ଵୃନ୍ଦୋଵାଚ ଦେଵାଃ ଶୃଣୁତ ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଙ୍ଘ୍ଯଂ ସାଵଧାନତଃ । ନ ହି ମିଥ୍ଯା ଭଵେଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ମଦୀଯଂ ଚ ନିଶାମଯ
ବୃନ୍ଦା କହିଲେ: ଦେବମାନେ, ମୋର କଥାକୁ ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣ। ଏହି କଥା ଭଙ୍ଗ କରିହେବ ନାହିଁ। ମୋର କଥା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର।
କ୍ଷଯୋ ଭଵେତି ଵାକ୍ଯଂ ଚ ମଯୋକ୍ତଂ କୋପଭୀତଯା । ଵାରତ୍ରଯଂ ପୁନର୍ଵକ୍ତୁଂ ଵାରଯାମାସ ଭାସ୍କରଃ
ଖ୍ରୋଧ ଓ ଭୟରେ 'କ୍ଷୟ ହେବ' ବୋଲି କଥା କହିଥିଲି। ଭାସ୍କର ମୋତେ ତିନିଥର ପୁନର୍ବାର କହିବାକୁ ବାରଣ କରିଥିଲେ।
ସତ୍ଯେ ଚ ପରିପୂର୍ଣୋଽଯଂ ଯଥାପୂର୍ଵୋ ଯଥାଽଧୁନା । ତ୍ରିପାଦଶ୍ଚାପି ତ୍ରେତାଯାଂ ଦ୍ଵାପଦୋ ଦ୍ଵିପରେ ତଥା
ସତ୍ୟଯୁଗରେ ଧର୍ମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଏବେ ମଧ୍ୟ। ତ୍ରେତାରେ ଧର୍ମ ତିନି ପାଦରେ, ଦ୍ୱାପରରେ ଦୁଇ ପାଦରେ, କଳିରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି।
ଏକପାଦଶ୍ଚ ଦର୍ମୋଽଯଂ କଲେଶ୍ଚ ପ୍ରଥମେ ହରେ । ଶେଷେ କଲାଷୋଡଶାଂଶଃ ପୁନଃ ସତ୍ଯେ ଯଥା ପୁରା
କଳିର ପ୍ରଥମ ଅଂଶରେ ଧର୍ମ ଏକ ପାଦରେ ଅଛି, ହରି। ଶେଷ ଅଂଶରେ ଏକ ଷୋଳ ଅଂଶ ମାତ୍ର ରହିଯାଏ, ଏବଂ ସତ୍ୟଯୁଗରେ ପୂର୍ବପରି ଅଛି।
ତ୍ରିର୍ନିର୍ଗତଂ ମମ ମୁଖାତ୍କ୍ଷଯସ୍ତେନ ତତଃ କ୍ରମାତ୍ । ପୁନରୁକ୍ତେ ଚ ମନସି ଵାରଯାମାସ ଭାସ୍କରଃ
'କ୍ଷୟ' ମୋର ମୁହଁରୁ ତିନିଥର ବାହାରିଲା, ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ କ୍ରମରେ, ମନରେ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ ଭାସ୍କର ଏହାକୁ ରୋକିଦେଲେ।
ତେନୈଵ ରେତୁନାଽଯଂ ଚ କରିଶେଷେ କଲାମଯଃ । ତଥା ଶପ୍ତଃ ସ୍ଥିତୋ ଦୁର୍ଗେ କଲିଶେଷେ ତଥା ଧ୍ରୁଵମ୍
ସେହି ରେତୁ ଦ୍ୱାରା, କଳିର ଶେଷରେ ଏହି ଜଗତ କଳା ଅଂଶରେ ତିଆରି ହେବ। ଏପରି ଶାପ ଦେଇ, ଦୁଃଖରେ ରହିଛି, ଏବଂ କଳିର ଶେଷରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ନନ୍ଦ ଦଦୃଶୁର୍ଦେଵତା ରଥମ୍ । ଗୋଲୋକାଦାଗତଂ ଵେଗାଦତୀଵ ସୁନ୍ଦରଂ ଶୁଭମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ନନ୍ଦ ଓ ଦେବମାନେ ଏକ ରଥକୁ ଦେଖିଲେ, ଗୋଲୋକରୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସୁଥିବା, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଶୁଭ।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣଂ ହୀରହାରପରିଷ୍କୃତମ୍ । ମଣିମାଣିକ୍ଯମୁକ୍ତାଭିର୍ଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଶ୍ଵେତଚାମରୈ
ଏହା ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ସୁନା ହାରରେ ସଜିତ, ମଣି, ମାଣିକ, ମୁକ୍ତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଶାକ ଓ ଧଳା ଚାମରରେ ଭୂଷିତ।
ଵିଭୂଷିତଂ ଭୂଷଣୌଶ୍ଚ ରୁଚିରୈ ସ୍ତନଦର୍ପଣୈଃ । ନତ୍ଵା ହରିଂ ହରଂ ଵୃନ୍ଦା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ଏହା ରୂପବନ୍ତୀ ଭୂଷଣ ଓ ଚମକୁଥିବା ସ୍ତନ ଦର୍ପଣରେ ଭୂଷିତ। ବୃନ୍ଦା, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସହିତ, ହରି, ହର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ସମାରୁଙ୍ଯ ରଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୋଲୋକଂ ଚ ଜଗାମ ସା । ଦେଵା ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ରଥରେ ଚଢ଼ି ଗୋଲୋକକୁ ଦେଖି, ସେ ବିଦାୟ ହେଲେ। ଦେବମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ। ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଅଥ ସପ୍ତାଶୀତିତମୋଧ୍ଯାଯଃ ନନ୍ଦ ଉଵାଚ ତ୍ଵାଂ ଜ୍ଞାତୁଂ ନହି ଶକ୍ତାଶ୍ଚ ଵେଦା ଵେଦପ୍ରଭୁଂ ସ୍ଵଯମ୍ । ସୁରା ବ୍ରହ୍ମେଶସେଷାଦ୍ଯା ମୁନିସିଦ୍ଧାଦଯସ୍ତଥା
ଏଠାରେ ସପ୍ତାଶୀତି ଅଧ୍ୟାୟ। ନନ୍ଦ କହିଲେ: ବେଦମାନେ, ବେଦର ନାୟକ, ଦେବମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ମୁନି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ, ତୁମକୁ ଜାଣିପାରିନାହାନ୍ତି।
କୋ ଭଵାନିତି ଵିଜ୍ଞାତୁଂ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ମମ । ତତ୍ସର୍ଵ ସ୍ଵାତ୍ମଯାଥାର୍ଥ୍ଯଂ ନିର୍ଜନେ କଥଯ ପ୍ରଭୋ
ତୁମେ କିଏ? ମୋର ଜିଜ୍ଞାସା ବହୁତ ଅଧିକ। ଦୟାକରି ସମସ୍ତ କଥା ସତ୍ୟ ଭାବେ, ଏକାନ୍ତରେ, କହିଦିଅ, ପ୍ରଭୁ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର କୃଷ୍ଣଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ । ଆଜଗ୍ମୁଃ ସହସା ଵତ୍ସ ଜ୍ଵଲନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମତେଜସା
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଓ ଶିଶୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍ଗ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁନିମାନେ ହଠାତ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସେଠାକୁ ଆସିଗଲେ।
ପୁଲହଶ୍ଚ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ କ୍ରତୁଶ୍ଚ ଭୃଗୁରଙ୍ଗିରାଃ । ପ୍ରଚେତାଶ୍ଚ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ଦୁର୍ଵାସାଃ କଣ୍ଵ ଏଵ ଚ
ପୁଲହ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, କ୍ରତୁ, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ପ୍ରଚେତା, ବଶିଷ୍ଠ, ଦୁର୍ବାସା ଏବଂ କଣ୍ବ ମୁନି ଆସିଥିଲେ।
କାତ୍ଯାଯନଃ ପାଣିନିଶ୍ଚ କଣାଦୋ ଗୌତମସ୍ତଥା । ସନକଶ୍ଚ ସନନ୍ଦଶ୍ଚ ଦୃତୀଯଶ୍ଚ ସନାତନଃ
କାତ୍ୟାୟନ, ପାଣିନି, କଣାଦ, ଗୌତମ, ସନକ, ସନନ୍ଦ, ଦୃତି ଏବଂ ସନାତନ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
କପିଲଶ୍ଚାଽଽସୁରିଶ୍ଚୈଵ ଵାଯୁଃ ପଞ୍ଚଶିଖସ୍ତଥା । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଵାଲ୍ମୀକିଶ୍ଚ କଶ୍ଯପଶ୍ଚ ପରାଶରଃ
କପିଳ, ଆସୁରି, ବାୟୁ, ପଞ୍ଚଶିଖ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ବାଲ୍ମୀକି, କଶ୍ୟପ ଏବଂ ପରାଶର ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଵିଭାଣ୍ଡକୋ ମରୀଚିଶ୍ଚ ଶୁକ୍ରୌଽତ୍ରିଶ୍ଚ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଗାର୍ଗ୍ଯଶ୍ଯାପି ତଥା ଵାତ୍ସ୍ଯୋ ଵ୍ଯାସଶ୍ଚ ଜୈମିନିସ୍ତଥା
ବିଭାଣ୍ଡକ, ମରୀଚି, ଶୁକ୍ର, ଅତ୍ରି, ବୃହସ୍ପତି, ଗାର୍ଗ୍ୟ, ବାତ୍ସ୍ୟ, ବ୍ୟାସ ଏବଂ ଜୈମିନି ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ମିତଵାଗୃଷ୍ଯଶୃଙ୍ଗଶ୍ଚ ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯଃ ଶୁକସ୍ତଥା । ସୌଭରିଃ ଶୁଦ୍ଧଜଟିଲୋ ଭରଦ୍ଵାଜଃ ସୁଭଦ୍ରକଃ
ମିତବାକ, ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ଶୁକ, ସୌଭରି, ଶୁଦ୍ଧଜଟିଳ, ଭରଦ୍ୱାଜ ଏବଂ ସୁଭଦ୍ରକ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ଲୋମଶଶ୍ଚ ଆସୁରିଶ୍ଚ ଵିଟଙ୍କଣଃ । ଅଷ୍ଟାଵକ୍ର ଶତାନନ୍ଦୋ ଵାମଦେଶ୍ଚ ଭାସୁରିଃ
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଲୋମଶ, ଆସୁରି, ବିଟଙ୍କଣ, ଅଷ୍ଟାବକ୍ର, ଶତାନନ୍ଦ, ବାମଦେବ ଏବଂ ଭାସୁରି ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ସଂଵର୍ତଶ୍ଚାପ୍ଯୁତଥ୍ଯଶ୍ଚ ନରୋଽହଂ ଚାପି ନାରଦ । ଜାବାଲିଃ ପର୍ଶୁରାମଶ୍ଚାପ୍ଯଗସ୍ତ୍ଯଃ ପୈଲ ଏଵ ଚ
ସଂବର୍ତ୍ତ, ଉତଥ୍ୟ, ନର, ମୁଁ ନାରଦ, ଜାବାଲି, ପରଶୁରାମ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏବଂ ପୈଳ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଯୁଧାମନ୍ଯୁର୍ଗୌ ରମୁଖୋଽପ୍ଯୁପମନ୍ଯୁଃ ଶ୍ରୃତଶ୍ରଵାଃ । ମୈତ୍ରେଯଶ୍ଚ୍ଯଵନଶ୍ଚୈଵ ଵରରୁଚ୍ଯର୍ଷିରେଵ ଚ
ୟୁଧାମନ୍ୟୁ, ଗୌରମୁଖ, ଉପମନ୍ୟୁ, ଶ୍ରୁତଶ୍ରବା, ମୈତ୍ରେୟ, ଚ୍ୟବନ ଏବଂ ବରରୁଚି ଋଷି ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସୋତ୍ଥାଯ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ପୁଟାଞ୍ଜଲିଃ । ସିଂହାସନେଷୁ ରମ୍ଯେଷୁ ଵାସଯାମାସ ସାଦରମ୍
ସେମାନେ ଆସିବାକୁ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ଉଠିଲେ, ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ସମ୍ମାନରେ ସୁନ୍ଦର ସିଂହାସନରେ ବସେଇଲେ।
ପୂଜଯାମାସ ଵିଧିଵତ୍କୁଶଲପ୍ରଶ୍ନପୂର୍ଵକମ୍ । ପରସ୍ପରଂ ଚ ସଂଭାଷ୍ଯ ମଧ୍ଯେ କୃଷ୍ଣ ଉଵାସ ସଃ
ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କଲେ, ପ୍ରଥମେ ସେମାନଙ୍କର କୁଶଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ; ପରେ ସେମାନେ ଆପସରେ କଥା ହେଲାପରେ, କୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ କୃଷ୍ଣସ୍ତେଜୋରାଶିଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ । ଦଦୁଶୁସ୍ତେ ଚ ମୁନଯୋଽପ୍ଯାକାଶେ ଚ ସମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଏକ ତେଜର ଗୁଛ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜ ଦେଖିଲେ।
ତେଜସୋଽଭ୍ଯନ୍ତରେ ଵତ୍ସ କୁମାରଂ କନକପ୍ରଭାମ୍ । ଯଥୈଵ ପଞ୍ଚଵର୍ଷୀଯଂ ନଗ୍ନଂ ବାଲକମୀପ୍ସିତମ୍
ଓ ଶିଶୁ, ସେ ତେଜର ଭିତରେ ସେମାନେ ଏକ ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ନଗ୍ନ ଶିଶୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା।
ଆଵିର୍ବଭୂଵ ସହସା ସମାମଧ୍ଯେ ଚ ନାରଦ । ଉତ୍ତିଷ୍ଟମାନଂ ସହସା ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନପୁଂଗଵାଃ
ହଠାତ୍ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାରଦ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଉଠିବାକୁ ଦେଖି, ପ୍ରମୁଖ ମୁନିମାନେ
ପ୍ରଣେମୁର୍ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଶୌରିଶ୍ଚ ପ୍ରଣନାମ ତମ୍ । ସସ୍ମିତଂ ସ୍ନିଗ୍ଧନେତ୍ରଂ ଚକୃତ୍ଵା ଯୁକ୍ତିଂ ଚ ସାଦରମ୍
ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ନମସ୍କାର କଲେ, ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ) ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ; ସେ ମୁନିମାନେ ଉପରେ ମୃଦୁ ହସ ଏବଂ ସ୍ନେହଭରା ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଲେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଯଥାଯଥ ଆଚରଣ କଲେ।
ସ ସର୍ଵାନାଶିଷଂ କୃତ୍ଵା ସମୁଵାସ ଚ ସଂସଦି । ଉଵାଚ ତାଂଶ୍ଚ ଶୌରିଂ ଚ ଭଗଵନ୍ତଂ ସନାତନମ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଏବଂ ସଭାରେ ବସିଲେ; ପରେ ସେମାନେ ଏବଂ ଶୌରିଙ୍କୁ, ସେ ଭଗବାନ ସନାତନଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ମୁନଯଃ ଶଶ୍ଵତ୍ତପସାଂ ଫଲମୀପ୍ସିତମ୍ । କୃଷ୍ଣସ୍ଯ କୁଶଲପ୍ରଶ୍ନଂ ସିଵବୀଜସ୍ଯ ନିଷ୍ଫଲମ୍
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ମୁନିମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କୁ ଶୁଭ ହେଉ! ତୁମର ନିରନ୍ତର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଏବେ ମିଳିବ; କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କୁଶଳ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଏବଂ ଶିବଙ୍କର ବୀଜ ଅଫଳ।
ସାଂପ୍ରତଂ କୁଶୁଲଂ ଵଶ୍ଚ ଦର୍ଶନଂ ପରମାତ୍ମନଃ । ଭକ୍ତାନୁରୋଧାଦ୍ଦେହସ୍ଯ ପରସ୍ଯ ପ୍ରକୃତେରପି
ଏବେ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଦର୍ଶନରେ ତୁମର କୁଶଳ ନିଶ୍ଚିତ; ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରକୃତିରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ପରମ ଦେହ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଉଛି।