ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ନ ଚ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସା ନ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଭଵଂ ଵ୍ରଜ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀଦିନେ
ସେ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ ନାହିଁ, ଧନ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏକାଦଶୀ ଓ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ସେ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶ୍ରୀରାମସ୍ଯ ନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ଶିଵରାତ୍ରୌ ପଵିତ୍ରଯା । ଅଘୋରାଯାଂ ଚ ପ୍ରେତାଯାଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୋପରାଗଯୋଃ
ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ନବମୀ, ପବିତ୍ର ଶିବରାତ୍ରି, ଅଘୋରା, ପ୍ରେତା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ବେଳେ,
ଭୃଷ୍ଟଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଭୁଜ୍ଯତେ ପରମେଵ ଚ । ତାମ୍ବୂଲଂ ଵିଧଵାସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାନିଣାମ୍
ସେ ଭୁନା ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ; ପାନ ଖାଇବା ବିଧବା, ଯତୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ନିଷିଦ୍ଧ।
ସଂନ୍ଯାସିନାଂ ଚ ସୌମାଂସସୁରାତୁଲ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମ୍ । ରକ୍ତଶାକଂ ମସୂରଂ ଚ ଜମ୍ବୀରଂ ପର୍ଣମେଵ ଚ
ସଂନ୍ୟାସୀମାନେ ପାଇଁ ପାନ ମାଂସ କିମ୍ବା ମଦ ପରି ଅପବିତ୍ର; ଲାଲ ଶାଗ, ମସୁର ଡାଲି, ଲେମ୍ବୁ ଓ କିଛି ପତ୍ର ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅଲାବୁର୍ଵର୍ତୁଲାକାରା ଵର୍ଜନୀଯା ଚ ତୈରଵି । ପର୍ଯଙ୍କଶାଯିନୀ ନାରୀ ଵିଧଵା ପାତଯେତ୍ପତିମ୍
ଲାଉ ଓ ଗୋଲାକାର ଶାକ ସେମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯେ ବିଧବା ଚଉକି ଉପରେ ଶୁଏ, ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦିଏ।
ଯାନମାରୋହଣଂ କୃତ୍ଵା ଵିଧଵା ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ନ କୁର୍ଯାତ୍କେଶସଂସ୍କାରଂ ଗାତ୍ରସଂସ୍କାରମେଵ ଚ
ଯଦି ବିଧବା ଯାନ ଚଢ଼ିବେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ; ସେ କେଶ ଚିରାଇବା କିମ୍ବା ଦେହ ସଜାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
କେଶଵେଣୀ ଜଟାରୂପେ ତତ୍କ୍ଷୌରଂ ତୀର୍ଥକଂ ଵିନା । ତୈଲାଭ୍ଯଙ୍ଗଂନ କୁର୍ଵୀତ ନହି ପଶ୍ଯତି ଦର୍ପଣମ୍
ସେ କେଶ ବାଂଧିବା କିମ୍ବା ଜଟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି କେଶ କଟିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତେଲ ଲଗାଇବା କିମ୍ବା ଦର୍ପଣ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମୁଖଂ ଚ ପରପୁଂସାଂ ଚ ଯାତ୍ରାଂ ନୃତ୍ଯଂ ମହୋତ୍ସଵମ୍ । ନର୍ତନଂ ଗାଯନଂ ଚୈଵ ସୁଵେଷଂ ପୁରୁଷଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବା, ଯାତ୍ରା, ନୃତ୍ୟ, ବଡ଼ ଉତ୍ସବ, ନାଚ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଭଲ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୁରୁଷ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶୃଣୁଯାଚ୍ଚ ସତାଂ ଧର୍ମ ସାମଵେଦନିରୂପିତମ୍ । ପରମାର୍ଥ ପରଂ ଚୈଵ ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ
ସେ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କର ଧର୍ମ, ସାମବେଦର କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ସତ୍ୟ କଥା କହୁଛି, ଶୁଣ।
ଅଧ୍ଯାପନମଧ୍ଯାନଂ ଶିଷ୍ଯାଣାଂ ପରିପାଲନମ୍ । ଗୁରୁଣାଂ ସେଵନଂ ନିତ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଚଦେଵାର୍ଚନଂ ତଥା
ପଢ଼ାଇ, ପଢ଼ିବା, ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା, ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା ଏବଂ ଦ୍ୱିଜଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ସବୁବେଳେ କରିବା ଉଚିତ।
ସିଦ୍ଧାନ୍ତଶାସ୍ତ୍ରନୈପୁଣ୍ଯଂ ଭାଵନଂ ସ୍ଵାତ୍ମତୋଷଣମ୍ । ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନଂ ପରିଶୁଦ୍ଧଂ ଚ ଗ୍ରନ୍ଥାଭ୍ଯସ୍ତଂ ଚ ସଂତତମ୍
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତତା, ଧ୍ୟାନ, ନିଜ ଆତ୍ମାର ସନ୍ତୋଷ, ପରିଶୁଦ୍ଧ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏବଂ ଗ୍ରନ୍ଥ ପଢ଼ିବା ସଦା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ଯଵସ୍ଥାପରିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥ ଵିଚାରୋ ଵେଦସଂମତଃ । ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥାଚରଣଂ ଚୈଵ କତଧ୍ଯଂ ସ୍ଵଯମେଵ ଚ
ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣ ପାଇଁ ବିଚାର, ଯାହା ବେଦ ମାନିଛି, ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଅନୁସରଣ ଏବଂ ନିଜେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵାହ୍ନିକେଷୁ ନୈପୁଣ୍ଯଂ ଵେଦାଚରଣମୀପ୍ସିତମ୍ । ଵେଦୋକ୍ତଭକ୍ଷଣଂ ଚୈଵ ପଵିତ୍ରାଚରଣଂ ସଦା
ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା ପାଇଁ ଦକ୍ଷତା, ବେଦ ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କରିବା ଇଚ୍ଛା, ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିବା ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଏବଂ ସଦା ପବିତ୍ର ଆଚରଣ ରଖିବା—ଏହି ସବୁ ଲୋକେ ଚାହାନ୍ତି।
ପତିଵ୍ରତାନାଂ ଯଂ ଧର୍ମ ତଂ ନିବୋଧ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ନିତ୍ଯଂତୁ ଭର୍ତର୍ଯୌତ୍ସୁକ୍ଯାତ୍ତତ୍ପାଦୋଦକମୀପ୍ସିତମ୍
ଓ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କର ଧର୍ମ କଣ ତାହା ଶୁଣ। ସେମାନେ ସଦା ପତି ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ରହନ୍ତି ଏବଂ ପତିଙ୍କ ପାଦଧୂଳିର ଜଳ ପିବିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
ଭକ୍ତିଭାଵେନ ସତତଂ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତଦନୁଜ୍ଞଯା । ଵ୍ରତଂ ତପସ୍ଯାଂ ଦେଵାର୍ଚାଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ପତିଙ୍କ ଅନୁମତି ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଭକ୍ତି ସହିତ ସେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେ ସାବଧାନ ଭାବେ ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍।
କୁର୍ଯାଚ୍ଚରଣସେଵାଂ ଚ ସ୍ତଵନଂ ପରିତୋଷଣମ୍ । ତଦାଜ୍ଞାରହିତଂ କର୍ମ ନ କୁଯଦ୍ଵିରୈତଃ ସତୀ
ସେ ପତିଙ୍କ ପାଦ ସେବା କରିବା, ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଓ ପତିଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍। ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଛଡ଼ି ସତୀ ନାରୀ କୌଣସି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାରାଯଣାତ୍ପରଂ କାନ୍ତଂ ଧ୍ଯାଯତେ ସତତଂ ସତୀ । ପରପୁଂସାଂ ମୁଖଂ ଚୈଵ ସୁଵେଷପୁରୁଷଂ ପରମ୍
ଏକ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ସଦା ନାରାୟଣ ଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରିୟଜନ ଭାବି ନାହିଁ; ସେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ମୁହଁ, ଯେଉଁମାନେ ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି ନାହାନ୍ତି।
ଯାତ୍ରାମହୋତ୍ସଵଂ ନୃତ୍ଯଂ ନର୍ତନଂ ଗାଯନଂ ଵ୍ରଜ । ପରକ୍ରୀଡାଂ ଚ ସତତଂ ନ ହି ପଶ୍ଯତି ସୁଵ୍ରତା
ଓ ବ୍ରଜ, ସୁଶୀଳା ନାରୀ କଦାପି ଯାତ୍ରା, ମହୋତ୍ସବ, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତାଦି ଦେଖିବେ ନାହିଁ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଖେଳ ଦେଖିବାରେ ସେ ରୁଚି ଦେଉନାହାନ୍ତି।
ଯଦ୍ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ସ୍ଵାମିନୋ ନିତ୍ଯଂ ତଦେଵମପି ଯୋଷିତାମ୍ । ନହି ତ୍ଯଜେତ୍ତୁ ତତ୍ସଙ୍ଗଂ କ୍ଷଣମେଵ ଚ ସୁଵ୍ରତା
ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ଏକ ସୁଶୀଳା ନାରୀ କ୍ଷଣମାତ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପତିଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ।
ଉତ୍ତରେ ନୋତ୍ତରଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ୍ଵାମିନଶ୍ଯ ପତିଵ୍ରତା । ନ କୋପଂ କୁରୁତେ ଶୁଦ୍ଵା ତାଡିତା ଚାପି କୋପତଃ
ପତିବ୍ରତା ନାରୀ କଦାପି ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଇ ନାହାନ୍ତି; କ୍ରୋଧରେ ପତି ମାଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
କ୍ଷୁଧିତଂ ଭୋଜଯେତ୍କାନ୍ତଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପାନଂ ଚ ଭୋଜନମ୍ । ନ ବୋଧଯେତ୍ତଂ ନିଦ୍ରାଲୁଂ ପ୍ରରେଯେନ୍ନୈଵ କର୍ମସୁ
ସେ ଭୁଖିଲେ ପତିଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବା, ପାଣି ଓ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ପତି ଶୁଅନ୍ତିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଉନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା କୌଣସି କାମ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ପୁତ୍ରାଣାଂ ଚ ଶତଗୁଣଂ ସ୍ନେହଂ କୁର୍ଯାତ୍ପତୀଂ ସତୀ । ପତିର୍ବନ୍ଧୁର୍ଗତିର୍ଭର୍ତା ଦୈଵତଂ କୁଲଯୋଷିତଃ
ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ପୁଅମାନେ ପ୍ରତି ଯେତେ ସ୍ନେହ ଦେଇଥାଏ, ପତି ପ୍ରତି ତାହାର ଶତଗୁଣ ସ୍ନେହ ଦେବା ଉଚିତ୍। ପତି ହେଉଛନ୍ତି ଘରର ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଧୁ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ଦେବତା।
ଶୁଭଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଧାତୁଲ୍ଯଂ କାନ୍ତଂ ପଶ୍ଯତି ସୁନ୍ଦରୀ । ସସ୍ମିତଂ ଵଦନଂ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତିଭାଵେନ ଯତ୍ନତଃ
କୌଣସି ଶୁଭ କିଛି କିମ୍ବା ଅମୃତ ସମାନ ମିଳିଲେ, ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀ ହସି ହସି, ଭକ୍ତି ସହିତ ସାବଧାନ ଭାବେ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
ପୁରୁଷାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଚ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍ । ପତିଃ ପତିଵ୍ରତାନାଂ ଚ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକାତ୍
ଏକ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ହଜାର ପୁରୁଷକୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ପତି ସେମାନଙ୍କ ପତିବ୍ରତା ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ନାସ୍ତି ତେଷାଂ କର୍ମଭୋଗଃ ସତୀନାଂ ଵ୍ରତତେଜସା । ତଯା ସାର୍ଧଂ ଚ ନିଷ୍କର୍ମୀ ମୋଦତେ ହରିମନ୍ଦିରେ
ଏମିତି ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହାନ୍ତି; ସେମାନେ ନିଷ୍କର୍ମୀ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ସତୀପାଦେଷୁ ତାନ୍ଯପି । ତେଜଶ୍ଚ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ମୁନୀନାଂ ଚ ସତୀଷୁ ଚ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ମିଳେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ତେଜ ମଧ୍ୟ ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ତପସ୍ଵିନାଂ ତପଃ ସର୍ଵଂ ଵ୍ରତିନାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ଵ୍ରଜ । ଦାନେ ଫଲଂ ଯଦ୍ଦାତଣାଂ ତତ୍ସର୍ଵ ତାସୁ ସଂତତମ୍
ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ତପ, ବ୍ରତୀମାନଙ୍କର ବ୍ରତର ଫଳ, ଦାନର ଫଳ—ଓ ବ୍ରଜ—ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ବ୍ୟାପି ରହିଥାଏ।
ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣଃ ଶଂଭୁର୍ଵିଧାତା ଜଗତାମପି । ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଚ ମୁନଯୋ ଭୀତାସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ଚ ସଂତତମ୍
ନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ, ଶମ୍ଭୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟା, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସଦା ଭୟ କରନ୍ତି।
ସତୀନାଂ ପାଦରଜସା ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ଵସୁଂଧରା । ପତିଵ୍ରତାଂ ନମସ୍କୃତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ପାତକାନ୍ନରଃ
ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କ ପାଦର ଧୂଳିରେ ମାଟି ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ପତିବ୍ରତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଭସ୍ମସାତ୍କର୍ତୁଂ କ୍ଷଣେନୈଵ ପତିଵ୍ରତା । ସ୍ଵତେଜସା ସମର୍ଥା ସା ମହାପୁଣ୍ଯଵତୀ ସଦା
ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟବତୀ ଏକ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ନିଜ ତେଜରେ ତିନି ଲୋକକୁ ମାତ୍ର କ୍ଷଣେ ଭସ୍ମ କରିପାରନ୍ତି।