ଶଂଭୋଶ୍ଚ ଚରଣାମ୍ଭୋଜେ ଚକାର ଚ ସମର୍ପଣମ୍ । ଶଂଭୁସ୍ତଂ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ଵାସଯାମାସ ଵକ୍ଷସି
ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କଲେ । ଶମ୍ଭୁ ଭଲପାଇ ତାଙ୍କୁ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ।
ଦତ୍ତଵା ତସ୍ମୈ ପାଦରେଣୁଂ ନିଷ୍ପାପଂ ଚ ଚକାର ସଃ । ଦତ୍ତଵା ତନ୍ମସ୍ତକେ ହସ୍ତଂ କୃପାଲୁରଭଯଂ ଦଦୌ
ତାଙ୍କୁ ପଦଧୂଳି ଦେଇ, ନିଷ୍ପାପ କଲେ । ଦୟାଳୁ ଶିବ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ରଖି, ଭୟ ଦୂର କଲେ ।
କ୍ଷୀରୋଦେ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଚ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତେନ ଶଂକରଃ । ଚକାର ଚନ୍ଦ୍ରଂ ନିଷ୍ପାପଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସହିତଃ ଶୁଚିମ୍
କ୍ଷୀରସାଗରରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ଏବଂ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି, ଶଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ନିଷ୍ପାପ ଓ ପବିତ୍ର କଲେ ।
ଯୋଗେନ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରୋ ଦ୍ଵିଖଣ୍ଡଂ ତଂ ଚକାର ସଃ । ରରକ୍ଷାର୍ଧଂ ଲଲାଟେ ଚ ସୋଽପ୍ଯର୍ଧଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁରଃ
ଯୋଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯୋଗୀନାଥ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କଲେ । ଏକ ଭାଗ ନିଜ ଲଳାଟରେ ରଖିଲେ, ଅନ୍ୟଟି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ଦେଲେ ।
ଅତ ଏଵ ମହାଦେଵୋ ବଭୂଵ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଃ । ମୃଗାଙ୍କୋ ଲଜ୍ଜିତସ୍ତତ୍ର କଲଙ୍କୀଂ ଦେଵସଂସଦି
ଏହିପରି ମହାଦେବ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ । ଦେବମଣ୍ଡଳରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଲଜ୍ଜାରେ ଦାଗ ଧରି ରହିଲେ ।
ଲଜ୍ଜଯା ଚ ସ୍ଵଯୋଗେନ ଦେହତ୍ଯାଗଂ ଚକାର ସଃ । ତଚ୍ଛରୀରଂ ଚ କ୍ଷୀରୋଦେ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ ସମର୍ପିତମ୍
ଲଜ୍ଜା ଓ ନିଜର ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ । ସେ ଦେହକୁ ବ୍ରହ୍ମା କ୍ଷୀରସାଗରରେ ଅର୍ପଣ କଲେ ।
ରୁରୋଦାତ୍ରିଶ୍ଚ କୃବଯା ଶୁଚା କ୍ଷୀରୋଦଧେସ୍ତଟେ । ଅତ୍ରେଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଜଲଂ ତସ୍ଯ ପପାତ ଚ ଜଲେ ଵ୍ରଜ
କ୍ଷୀରସାଗର କୂଳରେ ଅତ୍ରି ଦୟା ଓ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ । ତାଙ୍କର ଆଖିର ଜଳ ସେ ସାଗରରେ ପଡିଲା, ରାଜନ ।
ତସ୍ମାଦ୍ବଭୂଵ ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ନିଷ୍ପାପୋ ଦେଵସଂସଦି । ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଭଗଵାଞ୍ଛଂଭୁରଭିଷେକଂ ଚକାର ତମ୍
ସେଠାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବମଣ୍ଡଳରେ ନିଷ୍ପାପ ହେଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଭଗବାନ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କର ଅଭିଷେକ କଲେ ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ଗଚ୍ଛ ପୁତ୍ର ତ୍ଵଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଵିଷଯଂ ମୁଦା । ପଶ୍ଚାତ୍ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ଶାପେନଯକ୍ଷ୍ମଗ୍ରସ୍ତୋଭଵିଷ୍ଯସି
ମହାଦେବ କହିଲେ: 'ପୁଅ, ତୁମେ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଚଳାଅ । କିନ୍ତୁ ପରେ ସେ ନାରୀଙ୍କ ଶାପରେ ତୁମେ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହେବ ।'
ଵ୍ଯର୍ଥଂ ପତିଵ୍ରତାଶାପଂ କର୍ତୁମୀଶଶ୍ଚକୋ ଭୁଵି । ମଦାଶିଷା ଯକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚ ପ୍ରତୀକାରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ପୃଥିବୀରେ ପତିବ୍ରତାଙ୍କ ଶାପକୁ ଅକାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରଭୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ । ମୋ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଏହି ରୋଗର ଉପାୟ ହେବ ।
ଯସ୍ମାଦ୍ଭାଦ୍ରଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ତୁ ଗୁରୁପତ୍ନୀକ୍ଷତିଃ କୃତା । ତସ୍ମାତ୍ତସ୍ମିନ୍ଦିନେ ଵତ୍ସ ପାପଦୃଶ୍ଯୋ ଯୁଗେ ଯୁଗେ
ଯେହେତୁ ଭଦ୍ର ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଅପମାନ ହେଇଥିଲା, ତେଣୁ ସେ ଦିନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ପାପ ଦେଖାଯିବ ।
ନାଭୁକ୍ତଂ କ୍ଷୀଯତେ କର୍ମ କଲ୍ପକୋଟିଶତୈରପି । ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ କୃତଂ କର୍ମ ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ଅନୁଭବ ହୋଇନଥିବା କର୍ମ କୋଟି କଳ୍ପ ଯାଏଁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ । ଯେ କର୍ମ କରାଯାଏ, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡିବ ।
ଦେହତ୍ଯାଗେନ ହେ ଵତ୍ସ କର୍ମଭୋଗୋ ନ ନଶ୍ଯତି । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାନ୍ନ ସଂଦେହୋ ଙ୍ଯସ୍ତମେଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ପୁଆ, ଦେହ ଛାଡ଼ିଲେ କର୍ମର ଫଳ ଶେଷ ହୁଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେହି କର୍ମ ହ୍ରାସ ପାଏ।
ତାରାବହରଣାଵତ୍ସ କଲଙ୍କଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଲେ । ମୃଗାକୃତିର୍ଵିଲଗ୍ନଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ଯୁଗେ ଯୁଗେ
ହେ ପୁଆ, ତାରାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳରେ ଏକ ଦାଗ ରହିଯିବ; ଏହି ଦାଗ ମୃଗର ଆକୃତିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଦେଖାଯିବ।
ଶୃଣୁ ଵାକ୍ଯମିହାଽଽଗଚ୍ଛ ତାରକେ ଚ ପତିଵ୍ରତେ । ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୂହି କସ୍ଯ ଗର୍ଭଂତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଶୁଦ୍ଧାଭଵ ପ୍ରିଯେ
ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ପତିବ୍ରତା ତାରା; ସତ୍ୟ କହ—କାହାର ପୁଅକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମେ ପୁନି ଶୁଦ୍ଧ ହେଲୁ, ପ୍ରିୟେ?
ଅକାମତୋ ବଲାତ୍ସାଧ୍ଵୀ ନ ସ୍ତ୍ରୀ ଜାରେଣ ଦୁଷ୍ଯତି । କାମତୋ ନରକଂ ଯାତି ଯାଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଦିଵାକରୌ
ଯଦି ଜୋରକରି କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛା ବିନା ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ଥାଏ, ସେଥିରେ ସେ ଦୁଷିତ ହୁଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ନରକକୁ ଯାଏ।
ଉଵାଚ ତାରା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଗର୍ଭଂ ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସସ୍ମିତମ୍ । ଜହସୁର୍ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାଃ ଶଂଭୁଶ୍ଚ ମୁନିସଂଘକାଃ
ତାରା ହସିହସି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ପୁଅ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର।' ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଶିବ ଓ ମୁନିମାନେ ହସିଉଠିଲେ।
ଦଦୌ ତାରାଂ ଚ ଗୁରଵେ ଲଜ୍ଜିତାଯ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ବୃହସ୍ପତିର୍ଯଯୌ ଗେହଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ପତିଵ୍ରତାମ୍
ତାପରେ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଲଜ୍ଜିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ତାରାକୁ ଫେରାଇ ଦିଆଗଲା; ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କ ପତିବ୍ରତା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ନେଇ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତଯା ପ୍ରସୂତଂ ପୁତ୍ରଂ ଚ ସୁନ୍ଦରଂ କନକପ୍ରଭମ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵାପ୍ରଯଯୌ ଚନ୍ଦୌନମସ୍କୃତ୍ଯ ଵିଧିଂ ଶିଵାମ୍
ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସୁନ୍ଦର, ସୁନା ରଙ୍ଗର ପୁଅକୁ ନେଇ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ଗଲେ, ବିଧି ଓ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି।
ଯଯୁର୍ଦେଵାଶ୍ଚ ମୁନଯଃ ଶଂଭୁଶ୍ଚ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ । ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵଗୃହଂ ଶୁକ୍ରୌ ଦୈତ୍ଯଯୁକ୍ତୌ ମୁଦାଽନ୍ଵିତଃ
ଦେବତା, ମୁନିମାନେ, ଶିବ ଓ କମଳରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଚାଲିଗଲେ; ଶୁକ୍ର, ଦାୟତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ନନ୍ଦ ହ୍ଯାଖ୍ଯାନଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ଶୁଭମ୍ । ଏତଚ୍ଛ୍ରୁ ତ୍ଵା ତୁ ନିଷ୍ପାପୋ ନିଷ୍କଲଙ୍କୀ ନରୋ ଭଵେତ୍
ହେ ନନ୍ଦ, ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ଶୁଭ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ଏହା ଶୁଣିଲେ ମଣିଷ ପାପ ଓ ଦାଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ସର୍ଵସଂପତ୍କରଂ ପରମ୍ । ଶୋକାପନୋଦନଂ ହର୍ଷକରଂ ମର୍ଵତ୍ର ମଙ୍ଗଲମ୍
ଏହା ଧନ୍ୟତା, ଖ୍ୟାତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ପଦ ଦେଇଥାଏ; ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ସବୁଠି ମଙ୍ଗଳମୟ।
ତ୍ଯଜ ଶୋକଂ ସଦା ନନ୍ଦ ଗୃହଂ ଵ୍ରଜ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଂ ଯଶୋଦାଂ ଚ ମତ୍ପ୍ରସୂଂ ଗୋପିକାଗଣମ୍
ସଦା ଦୁଃଖ ଛାଡ଼, ହେ ନନ୍ଦ; ଘରକୁ ଯାଅ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର; ସମସ୍ତ କଥା ମୋ ମାଁ ଯଶୋଦା ଓ ଗୋପୀମାନେକୁ କହିଦିଅ।
ବୋଧଯିଷ୍ଯସି ସର୍ଵାଂ ତାଂ ସ୍ତ୍ରୀଜାତିଂ ଶୋକସଂଯୁତାମ୍ । ସଦୀଯଜ୍ଞାନଦତ୍ତେନ ହର୍ଷଯୁକ୍ତଃ ସଦା ଭଵ
ଦୁଃଖିତ ସମସ୍ତ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ତୁମେ ଜ୍ଞାନ ଦେଇ ଜାଗ୍ରତ କରିବ; ମୋର ଦିଆ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ରୁହ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ତାରାହରଣଂ ନାମୈକାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ମହାପୁରାଣ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଖଣ୍ଡରେ, ନାରଦଙ୍କ କଥାରେ 'ତାରାହରଣ' ନାମକ ଏକାଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ଦ୍ଵ୍ଯଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନନ୍ଦ ଉଵାଚ ଶ୍ରୁତଂ ସର୍ଵଂ ମହାଭାଗ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଂ କଥଯ ପ୍ରଭୋ । ଉଵାଚ ତଂ ଵୈ ଭଗଵାଞ୍ଛ୍ରୂଯତାମିତି ତଦ୍ଵଚଃ
ଏହାପରେ ବିରାସୀତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ନନ୍ଦ କହିଲେ: 'ମୁଁ ସବୁ କଥା ଶୁଣିଲି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏବେ ମୋତେ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନ ବିଷୟରେ କୁହ, ପ୍ରଭୁ।' ଭଗବାନ୍ କହିଲେ: 'ଶୁଣ, ଏହି କଥା।'
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ସ୍ଵପ୍ନେ ହସତି ଯୋ ହର୍ଷାଦ୍ଵିଵାହଂ ଯଦି ପଶ୍ଯତି । ନର୍ତନଂ ଗୀତମିଷ୍ଟଂ ଚ ଵିପତ୍ତିସ୍ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଭଗବାନ୍ କହିଲେ: ଯିଏ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଆନନ୍ଦରେ ହସେ, ବିବାହ ଦେଖେ, କିମ୍ବା ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଭଲ ଲାଗିଥିବା କିଛି ଦେଖେ, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ।
ଦନ୍ତା ଯସ୍ଯ ଵିବୀଡ୍ଯନ୍ତେ ଵିଚରନ୍ତଂ ଚ ପଶ୍ଯତି । ଧନହାନିର୍ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ପୀଡା ଚାପି ଶରୀରଜା
ଯାହାର ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ କିମ୍ବା ନିଜକୁ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିବା ଦେଖେ, ସେଠି ଧନ ହାରାଏ ଓ ଶରୀର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେ।
ଅମ୍ଯଙ୍ଗିତସ୍ତୁ ତୈଲେନ ଯୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍ । ଖରୋଷ୍ଟ୍ରମହିଷାରୂଢୋ ମୃତ୍ଯୁସ୍ତସ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ
ଯଦି କେହି ସ୍ୱପ୍ନରେ ତେଲ ଲଗାଇ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଏ, କିମ୍ବା ଗଧା, ଉଠ, କିମ୍ବା ମହିଷ ଚଢ଼ି ଯାଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ।
ସ୍ଵପନେ କର୍ଣେ ଜପାପୁଷ୍ପମଶୋକଂ କରଵୀରକମ୍ । ଵିପତ୍ତିସ୍ତସ୍ଯ ତୈଲଂ ଚ ଲଵଣଂ ଯଦି ପଶ୍ଯତି
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି କେହି କାନରେ ଜବା ଫୁଲ, ଅଶୋକ କିମ୍ବା କରବୀର ଦେଖେ, କିମ୍ବା ତେଲ କିମ୍ବା ଲୁଣ ଦେଖେ, ତେବେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ।