ସ୍ଥିତ୍ଵା ଵର୍ଷ ଭଵେଦ୍ଧସ୍ତୀ ତତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଵୃଷଲୋ ଭଵେତ୍ । ଅଯଜ୍ଞେ ଛାଗହନ୍ତା ଚ ଚ୍ଛାଗଚୋରପ୍ରତିଗ୍ରହୀ
ଏକ ବର୍ଷ ରହି ସେ ହାତୀ ହୁଏ, ତାପରେ ନିମ୍ନଜାତି ହୁଏ। ଯଜ୍ଞରେ ଛାଗ ମାରିଥିବା କିମ୍ବା ଚୋରି ହୋଇଥିବା ଛାଗ ଉପହାର ନେଇଥିବା ଲୋକ—
ପୂଯକୁଣ୍ଡେ ଵର୍ଷଶତଂ ସ୍ଥିତଵା ଚାଣ୍ଡାଲତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଛାଗଶ୍ଚ ଵର୍ଷପର୍ଯନ୍ତଂ ତଦା ଭଵତି ମାନଵଃ
ପୁୟର ଗଡ଼ିରେ ଶତବର୍ଷ ରହି ସେ ଚାଣ୍ଡାଳ ହୁଏ। ଏକ ବର୍ଷ ଛାଗ ହୋଇ ରହି, ତାପରେ ମଣିଷ ହୁଏ।
ଶତ୍ରୁଶସ୍ତ୍ରେଣା ଚ୍ଛିନ୍ନଶ୍ଚ ତଦା ମୁକ୍ତୋ ଭଵେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ । ଦତ୍ତାପହାରୀ ଵାଗ୍ଦାନଂ କୃତ୍ଵାଽପହରତେ ପୁନଃ
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ କଟାଯିବାବେଳେ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଯେଉଁଠି ଦିଆଯିଥିବା ଜିନିଷ ପୁଣି ପୁଣି ଚୋରି କରେ, ସେ—
ସ ଭଵେନ୍ମଲେଚ୍ଛଯୋନୌ ଚ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଏକାକୀ ମିଷ୍ଟମଶ୍ନାତି କାଲମୂତ୍ରଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ସେ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ନରକ ଭୋଗ କରି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କାଳସୂତ୍ର ନରକକୁ ଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଏକାକି ମିଠା ଖାଏ, ସେ ପିଶାବ ନରକକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ଵର୍ଷଶତଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ପ୍ରେଦୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍ । ତଦା ଭଵତି ଜନ୍ମୈକଂ ମକ୍ଷିକା ଚ ପିପୀଲିକା
ସେଠାରେ ଶତବର୍ଷ ରହି, ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିଶାଚ ହୁଏ। ତାପରେ ଗୋଟିଏ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ମକ୍ଷି କିମ୍ବା ପିପିଲିକା ହୁଏ।
ଜନ୍ମୈକଂ ଭ୍ରମରଶ୍ଚୈଵ ଜନ୍ମୈକଂ ମଧୁମକ୍ଷିକା । ଜନ୍ମୈକଂ ଵରଲଶ୍ଚୈଵ ଜନ୍ମୈକଂ ଦଂଶ ଏଵ ଚ
ଗୋଟିଏ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଭୃଙ୍ଗ, ଗୋଟିଏ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ମଧୁମକ୍ଷିକା, ଗୋଟିଏ ଜନ୍ମ ପାଇଁ କୀଟ, ଗୋଟିଏ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ମାଛି ହୁଏ।
ଜନ୍ମୈକଂ ମଶକଶ୍ଚୈଵ ଜନ୍ମୈକଂ ପୂତିକଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଜନ୍ମୈକଂ ତଲ୍ପକୀଟଶ୍ଚ ତଦା ଶୂଦ୍ରୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଗୋଟିଏ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ମଶା, ଗୋଟିଏ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଶଳା, ଗୋଟିଏ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଚଉକିର କୀଟ ହୁଏ। ତାପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶୂଦ୍ର ହୁଏ।
ଅସଦ୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଵ୍ଯାଧିଯୁକ୍ତସ୍ତଦା ମୁକ୍ତୋ ଭଵେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ । ତୈଲଚୋରସ୍ତୈଲକାରୋ ମୂର୍ଧିନ କୀଟସ୍ତ୍ରିଜନ୍ମକମ୍
ଖରାପ ବୁଦ୍ଧି ଓ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଲେ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ତେଲ ଚୋର ତେଲ କରିଥିବା ଲୋକ ହୁଏ, ଏବଂ ତିନି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଣ୍ଡରେ କୀଟ ହୁଏ।
ତଦା ଭଵେତ୍ସ୍ଵର୍ଣକାରୋ ଜନ୍ମୈକଂ ଦୁଷ୍ଟମାନସଃ । ଵିଶ୍ଵୈକନିପିକର୍ତା ଚ ଭକ୍ଷ୍ମଦାଦୁର୍ଧନଂ ହରେତ୍
ତେବେ, ଏକ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ସୁନା କାମ କରୁଥିବା ଏକ ସୁନା କାରିଗର ହୁଏ; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଗହଣା ତିଆରି କରେ, ଏବଂ ଖାଇବା ଉପରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଧନ ନେଇଯାଏ।
ତମଃକୁଣ୍ଡେ ଵର୍ଷଶତଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଣଵଣିଗ୍ଭଵେତ୍ । ଜନ୍ମୈକଂ ଚ ଦରାଚାରୋ ଜନ୍ମୈକଂ କରଣୋ ଭଵେତ୍
ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ଅନ୍ଧକାର ଗୁହାରେ ରହିଥିଲା ପରେ, ସେ ସୁନା ବ୍ୟବସାୟୀ ହୁଏ; ଏକ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାରୀ ହୁଏ, ଏବଂ ଆଉ ଏକ ଜନ୍ମ ପାଇଁ କାରିଗର ହୁଏ।
କାଯସ୍ଥେନୋଦରସ୍ଥେନ ମାତୁର୍ମାସଂ ନ ଖାଦିତମ୍ । ତତ୍ର ନାସ୍ତି କୃପା ତସ୍ଯ ଦନ୍ତାଭାଵେନ କେଵଲମ୍
ଶରୀରରେ କିମ୍ବା ପେଟ ଭିତରେ ଥିବା ଦ୍ୱାରା, ମାଆଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଏକ ମାସ ପାଇଁ ଖାଇନଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଦୟା ନାହିଁ, କେବଳ ଦାନ୍ତ ନଥିବାରୁ।
ସ୍ଵର୍ଣକାରଃ ସ୍ଵର୍ଣଵଣିକ୍ କାଯସ୍ଥଶ୍ଚ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ନରେଷୁ ମଧ୍ଯେ ତେ ଧୂର୍ତାଃ କୃପାହୀନା ମହୀତଲେ
ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ସୁନା କାରିଗର, ସୁନା ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ଶରୀର ରକ୍ଷକ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଧୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ଦୟାହୀନ।
ହୃଦଯଂ କ୍ଷୁରଧାରାଭଂ ତେଷାଂ ନାସ୍ତି ଚ ସାଦରମ୍ । ଶତେଷୁ ସଜ୍ଜନଃ କୋଽପି କାଯସ୍ଥୋ ନେତରୌ ଚ ତୌ
ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଛୁରିର ଧାର ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଏବଂ ସେମାନେ କାହାକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଉନାହାନ୍ତି; ଶତଜନ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଏକ ଜଣ ଶରୀର ରକ୍ଷକ ଭଲ ହୁଏ, ଆଉ ଦୁଇଜଣ ତେଣୁ ନୁହଁନ୍ତି।
ସୁବୁଦ୍ଧିଃ ଶିଵଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୋ ଧର୍ମମାନସଃ । ନ ଵିଶ୍ଵସେତ୍ତେଷୁ ତାତ ସ୍ଵାତ୍ମକଲ୍ଯାଣହେତଵେ
ଯେଉଁଠି ଭଲ ବୁଦ୍ଧି, ଶୁଭ ଭାବନା, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଧର୍ମମୟ ମନ ଅଛି, ସେଠି ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏମାନେ ଉପରେ କେବେ ବିଶ୍ୱାସ କରେନାହିଁ, ହେ ପ୍ରିୟ।
ସୀମାପହାରୀ ଦୁଷ୍ଟଶ୍ଚ ଭୂମିଚୋରଶ୍ଚ ହିଂସକଃ । ଭୂମିଦାନାପହାରୀ ଚ କାଲସୂତ୍ରଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଠି ସୀମା ଚୋରି କରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଅଟୁଟ ରହେ, ଜମି ଚୋରି କରେ, ହିଂସା କରେ, ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜମି ନେଇଯାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କାଳସୂତ୍ର ନାମକ ନରକକୁ ଯାଏ।
ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାମି କ୍ଷଟତ୍ଵିଵାସାର୍ଦିତଃ ସ୍ଥିତଃ ତତୋଽପିତାନି ନାମାନି ଵିଷ୍ଠାଯାଂ ଜାଯତେ କୃମିଃ
ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ଦୁଃଖରେ ନିର୍ବାସିତ ହୋଇ ରହିଥିଲା ପରେ, ସେ ନିଜ ନାମରେ ମଳ ଭିତରେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ତତୋ ଭଵେଦସଚ୍ଛୂଦ୍ରୋ ଜନ୍ମୈକଂ ଚ ତତଃ ଶୁଚିଃ । ତସ୍ମାଜ୍ଜ୍ଞାନୈଃ ସାଵଧାନଂ ଭଵେତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ଯତ୍ନତଃ
ତାପରେ, ସେ ଏକ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଅଶୁଦ୍ଧ ଶୂଦ୍ର ହୁଏ, ପୁନି ଏକ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ତେଣୁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସତର୍କ ଏବଂ ଯତ୍ନଶୀଳ ହେବା ଉଚିତ।
ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରାପହାରୀ ଚ ଜନ୍ମୈକଂ ରକ୍ତକୀଟ କଃ । ତତଃ ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚ ଜନ୍ମୈକଂ ତତୋ ଵିପ୍ରୋ ଭଵେଚ୍ଛୁଚି
ଯିଏ ଲାଲ ଜମା ଚୋରି କରେ, ସେ ଏକ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଲାଲ କୀଟ ହୁଏ; ତାପରେ ଏକ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ପୁନି ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ।
ତ୍ରିସଂଧ୍ଯହୀନୋ ଵିବ୍ରଶ୍ଚ ପ୍ରାତଃଶାଯୀ ଚ ଯୋ ନରଃ । ସଂଧ୍ଯାଶାଯୀ ଦିଵାଶାଯୀ ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରାପହାରକଃ
ଯିଏ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟା ଛାଡ଼ି ଦିଏ, ଅସାବଧାନ ରହେ, ସକାଳେ ଶୋଇଥାଏ, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୋଇଥାଏ, ଦିନେ ଶୋଇଥାଏ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞସୂତ୍ର ଚୋରି କରେ—
ଅଶୁଦ୍ଧଃ ସଂଧ୍ଯାକାରୀ ଚ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗନିନ୍ଦକଃ । ତଦ୍ଵିରୁଦ୍ଧଃ ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗସ୍ତ୍ରିଜନ୍ମପତିତୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ଅଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ସନ୍ଧ୍ୟା କରେ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରେ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ତିନି ଜନ୍ମ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗର ମାର୍ଗ ହରାଇ ତଳକୁ ପଡ଼େ।
ଯଃ ଶୂଦ୍ରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଗାମୀ କୁମ୍ଭୀପାକେ ଵ୍ରଜେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵର୍ଷାଣାଂ ଚ ତ୍ରିଲକ୍ଷଂ ଚ ପଚ୍ଯତେ ତତ୍ର ପୀଡିତଃ
ଯିଏ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହିଳାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଏ; ସେଠାରେ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ।
ଦିଵାନିଶଂ ପ୍ରଦଗ୍ଧଶ୍ଚ ତପ୍ତତୈଲେ ଚ ଦାରୁଣେ । ତତୌ ଭଵେଦ୍ଯୋନିକୀଟଃ ପୁଂଶ୍ଚଲୀନାଂ ଚ ପାତକୀ
ଦିନ ରାତି ତାପ୍ତ ତେଲରେ ଦାହିଯାଏ; ତାପରେ ସେ ଗର୍ଭରେ କୀଟ ହୁଏ, ଏବଂ ଚଞ୍ଚଳ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାପୀ ହୁଏ।
ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଚାଽଽହାରଂ ତସ୍ଯ ତନ୍ମଲମ୍ । ତତୋ ଭଵତି ଚାଣ୍ଡାଲୋ ଜନ୍ମଲକ୍ଷଂ କ୍ରମେଣ ଚ
ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ କେବଳ ମଳ ହୁଏ; ତାପରେ ସେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଣ୍ଡାଳ ହୁଏ।
ତତଃ ଶୂଦ୍ରୋ ଗଲତ୍କୁଷ୍ଠୀ ଜନ୍ମୈକଂ ଚ ତତଃ ଶୁଚିଃ । ସୋଽପି ଵିପ୍ରୋ ଵ୍ଯାଧିଶେଷସ୍ତୀର୍ଥପର୍ଯଟନାଚ୍ଛୁଚିଃ
ତାପରେ, ଏକ ଜନ୍ମ ପାଇଁ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ଶୂଦ୍ର ହୁଏ, ପୁନି ଏକ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଗ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥାଏ, ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଅସଚ୍ଛୂଦ୍ରଶ୍ଚ ଭଵତି ସୋଽସ୍ଥାନେଽସୂରପୂଜିତେ । ଦତ୍ତଵା ଦେଵାଯ ନୈଵେଦ୍ଯମପଵିତ୍ରଂ ଚ ମାନଵଃ
ଅଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ଅଶୁଦ୍ଧ ଭୋଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଇ, ଅସୁର ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେ ଅଶୁଦ୍ଧ ଶୂଦ୍ର ହୁଏ।
ସକେଶଂ ପାର୍ଥିଵଂ ଲିଙ୍ଗଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯଵନୋ ଭଵେତ୍ । ଦୁର୍ବଲେନ ଭଵେଦନ୍ଧଃ କୁତ୍ସିତେନ ଚ କୁତ୍ସତିଃ
କେଶ ସହିତ ରାଜସିକ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିଲେ, ସେ ଯବନ ହୁଏ; ଦୁର୍ବଳତାରୁ ଅନ୍ଧ ହୁଏ, ଏବଂ ଅପମାନରୁ ନିନ୍ଦିତ ହୁଏ।
ଅଙ୍ଗହୀନୋ ଦରିଦ୍ରଶ୍ଚ ଵ୍ଯାଧିଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ମାନଵଃ । ଅଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଚ ନିର୍ମାଣେ ନିର୍ମାଣସଦୃଶଂ ଫଲମ୍
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଅଙ୍ଗହୀନ, ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିଥାଏ, ସେ ନିଜ ପ୍ରୟାସ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ପାଏ।
ମୃଦ୍ଭସ୍ମଗୋଶକୃତ୍ଵିଣ୍ଡୈସ୍ତଥା ଵାଲୁକଯାଽପି ଵା । କୃତ୍ଵା ଲିଙ୍ଗଂ ସକୃତ୍ପୂଜ୍ଯ ଵସେତ୍କଲ୍ପାଯୁଷଂ ଦିଵି
ମାଟି, ଭସ୍ମ, ଗୋବର କିମ୍ବା ବାଳୁ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରି, ଏକବାର ପୂଜା କଲେ, ଏକ କଳ୍ପର ଆୟୁଷ୍ୟ ସହ ଦିବି ରହିପାରିବ।
ତତୋ ଭଵତି ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ମହାବ୍ରଜ୍ଞଶ୍ଚ ଭୂମିମାନ୍ । ରାଜା ଭଵେଦ୍ଭାରତେ ଚ ଲିଙ୍ଗାନାଂ ଶତପୂଜନାତ୍
ଲିଙ୍ଗକୁ ଶତବାର ପୂଜା କଲେ, ସେ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଭୂମିର ମାଲିକ ହେବା ସହ, ଭାରତରେ ରାଜା ହେଇଯିବ।
ସହସ୍ରପୂଜନାତ୍ସୋଽପି ଲଭତେ ନିଶ୍ଚିତଂ ଫଲମ୍ । ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚ ସୁଚିରଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଭାରତେ ଭଵେତ୍
ସହସ୍ରବାର ପୂଜା କରିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଫଳ ମିଳିଥାଏ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦିବି ରହିବା ପରେ, ସେ ଭାରତରେ ରାଜା ହେବ।