ବ୍ରହ୍ମା ଶଂଭୁର୍ଭଗଵତୀ ଦୁର୍ଗା ରକ୍ଷତି ମାଂ ସଦା । ଯେନ ଶୁକ୍ଲୀକୃତା ହଂସାଃ ଶୁକାଶ୍ଚ ହରିତାଃ କୃତାଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଏବଂ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଯେଉଁଠାରେ ହଂସକୁ ଧଳା ଏବଂ ଶୁଆକୁ ସବୁଜ କରାଯାଇଛି।
ମଯୂରାଶ୍ଚିତ୍ରିତା ଯେନ ସ ମେ ରକ୍ଷାଂ କରିଷ୍ଯତି । ଅନାଥବାଲଵୃଦ୍ଧାନାଂ ରକ୍ଷକାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ଯିଏ ମୟୂରକୁ ରଙ୍ଗିନ କରିଛନ୍ତି, ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅନାଥ, ଶିଶୁ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କର ରକ୍ଷାକାରୀ।
ନାରୀବୁଦ୍ଵ୍ଯା ନ ମାଂ ଧର୍ମସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗଚ୍ଛେଦ୍ଧି ସର୍ଵଦା । ମାଂ ମାତରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସ ଯଥାସୁଖମ୍
କୌଣସି ଜଣେ ଜଣାନୀ କିମ୍ବା ଭୂମି ମୋତେ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ମୋତେ କେବେ ଛାଡି ଯିବେ ନାହିଁ; ହେ ପୁଅ, ମୋତେ ତୁମ ମାଆକୁ ଛାଡି, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା, ଯା।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵୀ ସା ତସ୍ଥୌ ତତ୍ର ଧରା ଯଥା । ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଚ ସଂଭୋକ୍ତୁଂ ମା ଯାନ୍ତଂ ବୋଧନେନ ଚ
ଏଭଳି କହି ଦେବୀ ସେଠାରେ ପୃଥିବୀ ପରି ଦଢ଼ି ରହିଲେ; ସେ ତାଙ୍କୁ ଆସିବା, ଭୋଗ କରିବା, ଯିବା ଓ ଜାଗିବା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ଶଶାପେତି ଚ ସା କୋପାଦ୍ବ୍ରହ୍ମପନ୍ଧୋ କ୍ଷଯୋ ଭଵ । କ୍ଷଯୋ ଭଵ ଦୁରାଚାର ହେ ପାପିଷ୍ଠ କ୍ଷଯୋ ଭଵ
ସେ କ୍ରୋଧରେ ଶାପ ଦେଲେ: 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନଶ୍ଟ ହେଉ! ହେ ପାପୀ, ତୁମର ନଶ୍ଟ ହେଉ, ନଶ୍ଟ ହେଉ!'
ପୁନଃ ଶପ୍ତଂ ସ୍ଵଯଂ ସୂର୍ଯୋ ଵାରଯାମାସ ଯତ୍ନତଃ । ଏତସିମନ୍ନନ୍ତରେ ତାତ ତତ୍ରଵ ଜଗଦୀଶ୍ଵରାଃ
ପୁଣି ସେ ଶାପ ଦେଉଥିବାବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ହେ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ନାଥ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଆଜଗ୍ମୁରତିସଂତ୍ରସ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାଦଯଃ । ଧର୍ମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କଲାରୂପଂ ରୁରୁଦୁସ୍ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରାଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଆସିଲେ; କଳିର ଆକାରରେ ଧର୍ମକୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକମାନେ କାନ୍ଦିଲେ।
କୃତ୍ଵା କ୍ରୋଡେଽତୀଵ କୃଶଂ କୁହ୍ଵା ଭୀତଂ ଯଥା ଵିଧୁମ୍ । ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟଂ ମଲିନଂ ଦଗ୍ଧଂ ସତୀକୋପାଗ୍ନିନା ଵ୍ରଜ
ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକାକୁଳ, ଭୟଭୀତ, ନିର୍ଜୀବ ଏବଂ ମେଳା ହୋଇଥିବା ଧର୍ମକୁ କୋଳେ ନେଲେ, ଯିଏ ସତୀଙ୍କର କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯାଇଥିଲେ।
ଶ୍ରୀଭଵାନୁଵାଚ କ୍ଷମସ୍ଵ ଵୃନ୍ଦେ ମଦ୍ଭକ୍ତେ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାହରେ । ଧର୍ମ ଜୀଵଯ ମଦ୍ଭକ୍ତଂ ରକ୍ଷ ଧର୍ମ ପତିଵ୍ରତେ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: 'ହେ ବୃନ୍ଦା, ମୋର ଭକ୍ତଙ୍କୁ କ୍ଷମା କର, ଯିଏ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଦୂର କରନ୍ତି; ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କର, ମୋର ଭକ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ପତିବ୍ରତା।'
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଧ୍ଵାନ୍ତପୂର୍ଣ ଜଗତ୍ସର୍ଦଂ ଵିନା ଧର୍ମ ବଭୂଵ ହ । କମ୍ପିତୌ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ଚ ଶେଷଶ୍ଚାପି ଵସୁଂଧରା
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ଧର୍ମ ନଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଗଲା; ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ କମ୍ପିଗଲେ, ମାଟି ମଧ୍ୟ ହିଲିଗଲା।'
ମହଦେଵ ଉଵାଚ ପ୍ରନଷ୍ଟଂ ଚ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଵିନା ଧର୍ମେଣ ସୁନ୍ଦରି । ଧର୍ମଂ ଜୀଵଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ ଵରାନନେ
ମହାଦେବ କହିଲେ: 'ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ; ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କର, ତୁମେ ଶୁଭ ହେଉ, ଶୁଭ ହେଉ, ହେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ।'
ସୂର୍ଯ ଉଵାଚ ଵରଂ ଵୃଷ୍ଣୀଷ୍ଵ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯତ୍ତେ ମନସି ଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ଧର୍ମଂ ଜୀଵଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ରକ୍ଷ ସୃଷ୍ଟିଂ ପତିଵ୍ରତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ: 'ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ତାହା ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ, ତୁମେ ଶୁଭ ହେଉ; ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କର, ତୁମେ ଶୁଭ ହେଉ, ସୃଷ୍ଟିକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ପତିବ୍ରତା।'
ଅନନ୍ତ ଉଵାଚ ଧର୍ମଂ କରୋଷି ତପସା କଥଂ ଧର୍ମଂ ଵିହସି ଚ । ଧର୍ମଂ ଜୀଵଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ସର୍ଵଧର୍ମୋ ଭଵେତ୍ତଵ
ଅନନ୍ତ କହିଲେ: 'ତୁମେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ କରୁଛ; କିପରି ଧର୍ମକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିଲ? ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କର, ତୁମେ ଶୁଭ ହେଉ; ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ତୁମରେ ବସୁ।'
ଚନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ଦ୍ଵିଜରୂପଧରୋ ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵାଂ ପରୀକ୍ଷିତୁମାଗତଃ । ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରେରିତଶ୍ଚୈଵ ନିର୍ଦୋଷଶ୍ଚ ଵିହିଂସିତଃ
ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: 'ଧର୍ମ ଦ୍ୱିଜ ରୂପ ଧରି, ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଏବଂ ଦୋଷ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।'
ମହେନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ତପସୋପାନ୍ଜିତୋ ଧର୍ମୋ ଧର୍ମେଣ ଚ ଫଲଂ ନୃପାମ୍ । କଥଂ ଫଲଂ ଚ ତପସାଂ ଯଦି ଧର୍ମଃ କ୍ଷଯଂ ଗତଃ
ମହେନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: 'ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ମିଳେ, ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଫଳ ମିଳେ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା; ଯଦି ଧର୍ମ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ତପସ୍ୟାର ଫଳ କିପରି ମିଳିବ?'
ଵରୁଣ ଉଵାଚ ଧର୍ମଂ ଜୀଵଯ ଧର୍ମିଷ୍ଠେ ଧର୍ମଂ ରକ୍ଷ ସନାତନମ୍ । ନିଷ୍ଫଲଂ କର୍ମିଣାଂ କର୍ମ ଵିନା ଧର୍ମେଣା ଧାର୍ମିକେ
ବରୁଣ କହିଲେ: 'ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କର, ହେ ଧାର୍ମିକ, ସନାତନ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କର; ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ନାହିଁ, ହେ ଧାର୍ମିକ।'
ପଵନ ଉଵାଚ ଜଗତ୍ପୂତଂ କୁରୁ ଶୁଭେ ଧର୍ମଂ ଜୌଵଯ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଧର୍ମେ ପ୍ରନଷ୍ଟେ ତପସାଂ ତଵାପୂର୍ଵଂ ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯତି
ପବନ କହିଲେ: ଶୁଭେ, ଏହି ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କର, ଏବେ ଧର୍ମକୁ ଫେରାଇ ଦେ। ଯଦି ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବ, ତେବେ ତୁମ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତପସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ।
ଵହ୍ନିରୁଵାଚ ସ୍ଵଧର୍ମୋପାର୍ଜନଂ କର୍ତୁମାଗତାଽସି ଚ ଭାରତମ୍ । ଵିହଂସି ଧର୍ମମଜ୍ଞାତ୍ଵା ପୁନର୍ଜୀଵଯ ସୁନ୍ଦରି
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ତୁମେ ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବାକୁ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଆସିଛ। ଅଜ୍ଞାନରେ ଧର୍ମକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ସୁନ୍ଦରୀ, ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେ।
ଯମ ଉଵାଚ ଵେଦୋକ୍ତକର୍ମକର୍ତଣାସହଂ ଵିଶ୍ଵେ ଵରାନନେ । ଧର୍ମାନୁସାରାତ୍ଫଲଦୋ ଧର୍ମ ଜୀଵଯ ସତ୍ଵରମ୍
ୟମ କହିଲେ: ମହାନ୍ ନାରୀ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ମୁଁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ତୁରନ୍ତ ଧର୍ମକୁ ଜୀବନ ଦେ।
ଦେଵାନାଂ ଵଚନଂ କ୍ଷୁତ୍ଵା ସମୁତ୍ଥାଯ ପତିଵ୍ରତା । ନମସ୍କୃତ୍ଯ ସୁରେଶାଂଶ୍ଚତାନୁଵାଚ ତପସ୍ଵିନୀ
ଦେବମାନେଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ଉଠିଲେ, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତପସ୍ୱିନୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵୃନ୍ଦୋଵାଚ ଅହଂ ଦେଵା ନ ଜାନାମି ଧର୍ମଂ ବ୍ରାହ୍ମଣରୂପିଣମ୍ । କୃତଃ କ୍ଷଯୋ ମଯା କୋପାନ୍ମାଂ ପରୀଙିତୁମାଗତଃ
ବୃନ୍ଦା କହିଲେ: ଦେବମାନେ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିନି। ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲି, ଏବେ ସେ ମୋତେ ଶାପ ଦେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଜୀଵଯାମି ଧ୍ରୁଵଂ ଧର୍ମଂ ଯୁଷ୍ମାକଂ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ । ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଵୃନ୍ଦା ଚେତ୍ଯୁଵାଚ ଵ୍ପଜେଶ୍ଵର
ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ଦୟା କରିଲେ ମୁଁ ଧର୍ମକୁ ଜୀବନ ଦେବି। ଏପରି କହି, ବୃନ୍ଦା ତପସ୍ୱୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତପଃ ସତ୍ଯଂ ଯଦି ମମ ସତ୍ଯଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁପୂଜନମ୍ । ତେନ ପୁଣ୍ଯେନ ସଦ୍ଯୋଽତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋ ଭଵତୁ ଵିଜ୍ଵରଃ
ମୋର ତପସ୍ୟା ସତ୍ୟ ହେଉ, ମୋର ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜା ସତ୍ୟ ହେଉ, ଏହି ପୁଣ୍ୟରେ ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉ।
ଯଦି ମେ ଚ ଭଵେତ୍ସତ୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ସତ୍ଯଂ ତପଃଶୁଚି । ତେନ ପୁଣ୍ଯେନ ସତ୍ଯେନ ଦ୍ଵିଜୋ ଭo
ମୋର ବ୍ରତ ସତ୍ୟ ହେଉ, ମୋର ତପସ୍ୟା ପବିତ୍ର ହେଉ, ଏହି ସତ୍ୟ ପୁଣ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଯଦି ନାରାଯଣଃ ସତ୍ଯଃ ସର୍ଵାତ୍ମା ନିତ୍ଯଵିଗ୍ରହଃ । ଜ୍ଞାନାତ୍ମକଃ ଶିଵଃ ସତ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଭo
ନାରାୟଣ ସତ୍ୟ ହେଉ, ସେ ସବୁର ଆତ୍ମା, ନିତ୍ୟ ରୂପ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବର ମୂଳ, ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ ଦେଖନ୍ତୁ।
ବ୍ରହ୍ମ ସତ୍ଯଂ ଚ ତେ ଦେଵାଃ ପ୍ରକୃତିଃ ପରମା ଯଦି । ଯଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯସ୍ତପଃ ସତ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋ ଭo
ବ୍ରହ୍ମା ସତ୍ୟ ହେଉ, ତୁମେ ଦେବମାନେ ଓ ପରମା ପ୍ରକୃତି ସତ୍ୟ ହେଉ, ଯଜ୍ଞ ଓ ତପସ୍ୟା ସତ୍ୟ ହେଉ, ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଵୃନ୍ଦା ଧର୍ମ କ୍ରୋଡେ ଚକାର ଚ । ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ କଲାରୂପଂ ରୁରୋଦ କୃପଯାସତୀ
ଏପରି କହି, ବୃନ୍ଦା ଧର୍ମକୁ ତାଙ୍କର କୋଳରେ ରଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ କ୍ଷୀଣ ରୂପରେ ଦେଖି, ପତିବ୍ରତା ନାରୀ କୃପାରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ମୂର୍ତିର୍ଧର୍ମଭାର୍ଯା ଶୁଚାଽଽକୁଲା । ନିପତ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁପାଦେ ଯ ଶିରସା ଚେତ୍ଯୁଵାଚ ସା
ଏହି ସମୟରେ, ଧର୍ମର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦୁଃଖରେ ଭରି ଶୁଚିତାରେ ଅସ୍ଥିର ହେଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପାଦରେ ପଡି, ଶିର ନମାଇ କହିଲେ।
ମୂର୍ତିରୁଵାଚ ହେ ନାଥ କରୁଣାସିନ୍ଧୋ ଦୀନବନ୍ଧୋ କୃପାଂ କୁରୁ । ତୂର୍ଣଂ ଜୀଵଯ କାନ୍ତଂ ମେ ଜଗନ୍ନାଥ କୃପାମଯ
ମୂର୍ତି କହିଲେ: ନାଥ, କରୁଣାର ସମୁଦ୍ର, ଦୁଃଖିର ବନ୍ଧୁ, ଦୟା କର। ତୁରନ୍ତ ମୋ ପ୍ରିୟକୁ ଜୀବନ ଦେ, ଜଗନ୍ନାଥ, କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ପତିହୀନା ଚ ଯା ନାରୀ ପାପିନୀ ସା ଭଵାର୍ଣଵେ । ଯଥାଽଽସ୍ଯଂ ଚକ୍ଷୁର୍ଵିରତଂ ପ୍ରାଣହୀନା ଯଥା ତନୂଃ
ପତି ବିନା ନାରୀ ପାପିନୀ ହୋଇ ଭବସାଗରରେ ଡୁବିଯାଏ, ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟି ବିନା ଆଖି, ପ୍ରାଣ ବିନା ଶରୀର।