ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଧାରୂପୋ ଦ୍ଵିଭୁଜଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ । ଚତୁର୍ଭୁଜଶ୍ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଗୋଲୋକେ ଦ୍ଵିଭୁଜଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦୁଇଟି ରୂପ ଅଛି: ଦୁଇହାତୀ ଓ ଚାରିହାତୀ। ବୈକୁଣ୍ଠରେ ସେ ଚାରିହାତୀ, ଗୋଲୋକରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଦୁଇହାତୀ।
ଯନ୍ନିମେଷୋ ଭଵେଦ୍ଵୃନ୍ଦେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପତତେନ ଚ । ପଞ୍ଚଵିଂଶତ୍ସହସ୍ରେଣା ଯୁଗେନେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପାତନମ୍
ହେ ବୃନ୍ଦା, ତାଙ୍କର ଏକ ଚକ୍ଷୁର ଝପକି ଅର୍ଥ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପତନ ସମାନ, ଏବଂ ପଚିଶ ହଜାର ଯୁଗ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତନ ସମାନ।
ଚତୁର୍ଦଶେନ୍ଦ୍ରାଵଚ୍ଛିନ୍ନକାଲେନ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦିନମ୍ । ତାଵତୀତି ନିଶା ତସ୍ଯ ଵିଧାତୁର୍ଜଗତାମପି
ଚୌଦ ଜଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ଦିନ ମାପାଯାଏ; ସେଇ ଦିନ ଯେତେବେଳେ ସେଇ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ରାତି ହୁଏ।
ଏଵଂ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦିନୈର୍ମାସଂ ଦ୍ଵିଷଟ୍କେ ମାସି ଵର୍ଷକମ୍ । ଏଵଂ ଶତାଯୁସ୍ତସ୍ଯୈଵ ନିବୋଧ ବୋଧତତ୍ପରମ୍
ଏଭଳି ତିରିଶି ଦିନରେ ଏକ ମାସ, ଦୁଇ ମାସରେ ଏକ ଋତୁ, ଏଭଳି ଏକ ବର୍ଷ। ଏଭଳି ଶତ ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ, ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ବୁଝ।
ଯାଵଜ୍ଜୀଵନପର୍ଯନ୍ତଂ ସେଵନ୍ତେ ସନକାଦଯଃ । କଲ୍ପାନାଂ କୋଟିକୋଟିଂ ଚ ତନ୍ନ ସାଧ୍ଯାଶ୍ଚଯୋ ଵିଭୁଃ
ସନକ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଜେତେବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ରହେ, ସେମାନେ ସେଠି ସେବା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନେକ କୋଟି କଲ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି।
ସହସ୍ରଵକ୍ତ୍ରଃ ଶେଷଶ୍ଚ ସେଵତେ ଚ ଜପନ୍ସଦା । ଦିଵାନିଶଂ ଚ ଯଂ ଭକ୍ତ୍ଯା କଲ୍ପକୋଟିଶତଂ ଶତମ୍
ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଶେଷ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦିନ ଓ ରାତି ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ ଜପ କରନ୍ତି, ଏହିପରି ଶତ ଶତ କୋଟି କଲ୍ପ ଧରି।
ତନ୍ନ ସାଧ୍ଯୋ ହିତକରୋ ଦୁରାରାଧ୍ଯଃ ପରାତ୍ପରଃ । ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାସ୍ଵରୂପଂ ତଂ ଭଜେଜ୍ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ସେ ପ୍ରଭୁ ଲୋକମାନଙ୍କର ଭଲ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ସେଠି ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଵକ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିଃ ସତତଂ ସ୍ତୌତି ନିତ୍ଯଂ ସନାତନମ୍ । ଵେଦେଽନିର୍ଵଚନୀଯଶ୍ଚ ଵେଦାନାଂ ଜନକୋ ଵିଧିଃ
ଚାରି ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା ସଦା ସନାତନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ବେଦରେ ସେ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ, ଓ ବେଦର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହେଉଛନ୍ତି।
ଵିଧାତା ଫଲଦାତା ଚ ଦାତା ଚ ସର୍ଵସଂପଦାମ୍ । ତନ୍ନ ସାଧ୍ଯୋ ହି ଭଗଵାନ୍କାଲକାଲାନ୍ତକଃ
ସେ ପ୍ରଭୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଫଳଦାତା ଓ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦର ଦାତା; ସେ କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରିଥିବା ଭଗବାନ୍, ତାଙ୍କୁ ପାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର।
ସଂହାରକର୍ତା ଜଗତାଂ କଲଯା ରୁଦ୍ରରୂପତଃ । ସ ସ୍ତୌତି ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରେଣ କୋଽନ୍ଯୋଽନ୍ଯସ୍ଯାପି କା କଥା
ସେ ରୁଦ୍ର ରୂପେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସଂହାର କରନ୍ତି; ପାଞ୍ଚ ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କିଏ ଅଛି, ଅଥବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ କଣ କହିବା?
ତତ୍ପରଶ୍ଚ ପ୍ରିଯୋ ନାସ୍ତି ଵୃନ୍ଦେ ଭଗଵାତଃ ଶୃଣୁ । ସର୍ଵଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପା ସା ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ
ହେ ବୃନ୍ଦା, ଶୁଣ; ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ବେଶି ପ୍ରିୟ କେହି ନାହାନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି, ଦୁର୍ଗା, ଦୁଃଖ ନାଶ କରିଥିବା।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପା ପରମା ମୂଲପ୍ରକୃତିରୀଶ୍ଵରୀ । ନାରାଯଣୀ ଵିଷ୍ଣୁମାଯା ଵୈଷ୍ଣଵୀ ସା ସନାତନୀ
ସେ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଓ ଈଶ୍ୱରୀ; ସେ ନାରାୟଣୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା, ଏବଂ ସନାତନ ବୈଷ୍ଣବୀ।
ଯନ୍ମାଯଯା ଜଗଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତମନିତ୍ଯେ ଭ୍ରମତେ ସଦା । ସା ସ୍ତୌତି ଭକ୍ତ୍ଯାଯଂ ଦେଵଂ ଵୃନ୍ଦେଽଯଙ୍ଗେ.ଦିଵାନିଶମ୍
ଯାହାଙ୍କ ମାୟାରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଅନିତ୍ୟତାରେ ଭ୍ରମଣ କରେ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି, ହେ ବୃନ୍ଦା, ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ଦିନ ରାତି ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସ୍ତୌତି ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ଚ ଗଜଵକ୍ତ୍ରଃ ଷଡାନନଃ । ଧ୍ଯାଯତେ ଯଂ ଗଣେଶଶ୍ଚ ସର୍ଵାଦୌ ଯସ୍ଯ ପୂଜନମ୍
ଗଜମୁଖ ଓ ଷଡାନନ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଗଣେଶ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପୂଜା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମ।
ଭଗଵାନ୍ସର୍ଵଦେଵେଶୋ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଚ ଗୁରୋର୍ଗୁରୁଃ । ସିଦ୍ଵେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ଚ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରେ ଯୋମୀନ୍ଦ୍ରେ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଗୁରୌ
ଭଗବାନ୍ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଗୁରୁ; ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଗୁରୁ।
ନ ଗଣେଶାତ୍ପରୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଗଣେଶଶ୍ଚ ସୁରାଧିପଃ । ସରସ୍ଵତୀ ଚ ଯଂ ସ୍ତୋତୁମଶକ୍ତା ପରମେଶ୍ଵରୀ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଗଣେଶଠାରୁ ବଡ଼ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଗଣେଶ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ; ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱରୀ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରିନାହାନ୍ତି।
ଦିଵାନିଶଂ ପାଦପଦ୍ମଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପଦ୍ମା ନିଷେଵତେ । ଯତ୍କଟାକ୍ଷାଜ୍ଜଗତ୍ସର୍ଵ ପରିପୂର୍ଣତମଂ ଶିଵମ୍
ପଦ୍ମା ଦିନ ଓ ରାତି ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ସେବା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଭ ହୋଇଯାଏ।
ଯଦ୍ଭଯାଦ୍ଵାତି ଵାତୋଽଯଂ ସୂର୍ଯସ୍ତପତି ଯଦ୍ଭଯାତ୍ । ଵର୍ଷତୀନ୍ଦ୍ରୋ ଦହତ୍ଯଗ୍ନିର୍ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚରତି ଜନ୍ତୁଷୁ
ତାଙ୍କର ଭୟରେ ବାତାସ ବହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପ ଦେଇଥାଏ, ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ଜଳେ, ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ।
ପୃଥିଵୀ ସେଵଯା ଯସ୍ଯ ସର୍ଵାଧାରା ଵସଂଧରା । ସମୃଦ୍ରା ନିଶ୍ଚଲାଃ ଶୈଲା ଯସ୍ଯ ଭୀତାଶ୍ଚ ସୁନ୍ଦରି
ଏହି ପୃଥିବୀ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର, ତାଙ୍କୁ ସେବା କରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ; ସମୁଦ୍ର ଓ ଅଚଳ ପାହାଡ଼ମାନେ ତାଙ୍କର ଭୟରେ ଅଚଳ ରହନ୍ତି।
ତୀର୍ଥସାରା ଚ ସା ଗଙ୍ଗା ପଵିତ୍ରା ମୁକ୍ତିଦାଯିନୀ । ଜଗତାଂ ପାଵନୀ ଦେଵୀ ଯସ୍ଯ ପାଦାବ୍ଜସେଵଯା
ଗଙ୍ଗା, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ସାର, ପବିତ୍ର ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ସେବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।
ପଵିତ୍ରା ତୁଲସୀ ଦେଵୀ ସ୍ମରଣାଦ୍ଯସ୍ଯ ସେଵନାତ୍ । ନଵଗ୍ରହାଶ୍ଚ ଦିକ୍ପାଲା ଭୀତା ଯସ୍ଯ ପ୍ରତାପତଃ
ତୁଳସୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ ଓ ସେବା କରି ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; ନବଗ୍ରହ ଓ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ଭୟଭୀତ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାତ୍ମକାଃ । ଅନ୍ଯେ ଯେ ଯେ ସୁରେଶାଶ୍ଚ ଶେଷାଦ୍ଯା ମୁନଯସ୍ତଥା
ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ଶେଷ ଓ ମୁନିମାନେ ସମେତ, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ।
କେଚିତ୍କଲାସ୍ଵରୂପାଶ୍ଚାପ୍ଯଂଶରୂପାଶ୍ଚ କେଚନ । କେଚିତ୍କଲାଂଶାଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ କେଚିଚ୍ଚ ପରମାତ୍ମନଃ
କେହି କେହି କଳାର ଆକୃତି ଅଟନ୍ତି, ଆଉ କେହି କେହି ଅଂଶର ଆକୃତି ଅଟନ୍ତି; କେହି କେହି କଳା ଓ ଅଂଶ କୃଷ୍ଣଙ୍କର, ଆଉ କେହି କେହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କର।
ପତିମିଚ୍ଛସି କଲ୍ଯାଣି ପ୍ରକୃତେଃ ପରମୀଶ୍ଵରମ୍ । ଗୋଲୋକେ ରାଧିକା ସାଧ୍ଯୋ ନାନ୍ଯେଷାଂ ଚ କଦାଚନ
ହେ କଳ୍ୟାଣୀ, ତୁମେ ପ୍ରକୃତିର ପରମ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ଚାହୁଁଛ; ଗୋଲୋକରେ କେବଳ ରାଧିକାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ପାଇଯିବାଯାଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନୁହେଁ।
ମାଂ ଭଜସ୍ଵ ମହାଭାଗେ ନୃପାଣାମୀଶ୍ଵରଂ ପତିମ୍ । ବଲଵନ୍ତଂ ଚ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଦୈତ୍ଯେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵରାନନେ
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୋତେ ଉପାସନା କର; ମୁଁ ରାଜାମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଓ ତୁମର ପତି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହେ ମନୋହର ମୁହଁବାଳି।
ସୁଖାନି ଯାନି କଲ୍ଯାଣି ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ସନ୍ତି ଵୈ । ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ତାନ୍ଯେଵ ସର୍ଵାଣି ମତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ କଳ୍ୟାଣମୟ ସୁଖ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ଉପଭୋଗ କର; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସପ୍ତସାଗଲପାରେ ଚ କାଞ୍ଚନୀ ରୁଚିରା ଵରେ । ଦେଵାନାଂ କ୍ରୀଡନାର୍ଥାଯ ଵିଧାତ୍ରା ନିର୍ମିତା ପୁରୀ
ସାତଟି ସାଗର ପାରେ ଏକ ଚମତ୍କାର ସୁନାର ନଗର ଅଛି, ଯାହାକୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦେବମାନେ ଖେଳିବା ପାଇଁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି।
ତତ୍ରୈଵ ଗଚ୍ଛଭଦ୍ରଂ ତେ ରମ ରାମେ ମଯା ସହ । ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରିଯଵନଂ ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନସମନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାକୁ ଯାଅ, ତୁମର ଭଲ ହେଉ; ରାମେ, ମୋ ସହିତ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅରଣ୍ୟରେ, ଫୁଲ ଉଦ୍ୟାନରେ ରମଣ କର।
ଗଚ୍ଛ ସ୍ଵର୍ଣମଯୀଂ ଲଙ୍କାଂ ନାନାରତ୍ନଵିଭୂଷିତାମ୍ । ତତ୍ରୈଵ ଗଚ୍ଛ ଭଦ୍ରଂ ତେ ରମo
ସୁନାର ଲଙ୍କାକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ; ସେଠାକୁ ଯାଅ, ତୁମର ଭଲ ହେଉ, ରାମେ, ରମଣ କର।
ଵିସ୍ପନ୍ଦକଂ ସୁଵସନଂ ନନ୍ଦକଂ ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରକମ୍ । ତତ୍ରୈଵ ଗଚ୍ଛ ଭଦ୍ରଂ ତେ ରମo
ବିସ୍ପନ୍ଦକ, ସୁବସନ, ନନ୍ଦକ ଓ ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରକକୁ ଯାଅ; ସେଠାକୁ ଯାଅ, ତୁମର ଭଲ ହେଉ, ରାମେ, ରମଣ କର।