ଵୃନ୍ଦୋଵାଚ ଅହଂ ଦେଵା ନ ଜାନାମି ଧର୍ମଂ ବ୍ରାହ୍ମଣରୂପିଣମ୍ । କୃତଃ କ୍ଷଯୋ ମଯା କୋପାନ୍ମାଂ ପରୀଙିତୁମାଗତଃ
ବୃନ୍ଦା କହିଲେ: ଦେବମାନେ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିନି। ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲି, ଏବେ ସେ ମୋତେ ଶାପ ଦେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଜୀଵଯାମି ଧ୍ରୁଵଂ ଧର୍ମଂ ଯୁଷ୍ମାକଂ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ । ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଵୃନ୍ଦା ଚେତ୍ଯୁଵାଚ ଵ୍ପଜେଶ୍ଵର
ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ଦୟା କରିଲେ ମୁଁ ଧର୍ମକୁ ଜୀବନ ଦେବି। ଏପରି କହି, ବୃନ୍ଦା ତପସ୍ୱୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତପଃ ସତ୍ଯଂ ଯଦି ମମ ସତ୍ଯଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁପୂଜନମ୍ । ତେନ ପୁଣ୍ଯେନ ସଦ୍ଯୋଽତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋ ଭଵତୁ ଵିଜ୍ଵରଃ
ମୋର ତପସ୍ୟା ସତ୍ୟ ହେଉ, ମୋର ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜା ସତ୍ୟ ହେଉ, ଏହି ପୁଣ୍ୟରେ ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉ।
ଯଦି ମେ ଚ ଭଵେତ୍ସତ୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ସତ୍ଯଂ ତପଃଶୁଚି । ତେନ ପୁଣ୍ଯେନ ସତ୍ଯେନ ଦ୍ଵିଜୋ ଭo
ମୋର ବ୍ରତ ସତ୍ୟ ହେଉ, ମୋର ତପସ୍ୟା ପବିତ୍ର ହେଉ, ଏହି ସତ୍ୟ ପୁଣ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଯଦି ନାରାଯଣଃ ସତ୍ଯଃ ସର୍ଵାତ୍ମା ନିତ୍ଯଵିଗ୍ରହଃ । ଜ୍ଞାନାତ୍ମକଃ ଶିଵଃ ସତ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଭo
ନାରାୟଣ ସତ୍ୟ ହେଉ, ସେ ସବୁର ଆତ୍ମା, ନିତ୍ୟ ରୂପ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବର ମୂଳ, ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ ଦେଖନ୍ତୁ।
ବ୍ରହ୍ମ ସତ୍ଯଂ ଚ ତେ ଦେଵାଃ ପ୍ରକୃତିଃ ପରମା ଯଦି । ଯଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯସ୍ତପଃ ସତ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋ ଭo
ବ୍ରହ୍ମା ସତ୍ୟ ହେଉ, ତୁମେ ଦେବମାନେ ଓ ପରମା ପ୍ରକୃତି ସତ୍ୟ ହେଉ, ଯଜ୍ଞ ଓ ତପସ୍ୟା ସତ୍ୟ ହେଉ, ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଵୃନ୍ଦା ଧର୍ମ କ୍ରୋଡେ ଚକାର ଚ । ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ କଲାରୂପଂ ରୁରୋଦ କୃପଯାସତୀ
ଏପରି କହି, ବୃନ୍ଦା ଧର୍ମକୁ ତାଙ୍କର କୋଳରେ ରଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ କ୍ଷୀଣ ରୂପରେ ଦେଖି, ପତିବ୍ରତା ନାରୀ କୃପାରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ମୂର୍ତିର୍ଧର୍ମଭାର୍ଯା ଶୁଚାଽଽକୁଲା । ନିପତ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁପାଦେ ଯ ଶିରସା ଚେତ୍ଯୁଵାଚ ସା
ଏହି ସମୟରେ, ଧର୍ମର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦୁଃଖରେ ଭରି ଶୁଚିତାରେ ଅସ୍ଥିର ହେଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପାଦରେ ପଡି, ଶିର ନମାଇ କହିଲେ।
ମୂର୍ତିରୁଵାଚ ହେ ନାଥ କରୁଣାସିନ୍ଧୋ ଦୀନବନ୍ଧୋ କୃପାଂ କୁରୁ । ତୂର୍ଣଂ ଜୀଵଯ କାନ୍ତଂ ମେ ଜଗନ୍ନାଥ କୃପାମଯ
ମୂର୍ତି କହିଲେ: ନାଥ, କରୁଣାର ସମୁଦ୍ର, ଦୁଃଖିର ବନ୍ଧୁ, ଦୟା କର। ତୁରନ୍ତ ମୋ ପ୍ରିୟକୁ ଜୀବନ ଦେ, ଜଗନ୍ନାଥ, କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ପତିହୀନା ଚ ଯା ନାରୀ ପାପିନୀ ସା ଭଵାର୍ଣଵେ । ଯଥାଽଽସ୍ଯଂ ଚକ୍ଷୁର୍ଵିରତଂ ପ୍ରାଣହୀନା ଯଥା ତନୂଃ
ପତି ବିନା ନାରୀ ପାପିନୀ ହୋଇ ଭବସାଗରରେ ଡୁବିଯାଏ, ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟି ବିନା ଆଖି, ପ୍ରାଣ ବିନା ଶରୀର।
ମିତଂ ଦଦାତି ହି ପିତା ମିତଂ ଭ୍ରାଦା ମିତଂ ସୁତଃ । ମିତଂ ବନ୍ଧୁର୍ମିତଂ ମାତା ସର୍ଵଦାତା ପତିଃ ପ୍ରଭୁଃ
ପିତା ଥୋଡା ଦେଇଥାଏ, ଭାଇ ଥୋଡା, ପୁଅ ଥୋଡା, ଆତ୍ମୀୟ ଥୋଡା, ମା ଥୋଡା; କିନ୍ତୁ ପତି ସବୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପ୍ରଭୁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଦେଵୀ ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ରୁରୋଦ ଚ । ଉଵାଚ ଵୃନ୍ଦାଂ ଣଗଵାନ୍ସର୍ଵାତ୍ମା ପ୍ରକୃତେଃ ପରଃ
ଏପରି କହି, ଦେବୀ ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇ କାନ୍ଦିଲେ। ତାପରେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରକୃତିରୁ ଉପରେ, ବୃନ୍ଦାକୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ତ୍ଵଯାଽଽଯୁସ୍ତପସା ଲବ୍ଧଂ ଯାଵଦାଯୁଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଣଃ । ତଦେଵ ଦେହି ଧର୍ମାଯ ଗୋଲୋକଂ ଗଚ୍ଛ ସୁନ୍ଦରି
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ତୁମେ ତପସ୍ୟାରେ ଯେତେ ଆୟୁଷ୍ୟ ଲାଭ କରିଛ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ଧର୍ମକୁ ଦେ। ତାପରେ, ସୁନ୍ଦରୀ, ଗୋଲୋକକୁ ଯାଅ।
ତନ୍ଵାଽନଯା ଚ ତପସା ପଶ୍ଚାନ୍ମାଂ ଚ ଲଭିଷ୍ଯସି । ପଶ୍ଚାଦ୍ଗୋଲୋକମାଗତ୍ଯ ଵାରାହେ ଚ ଵରାନନେ
ଏହି ଦେହ ଓ ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ, ପରେ ତୁମେ ମୋତେ ପାଇବ। ପରେ, ଗୋଲୋକକୁ ଯାଇ, ବାରାହ ଯୁଗରେ, ମହାନ ମୁଖବଳା ନାରୀ।
ଵୃଷଭାନସୁତା ତ୍ଵଂ ଚ ରାଧାଚ୍ଛାଯା ଭଵିଷ୍ଯସି । ମତ୍କଲାଂଶଶ୍ଚ ରାଯାଣସ୍ତ୍ଵାଂ ଵିଵାହ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି
ଓ ବୃଷଭାନୁଙ୍କର କନ୍ୟା, ତୁମେ ରାଧାଙ୍କର ଛାୟା ରୂପ ହେବା। ମୋର ଶକ୍ତିର ଅଂଶ ଥିବା ରାୟାଣ, ବିବାହରେ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ।
ମାଂ ଲଭିଷ୍ଯସି ରାସେ ଚ ଗୋପୀଭୀ ରାଧଯା ସହ । ରାଧା ଶ୍ରୀଦାମଶାପେନ ଵୃଷଭାନସୁତା ଯଦା
ରାସ ନୃତ୍ୟରେ ଗୋପୀମାନେ ଓ ରାଧା ସହିତ ତୁମେ ମୋତେ ପାଇବା। ଶ୍ରୀଦାମଙ୍କର ଶାପରେ ଯେତେବେଳେ ରାଧା ବୃଷଭାନୁଙ୍କର କନ୍ୟା ହେବେ।
ସା ଚୈଵ ଵାସ୍ତଵୀ ରାଧା ତ୍ଵଂ ଚ ଚ୍ଛାଯାସ୍ଵରୁପିଣୀ । ଵିଵାହକାଲେ ରାଯାଣସ୍ତ୍ଵାଂ ଚ ଚ୍ଛାଯାଂ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି
ସେ ରାଧା ସତ୍ୟ ରାଧା ହେବେ, ତୁମେ ତାଙ୍କର ଛାୟା ରୂପ ହେବା। ବିବାହ ସମୟରେ ରାୟାଣ ତୁମକୁ, ଛାୟାକୁ, ନିଜ ଦୁହାନୀ କରିବ।
ତ୍ଵାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵାସ୍ତଵୀ ରାଧା ସାଽନ୍ତର୍ଧାନା ଭଵିଷ୍ଯତି । ରାଧୈଵେତି ଵିମୂଢାଶ୍ଚ ଵିଜ୍ଞାସ୍ଯନ୍ତି
ତୁମକୁ ଦେଇ, ସତ୍ୟ ରାଧା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବେ। ଭ୍ରମିତ ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ରାଧା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରିବେ।
ସ୍ଵପ୍ନେ ରାଧାପଦାମ୍ଭୋଜଂ ନ ରି ପଶ୍ଯନ୍ତି ବଲ୍ଲଵାଃ । ସ୍ଵଯଂ ରାଧା ମମ କ୍ରୋଡେ ଛାଯା ରାଯାଣକାମିନୀ
ସ୍ୱପ୍ନରେ ବଲ୍ଲବମାନେ ରାଧାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଦେଖିନାହାନ୍ତି। ରାଧା ନିଜେ ମୋର କୋଳରେ ଅଛନ୍ତି, ଛାୟା ହେଉଛି ରାୟାଣଙ୍କର ପ୍ରିୟା।
ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦଦାଵାଯୁଶ୍ଚ ସୁନ୍ଦରୀ । ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ପୂର୍ଣ ଧର୍ମଶ୍ଚ ତପ୍ତକାଞ୍ଚନସଂନିଭଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସୁନ୍ଦରୀ ନିଜକୁ ଦେଇଦେଲେ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ଉଠିଗଲା, ତପ୍ତ ସୁନା ପରି ଚମକିଲା।
ଵୃନ୍ଦୋଵାଚ ଦେଵାଃ ଶୃଣୁତ ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଙ୍ଘ୍ଯଂ ସାଵଧାନତଃ । ନ ହି ମିଥ୍ଯା ଭଵେଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ମଦୀଯଂ ଚ ନିଶାମଯ
ବୃନ୍ଦା କହିଲେ: ଦେବମାନେ, ମୋର କଥାକୁ ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣ। ଏହି କଥା ଭଙ୍ଗ କରିହେବ ନାହିଁ। ମୋର କଥା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର।
କ୍ଷଯୋ ଭଵେତି ଵାକ୍ଯଂ ଚ ମଯୋକ୍ତଂ କୋପଭୀତଯା । ଵାରତ୍ରଯଂ ପୁନର୍ଵକ୍ତୁଂ ଵାରଯାମାସ ଭାସ୍କରଃ
ଖ୍ରୋଧ ଓ ଭୟରେ 'କ୍ଷୟ ହେବ' ବୋଲି କଥା କହିଥିଲି। ଭାସ୍କର ମୋତେ ତିନିଥର ପୁନର୍ବାର କହିବାକୁ ବାରଣ କରିଥିଲେ।
ସତ୍ଯେ ଚ ପରିପୂର୍ଣୋଽଯଂ ଯଥାପୂର୍ଵୋ ଯଥାଽଧୁନା । ତ୍ରିପାଦଶ୍ଚାପି ତ୍ରେତାଯାଂ ଦ୍ଵାପଦୋ ଦ୍ଵିପରେ ତଥା
ସତ୍ୟଯୁଗରେ ଧର୍ମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଏବେ ମଧ୍ୟ। ତ୍ରେତାରେ ଧର୍ମ ତିନି ପାଦରେ, ଦ୍ୱାପରରେ ଦୁଇ ପାଦରେ, କଳିରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି।
ଏକପାଦଶ୍ଚ ଦର୍ମୋଽଯଂ କଲେଶ୍ଚ ପ୍ରଥମେ ହରେ । ଶେଷେ କଲାଷୋଡଶାଂଶଃ ପୁନଃ ସତ୍ଯେ ଯଥା ପୁରା
କଳିର ପ୍ରଥମ ଅଂଶରେ ଧର୍ମ ଏକ ପାଦରେ ଅଛି, ହରି। ଶେଷ ଅଂଶରେ ଏକ ଷୋଳ ଅଂଶ ମାତ୍ର ରହିଯାଏ, ଏବଂ ସତ୍ୟଯୁଗରେ ପୂର୍ବପରି ଅଛି।
ତ୍ରିର୍ନିର୍ଗତଂ ମମ ମୁଖାତ୍କ୍ଷଯସ୍ତେନ ତତଃ କ୍ରମାତ୍ । ପୁନରୁକ୍ତେ ଚ ମନସି ଵାରଯାମାସ ଭାସ୍କରଃ
'କ୍ଷୟ' ମୋର ମୁହଁରୁ ତିନିଥର ବାହାରିଲା, ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ କ୍ରମରେ, ମନରେ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ ଭାସ୍କର ଏହାକୁ ରୋକିଦେଲେ।
ତେନୈଵ ରେତୁନାଽଯଂ ଚ କରିଶେଷେ କଲାମଯଃ । ତଥା ଶପ୍ତଃ ସ୍ଥିତୋ ଦୁର୍ଗେ କଲିଶେଷେ ତଥା ଧ୍ରୁଵମ୍
ସେହି ରେତୁ ଦ୍ୱାରା, କଳିର ଶେଷରେ ଏହି ଜଗତ କଳା ଅଂଶରେ ତିଆରି ହେବ। ଏପରି ଶାପ ଦେଇ, ଦୁଃଖରେ ରହିଛି, ଏବଂ କଳିର ଶେଷରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ନନ୍ଦ ଦଦୃଶୁର୍ଦେଵତା ରଥମ୍ । ଗୋଲୋକାଦାଗତଂ ଵେଗାଦତୀଵ ସୁନ୍ଦରଂ ଶୁଭମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ନନ୍ଦ ଓ ଦେବମାନେ ଏକ ରଥକୁ ଦେଖିଲେ, ଗୋଲୋକରୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସୁଥିବା, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଶୁଭ।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣଂ ହୀରହାରପରିଷ୍କୃତମ୍ । ମଣିମାଣିକ୍ଯମୁକ୍ତାଭିର୍ଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଶ୍ଵେତଚାମରୈ
ଏହା ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ସୁନା ହାରରେ ସଜିତ, ମଣି, ମାଣିକ, ମୁକ୍ତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଶାକ ଓ ଧଳା ଚାମରରେ ଭୂଷିତ।
ଵିଭୂଷିତଂ ଭୂଷଣୌଶ୍ଚ ରୁଚିରୈ ସ୍ତନଦର୍ପଣୈଃ । ନତ୍ଵା ହରିଂ ହରଂ ଵୃନ୍ଦା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ଏହା ରୂପବନ୍ତୀ ଭୂଷଣ ଓ ଚମକୁଥିବା ସ୍ତନ ଦର୍ପଣରେ ଭୂଷିତ। ବୃନ୍ଦା, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସହିତ, ହରି, ହର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ସମାରୁଙ୍ଯ ରଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୋଲୋକଂ ଚ ଜଗାମ ସା । ଦେଵା ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ରଥରେ ଚଢ଼ି ଗୋଲୋକକୁ ଦେଖି, ସେ ବିଦାୟ ହେଲେ। ଦେବମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ। ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?