ସର୍ଵାଧାରସ୍ଵରୂପା ସା କଲଯା ସା ଵସୁଂଧରା । କଲଯା ତୁଲସୀ ଗଙ୍ଗା କଲଯା ସର୍ଵଯୋଷିତଃ
ସେ ସମସ୍ତର ଆଧାର ରୂପା; ତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ସେ ଭୂମି, ତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ତୁଳସୀ ଓ ଗଙ୍ଗା, ତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ସମସ୍ତ ନାରୀ।
ସୃଷ୍ଟିଂ କରୋମି ଚ ଯଯା ତାତ ଶକ୍ତ୍ଯା ପୁନଃ ପୁନଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ରାସମଧ୍ଯସ୍ଥାଂ ମମ କ୍ରୀଡା
ହେ ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରେ; ରାସ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ କ୍ରୀଡା—
ବଭୂଵ ସୁଚିରଂ ତାତ ଯାଵଦ୍ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶତମ୍ । ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ କୌତୁକଂ ଚ ମହାଶ୍ରୃଙ୍ଗାରମୀପ୍ସିତମ୍
ହେ ପ୍ରିୟ, ସେ କ୍ରୀଡା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚାଲିଥିଲା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ୟଜନକ ଓ ମହା ଶୃଙ୍ଗାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ତଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋର୍ଧର୍ମରାଶିଃ ସୁସ୍ରାଵ ରାସମଣ़୍ଡଲେ । ତସ୍ମାନ୍ମନୋହରଂ ଜଜ୍ଞେ ନାମନାକାରସରୋଵରମ୍
ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କରୁ ଧର୍ମର ଧାରା ରାସ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା; ତାହାରୁ ଏକ ଅତି ମନୋହର, ନାମ ଓ ଆକାର ହୀନ ହ୍ରଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ପପାତ ଧର୍ମଧାରାଽଧୋ ଵେଗେନ ଵିଶ୍ଵଗୋଲକେ । ବଭୂଵ ଜଲବୂର୍ଣଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାନାଂ ଚ ଗୋଲକମ୍
ଧର୍ମର ଧାରା ଶକ୍ତିରେ ତଳକୁ ବିଶ୍ୱ ଗୋଳକରେ ପଡ଼ିଗଲା; ଏହା ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମାନଙ୍କର ଗୋଳକ ହେଲା।
ଜଲପୂର୍ଣ ପୁରା ସର୍ଵ ଶୃଷ୍ଟିଶୂନ୍ଯଂ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ଶ୍ରୁଙ୍ଗାରାନ୍ତେ ଚ ତସ୍ଯାଂ ଚ ଵୀର୍ଯାଧାନଂ ମଯା କୃତମ୍
ପୂର୍ବେ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୃଷ୍ଟି ଶୂନ୍ୟ ଥିଲାବେଳେ, ଶୃଙ୍ଗାରର ଶେଷରେ ମୁଁ ମୋ ଶୁକ୍ର ତାହାରେ ରଖିଥିଲି।
ଦଧାର ଗର୍ଭ ସା ରାଧା ଯାଵଦ୍ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣାଃ ଶତମ୍ । ସୁସ୍ରାଵ ସା ତଦନ୍ତେ ଚ ଡିମ୍ଭଂ ଚ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍
ରାଧା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ; ଶେଷରେ ସେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ୟଜନକ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଚୁକୋପ ଦେଵୀ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁରୋଦ ଵିଷସାଦ ସା । ପାଦେନ ପ୍ରେରଯାମାସ ତମଧୋ ଵିଶ୍ଵଗୋଲକେ
ସେ ଦେବୀ ଏହା ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, କାନ୍ଦିଲେ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ପାଦ ଦେଇ ତାହାକୁ ତଳକୁ ବିଶ୍ୱ ଗୋଳକରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ।
ସ ପପାତ ଜଲେ ତାତ ସର୍ଵାଧାରୋ ମହାନ୍ଵିରାଟ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽପତ୍ଯଂ ଜଲସ୍ଥଂ ଚ ମଯା ଶପ୍ତା ଚ ସା ପୁରା
ହେ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଆଧାର ଏବଂ ବଡ଼ ବିରାଟ୍ ଜଳରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଶିଶୁକୁ ଜଳରେ ଦେଖି, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲି, ସେ ମାତା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ।
ଅନପତ୍ଯା ଚ ସା ରାଥା ମଚ୍ଛାପେନ ପୁରା ଵିଭୋ । ତେନ ପ୍ରସୂତାଃ କ୍ରମତୋ ଦୁର୍ଗା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସରସ୍ଵତୀ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ରାଥାକୁ ମୋର ଶାପରୁ ଅନ୍ତସ୍ତାନ୍ତରେ ସନ୍ତାନ ହୋଇନଥିଲେ । ଏହିକାରଣରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଚତସ୍ରଃ ପରିବୂର୍ଣାସ୍ତାଃ ପ୍ରସୂତାଶ୍ଚ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଦେଵ୍ଯୋଽନ୍ଯାଶ୍ଚାପି କାମିନ୍ଯସ୍ତାଃ ପ୍ରସୂତା ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର
ସେଇ ଚାରି ଦେବୀ ନିଜେ ନିଜେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ । ଏହି ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ଓ ଅନେକ ଇଚ୍ଛାଶୀଳା ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର ।
କଲଯା ପ୍ରଭଵୋ ଯାସାଂ କଲାଂଶାଂଶେନ ଵା ଵ୍ରଜ । ଜଜ୍ଞେ ମହାନ୍ଵିରାଡ୍ଯେନ ଡିମ୍ଭେନ କଲଯାଽଽଶ୍ରଯଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଅଂଶରୁ, କେହି ଅଂଶର ଅଂଶରୁ, କିମ୍ବା ଅଂଶର ଅଂଶର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ହେ ବ୍ରଜ । ବଡ଼ ବିରାଟ୍ ଏକ ଡିମ୍ବ ମଧ୍ୟରେ ଅଂଶରୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଜନ୍ମିଥିଲେ ।
ଅମୃତାଙ୍ଗୁଷ୍ଠପୀଯୂଷଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ପପୌ ଚ ସଃ । ଜଲେ ସ୍ଥାଵରରୂପଶ୍ଚ ଶେତେ ଚ ନିଜକର୍ମଣଃ
ମୁଁ ଯେଉଁ ଅମୃତ ଅଙ୍ଗୁଠିର ରସ ଦେଇଥିଲି, ସେ ତାହା ପିଇଲେ । ତାଙ୍କର କର୍ମଫଳ ଅନୁସାରେ ସେ ଜଳରେ ଅଚଳ ଆକାରରେ ଶୁଇଥିଲେ ।
ଉପଧାନଂ ଜଲଂ ତଲ୍ପଂ ତସ୍ଯ ଯୋଗବଲେନ ଚ । ତସ୍ଯ ଲୋମ୍ନାଂ ଚ କୂପାନି ଜଲପୂର୍ଣାନି ସଂତତମ୍
ତାଙ୍କର ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଜଳ ତାଙ୍କର ଶଯ୍ୟା ଓ ଆଧାର ହେଲା । ତାଙ୍କର ଲୋମରୁ ସବୁବେଳେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୂଆଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଥିଲା ।
ପ୍ରତ୍ଯେକଂ କ୍ରମତସ୍ତେଷୁ ଶେତେ କ୍ଷୁଦ୍ରଵିରାଟ୍ ପୁନଃ । ସହସ୍ରପତ୍ରଂ କମଲଂ ଜଜ୍ଞେ କ୍ଷୁଦ୍ରସ୍ଯ ନାଭିତଃ
ସେଇ ସମସ୍ତ କୂଆଁରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଛୋଟ ବିରାଟ୍ ପୁନି ଶୁଇଥିଲେ । ସେଇ ଛୋଟ ବିରାଟ୍ର ନାଭିଠାରୁ ହଜାର ପତ୍ର ଥିବା ପଦ୍ମ ଜନ୍ମିଲା ।
ତତ୍ର ଜଜ୍ଞେ ଵରୋ ବ୍ରହ୍ମା ତେନାଯଂ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ । ତତ୍ରାଽଽଵିର୍ଭୂଯ ସ ଵିଧିଶ୍ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତୋ ବଭୂଵ ସଃ
ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମିଲେ, ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ 'ପଦ୍ମଯୋନି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେଠାରେ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇ, ସେ ବିଧାତା ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହେଲେ ।
କସ୍ମାଦ୍ଦେହଃକ୍ଵା ମାତା ମେ ପିତା ଵା କ୍ଵ ଚ ବାନ୍ଧଵଃ । ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଵର୍ଷଞ୍ଚ ବଭ୍ରାମ କମଲାନ୍ତରେ
ମୋ ଦେହ କେଉଁଠୁ ଆସିଛି? ମୋର ମାଆ କିଏ, ବାପା କିଏ, ବାନ୍ଧବ କିଏ? — ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଦେବ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରିଘୁରି ଚାଲିଲେ ।
ତତୋ ଦିଵ୍ଯଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ ସସ୍ମାର ତପସା ଚ ମାମ୍ । ତଦା ମଯା ଦତ୍ତମନ୍ତ୍ରଂ ଜଜାପ କମଲାନ୍ତରେ
ତାପରେ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଦେବ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ତପସ୍ୟା କରି ମୋତେ ସ୍ମରଣ କଲେ । ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲି, ସେହି ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଜପ କଲେ ।
ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସପ୍ତଲକ୍ଷଂ ନିଯତଂ ସଂଯତଃ ଶୁଚିଃ । ତଦା ମତ୍ତୋ ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସ୍ରଷ୍ଟା ସୃଷ୍ଟିଂ ଚକାର ସଃ
ସେ ସାତ ଲକ୍ଷ ଦେବ ବର୍ଷ ନିୟମ, ସଂଯମ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ । ତାପରେ ମୋଠାରୁ ବର ପାଇ, ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି କରିଲେ ।
ମାଯଯା ପ୍ରତି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାତ୍ମକାଃ । ଦିକ୍ପାଲା ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯା ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶାପି ଚ
ମାୟାର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବ ରୂପୀ ଦେବତା, ଦିଗ୍ପାଳ, ବାରଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏଗାରଟି ରୁଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ ।
ନଵଗ୍ରହାଷ୍ଟୌ ଵସଵୋ ଦେଵାଃ କୋଟିତ୍ରଯଂ ତଥା । ବ୍ରାହ୍ମଣାକ୍ଷତ୍ରଵିଟ୍ଶୂଦ୍ରା ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରାଃ
ନବଗ୍ରହ, ଆଠ ଜଣ ବସୁ ଓ ତିନି କୋଟି ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବଣିକ, ଶୂଦ୍ର, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ।
ଭୂତାଦଯୋ ରାଙସାଶ୍ଚାପ୍ଯେଵଂ ସର୍ଵଂ ଚରାଚରମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵେ ଵିନିର୍ମାଣାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଃ ସପ୍ତ କ୍ରମେଣ ଚ
ଭୂତ ଓ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ, ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ଓ କ୍ରମକ୍ରମେ ସାତଟି ସ୍ୱର୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ।
ସପ୍ତସାଗରସଂଯୁକ୍ତା ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ଵସୁଂଧରା । କାଞ୍ଚନୀଭୂମିସଂଯୁକ୍ତା ତମୋଯୁକ୍ତଂ ସ୍ଥଲଂ ତଥା
ସାତ ସାଗର ଓ ସାତ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ, ସୁନା ଭୂମି ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିବା ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହେଲା ।
ପାତାଲାଶ୍ଚ ତଥା ସପ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମେଭିରେଵ ଚ । ଵିଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵେ ଚନ୍ଦ୍ରସୂଯୋ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ଭାରତମ୍
ଏହିପରି ସାତଟି ପାତାଳ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତିଆରି ହେଲା । ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଭୂମି ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵତ୍ର ଗଙ୍ଗାଦୀତି ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ଯାଵନ୍ତି ଲୋମକୂପାନି ମହାଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେଣ ଚ
ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏହି ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋମକୁପ ଯେତେ ଅଛି, ସେତେ ଅନୁସାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ।
ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯେଵ ହୀ ତାଵନ୍ତି ହ୍ଯମଂଖ୍ଯାତାନି ଚ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵିଶ୍ଵେଷାସୂର୍ଧ୍ଵାଭାମେ ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠଶ୍ଚ ନିରାଶ୍ରଯଃ
ନିଶ୍ଚୟ ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଯେତେ ଜଗତ୍ ଅଛି, ସେତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅନେକ ଜଗତ୍ ଅଛି, ଗଣନା କରିପାରିବା ନୁହେଁ । ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅଛି ନିରାଶ୍ରୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ।
ମଦିଚ୍ଛଯା ଵିନିର୍ମାଣା ଵେଦାଃ କଥିତୁମକ୍ଷମାଃ । କୁଯୋଗିନାମ ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚାମଭକ୍ତାନାଂ ଵିନିଶ୍ଚିତମ୍
ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ବେଦମାନେ ମୋତେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ବେଦକୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ଯୋଗୀମାନେ ଓ ଭକ୍ତିହୀନ ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି ।
ତସ୍ମାଦୁପରି ଗୋଲୋକଃ ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଯୋଜନଃ । ଵାଯୁନା ଧାର୍ଯମାଣଶ୍ଚ ଵିଚିତ୍ରଃ ପରମାଶ୍ରମଃ
ଏହିପରି, ସବୁଠାରୁ ଉପରେ ଅଛି ଗୋଲୋକ, ଯାହା ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସ ।
ଅତୀଵ ରମ୍ଯନିର୍ମାଣୋ ନିତ୍ଯରୂପୋ ମଦିଚ୍ଛଯା । ଶତଶ୍ରୃଙ୍ଗେଣ ଶୈଲେନ ପୁଣ୍ଯଵୃନ୍ଦାଵନେନ ଚ
ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ; ଏଠାରେ ଶତଶୃଙ୍ଗ ଗିରି ଓ ପୁଣ୍ୟ ବୃନ୍ଦାବନ ଅଛି ।
ସୁରାସମଣ୍ଡଲେନାପି ନଦ୍ଯା ଵିରଜଯା ଯୁତଃ । କୋଟିଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ପ୍ରସ୍ଥେନ ଵିରଜା ଵ୍ରଜ
ଦେବମାଣ୍ଡଳ ଓ ବିରଜା ନଦୀ ସହିତ ଏହି ସ୍ଥାନ ଯୋଡାଯାଇଛି; ବିରଜା ନଦୀ କୋଟି ଯୋଜନ ପରିସରରେ ବିସ୍ତୃତ ଓ ବ୍ରଜ ମାଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ।