ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ତଥା ଶିମ୍ବୀ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୂତିକା ତଥା
ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଶିମ୍ବି ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପୁତିକା ବିଜ ଖାଇବା ନିଷିଦ୍ଧ।
ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ମାଷଭକ୍ଷ୍ଯଂ ମହାପାପକରଂ ପରମ୍
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ବୁଟ ଡାଲି ଖାଇବା ଭୟଙ୍କର ପାପ।
ଗୃହିଣାଂ ପ୍ରୋକ୍ଷିତଂ ମାଂସଂ ଭକ୍ଷ୍ଯମନ୍ଯଦିନେଷୁ ଚ
ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଅନ୍ୟ ଦିନରେ ପାଣି ଛିଟା ଦିଆ ମାଂସ ଖାଇପାରନ୍ତି।
ପ୍ରଶସ୍ତଂ ସାର୍ଷପଂ ତୈଲଂ ପକ୍ଵତୈଲଂ ଚ ନାରଦ
ସରିଷା ତେଲ ଓ ଭଲଭାବେ ପକା ତେଲ ପ୍ରଶଂସିତ।
ରଵୌ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଵ୍ରତାହେ ଚ ଦୁଷ୍ଟଂ ସ୍ତ୍ରୀତିଲତୈଲକମ୍
ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ବ୍ରତ ଦିନ ଓ ରବିବାରରେ ଜନାନୀ ଦ୍ୱାରା ଚିପିଥିବା ତେଲ ଅଶୁଦ୍ଧ।
ନିଷିଦ୍ଧଂ ଶଯନଂ ଚୈଵ କୂର୍ମମାଂସଂ ଚ ମନ୍ତ୍ରିତମ୍
ଶୋଇବା ନିଷିଦ୍ଧ, ମନ୍ତ୍ର ପଠିଥିବା କୁମ୍ଭୀର ମାଂସ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ରାତ୍ରୌ ଚ ଦଧି ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ଶଯନଂ ସନ୍ଧ୍ଯଯୋର୍ଦିନେ 1.27.
ରାତିରେ ଦହି ଖାଇବା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୋଇବା ନିଷିଦ୍ଧ।
ଉଦକ୍ଯଵୀରଯୋରନ୍ନଂ ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯନ୍ନମଭକ୍ଷକମ୍
ପାଣି ଆଣୁଥିବା ଜନାନୀ ଓ ଚରିତ୍ରହୀନା ଜନାନୀଙ୍କ ହାତର ଭୋଜନ ଖାଇବା ଅଯୋଗ୍ୟ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯାନ୍ନଂ ଚ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଯଦନ୍ନଂ ଵୃଷଲୀପତେଃ
ମହାମୁନି, ନିମ୍ନବର୍ଗୀୟ ଜନାନୀଙ୍କ ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ।
ଅଗ୍ରଦାନିଦ୍ଵିଜାନ୍ନଂ ଚ ଚିକିତ୍ସାକାରକସ୍ଯ ଚ
ଯେଉଁ ଭୋଜନ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହେଁ ଜଣେ ନେଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ହାତର ଭୋଜନ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମୂଲେ ମୃଗେ ଭାଦ୍ରପଦେ ମାଂସଂ ଗୋମାଂସତୁଲ୍ଯକମ୍
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ମୃଗ ମୂଳରେ ଯେ ମାଂସ ମିଳେ, ସେହି ମାଂସ ଗୋମାଂସ ସମାନ ମନାଯାଏ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ମୈଥୁନଂ କ୍ଷୌରଂ ଯୋ ଦେଵାଂସ୍ତର୍ପଯେତ୍ପିତୄନ୍
ଯେଉଁଠି ମିଳନ କିମ୍ବା କେଶ କାଟିବା ପରେ କେହି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ଦେଉଛନ୍ତି—
ଯତ୍କର୍ତ୍ତଵ୍ଯମକର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଯଦ୍ଭୋଜ୍ଯଂ ଯଦଭୋଜ୍ଯକମ୍
ଯାହା କରିବା ଉଚିତ କିମ୍ବା ନୁହେଁ, ଯାହା ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଯୋଗ୍ୟ—
ନାରଦ ଉଵାଚ ଭଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଵଦ ବ୍ରହ୍ମନିରୂପଣମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ଭଗବନ୍ତୁ, ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମର ସ୍ୱରୂପ ଓ ବ୍ରହ୍ମର ସଠିକ୍ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କହନ୍ତୁ।
ପ୍ରଭୋ କିଂ ବ୍ରହ୍ମ ସାକାରଂ କିଂ ନିରାକାରମୀଶ୍ଵର
ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରହ୍ମ କି ରୂପବାନ୍ କିମ୍ବା ନିରାକାର?
କିଂ ଵା ଦୃଶ୍ଯମଦୃଶ୍ଯଂ ଵା ଲିପ୍ତଂ ଦେହିଷୁ କିଂ ନ ଵା
ଏହା ଦେଖାଯାଏ କି ନାହିଁ, ଦେହଧାରୀଙ୍କ ସହିତ ଲଗା ଅଛି କି ନାହିଁ?
ବ୍ରହ୍ମାତିରିକ୍ତା ପ୍ରକୃତିଃ କିଂ ଵା ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପିଣୀ
ପ୍ରକୃତି ବ୍ରହ୍ମରୁ ଅଲଗା କି, କିମ୍ବା ସେ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପା?
ପ୍ରାଧାନ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ସୃଷ୍ଟୌ ଚ ଦ୍ଵଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ଵରଂ ପରମ୍
ଏହି ଦୁଇଠାରେ ସୃଷ୍ଟିରେ କାହାର ପ୍ରଧାନ୍ୟ ଅଧିକ, ଏବଂ କାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯିବ?
ନାରଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ଚ
ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ମହାଦେବ ହସିଲେ—
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ଚ ଵେଦେଷୁ ପୁରାଣେଷୁ ଚ ନାରଦ
ମହାଦେବ କହିଲେ: ହେ ନାରଦ, ଏହା ବେଦ ଓ ପୁରାଣରେ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଶେଷୋ ଧର୍ମୋ ମହାନ୍ଵିରାଟ୍
ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶେଷ, ଧର୍ମ ଓ ମହାବିରାଟ—
ଯଦ୍ଵିଶେଷଣଯୁକ୍ତଂ ଚ ଦୃଶ୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମେଵ ଚ
ଯେଉଁଠି ଗୁଣ ଅଛି ଏବଂ ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଏବଂ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ମିଳେ—
ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଚ ପୁରା ପୃଷ୍ଟେ ଧର୍ମେଣ ବ୍ରହ୍ମଣା ତଦା 1.28.
ପୂର୍ବେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଧର୍ମ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କରିଥିଲେ।
ସାରଭୂତଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵାନାମଜ୍ଞାନାନ୍ଧକଲୋଚନମ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ସାର, ଅଜ୍ଞାନରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟି।
ପରମାତ୍ମସ୍ଵରୂପଂ ଚ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍
ଏହା ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ, ପରମ ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ।
ପ୍ରାଣାଃ ପଞ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମନୋ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାପତିଃ
ପାଞ୍ଚ ପ୍ରାଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ, ମନ ବ୍ରହ୍ମା, ସେଇ ପ୍ରଜାପତି।
ଆତ୍ମାଧୀନା ଵଯଂ ସର୍ଵେ ସ୍ଥିତେ ତସ୍ମିନ୍ଵଯଂ ସ୍ଥିତାଃ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆତ୍ମା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛୁ; ସେ ରହିଲେ ଆମେ ରହୁଛୁ।
ଜୀଵସ୍ତତ୍ପ୍ରତିବିମ୍ବଂ ଚ ସର୍ଵଭୋଗୀ ହି କର୍ମଣାମ୍
ଜୀବ ତାହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ, କର୍ମର ସମସ୍ତ ଫଳର ଭୋଗୀ।
ବିମ୍ବଂ ଘଟେଷୁ ଭଗ୍ନେଷୁ ପ୍ରଲୀନଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ଯଯୋଃ
ଯେପରି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଘଡ଼ିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ହେଉଛି ଅଦୃଶ୍ୟ, ସେପରି ତାଙ୍କର ଆକାର ମଧ୍ୟ ହରାଯାଏ।
ଏକମେଵ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଶେଷେ ଵତ୍ସ ଭଵକ୍ଷଯେ
ହେ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶେଷ ହେଲେ କେବଳ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।