ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଶେଷୋ ଧର୍ମୋ ମହାନ୍ଵିରାଟ୍
ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶେଷ, ଧର୍ମ ଓ ମହାବିରାଟ—
ଯଦ୍ଵିଶେଷଣଯୁକ୍ତଂ ଚ ଦୃଶ୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମେଵ ଚ
ଯେଉଁଠି ଗୁଣ ଅଛି ଏବଂ ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଏବଂ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ମିଳେ—
ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଚ ପୁରା ପୃଷ୍ଟେ ଧର୍ମେଣ ବ୍ରହ୍ମଣା ତଦା 1.28.
ପୂର୍ବେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଧର୍ମ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କରିଥିଲେ।
ସାରଭୂତଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵାନାମଜ୍ଞାନାନ୍ଧକଲୋଚନମ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ସାର, ଅଜ୍ଞାନରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟି।
ପରମାତ୍ମସ୍ଵରୂପଂ ଚ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍
ଏହା ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ, ପରମ ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ।
ପ୍ରାଣାଃ ପଞ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମନୋ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାପତିଃ
ପାଞ୍ଚ ପ୍ରାଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ, ମନ ବ୍ରହ୍ମା, ସେଇ ପ୍ରଜାପତି।
ଆତ୍ମାଧୀନା ଵଯଂ ସର୍ଵେ ସ୍ଥିତେ ତସ୍ମିନ୍ଵଯଂ ସ୍ଥିତାଃ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆତ୍ମା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛୁ; ସେ ରହିଲେ ଆମେ ରହୁଛୁ।
ଜୀଵସ୍ତତ୍ପ୍ରତିବିମ୍ବଂ ଚ ସର୍ଵଭୋଗୀ ହି କର୍ମଣାମ୍
ଜୀବ ତାହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ, କର୍ମର ସମସ୍ତ ଫଳର ଭୋଗୀ।
ବିମ୍ବଂ ଘଟେଷୁ ଭଗ୍ନେଷୁ ପ୍ରଲୀନଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ଯଯୋଃ
ଯେପରି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଘଡ଼ିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ହେଉଛି ଅଦୃଶ୍ୟ, ସେପରି ତାଙ୍କର ଆକାର ମଧ୍ୟ ହରାଯାଏ।
ଏକମେଵ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଶେଷେ ଵତ୍ସ ଭଵକ୍ଷଯେ
ହେ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶେଷ ହେଲେ କେବଳ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।
ତଚ୍ଚ ଜ୍ଯୋତିଃସ୍ଵରୂପଂ ଚ ମଣ୍ଡଲାକାରମେଵ ଚ
ସେ ବ୍ରହ୍ମ ହେଉଛି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକର ଆକାର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ମଣ୍ଡଳର ରୂପ।
ଆକାଶମିଵ ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାପକମଵ୍ଯଯମ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ଓ ଅବିନାଶୀ।
ଵଦନ୍ତି ଯୋଗିନସ୍ତତ୍ର ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍ 1.28.
ଯେଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ପରମ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ନିରୀହଂ ଚ ନିରାକାରଂ ପରମାତ୍ମାନମୀଶ୍ଵରମ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ଲୋଭ, ନିରାକାର, ପରମ ଆତ୍ମା ଓ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ।
ପରମାନନ୍ଦରୂପଂ ଚ ପରମାନନ୍ଦକାରଣମ୍ ତତ୍ରୈଵ ଲୀନା ପ୍ରକୃତିଃ ସର୍ଵବୀଜସ୍ଵରୂପିଣୀ
ସେ ବ୍ରହ୍ମ ପରମ ଆନନ୍ଦର ରୂପ ଓ ପରମ ଆନନ୍ଦର କାରଣ। ସେଠି ଏହି ପ୍ରକୃତି, ସମସ୍ତ ବୀଜର ମୂଳ, ସେ ବ୍ରହ୍ମରେ ଲୟ ହୁଏ।
ଯଥାଽଗ୍ନୌ ଦାହିକା ଶକ୍ତିଃ ପ୍ରଭା ସୂର୍ଯ୍ଯେ ଯଥା ମୁନେ
ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିବାର ଶକ୍ତି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ରହିଛି, ହେ ମୁନି,
ଯଥା ଶବ୍ଦଶ୍ଚ ଗଗନେ ଯଥା ଗନ୍ଧଃ କ୍ଷିତୌ ସଦା
ଯେପରି ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ ଓ ମାଟିରେ ସବୁବେଳେ ଗନ୍ଧ ରହିଥାଏ,
ସୃଷ୍ଟ୍ଯୁନ୍ମୁଖେନ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଚାଂଶେନ ପୁରୁଷଃ ସ୍ମୃତଃ
ସେପରି, ବ୍ରହ୍ମ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଉନ୍ମୁଖ ହେଲେ, ତାହାର ଏକ ଅଂଶ ପୁରୁଷ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ।
ତ୍ରିଗୁଣା ସା ହି ତତ୍ରୈଵ ପରା ଚ୍ଛାଯାମଯୀ ସ୍ମୃତା
ସେଠି, ପ୍ରକୃତି ତିନି ପ୍ରକାର ଗୁଣରେ ଥାଏ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଛାୟାମୟୀ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି।
ଯଥା ମୃଦା କୁଲାଲଶ୍ଚ ଘଟଂ କର୍ତୁଂ କ୍ଷମଃ ସଦା
ଯେପରି କୁମ୍ଭକାର ମାଟିରୁ ସବୁବେଳେ ଘଡ଼ି ବନାଇପାରେ,
ସ୍ଵର୍ଣେନ କୁଣ୍ଡଲଂ କର୍ତ୍ତୁଂ ସ୍ଵର୍ଣକାରଃ କ୍ଷମୋ ଯଥା
ଏବଂ ଯେପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣକାର ସୁନାରୁ କୁଣ୍ଡଳ ବନାଇପାରେ,
କୁଲାଲସୃଷ୍ଟା ନ ଚ ମୃନ୍ନିତ୍ଯା ଚୈଵ ସନାତନୀ
ଘଡ଼ି କୁମ୍ଭକାର ଦ୍ୱାରା ବନାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ମାଟି ଚିରନ୍ତନ ଓ ନିତ୍ୟ।
ନିତ୍ଯଂ ତତ୍ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିତ୍ଯା ଚ ପ୍ରକୃତିଃ ସ୍ମୃତା 1.28.
ଏହିପରି, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ନିତ୍ୟ ଓ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମୃଦଂ ସ୍ଵର୍ଣଂ ସମାହର୍ତୁଂ କୁଲାଲସ୍ଵର୍ଣକାରକୌ
ମାଟି କିମ୍ବା ସୁନା ପାଇଁ, କୁମ୍ଭକାର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣକାର ଦରକାର।
ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ପ୍ରକୃତେର୍ବ୍ରହ୍ମ ପରମେଵ ଚ ନାରଦ
ତେଣୁ, ହେ ନାରଦ, ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
କେଚିଦ୍ଵଦନ୍ତି ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଵଯଂ ଚ ପ୍ରକୃତିଃ ପୁମାନ୍
କେହି କହନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମ ନିଜେ ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ଉଭୟ।
ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ଧାମ ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍
ସେଇ ବ୍ରହ୍ମା ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ।
ବ୍ରହ୍ମ ଚାତ୍ମା ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ନିର୍ଲିପ୍ତଂ ସାକ୍ଷିରୂପି ଚ
ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ସେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଏବଂ ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତିଃ ପ୍ରକୃତିଃ ସର୍ଵବୀଜସ୍ଵରୂପିଣୀ
ସେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ପ୍ରକୃତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବୀଜର ମୂଳ ରୂପ।
ତେଜୋରୂପଂ ଚ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ଯାଯନ୍ତେ ଯୋଗିନଃ ସଦା
ଯୋଗୀମାନେ ସଦା ସେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଲୋକର ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।