ଯଃ ଶୂଦ୍ରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଗାମୀ ମାତୃଗାମୀ ସ ପାତକୀ । କୃମ୍ଭୀପାକେ ପଚ୍ଯତେ ସ ଯାଵଦ୍ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶାତମ୍
ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କିମ୍ବା ନିଜ ମାତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ପାପୀ। ସେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶତ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଳି ହେବ।
କୁମ୍ଭୀପାକେ ତପ୍ରତୈଲେ ଭୁକ୍ତଃ ସର୍ପୈରହର୍ନିଶମ୍ । ଶବ୍ଦଂ ଚ ଵିକୃତାକାରଂ କୁରୁତେ ଯମତାଡନାତ୍
କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ତେଲ ଫୁଟିବାରେ ସେ ଦିନ ରାତି ସାପ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହୁଏ। ଯମଙ୍କ ମାର ଦେଇ ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ବିକୃତ ହୁଏ।
ତତଶ୍ଚାଣ୍ଡାଲଯୋନିଃ ସ୍ଯାତ୍ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ ପାତକୀ । ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ ସର୍ପଶ୍ଚ ଜଲୌକାଃ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ତାପରେ ସେ ଚଣ୍ଡାଳ ଯୋନିରେ ସାତ ଜନ୍ମ ପାପୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ସାତ ଜନ୍ମ ସାପ ଓ ସାତ ଜନ୍ମ ଜଲାଉକା ଭାବରେ ହୁଏ।
ଜନ୍ମକୋଟିସହତ୍ରଂ ଚ ଵିଷ୍ଠାଯାଂ ଜାଯତେ କୃମିଃ । ପୁଂଶ୍ଚଲୀନାଂ ଯୋନିକୃମିଃ ସ ଭଵେତ୍ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ଦଶ ମିଳିଅନ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂତାରେ କିଟ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ। ସାତ ଜନ୍ମ ଅଶ୍ଳୀଳ ନାରୀମାନଙ୍କ ଯୋନିରେ କିଟ ହୁଏ।
ଗର୍ଵା ଵ୍ରଣକୃମିଃ ସ୍ଯାଚ୍ଚ ପାତକୀ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ । ଯୋନୌ ଯୋନୌ ଭ୍ରମତ୍ଯେଵଂ ନ ପୁନର୍ଜାଯତେ ନରଃ
ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ଘାଉର କିଟ ହୁଏ, ପାପୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ। ଏଭଳି ସେ ଯୋନିରୁ ଯୋନିକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ, ମାନବ ଭାବେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ।
ସଂନ୍ଯାସିନାଂ ଚ ଯୋ ଧର୍ମୋ ମନ୍ମୁଖାଚ୍ଚ ନିଶାମଯ। ଦଣ୍ଡଗ୍ରହଣମାତ୍ରେଣ ନରୋ ନାରାଯଣୋ ଭଵେତ୍
ଏବେ ମୋ ମୁଁ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ଶୁଣ। କେବଳ ଦଣ୍ଡ ଧରିଲେ ମାନବ ନାରାୟଣ ସମାନ ହୁଏ।
ପୂର୍ଵକର୍ମାଣି ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଚ ପରକର୍ମନିକୃନ୍ତନମ୍ । କୁରୁତେ ଚିନ୍ତଯେନ୍ମାଂ ଚ ହ୍ଯାଯାତି ମମ ମନ୍ଦିରମ୍
ପୂର୍ବ କର୍ମ ଜଳାଇ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ କର୍ମ କାଟି, ସେ ମୋତେ ଚିନ୍ତା କରିଥାଏ ଓ ମୋ ମନ୍ଦିରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ସଂନ୍ଯାସିନାଂ ପଦସ୍ପର୍ଶାତ୍ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ଵସୁଂଧରା । ସଦ୍ଯଃ ପୁନନ୍ତି ତୀର୍ଥାନି ଵୈଷ୍ଣଵସ୍ଯ ଯଥା ଵ୍ରଜ
ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶରେ ଭୂମି ସହିତ ସାକ୍ଷାତ୍ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଯେପରି ବୃଜରେ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ତୀର୍ଥ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ସଂନ୍ଯାସିନଶ୍ଚ ସ୍ପର୍ଶେନ ନିଷ୍ପାପୋ ଜାଯତେ ନରଃ । ସଂନ୍ଯାସିନଂ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଚାଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ମାନବ ପାପ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ନତ୍ଵା ଚ କାମତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜସୂଯଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଫଲଂ ସଂନ୍ଯାସିନାଂ ତୁନ୍ଯଂ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
ଇଚ୍ଛାରେ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟି କରିଲେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ଯତୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ସଂନ୍ଯାଚୀ ଯାତି ସାଯାହ୍ନେ କ୍ଷୁଧିତୋ ଗୃହିଣାଂ ଗୃହମ୍ । ସଦନ୍ନଂ ଵା କଦନ୍ନଂ ଵା ତଦ୍ଦତ୍ତଂ ନୈଵ ଵର୍ଜଯେତ୍
ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ସାଂଜ ଖାଲି ପେଟରେ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଏ। ଭଲ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ଖରାପ ଖାଦ୍ୟ, ଯାହା ଦିଅନ୍ତି, ତାହା ନାକୁ ନାକୁ ନିଅ।
ନ ଯାଚତେ ଚ ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ନ କୁର୍ଯାତ୍କୋପମେଵ ଚ । ନ ଧନଗ୍ରହଣଂ କୁର୍ଯାଦେକଵାସା ନିରୀହତଃ
ସେ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଚାହିଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଧନ ନେଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏକ ଜାମା ପିନ୍ଧି ନିର୍ଲୋଭ ଓ ନିରିଚ୍ଛା ହେବା ଉଚିତ୍।
ଶୀତଗ୍ରୀଷ୍ମସମାନଶ୍ଚ ଲୋଭମୋହଵିଵର୍ଜିତଃ । ତତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵୈକରାତ୍ରଂ ଚ ପ୍ରାତରନ୍ଯତ୍ସ୍ଥଲଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ସେ ଶୀତ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ସମାନ ରହିବା ଉଚିତ୍, ଲୋଭ ଓ ମୋହ ଛାଡିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ରାତି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରହି, ପ୍ରଭାତରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍।
ଯାନମାନୋହଣଂ କୃତ୍ଵା ଗୃହୀତ୍ଵା ଗୃହିଣୋ ଧନମ୍ । ଗୃହଂ କୃତ୍ଵା ଗୃହୀ ରମ୍ଯାତ୍ସ୍ଵଧର୍ମାତ୍ପତିତୋ ଭଵେତ୍
ଯଦି ଯାତ୍ରା କରିବା, ଜିନିଷ ଉଠାଇବା କିମ୍ବା ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଧନ ନେଇ, ଘର ତିଆରି କରି ସୁଖରେ ରହିବା କରେ, ସେ ନିଜ ଧର୍ମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଏ।
କୃତ୍ଵା ଚକୃଷିଵାଣିଜ୍ଯଂ କୁଵୃତ୍ତିଂ କୁରୁତେ ଚ ଯଃ । ସ ସଂନ୍ଯାସୀ ହୃତାଚାରଃ ସ୍ଵଧର୍ମାତ୍ଵତିତୋ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ସଂନ୍ୟାସ ନେଇ, କୃଷି, ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ ଜୀବିକା କରେ, ସେ ସଂନ୍ୟାସୀ ନିଜ ଆଚରଣ ହରାଇ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ବହିର୍ଗତ ହୁଏ।
ଅଶୁଭଂ ଚ ଶୁଭଂ ଵାଽପି ସ୍ଵକର୍ମ କୁରୁତେ ଯଦି । ବହିଷ୍କୃତଃ ସ୍ଵଧର୍ମୋ ଵାଽପ୍ଯୁପହାସ୍ଯଶ୍ଚ ଵୈ ଭଵେତ୍
ଯଦି କେହି ନିଜ କର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅଶୁଭ କିମ୍ବା ଶୁଭ କାମ କରେ, ସେ ନିଜ ଧର୍ମରୁ ବାହାରିଯାଏ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ପତିହୀନା ଯା ଭଵେନ୍ନିଷ୍କାମିନୀ ସଦା । ଏକଭୁକ୍ତା ଦିନାନ୍ତେ ସା ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନରତା ସଦା
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାମୀହୀନ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଇଚ୍ଛାରହିତ, ସେ ଦିନର ଶେଷରେ ଏକଥର ଖାଏ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ନ ଧତ୍ତେ ଦିଵ୍ଯଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଗନ୍ଧଦ୍ରଵ୍ଯଂ ସୁତୈଲକମ୍ । ସ୍ରଜଂ ଚ ଚନ୍ଦନଂ ଚୈଵ ଶଙ୍ଖସିନ୍ଦୂରଭୂଷଣମ୍
ସେ ନ ମହଲ ଜମାକପଡ଼ା, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ କିମ୍ବା ତେଲ ଲଗାଏ, ନ ମାଳା, ଚନ୍ଦନ, ଶଂଖ, ସିନ୍ଧୂର କିମ୍ବା ଗହନା ପିନ୍ଧେ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମଲିନଵସ୍ତ୍ରା ସ୍ଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ନାରାଯଣଂ ସ୍ମରେତ୍ । ନାରାଯଣସ୍ଯ ସେଵାଂ ଚ କୁରୁତେ ନିତ୍ଯମେଵ ଚ
ଏହା ସବୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ସରଳ ଜମାକପଡ଼ା ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବା ଦରକାର, ସେ ସବୁବେଳେ ନାରାୟଣଙ୍କର ସେବା କରିବା ଉଚିତ।
ତନ୍ନାମୋଚ୍ଚାରଣଂ ଶଶ୍ଵତ୍କୁରୁତେ ନାନ୍ଯଭକ୍ତିତଃ । ପୁତ୍ରତୁଲ୍ଯଂ ଚ ପୁରୁଷଂ ସଦା ପଶ୍ଯତି ଧର୍ମତଃ
ସେ ସବୁବେଳେ ନାରାୟଣଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ଭକ୍ତି ନ କରି, ଏବଂ ପୁରୁଷମାନେ ଉପରେ ସେ ସଦା ପୁଅ ପରି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ନ ଚ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସା ନ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଭଵଂ ଵ୍ରଜ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀଦିନେ
ସେ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ ନାହିଁ, ଧନ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏକାଦଶୀ ଓ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ସେ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶ୍ରୀରାମସ୍ଯ ନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ଶିଵରାତ୍ରୌ ପଵିତ୍ରଯା । ଅଘୋରାଯାଂ ଚ ପ୍ରେତାଯାଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୋପରାଗଯୋଃ
ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ନବମୀ, ପବିତ୍ର ଶିବରାତ୍ରି, ଅଘୋରା, ପ୍ରେତା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ବେଳେ,
ଭୃଷ୍ଟଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଭୁଜ୍ଯତେ ପରମେଵ ଚ । ତାମ୍ବୂଲଂ ଵିଧଵାସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାନିଣାମ୍
ସେ ଭୁନା ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ; ପାନ ଖାଇବା ବିଧବା, ଯତୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ନିଷିଦ୍ଧ।
ସଂନ୍ଯାସିନାଂ ଚ ସୌମାଂସସୁରାତୁଲ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମ୍ । ରକ୍ତଶାକଂ ମସୂରଂ ଚ ଜମ୍ବୀରଂ ପର୍ଣମେଵ ଚ
ସଂନ୍ୟାସୀମାନେ ପାଇଁ ପାନ ମାଂସ କିମ୍ବା ମଦ ପରି ଅପବିତ୍ର; ଲାଲ ଶାଗ, ମସୁର ଡାଲି, ଲେମ୍ବୁ ଓ କିଛି ପତ୍ର ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅଲାବୁର୍ଵର୍ତୁଲାକାରା ଵର୍ଜନୀଯା ଚ ତୈରଵି । ପର୍ଯଙ୍କଶାଯିନୀ ନାରୀ ଵିଧଵା ପାତଯେତ୍ପତିମ୍
ଲାଉ ଓ ଗୋଲାକାର ଶାକ ସେମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯେ ବିଧବା ଚଉକି ଉପରେ ଶୁଏ, ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦିଏ।
ଯାନମାରୋହଣଂ କୃତ୍ଵା ଵିଧଵା ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ନ କୁର୍ଯାତ୍କେଶସଂସ୍କାରଂ ଗାତ୍ରସଂସ୍କାରମେଵ ଚ
ଯଦି ବିଧବା ଯାନ ଚଢ଼ିବେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ; ସେ କେଶ ଚିରାଇବା କିମ୍ବା ଦେହ ସଜାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
କେଶଵେଣୀ ଜଟାରୂପେ ତତ୍କ୍ଷୌରଂ ତୀର୍ଥକଂ ଵିନା । ତୈଲାଭ୍ଯଙ୍ଗଂନ କୁର୍ଵୀତ ନହି ପଶ୍ଯତି ଦର୍ପଣମ୍
ସେ କେଶ ବାଂଧିବା କିମ୍ବା ଜଟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି କେଶ କଟିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତେଲ ଲଗାଇବା କିମ୍ବା ଦର୍ପଣ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମୁଖଂ ଚ ପରପୁଂସାଂ ଚ ଯାତ୍ରାଂ ନୃତ୍ଯଂ ମହୋତ୍ସଵମ୍ । ନର୍ତନଂ ଗାଯନଂ ଚୈଵ ସୁଵେଷଂ ପୁରୁଷଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବା, ଯାତ୍ରା, ନୃତ୍ୟ, ବଡ଼ ଉତ୍ସବ, ନାଚ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଭଲ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୁରୁଷ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶୃଣୁଯାଚ୍ଚ ସତାଂ ଧର୍ମ ସାମଵେଦନିରୂପିତମ୍ । ପରମାର୍ଥ ପରଂ ଚୈଵ ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ
ସେ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କର ଧର୍ମ, ସାମବେଦର କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ସତ୍ୟ କଥା କହୁଛି, ଶୁଣ।
ଅଧ୍ଯାପନମଧ୍ଯାନଂ ଶିଷ୍ଯାଣାଂ ପରିପାଲନମ୍ । ଗୁରୁଣାଂ ସେଵନଂ ନିତ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଚଦେଵାର୍ଚନଂ ତଥା
ପଢ଼ାଇ, ପଢ଼ିବା, ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା, ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା ଏବଂ ଦ୍ୱିଜଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ସବୁବେଳେ କରିବା ଉଚିତ।