କୃପା କାର୍ଯା ସତା ଶଶ୍ଵତହିଂସ୍ରେଷୁ ଚ ଜନ୍ତୁଷୁ । ହିଂସାଯାଂ ନ ହି ଦୋଷଶ୍ଚ ହିଂସ୍ରାଣାଂ ଚ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର
ସଦା ଭଲ ଲୋକମାନେ ଅହିଂସକ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଷମା ଓ ଦୟା ଦେଖାଇବା ଉଚିତ; ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ହିଂସକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ହିଂସା କରିଲେ କିଛି ଦୋଷ ନାହିଁ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥଘ୍ନଶ୍ଚତୁଵଂର୍ଣୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଚତୁର୍ଥକମ୍ । ପାପଂ ଚ ଲଭତେ ତାତ ଚାସିପତ୍ରଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଠି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ କାଟେ, ସେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁ କେହି ହେଉ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ପାପ ଲାଗେ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପତ୍ର ଯାତନାରେ ପଡ଼େ।
ସ ତୀକ୍ଷ୍ଣେନାପି ଶସ୍ତ୍ରେଣ ଵିଚ୍ଛିନ୍ନଶ୍ଚ ଦିଵାନିଶମ୍ । ଵର୍ଷାଣାଂ ଶତକଂ ଚୈଵ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପରମଯାତନାମ୍
ସେଠାରେ ଦିନ ରାତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କଟାଯାଏ ଏବଂ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ।
ତତୋ ଭଵତି ଵୃକ୍ଷଶ୍ଚ ଶାଲମଲିରହ୍ଵର୍ଷଲକ୍ଷକମ୍ । ତତୋ ଭଵତି ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚ ଚ୍ଛିନ୍ନାଙ୍ଗୋ ଵ୍ଯାଧିସଂଯୁତଃ
ତାପରେ ସେ ଶାଳ, ମଲୟ, କିମ୍ବା ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ହୋଇ ଶତ ବର୍ଷ ରହେ; ତାପରେ ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ଓ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ।
ଯାଵଜ୍ଜୀଵନପର୍ଯନ୍ତଂ ତତୋ ଵିପ୍ରୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵ୍ରଣଵ୍ଯାଧିସମାଯୁକ୍ତୋ ମୁଚ୍ଯତେ ସ୍ଵର୍ଣଦାନତଃ
ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଜୀବନ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ; ତାପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଘାଅ ଓ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ, ସୁନା ଦାନ କଲେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ମିଥ୍ଯାସାକ୍ଷ୍ଯପ୍ରଦାତା ଚ କୃତଘ୍ନୋଽତିକୃତଘ୍ନକଃ । ଵିଶ୍ଵାସଘାତୀ ମିତ୍ରଘ୍ନୋ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଧନହାରକଃ
ଯେଉଁଠି ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦେଉଛି, ଉପକାରୀକୁ ମାରୁଛି, ଅତ୍ୟଧିକ ଅକୃତଘ୍ନ, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରୁଛି, ବନ୍ଧୁକୁ ମାରୁଛି କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ ଚୋରି କରୁଛି—
ଶୂଦ୍ରଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ନଭୋଜୀ ଚ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଶଵଦାହକଃ । ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ସୂପକାରଶ୍ଚ ଵୃଷଵାହକପାତକୀ
ଯେଉଁଠି ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ ଖାଏ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଶବ ଦାହ କରେ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ରନ୍ଧେ କିମ୍ବା ବୃଷ ଚଳାଇବା ପାପ କରେ—
ଧାଵକୋ ଦେଵଲଶ୍ଚାପି ଚୈତେଽତିପାପିନସ୍ତଥା । କୁମ୍ଭୀପାକଂ ପ୍ରଯାନ୍ତଯେଵ ଵର୍ଷାଣାଂ ଚ ସହସ୍ରକମ୍
ଯେଉଁଠି ପଳାଇଯାଏ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଦୂଷିତ ହୁଏ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତି ପାପୀ ହୋଇ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତତ୍ରୈଵ ତପ୍ତତୈଲେନ ସଂତପ୍ତଶ୍ଚ ଦିଵାନିଶମ୍ । ଣକ୍ଷିତୋ ଵ୍ଯଥିତଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵାକାରେଣ ଜନ୍ତୁନା
ସେଠାରେ ଦିନ ରାତି ତାତି ତେଲରେ ପୋଡ଼ାଯାଏ, ଛିଦ୍ର କରାଯାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ।
ଗୃଧ୍ରଃ କୋଟିସମସ୍ରାଣି ଶତଜନ୍ମାନି ଶୂକରଃ । ଶ୍ଵାପଦଃ ଶତଜନ୍ମାନି ଶୂଦ୍ରୋ ରୋଗୀ ଭଵେତ୍ତତଃ
ସେ କୋଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃଧ୍ର ହୁଏ, ଶତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂକର ହୁଏ, ଶତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ହୁଏ, ତାପରେ ରୋଗୀ ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ମନ୍ଦାଗ୍ନିଜ୍ଵରସଂଯୁକ୍ତଃ ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଵର୍ଷକଂ ତଥା । ସୁଵର୍ଣାନାଂ ଶତପଲଂ ଦତ୍ତଵା ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ପଚା ଅଗ୍ନି ଓ ଜ୍ୱରରେ ପଞ୍ଚାଶି ବର୍ଷ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ; ଏହା ପରେ ଶତ ପଳା ସୁନା ଦାନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଚତୁର୍ଵର୍ଣୋ ଵସ୍ତ୍ରହାରୀ ଗଵ୍ଯହାରୀ ଚ ମାନଵଃ । ରୌପ୍ଯମୁକ୍ତାପହାରୀ ଚ ଶୂଦ୍ରଦ୍ରଵ୍ଯାପହାରକଃ
ଯେଉଁ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ମଣିଷ ବସ୍ତ୍ର, ଗାଈ, ଚାଁଦି, ମୁକ୍ତା କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରେ—
ଵର୍ଷାଣାଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ଚ ବକଜାତିର୍ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ମୁତ୍ରକୁଣ୍ଡଂ ଚ ଵୈ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵର୍ଷାଣାଂ ଶତକଂ ତଥା
ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବକ ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ପଡ଼େ; ପରେ ମଳମୂତ୍ର ଭୋଗ କରି ଶତ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ସେହିପରି ରହିବାକୁ ପଡ଼େ।
ତତୋ ଭଵେଚ୍ଛୂଦ୍ରଜାତିର୍ଵର୍ଷାଣାଂ ଶତକଂ ଵ୍ରଜ । କୁଷ୍ଠଵ୍ଯାଧିସମାଯୁକ୍ତୋ ଗଲିତଶ୍ଚୈଵ ପାତକୀ
ତା'ପରେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ମିଳେ, କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ଓ ଦେହ ଖସିଯିବା ସହିତ ପାପୀ ଭାବରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼େ।
ତତୋ ଭଵେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚ କୁଷ୍ଠାଵଶେଷସଂଯୁତଃ । ସ୍ଵର୍ଣଷଟ୍ପଲଦାନେନ ଵ୍ଯାଧିତୋ ମୁଚ୍ଯତେ ଶୁଚିଃ
ତା'ପରେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ଅବଶେଷ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ମିଳେ; ଷଟ୍ ପଳ ସୁନା ଦାନ କଲେ ଏହି ରୋଗ ଠାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଓ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଶାକାପହାରକଶ୍ଚୈଵ ଫଲାପହାରକସ୍ତଥା । ଯକ୍ଷଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସଂଭୂତୋ ଲୀଲାଦ୍ରଵ୍ଯାପହାରକଃ
ଯେଉଁମାନେ ଶାକ କିମ୍ବା ଫଳ ଚୋରି କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ମଜା କରି ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ନେଇନ୍ତି, ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଯକ୍ଷ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଵର୍ଷାଣାଂ ଶତକଂ ଚୈଵ ଚାଷପକ୍ଷୀ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ତତୋ ଭଵେତ୍କୃଷ୍ଣଵର୍ଣଃ ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚ ଭାରତେ ଭୁଵି
ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କାଉଁ ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ମିଳେ; ପରେ ଭାରତ ଭୂମିରେ କଳା ଚମଡ଼ି ଥିବା ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ତତୋ ଭଵେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚାପ୍ଯଧିକାଙ୍ଗୋଽପି ଜନ୍ମନି । ପୁନର୍ଜନ୍ମଦ୍ଵିଜୋ ଭୂତ୍ଵା ସୁଚ୍ଯତେ ଵିପ୍ରଭୋଜନାତ୍
ତା'ପରେ ଦେହର କିଛି ଅପଙ୍ଗତା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ମିଳେ; ପୁନଃ ଦ୍ୱିଜ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ପକ୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯାପହାରୀ ଚ ପଶୁଯୋନିର୍ଭଵେଦ୍ରଧ୍ରୁଵମ୍ । ଯସ୍ଯାଣ୍ଡକୋଶୋ ଗନ୍ଧାକ୍ତଃ କସ୍ତୂରୀ ଯସ୍ଯ ନାମ ଚ
ଯେଉଁମାନେ ପକା ଖାଦ୍ୟ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପଶୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଯାହାର ଅଣ୍ଡକୋଷ ମସ୍କ ଲଗା ଥାଏ ଓ ଯାହାକୁ କସ୍ତୂରୀ କୁହାଯାଏ।
ସପ୍ତଜନ୍ମମୃଗୋ ଭୂତ୍ଵା ତତୋ ଭଵତି ଗନ୍ଧକଃ । ଜନ୍ମୈକଂ ଚ ତତଃ ଶୂଦ୍ରୋ ଗଲତ୍କୁଷ୍ଠୀ ଚ ଜନ୍ମନି
ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୃଗ ଭାବରେ ରହି, ପରେ ଗନ୍ଧକ ପଶୁ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଏକ ଜନ୍ମ ପରେ ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ମିଳେ, ଯାହା କୁଷ୍ଠ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ।
ତତୋ ରୋଗାଵଶେଷେଣ ସଂଯୁତୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କୃଶଃ । ସ୍ଵର୍ଣଷଟ୍ପଲଦାନେନ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତା'ପରେ ରୋଗ ଅବଶେଷ ସହିତ କ୍ଷୀଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ମିଳେ; ଷଟ୍ ପଳ ସୁନା ଦାନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଧାନ୍ଯାପହାରୀ ଦୁଃଖୀ ଚ କୃପଣଃ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ । ଵିଷ୍ଠାକୁଣ୍ଡଂ ଵର୍ଷଶତଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ମୁଚ୍ଯତେ ଭିଯା
ଧାନ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖୀ ଓ ଦୟନୀୟ ହୁଏ; ଏକ ଶତବର୍ଷ ମଳ ଗଡ଼ିରେ ରହି ପରେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ସ୍ଵର୍ଣାପହାରୀ କୁଷ୍ଠୀ ଚ ମାନଵ ପତିତୋ ଭଵେତ୍ । ସ୍ଵର୍ଣଦାନପ୍ରତିଗ୍ରାହୀ ଵିଟ୍କୁଣ୍ଡଂ ଚ ପ୍ରଯାତି ଯ
ସୁନା ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ କୁଷ୍ଠ ରୋଗୀ ହୁଏ ଓ ମାନବ ଭାବରୁ ଖସିଯାଏ; ଚୋରା ସୁନା ଦେଇଥିବା କିମ୍ବା ନେଇଥିବା ଲୋକ ମଳ ଗଡ଼ିକୁ ଯାଏ।
ତତୋ ଵର୍ଷଶତଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୁରୀଷଂ ଚ ଦିଵାନିଶମ୍ । ତତୋ ଵ୍ଯାଘୋ ଭଵେଚ୍ଛୂଦ୍ରୋ ରକ୍ତଦୋଷେଣ ସଂଯୁତଃ
ତା'ପରେ ଦିନ ରାତି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଳ ଭୋଗ କରି, ପରେ ରକ୍ତ ରୋଗ ସହିତ ଭାରତରେ ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ମିଳେ।
ତଜ୍ଜନ୍ମପାତକଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚ ପୁନର୍ଭଵେତ୍ । ଵ୍ଯାଧିରୋଷାଵଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ମୁଚ୍ଯତେ ସ୍ଵର୍ଣଦାନତଃ
ସେହି ଜନ୍ମର ପାପ ଭୋଗି, ପୁନି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ମିଳେ; ରୋଗ ଓ କ୍ରୋଧ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସୁନା ଦାନ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଅଗମ୍ଯାନାଂ ଚ ଗାମୀ ଚ ପୂର୍ଵୋକ୍ତଂ ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । କୁମ୍ଭୀପାକଂ ମହାଘୋରଂ ଵର୍ଷାଣାଂ ଚାପ୍ଯସଂଖ୍ଯକମ୍
ଅନୁଚିତ ଜନାନୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା ଲୋକ ପୂର୍ବକୁହାଯାଇଥିବା ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ; ଏବଂ ଅତି ଭୟଙ୍କର କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ଅସଂଖ୍ୟ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ରହିବାକୁ ପଡ଼େ।
ତତୋ ଭଵେତ୍ପୁଂଶ୍ଚଲୀନାଂ ଯୋନୀନାଂ ଚ କୃମିସ୍ତଥା । ଵର୍ଷାଣାଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ଚ ଵିଟ୍କୃମିର୍ଵର୍ଷଲକ୍ଷକମ୍
ତା'ପରେ ସେ ବେଶ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନାନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ କୀଟ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଏବଂ ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଳରେ କୀଟ ଭାବରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼େ।
ପଶୁଯୋନିର୍ଭଵେତ୍ତସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଚ କ୍ଷୁଦ୍ରଜନ୍ତଵଃ । ତତୋ ଭଵେନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତିସ୍ତତଃ ଶୂଦ୍ରାଧମସ୍ତଦା
ସେଠାରୁ ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପରେ ଛୋଟ ଜନ୍ତୁ ଭାବରେ ହୁଏ; ତା'ପରେ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜନ୍ମ ଏବଂ ପରେ ଶୂଦ୍ରମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ଜନ୍ମ ମିଳେ।
ତତୋ ଭଵତି ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ଵ୍ଯାଧିଯୁକ୍ତୋ ନପୁଂସକଃ । ପୁନଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଭୂତ୍ଵା ତୀର୍ଥପର୍ଯଟନେନ ଚ
ତା'ପରେ ରୋଗ ଓ ନପୁଂସକତା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ମିଳେ; ପୁନି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
କ୍ରମେଣ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵତି ଵଂଶହୀନଶ୍ଚ ପାତକାତ୍ । ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଵିପ୍ରଲକ୍ଷଂ ପୁତ୍ରଂ ଚ ଲଭତେ ଶୁଚିଃ
କ୍ରମେ କ୍ରମେ ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ଯଦିଓ ପାପରେ ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ ପବିତ୍ର ପୁଅ ମିଳେ।