ଦୁଂଦୂଭୀଵାଦ୍ଯଭାଣ୍ଡାନାଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ ତଥୈଵ ଚ । ପଟହାନାଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଂ ଚ ଡିଣ୍ଡିମାନାଂ ଦ୍ଵିଲକ୍ଷକମ୍
ଡ଼ୁମ୍ଡୁଭି ଓ ଅନ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ, ପଟହ ତିନି ଲକ୍ଷ, ଡିଣ୍ଡିମି ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ଥିଲା।
ଐରାଵତେ ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵେ ଧର୍ମମେଵ ଚ । କୁବେରଂ ଵରୁଣଂ ଵହ୍ନିଂ ରଥସ୍ଥଂ ପଵନଂ ତଥା
ଏଠାରେ ଏଇରାବତ ଉପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର, ଧର୍ମ ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱ ଉପରେ, କୁବେର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଥିଲେ।
ମହିଷସ୍ଥଂ ଯମଂ ଚୈଵ ସ୍ଯନ୍ଦନସ୍ଥଂ ଦିଵାକରମ୍ । ଈଶାନଂ ଚ ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥମନନ୍ତଂ ନାଗଵାହମ୍
ଯମ ମହିଷ ଉପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ରଥରେ, ଈଶାନ ବୃଷ ଉପରେ, ଅନନ୍ତ ନାଗ ଉପରେ ବସିଥିଲେ।
ଆଦିତ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵସୂନ୍ରୁଦ୍ରାନ୍ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵାକିନ୍ନରାନ୍ । ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତମୁନୀନାଂ ଚ ସମୀହଂ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସମ୍
ଅଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଜୀବନମୁକ୍ତ ମୁନିମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଏକ ଦଳରେ ଥିଲେ।
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିର୍ଭଯଃ ଶୁକ୍ରଃ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ନିଶାକରମ୍ । ସୁରାଣାଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ସୈନ୍ଯମାଜୁହାଵ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୁକ୍ର ଭୟହୀନ ହେଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ୱାସ ଦେଲେ, ଏବଂ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଦୁଇ ଗୁଣା ବଡ଼ ସେନା ଡାକିଲେ।
ରତ୍ନମାଲାନଦୀତୀରେ ହୁତାଶନପ୍ରିଯାଶ୍ରମେ । ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷୀରୋଦଧେସ୍ତଟେ
ରତ୍ନମାଳା ନଦୀର ତୀରେ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରିୟ ଆଶ୍ରମରେ, ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୀରୋଦ ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଦୈତ୍ୟ ସେନା ଦଢ଼ି ଥିଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଶୁକ୍ରଃ ସମୀପେ ସରସସ୍ତଟେ । ପୁଣ୍ଯାଶ୍ରମେଽକ୍ଷଯଵଟେ ସୁରସୈନ୍ଯାତ୍ସମାଗତମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ଶୁକ୍ର ଝିଲିକ ତୀରରେ, ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଅକ୍ଷୟ ବଟ ତଳେ, ଦେବମାନେର ସେନା ଏକତ୍ରିତ ଦେଖିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଵୃଷଭସ୍ଥଂ ଚ ଶଂକରଂ ସର୍ଵଂଶଂକରମ୍ । ତ୍ରିଶୂଲପଟ୍ଟୀଶଧରଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମାମ୍ବରଂ ଵରମ୍
ସେ ବୃଷ ଉପରେ ବସିଥିବା ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ଉତ୍ସ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟୀଶ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବାଘ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଖିଲେ।
ତେଜଃସ୍ଵରୂପଂ ପରମଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍ । ସର୍ଦସଂପତ୍ପ୍ରଦାତାରଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ସର୍ଵକାରଣମ୍
ସେ ତେଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରିଥିବା ଦେହ, ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା, ସବୁକିଛି ଜଣା, ସବୁକିଛିର କାରଣ ଦେଖିଲେ।
ସର୍ଵେଶ୍ଵରଂ ସର୍ଵପୂଜ୍ଯଂ ସର୍ଵହୂପଂ ସନାତନମ୍ । ଶରଣାଗତଦୀନାର୍ତଂ ପରିତ୍ରାଣପରାଯଣମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ, ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଅବିନାଶୀ, ଶରଣାଗତ ଦୁଃଖି ଓ ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ସସ୍ମିତଂ ପରମାତ୍ମାନଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମତେଜସା । ସଂତ୍ରସ୍ତଃ ସହସୋତ୍ଥାଯ ପ୍ରଣନାମ ପଦାମ୍ବୁଜେ
ସେ ପରମାତ୍ମା, ହସୁଥିବା, ବ୍ରହ୍ମ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, ଭୟରେ ତୁରନ୍ତ ଉଠି ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଦଦୌ ଶୁଭାଶିଷଂ ତସ୍ମୈ ସୁପ୍ରସନ୍ନଃ ପରାତ୍ପରଃ । ରତ୍ନସିଂହାସନେ ତଂ ଚ ଵାସଯାମାସ ସାଦରମ୍
ପରାପର ପ୍ରଭୁ ଅତି କୃପାଳୁ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଏବଂ ଆଦର ସହିତ ରତ୍ନ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ।
ଅଥ ତତ୍ରାନ୍ତରେ ଵିପ୍ରଂ ପୁରତସ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ । ଶାନ୍ତଂ ସ୍ଵଯଂ ଵିଧାତାରଂ ରତ୍ନସ୍ଯନ୍ଦନମୁନ୍ଦରମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ସେ ନିଜ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଶାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ରତ୍ନର ମହାରଥରେ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାଧାନଂ ରତ୍ନମାଲାଵିଭୂଷିତମ୍ । ପ୍ରସନ୍ନଂ ସୁସ୍ମିତଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଜଗତାମୀଶ୍ଵରଂ ପରମ୍
ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ରତ୍ନମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ପ୍ରସନ୍ନ, ହସୁଥିବା, ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପରମ ପ୍ରଭୁ।
କର୍ମଣାଂ ଫଲଦାତାରଂ ତପୋରୂପଂ ତପଶ୍ଵିନାମ୍ । ଵେଦାନାଂ ଜନକଂ ଵେଦପ୍ରସୂଂ କାନ୍ତଂ ମନୋହରମ୍
କର୍ମର ଫଳ ଦେଇଥିବା, ତପସ୍ୱୀମାନେ ପାଇଁ ତପସ୍ୱୀର ରୂପ, ବେଦର ଉତ୍ପତ୍ତିକର୍ତ୍ତା, ବେଦର ଉତ୍ସ, ପ୍ରିୟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ପୁଟାଞ୍ଜଲିସ୍ତଦା ତ୍ରସ୍ତଃ ପ୍ରଣନାମ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍ । ରତ୍ନସିଂହାସନେ ରମ୍ଯେ ଵାସଯାମାସ ଭକ୍ତିତଃ
ଭୟରେ ହାତ ଜୋଡି ଶୁକ୍ର ସୁରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ; ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ରମ୍ୟ ରତ୍ନ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ।
ପୂଜାଂ ଚକାର ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ତଯୋଶ୍ଚରଣପଙ୍କଜେ । ନୋଚିତଂ କୁଶଲପ୍ରଶ୍ନଂ ତଯୋଃ କଲ୍ଯାଣମେଵ ଚ
ସେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ମଙ୍ଗଳପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ ନାହିଁ, କେବଳ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ଵିଧାତା ଜଗତାଂ ନନ୍ଦ ଶକାଚାର୍ଯଂ ପୁରସ୍ଥିତମ୍ । ସୁନୀତିଂ କଥଯାମାସ ଯତ୍ନତଃ ଶଂମୁସଂମତଃ
ନନ୍ଦ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶୁକ୍ରାଚାର୍ୟଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ଭଲ ଆଚରଣର କଥା, ଯାହା ସଜ୍ଜନମାନେ ମାନନ୍ତି, ସାବଧାନରେ କହିଲେ।
ଶ୍ରୃଣୁ ଶୁକ୍ର ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତୁର୍ନୀତିଂ ଶଶିନଃ ସୁତ । ଲଜ୍ଜାକାରଂ ତ୍ରିଜଗତାଂ କର୍ମ ଵେଦବହିଷ୍କୃତମ୍
ଶୁକ୍ର, ଶୁଣ, ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦୁଷ୍କର୍ମ କଥା କହିବି, ଯାହା ତିନି ଲୋକକୁ ଲଜ୍ଜା ଦେଇଛି ଏବଂ ବେଦରେ ନିନ୍ଦିତ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୃହୋନ୍ମୁଖୀଂ ତାରାଂ ଗୁରୁପତ୍ନୀଂ ପତିଵ୍ରତାମ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା ଶରଣାପନ୍ନସ୍ତ୍ଵଯି ପାପଶ୍ଚ ସଂପ୍ରତମ୍
ସ୍ନାନ କରି, ଗୃହକୁ ଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଥିଲେ ଗୁରୁପତ୍ନୀ ତାରା, ଯିଏ ପତିବ୍ରତା ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏବେ, ତାଙ୍କୁ ନେଇ, ସେ ପାପୀ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି।
ପ୍ରସ୍ତୁତଂ ଦେଵସୈନ୍ଯଂ ଚ ପଶ୍ଯ ଵତ୍ସ ରଣୋଦ୍ଯତମ୍ । ଅହଂ ଶଂଭୁସ୍ତ୍ଵତ୍ସମୀପଂ ତଦର୍ଥଂ ଚ ସମାଗତୌ
ବାଳକ, ଦେଖ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି; ମୁଁ ଓ ଶମ୍ଭୁ ଏହି କାରଣରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ।
ଶଂଭୁରୁଵାଚ ଚନ୍ଦ୍ରମାନଯ ହେ ଵିପ୍ର ଯଦ୍ଯାତ୍ମଶିଵମିଚ୍ଛସି । ସଂହରିଷ୍ଯେ ସିରସ୍ତସ୍ଯ ତ୍ରିଶୂରେନ ଚ ପାପିନଃ
ଶମ୍ଭୁ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି ତୁମେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ; ମୁଁ ଏହି ପାପୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଚେଦି ଦେବି।
ଅନ୍ଯଥା ସଂହରିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵଦୈତ୍ଯାନ୍କ୍ଷଣେନ ଚ । ମଯି ରୁଷ୍ଟେ ରକ୍ଷିତା କୋ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଚ ଭଵେଦ୍ଦ୍ଵିଜ
ନହେଲେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସଂହାର କରିଦେବି; ମୋତେ କ୍ରୁଧ୍ଧ କଲେ, ଦାନବମାନେକୁ କିଏ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ?
ସଦ୍ଯଃ ପାଶୁପତେନୈଵ ଵାଯ୍ଵସ୍ତ୍ରେଣ ଚ ର୍ସାଂପ୍ରତମ୍ । ସୁରାଣାଂ ରିପୁଵର୍ଗଂ ଚ ହରିଷ୍ଯାମି ଚ ଲୀଲଯା
ମୁଁ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପାଶୁପତାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ବାୟୁବାଣରେ, ସହଜରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ସଂହାର କରିପାରିବି।
ଦୁର୍ଵାସସୋ ମଦଂଶସ୍ଯ ଗୁରୁସ୍ତସ୍ଯାଙ୍ଗିରା ସୁନିଃ । ପରସ୍ପରାଚ୍ଚ ସଂବନ୍ଧାଦ୍ଗୁରୁପୁତ୍ରୋ ଗୁରୁର୍ମମ
ଦୁର୍ବାସା ମଦଂଶଙ୍କ ଗୁରୁ, ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଅଙ୍ଗିରା; ଏହି ଆପସ ନାତିରେ, ଗୁରୁପୁତ୍ର ମୋର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁ।
ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚ ତେଜସ୍ଵୀ ତଂ ଭସ୍ମୀକର୍ତୁମୀଶ୍ଵରଃ । ନ ଚକାର କୃପାଲୁଶ୍ଚେତ୍ପ୍ରିଯଶିଷ୍ଯେଣ ହେତୁନା
ତେଜସ୍ବୀ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଭସ୍ମ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରିୟ ଶିଷ୍ୟ ପାଇଁ ଦୟା କରି ତାହା କଲେ ନାହିଁ।
ଉତଥ୍ଯପତ୍ନୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ପୁରା ରେମେ ସ୍ଵକାମତଃ । ତତ୍ପତେଃ ଶାପତୋଽସ୍ଯୈଵ ପରଗ୍ରସ୍ତା ପ୍ରିଯା ସତୀ
ପୁରୁଣାକାଳରେ, ଉତଥ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ ଦେଖି, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କ ସହ ରମଣ କଲେ; ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଶାପରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଗଲେ।
ପତ୍ନୀଂ ମଦ୍ଗୁରୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ଦେହି ତାର୍ରାଂ ମନୋହରାମ୍ । ମଦ୍ଵୈରିଣଂ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଭ୍ରାଦୃଭାର୍ଯାପହାରିଣମ୍
ମୋର ଗୁରୁପୁତ୍ରଙ୍କ ମନୋହରା ପତ୍ନୀ ତାରାଙ୍କୁ ଫେରାଇଦିଅ, ଏବଂ ମୋର ଶତ୍ରୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ଭାଇଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ ହରିଛି, ସେଠିକୁ ମଧ୍ୟ ଦିଅ।
ଶରଣାଗତଦୀନାର୍ତଂ ନ ହି ରକ୍ଷେଦ୍ଯଦୀଶ୍ଵରଃ । ପଚ୍ଯତେ ନିରଯେ ତାଵଦ୍ଯାଵଦିନ୍ଦାଶ୍ଚତୁଦର୍ଶ
ଯଦି ଭଗବାନ ଦୁଃଖିତ ଓ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଚାରିଦିଗ ଦେଖିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ପିଡିତ ହେବ।
ଅତ୍ର ନାସ୍ତି ଵିଚାରୋ ମେ ପାପିଷ୍ଠେ ଶରଣାଗତେ । ପାପୀ ଯଂ ଶରଣଂ ଯାତି ସ ପାପୀ ଚ ନ ସଂଶଯଃ
ଏଠାରେ ମୋତେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ, ହେ ଅତି ପାପୀ, ଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି; ପାପୀ ଯେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପାପୀ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।