ଚତସ୍ରଃ ପରିବୂର୍ଣାସ୍ତାଃ ପ୍ରସୂତାଶ୍ଚ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଦେଵ୍ଯୋଽନ୍ଯାଶ୍ଚାପି କାମିନ୍ଯସ୍ତାଃ ପ୍ରସୂତା ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର
ସେଇ ଚାରି ଦେବୀ ନିଜେ ନିଜେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ । ଏହି ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ଓ ଅନେକ ଇଚ୍ଛାଶୀଳା ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର ।
କଲଯା ପ୍ରଭଵୋ ଯାସାଂ କଲାଂଶାଂଶେନ ଵା ଵ୍ରଜ । ଜଜ୍ଞେ ମହାନ୍ଵିରାଡ୍ଯେନ ଡିମ୍ଭେନ କଲଯାଽଽଶ୍ରଯଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଅଂଶରୁ, କେହି ଅଂଶର ଅଂଶରୁ, କିମ୍ବା ଅଂଶର ଅଂଶର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ହେ ବ୍ରଜ । ବଡ଼ ବିରାଟ୍ ଏକ ଡିମ୍ବ ମଧ୍ୟରେ ଅଂଶରୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଜନ୍ମିଥିଲେ ।
ଅମୃତାଙ୍ଗୁଷ୍ଠପୀଯୂଷଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ପପୌ ଚ ସଃ । ଜଲେ ସ୍ଥାଵରରୂପଶ୍ଚ ଶେତେ ଚ ନିଜକର୍ମଣଃ
ମୁଁ ଯେଉଁ ଅମୃତ ଅଙ୍ଗୁଠିର ରସ ଦେଇଥିଲି, ସେ ତାହା ପିଇଲେ । ତାଙ୍କର କର୍ମଫଳ ଅନୁସାରେ ସେ ଜଳରେ ଅଚଳ ଆକାରରେ ଶୁଇଥିଲେ ।
ଉପଧାନଂ ଜଲଂ ତଲ୍ପଂ ତସ୍ଯ ଯୋଗବଲେନ ଚ । ତସ୍ଯ ଲୋମ୍ନାଂ ଚ କୂପାନି ଜଲପୂର୍ଣାନି ସଂତତମ୍
ତାଙ୍କର ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଜଳ ତାଙ୍କର ଶଯ୍ୟା ଓ ଆଧାର ହେଲା । ତାଙ୍କର ଲୋମରୁ ସବୁବେଳେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୂଆଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଥିଲା ।
ପ୍ରତ୍ଯେକଂ କ୍ରମତସ୍ତେଷୁ ଶେତେ କ୍ଷୁଦ୍ରଵିରାଟ୍ ପୁନଃ । ସହସ୍ରପତ୍ରଂ କମଲଂ ଜଜ୍ଞେ କ୍ଷୁଦ୍ରସ୍ଯ ନାଭିତଃ
ସେଇ ସମସ୍ତ କୂଆଁରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଛୋଟ ବିରାଟ୍ ପୁନି ଶୁଇଥିଲେ । ସେଇ ଛୋଟ ବିରାଟ୍ର ନାଭିଠାରୁ ହଜାର ପତ୍ର ଥିବା ପଦ୍ମ ଜନ୍ମିଲା ।
ତତ୍ର ଜଜ୍ଞେ ଵରୋ ବ୍ରହ୍ମା ତେନାଯଂ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ । ତତ୍ରାଽଽଵିର୍ଭୂଯ ସ ଵିଧିଶ୍ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତୋ ବଭୂଵ ସଃ
ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମିଲେ, ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ 'ପଦ୍ମଯୋନି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେଠାରେ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇ, ସେ ବିଧାତା ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହେଲେ ।
କସ୍ମାଦ୍ଦେହଃକ୍ଵା ମାତା ମେ ପିତା ଵା କ୍ଵ ଚ ବାନ୍ଧଵଃ । ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଵର୍ଷଞ୍ଚ ବଭ୍ରାମ କମଲାନ୍ତରେ
ମୋ ଦେହ କେଉଁଠୁ ଆସିଛି? ମୋର ମାଆ କିଏ, ବାପା କିଏ, ବାନ୍ଧବ କିଏ? — ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଦେବ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରିଘୁରି ଚାଲିଲେ ।
ତତୋ ଦିଵ୍ଯଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ ସସ୍ମାର ତପସା ଚ ମାମ୍ । ତଦା ମଯା ଦତ୍ତମନ୍ତ୍ରଂ ଜଜାପ କମଲାନ୍ତରେ
ତାପରେ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଦେବ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ତପସ୍ୟା କରି ମୋତେ ସ୍ମରଣ କଲେ । ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲି, ସେହି ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଜପ କଲେ ।
ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସପ୍ତଲକ୍ଷଂ ନିଯତଂ ସଂଯତଃ ଶୁଚିଃ । ତଦା ମତ୍ତୋ ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସ୍ରଷ୍ଟା ସୃଷ୍ଟିଂ ଚକାର ସଃ
ସେ ସାତ ଲକ୍ଷ ଦେବ ବର୍ଷ ନିୟମ, ସଂଯମ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ । ତାପରେ ମୋଠାରୁ ବର ପାଇ, ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି କରିଲେ ।
ମାଯଯା ପ୍ରତି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାତ୍ମକାଃ । ଦିକ୍ପାଲା ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯା ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶାପି ଚ
ମାୟାର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବ ରୂପୀ ଦେବତା, ଦିଗ୍ପାଳ, ବାରଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏଗାରଟି ରୁଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ ।
ନଵଗ୍ରହାଷ୍ଟୌ ଵସଵୋ ଦେଵାଃ କୋଟିତ୍ରଯଂ ତଥା । ବ୍ରାହ୍ମଣାକ୍ଷତ୍ରଵିଟ୍ଶୂଦ୍ରା ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରାଃ
ନବଗ୍ରହ, ଆଠ ଜଣ ବସୁ ଓ ତିନି କୋଟି ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବଣିକ, ଶୂଦ୍ର, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ।
ଭୂତାଦଯୋ ରାଙସାଶ୍ଚାପ୍ଯେଵଂ ସର୍ଵଂ ଚରାଚରମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵେ ଵିନିର୍ମାଣାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଃ ସପ୍ତ କ୍ରମେଣ ଚ
ଭୂତ ଓ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ, ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ଓ କ୍ରମକ୍ରମେ ସାତଟି ସ୍ୱର୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ।
ସପ୍ତସାଗରସଂଯୁକ୍ତା ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ଵସୁଂଧରା । କାଞ୍ଚନୀଭୂମିସଂଯୁକ୍ତା ତମୋଯୁକ୍ତଂ ସ୍ଥଲଂ ତଥା
ସାତ ସାଗର ଓ ସାତ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ, ସୁନା ଭୂମି ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିବା ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହେଲା ।
ପାତାଲାଶ୍ଚ ତଥା ସପ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମେଭିରେଵ ଚ । ଵିଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵେ ଚନ୍ଦ୍ରସୂଯୋ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ଭାରତମ୍
ଏହିପରି ସାତଟି ପାତାଳ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତିଆରି ହେଲା । ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଭୂମି ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵତ୍ର ଗଙ୍ଗାଦୀତି ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ଯାଵନ୍ତି ଲୋମକୂପାନି ମହାଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେଣ ଚ
ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏହି ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋମକୁପ ଯେତେ ଅଛି, ସେତେ ଅନୁସାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ।
ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯେଵ ହୀ ତାଵନ୍ତି ହ୍ଯମଂଖ୍ଯାତାନି ଚ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵିଶ୍ଵେଷାସୂର୍ଧ୍ଵାଭାମେ ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠଶ୍ଚ ନିରାଶ୍ରଯଃ
ନିଶ୍ଚୟ ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଯେତେ ଜଗତ୍ ଅଛି, ସେତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅନେକ ଜଗତ୍ ଅଛି, ଗଣନା କରିପାରିବା ନୁହେଁ । ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅଛି ନିରାଶ୍ରୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ।
ମଦିଚ୍ଛଯା ଵିନିର୍ମାଣା ଵେଦାଃ କଥିତୁମକ୍ଷମାଃ । କୁଯୋଗିନାମ ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚାମଭକ୍ତାନାଂ ଵିନିଶ୍ଚିତମ୍
ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ବେଦମାନେ ମୋତେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ବେଦକୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ଯୋଗୀମାନେ ଓ ଭକ୍ତିହୀନ ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି ।
ତସ୍ମାଦୁପରି ଗୋଲୋକଃ ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଯୋଜନଃ । ଵାଯୁନା ଧାର୍ଯମାଣଶ୍ଚ ଵିଚିତ୍ରଃ ପରମାଶ୍ରମଃ
ଏହିପରି, ସବୁଠାରୁ ଉପରେ ଅଛି ଗୋଲୋକ, ଯାହା ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସ ।
ଅତୀଵ ରମ୍ଯନିର୍ମାଣୋ ନିତ୍ଯରୂପୋ ମଦିଚ୍ଛଯା । ଶତଶ୍ରୃଙ୍ଗେଣ ଶୈଲେନ ପୁଣ୍ଯଵୃନ୍ଦାଵନେନ ଚ
ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ; ଏଠାରେ ଶତଶୃଙ୍ଗ ଗିରି ଓ ପୁଣ୍ୟ ବୃନ୍ଦାବନ ଅଛି ।
ସୁରାସମଣ୍ଡଲେନାପି ନଦ୍ଯା ଵିରଜଯା ଯୁତଃ । କୋଟିଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ପ୍ରସ୍ଥେନ ଵିରଜା ଵ୍ରଜ
ଦେବମାଣ୍ଡଳ ଓ ବିରଜା ନଦୀ ସହିତ ଏହି ସ୍ଥାନ ଯୋଡାଯାଇଛି; ବିରଜା ନଦୀ କୋଟି ଯୋଜନ ପରିସରରେ ବିସ୍ତୃତ ଓ ବ୍ରଜ ମାଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ।
ଦୈର୍ଧ୍ଯଂ ତସ୍ଯାଃ ଶତଗୁଣଂ ପରିତଃ ପରମା ଶୁଭା । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିକରୈର୍ହୀରମାଣିକ୍ଯଯୋସ୍ତଥା
ଏହାର ଲମ୍ବ ଚାରିପାଖରେ ଶତଗୁଣ ବେଶି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଅମୂଲ୍ୟ ମଣି, ସୁନା ଓ ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ।
ମଣୀନାଂ କୌସ୍ତୁଭାଦୀନାମସଂଖ୍ଯାନାଂ ମନୋହରା । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣଂ ତତ୍ରାଵି ପ୍ରତିମନ୍ଦିରମ୍
ଅସଂଖ୍ୟ କୌସ୍ତୁଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନୋହର ମଣିରେ ଏଠାରେ ଅନେକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହୋଇଛି, ଯାହା ସବୁ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଗଢ଼ା ।
ମନୋହରଂ ଚ ପ୍ରାକାରମଦୃଷ୍ଟଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା । ଗୋପୀଭିର୍ଗୋପନିକରୈର୍ଵୈଷ୍ଟିତଂ କାମଧେନୁଭିଃ
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅପୂର୍ବ ଏକ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ମନୋହର ପ୍ରାକାର ଅଛି; ଏଠାରେ ଗୋପୀ, ଗୋପମାନେ ଓ କାମଧେନୁ ଗାଈମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଅଛନ୍ତି ।
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷୈଃ ପାରିଜାତୈରସଂଖ୍ଯୈଶ୍ଚ ସରୋଵରୈଃ । ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନୈଃକୋଟିଭିଶ୍ଚ ସଂଵୃତଂ ରାସମଣ୍ଡଲମ୍
କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ପାରିଜାତ, ଅସଂଖ୍ୟ ହ୍ରଦ ଓ କୋଟି କୋଟି ଫୁଲର ବଗିଚା ଦ୍ୱାରା ରାସମଣ୍ଡଳ ଘେରାଯାଇଛି ।
ଵେଷ୍ଟିତଂ ଵେଷ୍ଟିତୈର୍ଗୋପୈର୍ମନ୍ଦିରୈଃ ଶତକୋଟିଭିଃ । ରତ୍ନପ୍ରଦୀପଯୁକ୍ତୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପତଲ୍ପସମନ୍ଵିତୈଃ
ଗୋପମାନେ ଓ ଶତକୋଟି ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥାନ ଘେରାଯାଇଛି; ଏଠାରେ ରତ୍ନଦୀପ ଓ ଫୁଲର ଶଯ୍ୟା ଅଛି ।
ସୁଗନ୍ଧିଚନ୍ଦନାମୋଦୈଃ କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମାନ୍ଵିତୈଃ । କ୍ରୀଡୋପଯୁକ୍ତୈର୍ଭୋଗେଶ୍ଚ ତାମ୍ବୂଲୈର୍ଵାସିତୈର୍ଜଲୈଃ
ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନ, କଷ୍ଟୂରୀ, କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ସୁସଜ୍ଜିତ; ଖେଳ ଓ ଭୋଗ ପାଇଁ ତାମ୍ବୁଳ ଗନ୍ଧ ଓ ଜଳ ବ୍ୟବହୃତ ।
ଧୂପୈଃ ସୁରଭିରମ୍ଯୈଶ୍ଚ ମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ରତ୍ନଦର୍ପଣୈଃ । ରକ୍ଷକୈ ରକ୍ଷିତଂ ଶଶ୍ଵଦ୍ରାଧାଦାସୀତ୍ରିକୋଟିଭିଃ
ସୁଗନ୍ଧି ଧୂପ, ମାଳା ଓ ରତ୍ନଦର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ସୁସଜ୍ଜିତ; ଏଠାକୁ ଶଶ୍ୱତ ରାଧାଙ୍କ ଦାସୀମାନଙ୍କ କୋଟି କୋଟି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନାଭରଣୈର୍ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକୈରପି । ଲକ୍ଷଣତ୍ତଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଵେଷ୍ଟିତଂ ଚ ବଲୈଃ କ୍ରମାତ୍
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଭୂଷଣ ଓ ଅଗ୍ନିଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏଠା ଶୋଭିତ; ଗଜେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ପରିପାଳିତ ।
ନଵଯୌଵନସଂପନ୍ନୈ ରୂପୈର୍ନିରୁପମୈରପି । ରମ୍ଯଂ ଚ ଵର୍ତୁଲାକାରଂ ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବଂ ଯଥା ଵ୍ରଜ
ନୂତନ ଯୌବନରେ ଭରପୂର, ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ ଶୋଭିତ, ଏହି ବ୍ରଜ ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ପରି ମଣିଷ ଆକୃତିରେ ଅତି ରମ୍ୟ ।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନରଚିତଂ ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତୃତମ୍ । କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମୈ ରଭ୍ଯୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଚନ୍ଦନାର୍ଚିତମ୍
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ଦଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତାରେ ବିସ୍ତୃତ; କଷ୍ଟୂରୀ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନରେ ପୂଜିତ ।