରିଯଂ ରାସମଣ୍ଡଲମ୍ । ଗୋପାଲିକା ଗୋପବାଲାନ୍ଯଶୋଦାଂ ରୋହିଣୀଂ ପ୍ରିଯାମ୍
ସେଠାର ରମଣୀମାନେ, ତୋର ପ୍ରିୟ ରାସମଣ୍ଡଳ, ଗୋପାଳିକା, ଗୋପବାଳକ, ଯଶୋଦା ଓ ପ୍ରିୟ ରୋହିଣୀ |
ପ୍ରାଣାଧିକାଂ ରାଧିକାଂ ନ କଥଂ ସ୍ମରସି ପୁତ୍ରକ । ଵାରମେକଂ ସ୍ଵଲ୍ପଦିନଂ ଗୋକୁଲଂ ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସକ
ପ୍ରାଣଠାରୁ ବଡ଼ ରାଧିକାକୁ କିପରି ମନେ ପକୁନୁହେଁ, ପୁଅ? ଏକଥର, କିଛି ଦିନ ପାଇଁ ଗୋକୁଳକୁ ଯାଅ, ଶିଶୁ |
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତଵା ନନ୍ଦଶ୍ଚ କ୍ରୋଡେ କୃଷ୍ଣଂ ଚକାର ସଃ । ନେତ୍ରାଶ୍ରୁଣା ଚ ପୂର୍ଣେନ ତଂ ସିଷେଚ ଶୁଚାଽନ୍ଵିତଃ
ଏଭଳି କହି, ନନ୍ଦ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କୋଳେ ନେଲେ | ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରି ତାଙ୍କୁ ଭିଜାଇଲେ |
ଚୁଚୁମ୍ବ ତଦ୍ଗଣ୍ଡଯୁଗଂ କୃତ୍ଵା ଵକ୍ଷସି ମୋହତଃ । ସାନନ୍ଦଃ ପରମାନଦୋ ଭଗଵାଂସ୍ତମୁଵାଚ ସଃ
ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗାଳ ଚୁମି, ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଛାତିରେ ଚେପି ଧରିଲେ | ଆନନ୍ଦରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ |
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ଭଗଵନ୍ନନ୍ଦସଂo ନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ମହା ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ, ନାରଦ ଓ ଭଗବତ୍ ନନ୍ଦଙ୍କ ଖଣ୍ଡର, ନବତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା |
ଅଥୈକନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ନିଷେକେନ ପରିଷ୍ଵଙ୍ଗୋ ଵିଭେଦସ୍ତେନ ଵା ଭଵେତ୍ । କ୍ଷଣେନ ଦର୍ଶନଂ ତେନ ନିଷେକଃ କେନ ଵାର୍ଯତେ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଏକତାରୁ ଆଲିଙ୍ଗନ, ତାହାରୁ ବିୟୋଗ ହେବା ସମ୍ଭବ | ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦେଖାରୁ ମିଳନ ହୁଏ—ଏହାକୁ କିଏ ରୋକିପାରିବ?
ଗମନାଗମନାର୍ଥ ଚାପ୍ଯୁଦ୍ଧଵଃ କଥଯିଷ୍ଯତି । ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମି ତଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଵିଜ୍ଞାସ୍ଯସି ତତଃ ପିତଃ
ଆସିବା-ଯିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଧବ କଥାହେବେ | ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପଠାଇବି, ତାପରେ, ପିତା, ତୁମେ ସବୁ ବୁଝିପାରିବ |
ଯଶୋଦାଂ ରୋହିଣୀଂ ଚୈଵ ଗୋପିକାଂ ଗୋପବାଲକାନ୍ । ପ୍ରାଣାଧିକାଂ ରାଧିକାଂ ତାଂ ଗତ୍ଵା ସଂବୋଧଯିଷ୍ଯତି
ସେ ଯଶୋଦା, ରୋହିଣୀ, ଗୋପୀମାନେ, ଗୋପବାଳକମାନେ ଓ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବଡ଼ ରାଧିକାଙ୍କୁ ଯାଇ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେବେ |
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ଵସୁଦେଵଶ୍ଚ ଦେଵକୀ । ବଲଦେଵଶ୍ଚୋଦ୍ଧଵଶ୍ଚ ତଥାଽକ୍ରୂରଶ୍ଚ ସତ୍ଵରମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ବସୁଦେବ, ଦେବକୀ, ବଳରାମ, ଉଦ୍ଧବ ଓ ଆକୃର ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଆସିଲେ |
ଵସୁଦେଵ ଉଵାଚ ନନ୍ଦ ତ୍ଵଂ ବଲଵାଞ୍ଜ୍ଞାନୀ ସଦ୍ବନ୍ଧୁଶ୍ଚ ସଖା ମମ । ତ୍ଯଜ ମୋହଂ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସସ୍ତେଽଯଂ ଯଥା ମମ
ବସୁଦେବ କହିଲେ: ନନ୍ଦ, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ମୋର ସତ୍ୟ ବନ୍ଧୁ ଓ ସଂଗୀ | ମୋହକୁ ଛାଡ଼, ଘରକୁ ଯାଅ—ଏହି ପୁଅ ଯେପରି ମୋର, ସେପରି ତୁମର ମଧ୍ୟ |
ଦୂରୀଭୂତା ଗୋକୁଲାଚ୍ଚ ମଥୁରା ନାସ୍ତି ବାନ୍ଧଵ । ମହୋତ୍ସଵେ ସଦାନନ୍ଦେ ନନ୍ଦ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ପୁତ୍ରକମ୍
ଗୋକୁଳ ଦୂରେ, ମଥୁରାରେ କୌଣସି ଆତ୍ମୀୟ ନାହିଁ | ଉତ୍ସବରେ, ସଦା ଆନନ୍ଦରେ, ନନ୍ଦ, ତୁମେ ପୁଅକୁ ଦେଖିପାରିବ |