ଏକାଦଶ୍ଯାମନାହାରଂ ଗୃହୀ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ଭାରତେ
—ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଗୃହସ୍ଥ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାରତରେ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହିଣାଂ ଶୈଵଶାକ୍ତାନାମିଦମୁକ୍ତଂ ଚ ନାରଦ
ନାରଦ, ଏହି କଥା ଗୃହସ୍ଥ ଶିବଭକ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି।
ନିତ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଭୋଜୋ ଯଃ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୋସ୍ସ ହି ଵୈଷ୍ଣଵଃ
ଯିଏ ସଦା ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରେ, ସେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଭାବେ ବୈଷ୍ଣବ।
ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ତସ୍ଯ ସଂସ୍ପର୍ଶଂ ତୀର୍ଥାନ୍ଯଖିଲଦେଵତାଃ
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଃ ସ୍ଵିନ୍ନମନ୍ନଂ ପୃଥୁକଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଦେଶଵିଶେଷକେ
ଦୁଇଥର ଧୋଇଥିବା ଚାଉଳ, ଚିଡ଼ା କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଦେଶର ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ—
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଵୈ ଯତୀନାଂ ଚ ଵିଧଵାବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
—ଏହା ଯତୀ, ବିଧବା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତାମ୍ବୂଲଂ ଵିଧଵାସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍ 1.27.
ତାମ୍ବୁଳ ବିଧବା, ଯତୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ।
ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଯଦଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ନାରଦ
ନାରଦ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଖାଇବା ଅନୁଚିତ, ଶୁଣ।
ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ପଯଃପାନମୁଚ୍ଛିଷ୍ଟେ ଘୃତଭୋଜନମ୍
ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ପିଇବା, ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଘିଅ ଖାଇବା—
ନାରିକେଲୋଦକଂ କାଂସ୍ଯେ ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ସ୍ଥିତଂ ଲଘୁ
କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ନାଡ଼ିଆ ପାଣି କିମ୍ବା ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ରଖିଥିବା ହେଲେ, ଏହା ହଳକା ହୁଏ।
ଉତ୍ଥାଯ ଵାମହସ୍ତେନ ଯସ୍ତୋଯଂ ପିବତି ଦ୍ଵିଜଃ
ଯଦି ଜନ୍ମଜାତ ଦ୍ୱିଜ ଉଠିବା ପରେ ବାମ ହାତରେ ପାଣି ପିଏ—
ଅନିଵେଦ୍ଯଂ ହରେରନ୍ନଂ ଭୁକ୍ତଶେଷଂ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ହରିଙ୍କୁ ନ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ନ କିମ୍ବା ସଦା ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରିବା ଅନୁଚିତ।
ଵାନିଙ୍ଗଣଫଲଂ ଚୈଵ ଗୋମାଂସଂ କାର୍ତ୍ତିକେ ସ୍ମୃତମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଗୁଆଁ ଓ ଫଳ, ଏବଂ ଗୋମାଂସ ଖାଇବା ନିଷିଦ୍ଧ।
ଶ୍ଵେତଵର୍ଣଂ ଚ ତାଲଂ ଚ ମସୂରଂ ମତ୍ସ୍ଯମେଵ ଚ
ଧଳା ରଙ୍ଗର ତାଳ ଫଳ, ତାଳ ଓ ମସୁର ଡାଲି, ଏବଂ ମାଛ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିଷିଦ୍ଧ ତାଲିକାରେ ଅଛି।
ମତ୍ସ୍ଯାଂଶ୍ଚ କାମତୋ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସୋପଵାସସ୍ତ୍ର୍ଯହଂ ଵସେତ୍
ଯଦି କେହି ଇଚ୍ଛାକୁ ମାନି ମାଛ ଖାଏ, ସେ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ ରହିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିପତ୍ସୁ ଚ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡମଭକ୍ଷ୍ଯଂ ହ୍ଯର୍ଥନାଶନମ୍
ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ କୁଁଆ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଧନ ନାଶ କରେ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ପଟୋଲଂ ଚ ଶତ୍ରୁଵୃଦ୍ଧିକରଂ ପରମ୍ 1.27.
ପଟୋଳ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଶତ୍ରୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ।
କଲଙ୍କକାରଣଂ ଚୈଵ ପଂଚମ୍ଯାଂ ବିଲ୍ଵଭକ୍ଷଣମ୍
ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ବେଲ ଫଳ ଖାଇଲେ ଅପବାଦ ଲାଗେ।
ରୋଗଵୃଦ୍ଧିକରଂ ଚୈଵ ନରାଣାଂ ତାଲଭକ୍ଷଣମ୍
ପୁରୁଷମାନେ ତାଳ ଫଳ ଖାଇଲେ ରୋଗ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।
ନାରିକେଲଫଲଂ ଭକ୍ଷ୍ଯମଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ବୁଦ୍ଧିନାଶନମ୍
ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ନଡିଆ ଫଳ ଖାଇଲେ ବୁଦ୍ଧି ନାଶ ହୁଏ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ତଥା ଶିମ୍ବୀ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୂତିକା ତଥା
ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଶିମ୍ବି ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପୁତିକା ବିଜ ଖାଇବା ନିଷିଦ୍ଧ।
ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ମାଷଭକ୍ଷ୍ଯଂ ମହାପାପକରଂ ପରମ୍
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ବୁଟ ଡାଲି ଖାଇବା ଭୟଙ୍କର ପାପ।
ଗୃହିଣାଂ ପ୍ରୋକ୍ଷିତଂ ମାଂସଂ ଭକ୍ଷ୍ଯମନ୍ଯଦିନେଷୁ ଚ
ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଅନ୍ୟ ଦିନରେ ପାଣି ଛିଟା ଦିଆ ମାଂସ ଖାଇପାରନ୍ତି।
ପ୍ରଶସ୍ତଂ ସାର୍ଷପଂ ତୈଲଂ ପକ୍ଵତୈଲଂ ଚ ନାରଦ
ସରିଷା ତେଲ ଓ ଭଲଭାବେ ପକା ତେଲ ପ୍ରଶଂସିତ।
ରଵୌ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଵ୍ରତାହେ ଚ ଦୁଷ୍ଟଂ ସ୍ତ୍ରୀତିଲତୈଲକମ୍
ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ବ୍ରତ ଦିନ ଓ ରବିବାରରେ ଜନାନୀ ଦ୍ୱାରା ଚିପିଥିବା ତେଲ ଅଶୁଦ୍ଧ।
ନିଷିଦ୍ଧଂ ଶଯନଂ ଚୈଵ କୂର୍ମମାଂସଂ ଚ ମନ୍ତ୍ରିତମ୍
ଶୋଇବା ନିଷିଦ୍ଧ, ମନ୍ତ୍ର ପଠିଥିବା କୁମ୍ଭୀର ମାଂସ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ରାତ୍ରୌ ଚ ଦଧି ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ଶଯନଂ ସନ୍ଧ୍ଯଯୋର୍ଦିନେ 1.27.
ରାତିରେ ଦହି ଖାଇବା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୋଇବା ନିଷିଦ୍ଧ।
ଉଦକ୍ଯଵୀରଯୋରନ୍ନଂ ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯନ୍ନମଭକ୍ଷକମ୍
ପାଣି ଆଣୁଥିବା ଜନାନୀ ଓ ଚରିତ୍ରହୀନା ଜନାନୀଙ୍କ ହାତର ଭୋଜନ ଖାଇବା ଅଯୋଗ୍ୟ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯାନ୍ନଂ ଚ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଯଦନ୍ନଂ ଵୃଷଲୀପତେଃ
ମହାମୁନି, ନିମ୍ନବର୍ଗୀୟ ଜନାନୀଙ୍କ ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ।
ଅଗ୍ରଦାନିଦ୍ଵିଜାନ୍ନଂ ଚ ଚିକିତ୍ସାକାରକସ୍ଯ ଚ
ଯେଉଁ ଭୋଜନ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହେଁ ଜଣେ ନେଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ହାତର ଭୋଜନ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।