ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ନନ୍ଦ ହ୍ଯାଖ୍ଯାନଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ଶୁଭମ୍ । ଏତଚ୍ଛ୍ରୁ ତ୍ଵା ତୁ ନିଷ୍ପାପୋ ନିଷ୍କଲଙ୍କୀ ନରୋ ଭଵେତ୍
ହେ ନନ୍ଦ, ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ଶୁଭ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ଏହା ଶୁଣିଲେ ମଣିଷ ପାପ ଓ ଦାଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ସର୍ଵସଂପତ୍କରଂ ପରମ୍ । ଶୋକାପନୋଦନଂ ହର୍ଷକରଂ ମର୍ଵତ୍ର ମଙ୍ଗଲମ୍
ଏହା ଧନ୍ୟତା, ଖ୍ୟାତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ପଦ ଦେଇଥାଏ; ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ସବୁଠି ମଙ୍ଗଳମୟ।
ତ୍ଯଜ ଶୋକଂ ସଦା ନନ୍ଦ ଗୃହଂ ଵ୍ରଜ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଂ ଯଶୋଦାଂ ଚ ମତ୍ପ୍ରସୂଂ ଗୋପିକାଗଣମ୍
ସଦା ଦୁଃଖ ଛାଡ଼, ହେ ନନ୍ଦ; ଘରକୁ ଯାଅ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର; ସମସ୍ତ କଥା ମୋ ମାଁ ଯଶୋଦା ଓ ଗୋପୀମାନେକୁ କହିଦିଅ।
ବୋଧଯିଷ୍ଯସି ସର୍ଵାଂ ତାଂ ସ୍ତ୍ରୀଜାତିଂ ଶୋକସଂଯୁତାମ୍ । ସଦୀଯଜ୍ଞାନଦତ୍ତେନ ହର୍ଷଯୁକ୍ତଃ ସଦା ଭଵ
ଦୁଃଖିତ ସମସ୍ତ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ତୁମେ ଜ୍ଞାନ ଦେଇ ଜାଗ୍ରତ କରିବ; ମୋର ଦିଆ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ରୁହ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ତାରାହରଣଂ ନାମୈକାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ମହାପୁରାଣ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଖଣ୍ଡରେ, ନାରଦଙ୍କ କଥାରେ 'ତାରାହରଣ' ନାମକ ଏକାଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ଦ୍ଵ୍ଯଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନନ୍ଦ ଉଵାଚ ଶ୍ରୁତଂ ସର୍ଵଂ ମହାଭାଗ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଂ କଥଯ ପ୍ରଭୋ । ଉଵାଚ ତଂ ଵୈ ଭଗଵାଞ୍ଛ୍ରୂଯତାମିତି ତଦ୍ଵଚଃ
ଏହାପରେ ବିରାସୀତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ନନ୍ଦ କହିଲେ: 'ମୁଁ ସବୁ କଥା ଶୁଣିଲି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏବେ ମୋତେ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନ ବିଷୟରେ କୁହ, ପ୍ରଭୁ।' ଭଗବାନ୍ କହିଲେ: 'ଶୁଣ, ଏହି କଥା।'
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ସ୍ଵପ୍ନେ ହସତି ଯୋ ହର୍ଷାଦ୍ଵିଵାହଂ ଯଦି ପଶ୍ଯତି । ନର୍ତନଂ ଗୀତମିଷ୍ଟଂ ଚ ଵିପତ୍ତିସ୍ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଭଗବାନ୍ କହିଲେ: ଯିଏ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଆନନ୍ଦରେ ହସେ, ବିବାହ ଦେଖେ, କିମ୍ବା ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଭଲ ଲାଗିଥିବା କିଛି ଦେଖେ, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ।
ଦନ୍ତା ଯସ୍ଯ ଵିବୀଡ୍ଯନ୍ତେ ଵିଚରନ୍ତଂ ଚ ପଶ୍ଯତି । ଧନହାନିର୍ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ପୀଡା ଚାପି ଶରୀରଜା
ଯାହାର ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ କିମ୍ବା ନିଜକୁ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିବା ଦେଖେ, ସେଠି ଧନ ହାରାଏ ଓ ଶରୀର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେ।
ଅମ୍ଯଙ୍ଗିତସ୍ତୁ ତୈଲେନ ଯୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍ । ଖରୋଷ୍ଟ୍ରମହିଷାରୂଢୋ ମୃତ୍ଯୁସ୍ତସ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ
ଯଦି କେହି ସ୍ୱପ୍ନରେ ତେଲ ଲଗାଇ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଏ, କିମ୍ବା ଗଧା, ଉଠ, କିମ୍ବା ମହିଷ ଚଢ଼ି ଯାଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ।
ସ୍ଵପନେ କର୍ଣେ ଜପାପୁଷ୍ପମଶୋକଂ କରଵୀରକମ୍ । ଵିପତ୍ତିସ୍ତସ୍ଯ ତୈଲଂ ଚ ଲଵଣଂ ଯଦି ପଶ୍ଯତି
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି କେହି କାନରେ ଜବା ଫୁଲ, ଅଶୋକ କିମ୍ବା କରବୀର ଦେଖେ, କିମ୍ବା ତେଲ କିମ୍ବା ଲୁଣ ଦେଖେ, ତେବେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ।
ନଗ୍ନାଂ କୃଷ୍ଣାଂ ଛିନ୍ନନାସାଂ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଵିଧଵାଂ ତଥା । କପର୍ଦକଂ ତାଲଫଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ନଗ୍ନା ନାରୀ, କଳା ଚର୍ମର ନାରୀ, କଟା ନାକର ନାରୀ, ଶୂଦ୍ର ବିଧବା, କଉଡ଼ି କିମ୍ବା ତାଳ ଫଳ ଦେଖିଲେ ଦୁଃଖ ଆସେ।
ସ୍ଵପ୍ନେ ରୁଷ୍ଟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ କୋପସଂଯୁତାମ୍ । ଵିପତ୍ତିଶ୍ଚ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଯାତି ଗୃହାଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ସ୍ୱପ୍ନରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ରାଗରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣୀକୁ ଦେଖିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଘର ଛାଡ଼ି ଯାଏ।
ଵନପୁଷ୍ପଂ ରକ୍ତପୁଷ୍ପଂ ପଲାଶଂ ଚ ସୁପୁଷ୍ପିତମ୍ । କାର୍ପାସଂ ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଃଖମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ବନ ଫୁଲ, ଲାଲ ଫୁଲ, ଫୁଲିଥିବା ପଲାଶ ଗଛ, କପାସ କିମ୍ବା ସାଦା କପଡ଼ା ଦେଖିଲେ ଦୁଃଖ ମିଳେ।
ଗାଯନ୍ତୀଂ ଚ ହସନ୍ତୀଂ ଚ କୃଷ୍ଣାମ୍ବରଧରାଂ ସ୍ତ୍ରିଯମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଂ ଚ ଵିଧଵାଂ ନରୋ ମୃତ୍ଯୁମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଗାଇଁଥିବା କିମ୍ବା ହସୁଥିବା, କଳା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଥିବା ନାରୀକୁ, କିମ୍ବା କଳା ବିଧବାକୁ ପୁରୁଷ ଦେଖିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ।
ଦେଵତା ଯତ୍ର ନୃତ୍ଯନ୍ତି ଗାଯନ୍ତି ଚ ହସନ୍ତି ଚ । ଆସ୍ଫୋଟଯନ୍ତି ଧାଵନ୍ତି ତସ୍ଯ ଦେହୋ ମରିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, ହସ, ତାଳି କିମ୍ବା ଦୌଡ଼ୁଥିବେ, ସେଠାରେ ଦେଖିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଦେହ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହେବ।
ଵାନ୍ତଂ ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଂ ଚ ଵୈଦ୍ଯଂ ରୌପ୍ଯଂ ସୁଵର୍ଣକମ୍ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମଥଵା ସ୍ଵପ୍ନେ ଜୀଵିତଂ ଦଶମାଵଧି
ବାନ୍ତି, ପେଶାବ, ପଖାନ୍ଡ, ଡାକ୍ତର, ଚାନ୍ଦି କିମ୍ବା ସୁନା ସାକ୍ଷାତ୍ କିମ୍ବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ, ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନ ଶେଷ ହୁଏ।
କୃଷ୍ଣାମ୍ବରଧରାଂ ନାରୀଂ କୃଷ୍ଣମାଲ୍ଯାନୁଲେପନାମ୍ । ଉପଗୂହତି ଯଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ତସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯିଏ ସ୍ୱପ୍ନରେ କଳା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଥିବା, କଳା ମାଳା ଓ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିବା ନାରୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ସେଠି ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ।
ମୃତଵତ୍ସଂ ଚ ମୁଣ୍ଡଂ ଚ ମୃଗସ୍ଯ ଚ ନରସ୍ଯ ଚ । ଯଃ ପ୍ରାପ୍ତୋତ୍ଯସ୍ଥିମାଲାଂ ଚ ଵିପତ୍ତିସ୍ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ମୃତ ବଛା, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡିଆ, ପଶୁ କିମ୍ବା ମଣିଷର ଅସ୍ଥି, କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିର ମାଳା ଯିଏ ପାଏ, ସେଠି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ।
ରଥଂ ଖରୋଷ୍ଟ୍ରସଂଯୁକ୍ତମେକାକୀ ଯୋଽଧିରୋହଯେତ୍ । ତତ୍ରସ୍ଥୋଽପି ଚ ଜାଗର୍ତି ମୃତ୍ଯୁରେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ଏକାକି ଗଧା କିମ୍ବା ଉଠରେ ଟାଣିଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼େ, ସେ ଜାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ।
ଅମ୍ଯଙ୍ଗିସ୍ତୁ ହଵିଷା କ୍ଷୀରେଣ ମଧୁନାଽପି ଚ । ତକ୍ରେଣାପି ଗୁଡେନୈଵ ପୀଡା ତସ୍ଯ ଵିନିଶ୍ଚିତମ୍
ଯିଏ ହବିଷ୍ୟ, ଖୀର, ମଧୁ, ତକ୍ର କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ଲଗାଇ ଦେଖାଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ମିଳେ।
ରକ୍ତାମ୍ବରଧରାଂ ନାରୀଂ ରକ୍ତମାଲ୍ଯାନୁଲେପରାମ୍ । ଉପଗୂହତି ଯଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ତସ୍ଯ ଵ୍ଯାଧିର୍ଵିନିଶ୍ଚିତମ୍
ଯିଏ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଲାଲ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିବା ନାରୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ସେଠି ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ।
ପତିତାନ୍ନଖରେଶାଂଶ୍ଚ ନିର୍ଵାଣାଙ୍ଗାରମେଵ ଚ । ଭସ୍ମବୂର୍ଣାଂ ଚିତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲଭତେ ମୃତ୍ଯୁମେଵ ଚ
ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ନଖ, ନିବୃତ ଅଗ୍ନିର ଖାକି, କିମ୍ବା ଛାଇଁ ଢାକିଥିବା ଚିତା ଦେଖିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ମିଳେ।
ଶ୍ମଶାନଂ ଶୁଷ୍କକାଷ୍ଠଂ ଚ ତୃଣାନି ଲୋହମେଵ ଚ । ଶମୀଂ ଚ କିଂ ଚିତ୍କୃଷ୍ଣାଶ୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଃଖଂ ଲଭେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଶ୍ମଶାନ, ଶୁଖିଆ କାଠ, ଘାସ, ଲୋହା, ଶମୀ ଗଛ କିମ୍ବା କଳା ଘୋଡ଼ା ଦେଖିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଦୁଃଖ ଆସେ।
ପାଦୁକାଂ ଫଲକଂ ରକ୍ତଂ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ଯଂ ଭଯାନକମ୍ । ମାଷଂ ମସୂରଂ ମୁଦ୍ଗଂ ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଦ୍ଯୋ ଵ୍ରଣଂ ଲଭେତ୍
ଲାଲ ପାଦୁକା, ଲାଲ ଫଳକ, ଭୟଙ୍କର ଫୁଲମାଳା, କିମ୍ବା ମାଛ, ମସୁର, ମୁଗ ଦେଖିଲେ ସାଙ୍ଗକୁ ଘାଉ ହୁଏ।
କଟକଂ ସରଠଂ କାକଂ ଭଲ୍ଲୂକଂ ଵାନରଂ ଗଵମ୍ । ପୂଯଂ ଗାତ୍ରମଲଂ ସ୍ଵପ୍ନେ କେଵଲଂ ଵ୍ଯାଧିକାରଣମ୍
କଉଁ, ଗଡ଼ି, ବାନର, ଭାଲୁ, ଗାଈ, ପିପି, ଦେହର ମଲ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ କେବଳ ରୋଗ ହୁଏ।
ଭଗ୍ନଭାଣ୍ଡଂ କ୍ଷତଂ ଶୂଦ୍ରଂ ଗଲତ୍କୁଷ୍ଠଂ ଚ ରୋଗିଣମ୍ । ରକ୍ତାମ୍ବରଂ ଚ ଜଟିଲଂ ସୂକରଂ ମହିଷଂ ଖରମ୍
ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବାସନ, ଆହତ ଶୂଦ୍ର, ଝଡ଼ିଯାଉଥିବା କୁଷ୍ଠୀ, ଲାଲ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଜଟାଧାରୀ, ଶୂକର, ମହିଷ କିମ୍ବା ଗଧା ଦେଖିଲେ—
ଅନ୍ଧକାରଂ ମହାଘୋରଂ ମୃତଜୀଵଂ ଭଯଂକରମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵପ୍ନେ ଯୋନିଲିଙ୍ଗ ଵିପତ୍ତିଂ ଲଭତେଧ୍ରୁଵମ୍
ଅନ୍ଧାର, ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର, ମୃତ କିମ୍ବା ଜୀବିତ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ, କିମ୍ବା ଯୌନ ଚିହ୍ନ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ହୁଏ।
କୁଵେଷରୁପଂ ମଲେଚ୍ଛଂ ଚ ଯମଦୂତଂ ଭଯଂକରମ୍ । ପାଶହସ୍ତଂ ପାଶଶସ୍ତ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୃତ୍ଯୁଂ ଲଭେନ୍ନରଃ
ବିକୃତ ଦେହିଆ, ଦେଶୀ ନୁହେଁ, ଯମଦୂତ, ଫାନ୍ଦ କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ମିଳେ।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ବାଲା ବାଲକୋ ଵା ସୁତଃ ସୁତା । ଵିଲାପଂ କୁରୁତେ କୋପାଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଃଖମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଛୁଆ, ଛୋକା କିମ୍ବା ଝିଅ, କ୍ରୋଧରେ ଦୁଃଖ ପାଇଁ କାନ୍ଦେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିବେ।
କୃଷ୍ଣଂ ପୁଷ୍ପଂ ଚ ତନ୍ମାଲ୍ଯଂ ସସ୍ଯଂ ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଧାରିଣମ୍ । ମ୍ଲେଚ୍ଛାଂ ଚ ଵିକୃତାକାରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୃତ୍ଯୁଂଲଭେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଜଣେ କୃଷ୍ଣ, ଫୁଲ, ମାଳା, ଧାନ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବା ବିକୃତ ଦେହର ବିଦେଶୀକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖିବେ।