ତୁଲସୀ ସର୍ଵପତ୍ରାଣାଂ ଧରାଣାଂ ଚ ଵସୁଂଧରା । ପୁଷ୍ପାଣାଂ ପାରିଜାତଂ ଚ କାଷ୍ଠାନାଂ ଚନ୍ଦନଂ ଯଥା
ସମସ୍ତ ପତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ତୁଳସୀ, ଭୂମିମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଧରା, ଫୁଲମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପାରିଜାତ, କାଠମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଚନ୍ଦନ ଯେପରି—
ଵିଷ୍ଣୁପୂଜା ଚ ତପସାଂ ଵ୍ରତେଷ୍ଵେକାଦଶୀ ଯଥା । ଜ୍ଞାନିନାଂ ଚ ଯଥା ଶଂଭୁଃ ସିଦ୍ଧାନାଂ ଚ ଗଣେଶ୍ଵରଃ
ତପସ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ବିଷ୍ଣୁପୂଜା, ବ୍ରତମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଏକାଦଶୀ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶଂଭୁ, ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଗଣେଶ୍ୱର ଯେପରି—
ଦେଵାନାଂ ଚ ଯଥା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵେଦାଃ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ତନ୍ତ୍ରତଃ । ଦେଵୀନାଂ ଚ ଯଥା ଦୁର୍ଗା ଶାନ୍ତାନାଂ କମଲା ଯଥା
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ବିଷ୍ଣୁ, ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ବେଦ, ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁର୍ଗା, ଶାନ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କମଳା ଯେପରି—
ସରସ୍ଵତୀ ଚ ଵିଦୁଷାଂ ରାଧିକା ସୁନ୍ଦରୀଷୁ ଚ । ତଥା ସ୍ତୋତ୍ରେଷ୍ଵିଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ନାତଃ ପରତରଂ ଵ୍ରଜ
ବିଦ୍ୱାନମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସରସ୍ୱତୀ, ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ରାଧିକା ଯେପରି, ସ୍ତୋତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର, ଏଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଛି ନାହିଁ, ଓ ବ୍ରଜ।
ପୁରା ଦତ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଚ ପୁଷ୍କରେ ସୂର୍ଯପର୍ଵଣି । ଦୈତ୍ଯଗ୍ରସ୍ତାଯ ଭୀତାଯ ସର୍ଵଦୁର୍ଗହରଂ ପରମ୍
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜାବେଳେ ପୁଷ୍କରରେ, ଦେମନମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ଏବଂ ଭୟଭୀତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହା ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଏହା ସମସ୍ତ କଷ୍ଟର ସର୍ବୋତ୍ତମ ନାଶକ।
ଶିଵାଯ ଶତ୍ରୁଗ୍ରସ୍ତାଯ ଦଦୌ ବ୍ରହ୍ମା ମଦାଜ୍ଞଯା । ଶିଵଶ୍ଚ ସନକାଦିଭ୍ଯଃ ପୁରା ଦୁର୍ଵାସସେ ଦଦୌ
ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏହାକୁ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ଥିଲେ। ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଶିବ ଏହାକୁ ସନକ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଓ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ସନତ୍କୁମାରୋ ଭଗଵାନ୍କୃପଯା ଗୌତମାଯ ଚ । ପୁଲହାଯ ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଯ ଦଦୌ ଚାଙ୍ଗିରସେ ମୁଦା
ସନତକୁମାର ଭଗବାନ ଦୟାରୁପି ଗୌତମ, ପୁଲହ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଓ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଏହା ଦେଇଥିଲେ।
ତଥା ଯନ୍ଦ୍ରାଯ ସୂର୍ଯାଯ ସୂର୍ଯଶ୍ଚାପି ଯମାଯ ଚ । ଯମାଶ୍ଚ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତାଯ କୃପଯା ଚ ପୁରା ଦଦୌ
ଏହିପରି, ସେ ଏହା ଯମ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯମଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଯମ ଦୟାରୁପି ପୁରାତନ କାଳରେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ନିତ୍ଯଂ ପଠିଷ୍ଯସି ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଗୋଲୋକଗମନାଯ ଵୈ । ସାକ୍ଷାତ୍ପଶ୍ଯସି ଭୋ ତାତ ତାମେଵ ପାର୍ଵତୀମିହ
ଗୋଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଯଦି ତୁମେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସଦା ପଢିବା, ତେବେ ଏଠାରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିପାରିବ।
ଯସ୍ମୈ କସ୍ମୈ ନ ଦାତଵ୍ଯଂ ପାପିନେ ଗୋପନଂ କୁରୁ । ନାରାଯଣସ୍ଯ ଭକ୍ତାଯ ଶାନ୍ତାଯ ଵିଦୁଷେ ତଥା
ଏହା କାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ବିଶେଷ କରି ପାପୀଙ୍କୁ ଦେବା ନାହିଁ; ଏହା ଗୁପ୍ତ ରଖ; ଏହା କେବଳ ନାରାୟଣଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଶାନ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନୀକୁ ଦେବା।
ସର୍ଵଜ୍ଞାଯ ଚ ଵିପ୍ରାଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ । ଵିପ୍ରାଯ ଵୃଷଵାହାଯ ଵୃଷଲୀଵତଯେ ତଥା
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୃଷବାହନଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ନୀତିବାନ୍ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ରହୁଥିବାକୁ ଏହା ସାବଧାନରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ସୂପକାରାଯ ଶୂଦ୍ରକ୍ଷାଦ୍ଧାନ୍ନଭୋଜିନେ । କନ୍ଯାଵିକ୍ରଚିଣେ ଚୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵିଶେଷତଃ
ଏହା ଶୂଦ୍ର ରାନ୍ଧିଆ, ଶୂଦ୍ର ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିବା, କନ୍ୟା ବିକ୍ରି କରୁଥିବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବିଶେଷ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା।
ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଂ ଚ ଲଭତେ ସିଦ୍ଧସ୍ତୋତ୍ରେ ଭଵେଦ୍ଯଦି । ଦଶାଯୁତଜପେନୈଵ ସିଦ୍ଧସ୍ତୋତ୍ରୋ ଭଵେନ୍ନରଃ
ଯଦି ସ୍ତୋତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହେବା, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ; ଦଶ ହଜାର ଜପ କଲେ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ସିଦ୍ଧି ହେବ।
ଅଗ୍ନିସ୍ତମଭଂ ଜଲସ୍ତମ୍ଭଂ ମୃତ୍ସ୍ତମ୍ଭଂ ମନସସ୍ତଥା । ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରାଚ୍ଚ ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାତ୍
ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ମୃତ୍ତିକା ଓ ମନ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଠାରୁ ଏହା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହା ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଓ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ସ୍ନାନାଚ୍ଚ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନାଂ ସ୍ତୋତ୍ରମେତଚ୍ଚ ପୁଣ୍ଯଦମ୍ । ଦତ୍ତଂ ତୁଭ୍ଯଂ ମଯା ତାତ ମମ ପ୍ରାଣସମଂ ଵ୍ରଜ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାଠାରୁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; ମୁଁ ଏହା ତୁମକୁ ଦେଇଛି, ମୋ ପ୍ରାଣ ସମାନ ପ୍ରିୟ।
ସ୍ତଵନଂ କୁରୁ ପାର୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚେଦାନୀଂ ମମ ସଂସଦି । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନନ୍ଦସ୍ତୁଷ୍ଟାଵ ପାର୍ଵତୀମ୍
ଏବେ ମୋ ସଭାରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ନନ୍ଦ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ସର୍ଵସଂପତ୍ପ୍ରଦାଯିନୀମ୍ । ଵରଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଦୁର୍ଗା ଗୋଲୋକଵାସମୀପ୍ସିତମ୍
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଦୁର୍ଗା ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା ଗୋଲୋକର ବାସ ଦେଲେ।
ଦୁର୍ଲଭଂ ପରମଂ ଜ୍ଞାନଂ ଵେଦେ ଯନ୍ନ ଶ୍ରୁତଂ ମୁନେ । ରାଜେନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ ଗୋକୁଲେ ଚ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତିଂ ସୁଦୁର୍ଲଭାମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ, ଯାହା ବେଦରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଯାଇନାହିଁ, ଗୋକୁଳର ରାଜାତ୍ୱ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୁର୍ଲଭ ଭକ୍ତି ଦେଲେ।
ତଦ୍ଦାସ୍ଵଂ ଚାଵି ପରତୋ ମହତ୍ତ୍ଵଂ ସିଦ୍ଧମେଵ ଚ । ଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଯଯୌ ଦୁର୍ଗା ସଂଭାଷ୍ଯ ଶଂଭୁନା ସହ
ସେ ଦାସତ୍ୱ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ଓ ସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଦେଲେ; ଦୁର୍ଗା ଦାନ ଦେଇ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେଇ ଚାଲିଗଲେ।
ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵାଶ୍ଚ ମୁନଯଃ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଚ ନନ୍ଦନନ୍ଦନମ୍ । ଉଵାଚ ନନ୍ଦଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣୋ ଵ୍ରଜ ନନ୍ଦ ଵ୍ରଜାନ୍ଵିତଃ
ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ବିଦାୟ ହେଲେ; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ନନ୍ଦ, ତୁମେ ଜନମାନେ ସହିତ ଫେରିଯାଅ।'
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ମଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ଭଗଵନ୍ନନ୍ଦସଂo ଅଷ୍ଟାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ମହା ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ ପୁରାଣର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଖଣ୍ଡରେ ନାରଦ ଓ ଭଗବତ୍ ନନ୍ଦଙ୍କ ଆଲୋଚନାର ଅଷ୍ଟାଅଶୀତି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ନଵାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ ଵ୍ରଜରାଜ ଵ୍ରଜଂ ଵ୍ରଜ । ସର୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ଜ୍ଞାତଂ ଦୃଷ୍ଟାଶ୍ଚ ମୁନଯଃ ସୁରାଃ
ଏବେ ନବଅଶୀତି ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: 'ଯାଅ, ଯାଅ, ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ, ବ୍ରଜର ରାଜା, ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝିଛ, ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଛ।'
ଶ୍ରୁତଂ ମେ ଧନ୍ଯମାଖ୍ଯାନଂ ନାନାଖ୍ଯାନଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଦୁର୍ଗାଯାଃ ସ୍ତୋତ୍ରରାଜଂ ଚ ଜନ୍ମପାଶନିକୃନ୍ତନମ୍
'ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣିଛି, ଅନେକ କଥା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସବୁଠୁ ଦୁର୍ଲଭ; ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ରରାଜ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ କାଟିଦେଇଥାଏ।'
ସ୍ଥିତଂ ତତେ ନିଗଦିତଂ ହର୍ଷେଣ ଚ ସୁଖେନ ଚ । ମତ୍କୃତଂ ବାଲଭାଵେନ ଚାପରାଦ୍ଧଂ ଚ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍
'ଏଠାରେ ଏହା ସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖରେ କହାଯାଇଛି; ମୋ ଶିଶୁଭାବରେ କିଛି ଅପରାଧ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ସମୟ ମାନ୍ୟ ହେଲା।'
ଯତ୍ସୁଖଂ ନ କୃତଂ ତାତ ପିତ୍ରୋଶ୍ଚ ନୃପମନ୍ଦିରେ । କୃତଂ ସୁଖଂ ତତ୍ପରଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଗାଦପି ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ହେ ପ୍ରିୟ, ମୋର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ରାଜମହଳରେ ମଧ୍ୟ ଯେ ସୁଖ ମିଳିନଥିଲା, ସେହି ସୁଖରୁ ଉପରେ ଏକ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ସ୍ଵର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ।
ମଦୀଯଂ ପ୍ରିଯଵାକ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରହ୍ଵତ୍ଵଂ ଵିନଯଂ ନଯମ୍ । ପରିହାସଂ ବହତରଂ ଯଶୋଦାଂ ଗୋପିକାଗଣମ୍
ମୋର ପ୍ରେମମୟ କଥା, ନମ୍ରତା, ଶିଷ୍ଟାଚାର, ବୁଦ୍ଧି, ଅଧିକ ହସି-ମଜା, ଯଶୋଦା ଓ ଗୋପିମାନେ—
ବାଲକାନାଂ ସମୂହଂ ଚ ରାଧାଂ ଚାପି ଵିଶେଷତଃ । ଏକତ୍ର ଚ ସ୍ଥିତଂ ତେଷୁ ବନ୍ଧୁଵର୍ଗେଷୁ କର୍ମଣା
ଗୋପାଳ ଶିଶୁମାନେ, ବିଶେଷ ଭାବରେ ରାଧା, ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଇହୈଵାପି ସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଗଚ୍ଛ ଗୋଲୋକମୁତ୍ତମମ୍ । ସାର୍ଧ ଯଶୋଦଯା ତାତ ରୋହିଣ୍ଯା ଗୋପିକାଗଣୈଃ
ଏଠି ମଧ୍ୟ ସୁଖ ଭୋଗ କରି, ତୁମେ ଯଶୋଦା, ରୋହିଣୀ ଓ ଗୋପିମାନେ ସହିତ ଉତ୍ତମ ଗୋଲୋକକୁ ଯିବ।
ଗୋପାନାଂ ବାଲକୈଃ ସାର୍ଧଂ ଵୃଷଭାନେନ ଗୋପକୈଃ । ରାଧାମାତ୍ରା କଲାଵତ୍ଯା ରାଧଯା ସହ ଯାସ୍ଯସି
ଗୋପମାନଙ୍କ ଶିଶୁମାନେ, ବୃଷଭାନୁ ଓ ଗୋପମାନେ, ରାଧାଙ୍କ ମାତା କଳାବତୀ, ଏବଂ ରାଧା ସହିତ ତୁମେ ଯିବ।
ରଥାନାଂ ଶତଲକ୍ଷଂ ଚ ଗୋଲୋକାଦାଗତଂ ପିତଃ । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣଂ ହୀରହାରପରିଷ୍କୃତମ୍
ପିତା, ଗୋଲୋକରୁ ଆସିଥିବା ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହିରା ହାରରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଲକ୍ଷ ରଥ ଆସିବ।