ପୂଜୋପକରଣଂ ତେନ ଜଲେନ କ୍ଷାଲଯେତ୍ପୁନଃ
ସେହି ପାଣି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀକୁ ପୁନିଥରେ ଧୋଇବା ଉଚିତ।
ଧ୍ଯାନେନ ଗୁରୁଦତ୍ତେନ ଧ୍ଯାଯେତ୍କୃଷ୍ଣମନନ୍ଯଧୀଃ
ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଧ୍ୟାନରେ ଅବିଚଳ ମନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।
ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗଦେଵଂ ଚ ତନ୍ତ୍ରୋକ୍ତଂ ପୂଜଯେଦ୍ଧରିମ୍
ତନ୍ତ୍ରରେ ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି, ତାହାନୁସାରେ ଅଙ୍ଗ ଓ ଉପାଙ୍ଗ ଦେବତା ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଦତ୍ତ୍ଵୋପହାରଂ ଵିଵିଧଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଚ କଵଚଂ ପଠେତ୍ 1.26.
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉପହାର ଦେଇ, ସ୍ତୁତି କରି, ପରେ କବଚ ପାଠ କର।
କୃତ୍ଵା ଵୈ ଦେଵପୂଜାଂ ଚ ଯଜ୍ଞଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା କରି ସୁନିପୁଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।
ନିତ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଯଥାଶକ୍ତି ଦାନଂ ଵିତ୍ତାନୁରୂପକମ୍
ଦିନେ ଦିନେ ପିତୃକର୍ମ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଵେଦୋକ୍ତଂ ସୂତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ବେଦ ଉକ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂତ୍ର କହିଦେଲି।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଯତୀନାଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଚ ଵିଧଵାବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ଯତି, ବୈଷ୍ଣବ, ବିଧବା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ—
କିଂ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯମକର୍ତ୍ତଵ୍ଯମଭୋଗ୍ଯଂ ଭୋଗ୍ଯମେଵ ଵା
କଣ କରିବା ଉଚିତ, କଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କଣ ଭୋଗ୍ୟ ଓ କଣ ଅଭୋଗ୍ୟ?
ମହେଶ୍ଵର ଉଵାଚ କଶ୍ଚିତ୍ସମୀରଣାହାରୀ ଫଲାହାରୀ ଚ କଶ୍ଚନ
ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ: କିଛି ଲୋକ ବାୟୁ ଖାଇ ରହନ୍ତି, କିଛି ଫଳ ଖାଇ ରହନ୍ତି।
ଅନ୍ନାହାରୀ ଯଥା କାଲେ ଗୃହୀ ଚ ଗୃହିଣୀଯୁତଃ
କିଛି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, କିଛି ଘରେ ଘରବାଳୀ ସହିତ ଘରସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି।
ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ପ୍ରଶସ୍ତଂ ଗୃହିଣାଂ ସଦା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କର ଘରବାଳୀ ପାଇଁ ସଦା ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଭଲ।
ଅନ୍ନଂ ଵିଷ୍ଠା ଜଲଂ ମୂତ୍ରଂ ଯଦ୍ଵିଷ୍ଣୋରନିଵେଦିତମ୍
ଯେଉଁ ଅନ୍ନ, ମଳ, ପାଣି ଓ ମୁତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନୁହେଁ, ସେଗୁଡିକ ମଳ ସମାନ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କାମତୋଽନ୍ନଂ ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ହରିଵାସରେ
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ହରିଙ୍କର ଦିନରେ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରେ—
ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ନାରଦ
ଏହା ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନାରଦ।
ଗୃହୀ ଶୈଵଶ୍ଚ ଶାକ୍ତଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଜ୍ଞାନଦୁର୍ବଲଃ
ଗୃହସ୍ଥ, ଶିବଭକ୍ତ, ଶକ୍ତିଭକ୍ତ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ—
କୃମିଭିଃ ଶାଲିମାନୈଶ୍ଚ ଭକ୍ଷିତସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି 1.27.
—ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ କୀଟ କିମ୍ବା ପୋକା ଦ୍ୱାରା ଭୋଜିତ, ସେଠାରେ ରହିଯାଏ।
ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀଦିନେ ରାମନଵମୀଦିଵସେ ହରେଃ
ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଦିନ, ରାମନବମୀ ଦିନ କିମ୍ବା ହରିଙ୍କ ଜନ୍ମତିଥିରେ—
ଉପଵାସାସମର୍ଥଶ୍ଚ ଫଲଂ ମୂଲଂ ଜଲଂ ପିବେତ୍
—ଯେଉଁଠି ଉପବାସ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଠି ଫଳ, ମୂଳ କିମ୍ବା ପାଣି ପିଇପାରିବ।
ସକୃଦ୍ଭୁଙ୍କ୍ତେ ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନୈଵେଦ୍ଯମେଵ ଚ
ଯଦି କେହି ଏକଥର ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ କିମ୍ବା ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରେ—
ଏକାଦଶ୍ଯାମନାହାରଂ ଗୃହୀ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ଭାରତେ
—ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଗୃହସ୍ଥ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାରତରେ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହିଣାଂ ଶୈଵଶାକ୍ତାନାମିଦମୁକ୍ତଂ ଚ ନାରଦ
ନାରଦ, ଏହି କଥା ଗୃହସ୍ଥ ଶିବଭକ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି।
ନିତ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଭୋଜୋ ଯଃ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୋସ୍ସ ହି ଵୈଷ୍ଣଵଃ
ଯିଏ ସଦା ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରେ, ସେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଭାବେ ବୈଷ୍ଣବ।
ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ତସ୍ଯ ସଂସ୍ପର୍ଶଂ ତୀର୍ଥାନ୍ଯଖିଲଦେଵତାଃ
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଃ ସ୍ଵିନ୍ନମନ୍ନଂ ପୃଥୁକଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଦେଶଵିଶେଷକେ
ଦୁଇଥର ଧୋଇଥିବା ଚାଉଳ, ଚିଡ଼ା କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଦେଶର ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ—
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଵୈ ଯତୀନାଂ ଚ ଵିଧଵାବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
—ଏହା ଯତୀ, ବିଧବା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତାମ୍ବୂଲଂ ଵିଧଵାସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍ 1.27.
ତାମ୍ବୁଳ ବିଧବା, ଯତୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ।
ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଯଦଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ନାରଦ
ନାରଦ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଖାଇବା ଅନୁଚିତ, ଶୁଣ।
ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ପଯଃପାନମୁଚ୍ଛିଷ୍ଟେ ଘୃତଭୋଜନମ୍
ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ପିଇବା, ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଘିଅ ଖାଇବା—
ନାରିକେଲୋଦକଂ କାଂସ୍ଯେ ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ସ୍ଥିତଂ ଲଘୁ
କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ନାଡ଼ିଆ ପାଣି କିମ୍ବା ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ରଖିଥିବା ହେଲେ, ଏହା ହଳକା ହୁଏ।