ଅନ୍ନାହାରୀ ଯଥା କାଲେ ଗୃହୀ ଚ ଗୃହିଣୀଯୁତଃ
କିଛି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, କିଛି ଘରେ ଘରବାଳୀ ସହିତ ଘରସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି।
ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ପ୍ରଶସ୍ତଂ ଗୃହିଣାଂ ସଦା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କର ଘରବାଳୀ ପାଇଁ ସଦା ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଭଲ।
ଅନ୍ନଂ ଵିଷ୍ଠା ଜଲଂ ମୂତ୍ରଂ ଯଦ୍ଵିଷ୍ଣୋରନିଵେଦିତମ୍
ଯେଉଁ ଅନ୍ନ, ମଳ, ପାଣି ଓ ମୁତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନୁହେଁ, ସେଗୁଡିକ ମଳ ସମାନ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କାମତୋଽନ୍ନଂ ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ହରିଵାସରେ
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ହରିଙ୍କର ଦିନରେ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରେ—
ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ନାରଦ
ଏହା ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନାରଦ।
ଗୃହୀ ଶୈଵଶ୍ଚ ଶାକ୍ତଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଜ୍ଞାନଦୁର୍ବଲଃ
ଗୃହସ୍ଥ, ଶିବଭକ୍ତ, ଶକ୍ତିଭକ୍ତ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ—
କୃମିଭିଃ ଶାଲିମାନୈଶ୍ଚ ଭକ୍ଷିତସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି 1.27.
—ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ କୀଟ କିମ୍ବା ପୋକା ଦ୍ୱାରା ଭୋଜିତ, ସେଠାରେ ରହିଯାଏ।
ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀଦିନେ ରାମନଵମୀଦିଵସେ ହରେଃ
ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଦିନ, ରାମନବମୀ ଦିନ କିମ୍ବା ହରିଙ୍କ ଜନ୍ମତିଥିରେ—
ଉପଵାସାସମର୍ଥଶ୍ଚ ଫଲଂ ମୂଲଂ ଜଲଂ ପିବେତ୍
—ଯେଉଁଠି ଉପବାସ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଠି ଫଳ, ମୂଳ କିମ୍ବା ପାଣି ପିଇପାରିବ।
ସକୃଦ୍ଭୁଙ୍କ୍ତେ ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନୈଵେଦ୍ଯମେଵ ଚ
ଯଦି କେହି ଏକଥର ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ କିମ୍ବା ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରେ—
ଏକାଦଶ୍ଯାମନାହାରଂ ଗୃହୀ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ଭାରତେ
—ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଗୃହସ୍ଥ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାରତରେ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହିଣାଂ ଶୈଵଶାକ୍ତାନାମିଦମୁକ୍ତଂ ଚ ନାରଦ
ନାରଦ, ଏହି କଥା ଗୃହସ୍ଥ ଶିବଭକ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି।
ନିତ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଭୋଜୋ ଯଃ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୋସ୍ସ ହି ଵୈଷ୍ଣଵଃ
ଯିଏ ସଦା ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରେ, ସେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଭାବେ ବୈଷ୍ଣବ।
ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ତସ୍ଯ ସଂସ୍ପର୍ଶଂ ତୀର୍ଥାନ୍ଯଖିଲଦେଵତାଃ
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଃ ସ୍ଵିନ୍ନମନ୍ନଂ ପୃଥୁକଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଦେଶଵିଶେଷକେ
ଦୁଇଥର ଧୋଇଥିବା ଚାଉଳ, ଚିଡ଼ା କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଦେଶର ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ—
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଵୈ ଯତୀନାଂ ଚ ଵିଧଵାବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
—ଏହା ଯତୀ, ବିଧବା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତାମ୍ବୂଲଂ ଵିଧଵାସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍ 1.27.
ତାମ୍ବୁଳ ବିଧବା, ଯତୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ।
ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଯଦଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ନାରଦ
ନାରଦ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଖାଇବା ଅନୁଚିତ, ଶୁଣ।
ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ପଯଃପାନମୁଚ୍ଛିଷ୍ଟେ ଘୃତଭୋଜନମ୍
ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ପିଇବା, ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଘିଅ ଖାଇବା—
ନାରିକେଲୋଦକଂ କାଂସ୍ଯେ ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ସ୍ଥିତଂ ଲଘୁ
କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ନାଡ଼ିଆ ପାଣି କିମ୍ବା ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ରଖିଥିବା ହେଲେ, ଏହା ହଳକା ହୁଏ।
ଉତ୍ଥାଯ ଵାମହସ୍ତେନ ଯସ୍ତୋଯଂ ପିବତି ଦ୍ଵିଜଃ
ଯଦି ଜନ୍ମଜାତ ଦ୍ୱିଜ ଉଠିବା ପରେ ବାମ ହାତରେ ପାଣି ପିଏ—
ଅନିଵେଦ୍ଯଂ ହରେରନ୍ନଂ ଭୁକ୍ତଶେଷଂ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ହରିଙ୍କୁ ନ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ନ କିମ୍ବା ସଦା ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରିବା ଅନୁଚିତ।
ଵାନିଙ୍ଗଣଫଲଂ ଚୈଵ ଗୋମାଂସଂ କାର୍ତ୍ତିକେ ସ୍ମୃତମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଗୁଆଁ ଓ ଫଳ, ଏବଂ ଗୋମାଂସ ଖାଇବା ନିଷିଦ୍ଧ।
ଶ୍ଵେତଵର୍ଣଂ ଚ ତାଲଂ ଚ ମସୂରଂ ମତ୍ସ୍ଯମେଵ ଚ
ଧଳା ରଙ୍ଗର ତାଳ ଫଳ, ତାଳ ଓ ମସୁର ଡାଲି, ଏବଂ ମାଛ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିଷିଦ୍ଧ ତାଲିକାରେ ଅଛି।
ମତ୍ସ୍ଯାଂଶ୍ଚ କାମତୋ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସୋପଵାସସ୍ତ୍ର୍ଯହଂ ଵସେତ୍
ଯଦି କେହି ଇଚ୍ଛାକୁ ମାନି ମାଛ ଖାଏ, ସେ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ ରହିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିପତ୍ସୁ ଚ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡମଭକ୍ଷ୍ଯଂ ହ୍ଯର୍ଥନାଶନମ୍
ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ କୁଁଆ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଧନ ନାଶ କରେ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ପଟୋଲଂ ଚ ଶତ୍ରୁଵୃଦ୍ଧିକରଂ ପରମ୍ 1.27.
ପଟୋଳ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଶତ୍ରୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ।
କଲଙ୍କକାରଣଂ ଚୈଵ ପଂଚମ୍ଯାଂ ବିଲ୍ଵଭକ୍ଷଣମ୍
ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ବେଲ ଫଳ ଖାଇଲେ ଅପବାଦ ଲାଗେ।
ରୋଗଵୃଦ୍ଧିକରଂ ଚୈଵ ନରାଣାଂ ତାଲଭକ୍ଷଣମ୍
ପୁରୁଷମାନେ ତାଳ ଫଳ ଖାଇଲେ ରୋଗ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।
ନାରିକେଲଫଲଂ ଭକ୍ଷ୍ଯମଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ବୁଦ୍ଧିନାଶନମ୍
ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ନଡିଆ ଫଳ ଖାଇଲେ ବୁଦ୍ଧି ନାଶ ହୁଏ।