ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରରାଜରାଜେନ କ୍ଵଣନ୍ମଞ୍ଜୀରରଞ୍ଜିତା । ରତ୍ନପାଶକରାଜୀଭିଃ ପାଦାଙ୍ଗୁଲିଵିରାଜିତା
ରତ୍ନ ଅଙ୍ଗୁଳି ରାଜା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ପାଦ ଗୁଡିକ ରତ୍ନ ମଣି ଦେଇ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା; ତାଙ୍କ ଚାଲିବାରେ ଗୁଙ୍ଗୁର ରବ ହେଉଥିଲା, ତାଙ୍କ ପାଦ ଅଙ୍ଗୁଳି ରତ୍ନ ରେ ଆଲୋକିତ ହୋଇ ଚମକୁଥିଲା।
ସୁନ୍ଦରାଲକ୍ତରାଗେଣ ଚରଣାଧଃସ୍ଥଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲା । ଗଜେନ୍ଦ୍ରଗାମିନୀ ରାମା କାମିନୀ ଵାମଲୋଚନା
ସୁନ୍ଦର ଲାକ୍ ରଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କ ପାଦ ତଳ ଲାଲ ଓ ଚମକୁଥିଲା; ଗଜରାଜ ଭଳି ଚାଲିଥିଲା ରାମା, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ମନମୋହିନୀ ଓ ରୂପବତୀ।
ମାଂ ଦଦର୍ଶ କଟାକ୍ଷେଣ ରମଣୀ ରମଣୋତ୍ସୁକା । ରାସେ ସଂଭୂଯ ରାମା ସା ଦଧାର ପୁରତୋ ମମ
ସେ ରମଣୀ, ଯୁଗଳ ମିଳନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ମୋତେ ଚୁପ୍ଚା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ; ରାସ ନୃତ୍ୟରେ ରାମା ସ୍ୱୟଂ ଆଗରେ ଆସି ମୋ ସହ କ୍ରୀଡା କରିଲେ।
ତେନ ରାଧା ସମାଖ୍ଯାତା ବୁରାଵିଦ୍ଭିଃ ପ୍ରପୂଜିତା । ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ପ୍ରକୃତିଶ୍ଚାସ୍ଯାସ୍ତେନ ପ୍ରକୃତିରୀଶ୍ଵରୀ
ଏହି କାରଣରୁ ସେ ରାଧା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସେ ପ୍ରକୃତିର ମହାରାଣୀ।
ଶକ୍ତା ସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵକାର୍ଯେଷୁ ତେନ ଶକ୍ତିଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତା । ସର୍ଵାଧାରା ସର୍ଵରୂପା ମଙ୍ଗଲାର୍ହା ଚ ସର୍ଵତଃ
ସେ ସମସ୍ତ କାମରେ ସକ୍ଷମ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି; ସେ ସମସ୍ତର ଆଧାର, ସମସ୍ତ ରୂପର ମାଳିକା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭର ଯୋଗ୍ୟ।
ସର୍ଵମଙ୍ଗଲଦକ୍ଷା ସା ତେନ ସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵମଙ୍ଗଲା । ଵୈକୁଣ୍ଠେ ସା ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ମୂର୍ତିଭେଦେ ସରସ୍ଵତୀ
ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଭ କାମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏହି କାରଣରୁ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ଉତ୍ସ; ବୈକୁଣ୍ଠରେ ସେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ସରସ୍ୱତୀ।
ପ୍ରସୂଯ ଵେଦାନ୍ଵିଦିତା ଵେଦମାତା ଚ ସା ସଦା । ସାଵିତ୍ରୀ ସ ଚ ଗାଯତ୍ରୀ ଧାତ୍ରୀ ତ୍ରିଜଗତାମପି
ସେ ସଦା ବେଦର ମାତା ଭାବରେ ପରିଚିତ, ବେଦକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି; ସେ ସାବିତ୍ରୀ, ଗାୟତ୍ରୀ, ଏବଂ ତିନି ଜଗତର ଜୀବନଦାୟିନୀ।
ପୁରା ସଂହୃତ୍ଯ ଦୁର୍ଗଂ ଚ ସା ଦୁର୍ଗା ଚ ପ୍ରକୀର୍ତିତା । ତେଜସଃ ସର୍ଵଦେଵାନାମାଵିର୍ଭୂତା ପୁରା ସତୀ
ପୂର୍ବେ ଦୁର୍ଗ ଦୁର୍ଗମକୁ ନଷ୍ଟ କରି ଦୁର୍ଗା ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ସତୀ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ତେଜରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ତେନାଽଽଦ୍ଯା ପ୍ରକୃତିର୍ଜ୍ଞେଯା ସର୍ଵାସୁରଵିମର୍ଦିତୀ । ସର୍ଵାନନ୍ଦା ଚ ସାନନ୍ଦା ଦୁଃଖଦାରିଦ୍ରଯନାଶିନୀ
ଏହି କାରଣରୁ ସେ ଆଦି ପ୍ରକୃତି, ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିବା; ସେ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦର ଦାୟିନୀ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଦୁଃଖ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାଶ କରିଥିବା।
ଶତ୍ରୁଣାଂ ଭଯଦାତ୍ରୌ ଚ ଭକ୍ତାନାଂ ଭଯହାରିଣୌ । ଦକ୍ଷକନ୍ଯା ସତୀ କା ଚ ଶୈଲଜାତେତି ପାର୍ଵତୀ
ସେ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଓ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଭୟ ଦୂର କରିଥିବା; ସେ ଦକ୍ଷର କନ୍ୟା ସତୀ ଓ ପାର୍ବତୀ, ପାହାଡ଼ରୁ ଜନ୍ମିଥିବା।
ସର୍ଵାଧାରସ୍ଵରୂପା ସା କଲଯା ସା ଵସୁଂଧରା । କଲଯା ତୁଲସୀ ଗଙ୍ଗା କଲଯା ସର୍ଵଯୋଷିତଃ
ସେ ସମସ୍ତର ଆଧାର ରୂପା; ତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ସେ ଭୂମି, ତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ତୁଳସୀ ଓ ଗଙ୍ଗା, ତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ସମସ୍ତ ନାରୀ।
ସୃଷ୍ଟିଂ କରୋମି ଚ ଯଯା ତାତ ଶକ୍ତ୍ଯା ପୁନଃ ପୁନଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ରାସମଧ୍ଯସ୍ଥାଂ ମମ କ୍ରୀଡା
ହେ ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରେ; ରାସ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ କ୍ରୀଡା—
ବଭୂଵ ସୁଚିରଂ ତାତ ଯାଵଦ୍ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶତମ୍ । ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ କୌତୁକଂ ଚ ମହାଶ୍ରୃଙ୍ଗାରମୀପ୍ସିତମ୍
ହେ ପ୍ରିୟ, ସେ କ୍ରୀଡା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚାଲିଥିଲା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ୟଜନକ ଓ ମହା ଶୃଙ୍ଗାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ତଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋର୍ଧର୍ମରାଶିଃ ସୁସ୍ରାଵ ରାସମଣ़୍ଡଲେ । ତସ୍ମାନ୍ମନୋହରଂ ଜଜ୍ଞେ ନାମନାକାରସରୋଵରମ୍
ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କରୁ ଧର୍ମର ଧାରା ରାସ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା; ତାହାରୁ ଏକ ଅତି ମନୋହର, ନାମ ଓ ଆକାର ହୀନ ହ୍ରଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ପପାତ ଧର୍ମଧାରାଽଧୋ ଵେଗେନ ଵିଶ୍ଵଗୋଲକେ । ବଭୂଵ ଜଲବୂର୍ଣଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାନାଂ ଚ ଗୋଲକମ୍
ଧର୍ମର ଧାରା ଶକ୍ତିରେ ତଳକୁ ବିଶ୍ୱ ଗୋଳକରେ ପଡ଼ିଗଲା; ଏହା ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମାନଙ୍କର ଗୋଳକ ହେଲା।
ଜଲପୂର୍ଣ ପୁରା ସର୍ଵ ଶୃଷ୍ଟିଶୂନ୍ଯଂ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ଶ୍ରୁଙ୍ଗାରାନ୍ତେ ଚ ତସ୍ଯାଂ ଚ ଵୀର୍ଯାଧାନଂ ମଯା କୃତମ୍
ପୂର୍ବେ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୃଷ୍ଟି ଶୂନ୍ୟ ଥିଲାବେଳେ, ଶୃଙ୍ଗାରର ଶେଷରେ ମୁଁ ମୋ ଶୁକ୍ର ତାହାରେ ରଖିଥିଲି।
ଦଧାର ଗର୍ଭ ସା ରାଧା ଯାଵଦ୍ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣାଃ ଶତମ୍ । ସୁସ୍ରାଵ ସା ତଦନ୍ତେ ଚ ଡିମ୍ଭଂ ଚ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍
ରାଧା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ; ଶେଷରେ ସେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ୟଜନକ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଚୁକୋପ ଦେଵୀ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁରୋଦ ଵିଷସାଦ ସା । ପାଦେନ ପ୍ରେରଯାମାସ ତମଧୋ ଵିଶ୍ଵଗୋଲକେ
ସେ ଦେବୀ ଏହା ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, କାନ୍ଦିଲେ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ପାଦ ଦେଇ ତାହାକୁ ତଳକୁ ବିଶ୍ୱ ଗୋଳକରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ।
ସ ପପାତ ଜଲେ ତାତ ସର୍ଵାଧାରୋ ମହାନ୍ଵିରାଟ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽପତ୍ଯଂ ଜଲସ୍ଥଂ ଚ ମଯା ଶପ୍ତା ଚ ସା ପୁରା
ହେ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଆଧାର ଏବଂ ବଡ଼ ବିରାଟ୍ ଜଳରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଶିଶୁକୁ ଜଳରେ ଦେଖି, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲି, ସେ ମାତା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ।
ଅନପତ୍ଯା ଚ ସା ରାଥା ମଚ୍ଛାପେନ ପୁରା ଵିଭୋ । ତେନ ପ୍ରସୂତାଃ କ୍ରମତୋ ଦୁର୍ଗା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସରସ୍ଵତୀ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ରାଥାକୁ ମୋର ଶାପରୁ ଅନ୍ତସ୍ତାନ୍ତରେ ସନ୍ତାନ ହୋଇନଥିଲେ । ଏହିକାରଣରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଚତସ୍ରଃ ପରିବୂର୍ଣାସ୍ତାଃ ପ୍ରସୂତାଶ୍ଚ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଦେଵ୍ଯୋଽନ୍ଯାଶ୍ଚାପି କାମିନ୍ଯସ୍ତାଃ ପ୍ରସୂତା ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର
ସେଇ ଚାରି ଦେବୀ ନିଜେ ନିଜେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ । ଏହି ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ଓ ଅନେକ ଇଚ୍ଛାଶୀଳା ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର ।
କଲଯା ପ୍ରଭଵୋ ଯାସାଂ କଲାଂଶାଂଶେନ ଵା ଵ୍ରଜ । ଜଜ୍ଞେ ମହାନ୍ଵିରାଡ୍ଯେନ ଡିମ୍ଭେନ କଲଯାଽଽଶ୍ରଯଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଅଂଶରୁ, କେହି ଅଂଶର ଅଂଶରୁ, କିମ୍ବା ଅଂଶର ଅଂଶର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ହେ ବ୍ରଜ । ବଡ଼ ବିରାଟ୍ ଏକ ଡିମ୍ବ ମଧ୍ୟରେ ଅଂଶରୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଜନ୍ମିଥିଲେ ।
ଅମୃତାଙ୍ଗୁଷ୍ଠପୀଯୂଷଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ପପୌ ଚ ସଃ । ଜଲେ ସ୍ଥାଵରରୂପଶ୍ଚ ଶେତେ ଚ ନିଜକର୍ମଣଃ
ମୁଁ ଯେଉଁ ଅମୃତ ଅଙ୍ଗୁଠିର ରସ ଦେଇଥିଲି, ସେ ତାହା ପିଇଲେ । ତାଙ୍କର କର୍ମଫଳ ଅନୁସାରେ ସେ ଜଳରେ ଅଚଳ ଆକାରରେ ଶୁଇଥିଲେ ।
ଉପଧାନଂ ଜଲଂ ତଲ୍ପଂ ତସ୍ଯ ଯୋଗବଲେନ ଚ । ତସ୍ଯ ଲୋମ୍ନାଂ ଚ କୂପାନି ଜଲପୂର୍ଣାନି ସଂତତମ୍
ତାଙ୍କର ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଜଳ ତାଙ୍କର ଶଯ୍ୟା ଓ ଆଧାର ହେଲା । ତାଙ୍କର ଲୋମରୁ ସବୁବେଳେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୂଆଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଥିଲା ।
ପ୍ରତ୍ଯେକଂ କ୍ରମତସ୍ତେଷୁ ଶେତେ କ୍ଷୁଦ୍ରଵିରାଟ୍ ପୁନଃ । ସହସ୍ରପତ୍ରଂ କମଲଂ ଜଜ୍ଞେ କ୍ଷୁଦ୍ରସ୍ଯ ନାଭିତଃ
ସେଇ ସମସ୍ତ କୂଆଁରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଛୋଟ ବିରାଟ୍ ପୁନି ଶୁଇଥିଲେ । ସେଇ ଛୋଟ ବିରାଟ୍ର ନାଭିଠାରୁ ହଜାର ପତ୍ର ଥିବା ପଦ୍ମ ଜନ୍ମିଲା ।
ତତ୍ର ଜଜ୍ଞେ ଵରୋ ବ୍ରହ୍ମା ତେନାଯଂ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ । ତତ୍ରାଽଽଵିର୍ଭୂଯ ସ ଵିଧିଶ୍ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତୋ ବଭୂଵ ସଃ
ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମିଲେ, ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ 'ପଦ୍ମଯୋନି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେଠାରେ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇ, ସେ ବିଧାତା ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହେଲେ ।
କସ୍ମାଦ୍ଦେହଃକ୍ଵା ମାତା ମେ ପିତା ଵା କ୍ଵ ଚ ବାନ୍ଧଵଃ । ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଵର୍ଷଞ୍ଚ ବଭ୍ରାମ କମଲାନ୍ତରେ
ମୋ ଦେହ କେଉଁଠୁ ଆସିଛି? ମୋର ମାଆ କିଏ, ବାପା କିଏ, ବାନ୍ଧବ କିଏ? — ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଦେବ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରିଘୁରି ଚାଲିଲେ ।
ତତୋ ଦିଵ୍ଯଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ ସସ୍ମାର ତପସା ଚ ମାମ୍ । ତଦା ମଯା ଦତ୍ତମନ୍ତ୍ରଂ ଜଜାପ କମଲାନ୍ତରେ
ତାପରେ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଦେବ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ତପସ୍ୟା କରି ମୋତେ ସ୍ମରଣ କଲେ । ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲି, ସେହି ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଜପ କଲେ ।
ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସପ୍ତଲକ୍ଷଂ ନିଯତଂ ସଂଯତଃ ଶୁଚିଃ । ତଦା ମତ୍ତୋ ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସ୍ରଷ୍ଟା ସୃଷ୍ଟିଂ ଚକାର ସଃ
ସେ ସାତ ଲକ୍ଷ ଦେବ ବର୍ଷ ନିୟମ, ସଂଯମ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ । ତାପରେ ମୋଠାରୁ ବର ପାଇ, ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି କରିଲେ ।
ମାଯଯା ପ୍ରତି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାତ୍ମକାଃ । ଦିକ୍ପାଲା ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯା ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶାପି ଚ
ମାୟାର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବ ରୂପୀ ଦେବତା, ଦିଗ୍ପାଳ, ବାରଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏଗାରଟି ରୁଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ ।