ନଵଗ୍ରହାଷ୍ଟୌ ଵସଵୋ ଦେଵାଃ କୋଟିତ୍ରଯଂ ତଥା । ବ୍ରାହ୍ମଣାକ୍ଷତ୍ରଵିଟ୍ଶୂଦ୍ରା ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରାଃ
ନବଗ୍ରହ, ଆଠ ଜଣ ବସୁ ଓ ତିନି କୋଟି ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବଣିକ, ଶୂଦ୍ର, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ।
ଭୂତାଦଯୋ ରାଙସାଶ୍ଚାପ୍ଯେଵଂ ସର୍ଵଂ ଚରାଚରମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵେ ଵିନିର୍ମାଣାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଃ ସପ୍ତ କ୍ରମେଣ ଚ
ଭୂତ ଓ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ, ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ଓ କ୍ରମକ୍ରମେ ସାତଟି ସ୍ୱର୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ।
ସପ୍ତସାଗରସଂଯୁକ୍ତା ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ଵସୁଂଧରା । କାଞ୍ଚନୀଭୂମିସଂଯୁକ୍ତା ତମୋଯୁକ୍ତଂ ସ୍ଥଲଂ ତଥା
ସାତ ସାଗର ଓ ସାତ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ, ସୁନା ଭୂମି ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିବା ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହେଲା ।
ପାତାଲାଶ୍ଚ ତଥା ସପ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମେଭିରେଵ ଚ । ଵିଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵେ ଚନ୍ଦ୍ରସୂଯୋ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ଭାରତମ୍
ଏହିପରି ସାତଟି ପାତାଳ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତିଆରି ହେଲା । ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଭୂମି ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵତ୍ର ଗଙ୍ଗାଦୀତି ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ଯାଵନ୍ତି ଲୋମକୂପାନି ମହାଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେଣ ଚ
ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏହି ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋମକୁପ ଯେତେ ଅଛି, ସେତେ ଅନୁସାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ।
ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯେଵ ହୀ ତାଵନ୍ତି ହ୍ଯମଂଖ୍ଯାତାନି ଚ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵିଶ୍ଵେଷାସୂର୍ଧ୍ଵାଭାମେ ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠଶ୍ଚ ନିରାଶ୍ରଯଃ
ନିଶ୍ଚୟ ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଯେତେ ଜଗତ୍ ଅଛି, ସେତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅନେକ ଜଗତ୍ ଅଛି, ଗଣନା କରିପାରିବା ନୁହେଁ । ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅଛି ନିରାଶ୍ରୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ।
ମଦିଚ୍ଛଯା ଵିନିର୍ମାଣା ଵେଦାଃ କଥିତୁମକ୍ଷମାଃ । କୁଯୋଗିନାମ ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚାମଭକ୍ତାନାଂ ଵିନିଶ୍ଚିତମ୍
ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ବେଦମାନେ ମୋତେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ବେଦକୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ଯୋଗୀମାନେ ଓ ଭକ୍ତିହୀନ ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି ।
ତସ୍ମାଦୁପରି ଗୋଲୋକଃ ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଯୋଜନଃ । ଵାଯୁନା ଧାର୍ଯମାଣଶ୍ଚ ଵିଚିତ୍ରଃ ପରମାଶ୍ରମଃ
ଏହିପରି, ସବୁଠାରୁ ଉପରେ ଅଛି ଗୋଲୋକ, ଯାହା ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସ ।
ଅତୀଵ ରମ୍ଯନିର୍ମାଣୋ ନିତ୍ଯରୂପୋ ମଦିଚ୍ଛଯା । ଶତଶ୍ରୃଙ୍ଗେଣ ଶୈଲେନ ପୁଣ୍ଯଵୃନ୍ଦାଵନେନ ଚ
ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ; ଏଠାରେ ଶତଶୃଙ୍ଗ ଗିରି ଓ ପୁଣ୍ୟ ବୃନ୍ଦାବନ ଅଛି ।
ସୁରାସମଣ୍ଡଲେନାପି ନଦ୍ଯା ଵିରଜଯା ଯୁତଃ । କୋଟିଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ପ୍ରସ୍ଥେନ ଵିରଜା ଵ୍ରଜ
ଦେବମାଣ୍ଡଳ ଓ ବିରଜା ନଦୀ ସହିତ ଏହି ସ୍ଥାନ ଯୋଡାଯାଇଛି; ବିରଜା ନଦୀ କୋଟି ଯୋଜନ ପରିସରରେ ବିସ୍ତୃତ ଓ ବ୍ରଜ ମାଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ।
ଦୈର୍ଧ୍ଯଂ ତସ୍ଯାଃ ଶତଗୁଣଂ ପରିତଃ ପରମା ଶୁଭା । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିକରୈର୍ହୀରମାଣିକ୍ଯଯୋସ୍ତଥା
ଏହାର ଲମ୍ବ ଚାରିପାଖରେ ଶତଗୁଣ ବେଶି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଅମୂଲ୍ୟ ମଣି, ସୁନା ଓ ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ।
ମଣୀନାଂ କୌସ୍ତୁଭାଦୀନାମସଂଖ୍ଯାନାଂ ମନୋହରା । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣଂ ତତ୍ରାଵି ପ୍ରତିମନ୍ଦିରମ୍
ଅସଂଖ୍ୟ କୌସ୍ତୁଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନୋହର ମଣିରେ ଏଠାରେ ଅନେକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହୋଇଛି, ଯାହା ସବୁ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଗଢ଼ା ।
ମନୋହରଂ ଚ ପ୍ରାକାରମଦୃଷ୍ଟଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା । ଗୋପୀଭିର୍ଗୋପନିକରୈର୍ଵୈଷ୍ଟିତଂ କାମଧେନୁଭିଃ
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅପୂର୍ବ ଏକ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ମନୋହର ପ୍ରାକାର ଅଛି; ଏଠାରେ ଗୋପୀ, ଗୋପମାନେ ଓ କାମଧେନୁ ଗାଈମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଅଛନ୍ତି ।
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷୈଃ ପାରିଜାତୈରସଂଖ୍ଯୈଶ୍ଚ ସରୋଵରୈଃ । ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନୈଃକୋଟିଭିଶ୍ଚ ସଂଵୃତଂ ରାସମଣ୍ଡଲମ୍
କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ପାରିଜାତ, ଅସଂଖ୍ୟ ହ୍ରଦ ଓ କୋଟି କୋଟି ଫୁଲର ବଗିଚା ଦ୍ୱାରା ରାସମଣ୍ଡଳ ଘେରାଯାଇଛି ।
ଵେଷ୍ଟିତଂ ଵେଷ୍ଟିତୈର୍ଗୋପୈର୍ମନ୍ଦିରୈଃ ଶତକୋଟିଭିଃ । ରତ୍ନପ୍ରଦୀପଯୁକ୍ତୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପତଲ୍ପସମନ୍ଵିତୈଃ
ଗୋପମାନେ ଓ ଶତକୋଟି ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥାନ ଘେରାଯାଇଛି; ଏଠାରେ ରତ୍ନଦୀପ ଓ ଫୁଲର ଶଯ୍ୟା ଅଛି ।
ସୁଗନ୍ଧିଚନ୍ଦନାମୋଦୈଃ କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମାନ୍ଵିତୈଃ । କ୍ରୀଡୋପଯୁକ୍ତୈର୍ଭୋଗେଶ୍ଚ ତାମ୍ବୂଲୈର୍ଵାସିତୈର୍ଜଲୈଃ
ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନ, କଷ୍ଟୂରୀ, କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ସୁସଜ୍ଜିତ; ଖେଳ ଓ ଭୋଗ ପାଇଁ ତାମ୍ବୁଳ ଗନ୍ଧ ଓ ଜଳ ବ୍ୟବହୃତ ।
ଧୂପୈଃ ସୁରଭିରମ୍ଯୈଶ୍ଚ ମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ରତ୍ନଦର୍ପଣୈଃ । ରକ୍ଷକୈ ରକ୍ଷିତଂ ଶଶ୍ଵଦ୍ରାଧାଦାସୀତ୍ରିକୋଟିଭିଃ
ସୁଗନ୍ଧି ଧୂପ, ମାଳା ଓ ରତ୍ନଦର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ସୁସଜ୍ଜିତ; ଏଠାକୁ ଶଶ୍ୱତ ରାଧାଙ୍କ ଦାସୀମାନଙ୍କ କୋଟି କୋଟି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନାଭରଣୈର୍ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକୈରପି । ଲକ୍ଷଣତ୍ତଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଵେଷ୍ଟିତଂ ଚ ବଲୈଃ କ୍ରମାତ୍
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଭୂଷଣ ଓ ଅଗ୍ନିଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏଠା ଶୋଭିତ; ଗଜେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ପରିପାଳିତ ।
ନଵଯୌଵନସଂପନ୍ନୈ ରୂପୈର୍ନିରୁପମୈରପି । ରମ୍ଯଂ ଚ ଵର୍ତୁଲାକାରଂ ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବଂ ଯଥା ଵ୍ରଜ
ନୂତନ ଯୌବନରେ ଭରପୂର, ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ ଶୋଭିତ, ଏହି ବ୍ରଜ ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ପରି ମଣିଷ ଆକୃତିରେ ଅତି ରମ୍ୟ ।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନରଚିତଂ ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତୃତମ୍ । କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମୈ ରଭ୍ଯୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଚନ୍ଦନାର୍ଚିତମ୍
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ଦଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତାରେ ବିସ୍ତୃତ; କଷ୍ଟୂରୀ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନରେ ପୂଜିତ ।
ଆଵୃତଂ ମଙ୍ଗଲଘଟୈଃ ଫଲପଲ୍ଲଵସଂଯୁତୈଃ । ଦଧିଲାଜୈଶ୍ଚ ପର୍ଣୈଶ୍ଚ ସ୍ନିଗ୍ଧଦୂର୍ଵାଙ୍କୁରୈଃ ଫଲୈଃ
ମଙ୍ଗଳ ଘଟ, ଫଳ ଓ ପଲ୍ଲବ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି; ଦହି, ଲାଜ, ପତ୍ର, କୋମଳ ଦୁର୍ବା ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ।
ଶ୍ରୀରାମକଦଲୀସ୍ତମ୍ଭୈରସଂଖ୍ଯୈଶ୍ଚ ମନୋହରୈଃ । ପଟ୍ଟସୂତ୍ରନିବଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ସ୍ନିଗ୍ଧୈଶ୍ଚନ୍ଦନପଲ୍ଲଵୈଃ
ଅସଂଖ୍ୟ ମନୋହର କଦଳୀ ଗଛର ଖମ୍ଭା, ପଟ୍ଟ ସୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଛି; କୋମଳ ଚନ୍ଦନ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ।
ଚନ୍ଦନାସକ୍ତମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଭୂଷଣୈଶ୍ଚ ଵିଭୂଷିତମ୍ । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନରଚିତଂ ଶତଶୃଙ୍ଗମନୋହରମ୍
ଚନ୍ଦନ ଲଗା ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ; ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଏହି ଶତଶୃଙ୍ଗ ଗିରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ।
କୋଟିଯୋଜନମୂର୍ଧ୍ଵଂ ଚ ଦୈର୍ଧ୍ଯଂ ଶତଗୁଣୋତ୍ତରମ୍ । ଶୈଲପ୍ରସ୍ଥପରିମିତଂ ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଯୋଜନମ୍
ଏହାର ଉଚ୍ଚତା କୋଟି ଯୋଜନ ଉପରକୁ, ଲମ୍ବ ଶତଗୁଣ ବେଶି; ପାହାଡ଼ ମାନ୍ୟର ପ୍ରସ୍ଥରେ ମାପିଲେ ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନ ।
ଅତୀଵ କମନୀଯଂ ଯ ଵେଦାନିର୍ଵଚନୀଯକମ୍ । ପ୍ରାକାରମିଵ ତସ୍ଯାପି ଗୋଲଲୋକସ୍ଯ ମନୋହରମ୍
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ପ୍ରାକାର ଅଛି, ତାହା ବେଦରେ ବି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବାକୁ ଅସମ୍ଭବ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ମନମୋହନ। ଗୋଲୋକ ଲୋକର ଏହି ପ୍ରାକାର ଦେଖିଲେ ମନ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଯାଏ।
ପରିତୋ ଵେଷ୍ଟିତଂ ରମ୍ଯଂ ହୀରହାରସମନ୍ଵିତମ୍ । ତତ୍ର ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ରମ୍ଯଂ ଯୁକ୍ତଂ ଚନ୍ଦନପାଦପୈଃ
ସେହି ପ୍ରାକାରଟି ସୁନ୍ଦର ହୀରା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଚାରିପାଖରେ ମନୋହର ଭାବରେ ଘେରିଛି। ସେଠି ସୁନ୍ଦର ବୃନ୍ଦାବନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଶୋଭା ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ।
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷୈଶ୍ଚ ନମ୍ଯୈଶ୍ଚ ମନ୍ଦାରୈଃ କାମଧେନୁଭିଃ । ଶୋଭିତଂ ଶୋଭନାଢ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନୈର୍ମନୋହରୈଃ
ସେଠି କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ନମ୍ର ଗଛ, ମନ୍ଦାର ଗଛ ଏବଂ କାମଧେନୁ ଗାଈ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଅପୂର୍ବ ଫୁଲବାଗିଚା ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ରୂପର ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
କ୍ରୀଡାସରୋଵରୈ ରମ୍ଯୈଃ ସୁରମ୍ଯୈ ରତିମନ୍ଦିରୈଃ । ଅତୀଵ ରମ୍ଯଂ ରହସି ରାସଯୋଗ୍ଯସ୍ଥଲାନ୍ଵିତମ୍
ସେଠି ଖେଳାର ଜନ୍ୟ ଅତି ସୁନ୍ଦର ସରୋବର, ମନମୋହନ ରତିମନ୍ଦିର ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ରାସନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥଳ ଅଛି।
ରକ୍ଷିତଂ ରକ୍ଷକୈ ରମ୍ଯୈରସଂଖ୍ଯୈର୍ଗୋପିକାଗଣୈଃ । ପରିତୋ ଵର୍ତୁଲାକାରଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଯୋଜନଂ ଵନମ୍
ଅସଂଖ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଗୋପୀମାନେ ଏହି ବନକୁ ଚାରିପାଖରେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ସେ ବନଟି ଗୋଲାକାର ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଆୟତନର।
ଷଟ୍ପଦଧ୍ଵନିସଂଯୁକ୍ତଂ ପୁଂସ୍କୋକିଲରୁତାନ୍ଵିତମ୍ । ତତ୍ରାକ୍ଷଯୋ ଵଟୋ ରମ୍ଯୋ ରହସ୍ଯେ ବହୃଵିସ୍ତୃତଃ
ସେଠି ମଧୁମକୁଣ୍ଡଳ ଗୁଞ୍ଜନ ଏବଂ ପୁରୁଷ କୋଇଲୀର ଡାକ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ। ସେଠି ଏକ ଅକ୍ଷୟ, ସୁନ୍ଦର ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ବଡ଼ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି।