ତ୍ରିକୂଟେ ଵଟମୂଲେ ଚ ତତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରସରୋଵରେ । ସୁଚାରୁଶତପତ୍ରାଣାଂ ପତ୍ରେ ଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତେ
ତ୍ରିକୁଟ ପାହାଡ଼ରେ, ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ, ଚନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ଉପରେ, ଶୁଭ୍ର ଶତପତ୍ର ଫୁଲର ପତ୍ର ଉପରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ରଖାଯାଇଛି ।
ସୁଚାରୁଚମ୍ପକୋଦ୍ଯାନେ ଚମ୍ପକାନିଲପୂଜିତେ । କ୍ଷୀରୋଦକାଞ୍ଚନୀଭୂମୌ କ୍ରୌଞ୍ଚକାଞ୍ଚନପର୍ଵତେ
ସୁନ୍ଦର ଚମ୍ପକ ଉଦ୍ୟାନରେ, ଚମ୍ପକ ଗଛର ହାଲୁକା ପବନରେ ପୂଜିତ, କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧୋଇଯାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିରେ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ଉପରେ ।
ରତ୍ନଶୈଲେ ମଣିମଯେ ମଣିମନ୍ଦିରସୁନ୍ଦରେ । ମାଣିକ୍ଯମୁକ୍ତାସାରେଣ ହୀରହାରେଣ ଶୋଭିତେ
ରତ୍ନ ପାହାଡ଼ରେ, ମଣିର ରୂପରେ ତିଆରି ମଣିମନ୍ଦିରରେ, ମାଣିକ ଓ ମୁକ୍ତାର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ହୀରାର ହାର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ।
ସୁଚାରୁଵସ୍ତ୍ରଚିତ୍ରାଢ୍ଯେ ଶ୍ଵେତଚାମାରଦର୍ପଣୈଃ । ଭୂଷିତେ ରତ୍ନଦୀପୈଶ୍ଚ ଦେଵକ୍ରୀଡେ ପ୍ରିଯସ୍ଥଲେ
ସୁନ୍ଦର ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ପୋଶାକରେ, ଶ୍ୱେତ ଚାମର ଓ ଦର୍ପଣରେ, ରତ୍ନ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ, ଦେବତାଙ୍କର ଖେଳନା ଜାଗାରେ, ପ୍ରିୟ ସ୍ଥଳରେ ।
ଵାରୁଣୀଂ ମଦିରାଂ ପୀତ୍ଵା ଵରୁଣାନୀସମନ୍ଵିତଃ । ବରୁଣୋ ରମତେ ଯତ୍ର ତତ୍ର ରେମେ ତଯା ସହ
ବାରୁଣୀ ମଦିରା ପିଇ, ବରୁଣାନୀମାନେ ସହିତ, ବରୁଣ ଏଠି ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି, ଏଠି ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରମଣ କରିଥିଲେ ।
ପାଵନେ ପଵନୋଦ୍ଯାନେ ପରିଜାତାନିଲେନ ଚ । ସୁଗନ୍ଧିମୋହିତେ ରତ୍ନମାଲାତୀରେ ଚ ନିର୍ମଲେ
ପବିତ୍ର ଓ ପବନ ଉଦ୍ୟାନରେ, ପରିଜାତ ଗଛର ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନରେ ମୋହିତ, ନିର୍ମଳ ରତ୍ନ ତୀରରେ ।
ଋକ୍ଷଶୈଲେ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷଵନେ ଵହ୍ନିପ୍ରିଯାଶ୍ରମେ । ପପୌ ଚ କାମଧେନୂନାଂ କ୍ଷୀରଂ କ୍ଷୀରୋଦଧେସ୍ତଟେ
ଋକ୍ଷ ପାହାଡ଼ରେ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଜଙ୍ଗଲରେ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରିୟ ଆଶ୍ରମରେ, କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ର ତୀରରେ କାମଧେନୁ ଗାଁର କ୍ଷୀର ପିଇଥିଲେ ।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକଯୁଗଂ ଵହ୍ନିସ୍ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ମୁଦା । ଵରୁଣୋ ରତ୍ନମାଲାଂ ଚ ନତ୍ନଚ୍ଛତ୍ରଂ ସମୀରଣଃ
ଅଗ୍ନି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଦୁଇଟି ପୋଶାକ ଦେଲେ; ବରୁଣ ରତ୍ନ ମାଳା ଦେଲେ, ସମୀରଣ ରତ୍ନ ଛତା ଦେଲେ ।
ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽସୁରଗୁରଂ ବଲିଗେହାତ୍ସମାଗତମ୍ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ସର୍ଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ତଂ ଶରଣଂ ଯଯୌ
ଏଠି, ବାଲିଙ୍କ ଘରରୁ ଆସିଥିବା ଅସୁର ଗୁରୁକୁ ଦେଖି, ଚନ୍ଦ୍ର ନମସ୍କାର କରି ସବୁ କଥା କହି, ତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ ।
ଶୁକ୍ରସ୍ତଂ ବୋଧଯାମାସ ଵଚନଂ ନୀତିଯୁକ୍ତିତଃ । ନିରପେକ୍ଷୋ ସୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ
ଶୁକ୍ର ତାଙ୍କୁ ନୀତି ଭରା ଶବ୍ଦରେ ଉପଦେଶ କଲେ; ନିରପେକ୍ଷ, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ।
ଶୁକ୍ର ଉଵାଚ ଶୃଣୁ ଵତ୍ସ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗୁରଵେ ଦେହି ତାରକାମ୍ । ଶଂଭୋଶ୍ଚ ସୁରୁପୁତ୍ରାଯ ପୌତ୍ରାଯ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ଵୈ
ଶୁକ୍ର କହିଲେ: ଶୁଣ, ପୁଅ, ମୁଁ କହିବି—ତୁମର ଗୁରୁକୁ, ଶିବଙ୍କ ପୁଅକୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାତିକୁ ତାରାକୁ ଦେ ।
ପୂଜିତାଯ ସୁରାର୍ଣା ଚ ଦେଯା ତସ୍ମୈ ନିଶାପତେ । ପ୍ରିଯାଯ ତତ୍ପ୍ରିର୍ଯାଂ ଦତ୍ତଵା ଶୀଘ୍ରଂ ତ୍ଵଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ
ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ରାତିର ନାଥ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ପ୍ରିୟା ତାରାକୁ ଦେ; ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ଶରଣ ନେ ।
ଗୁରୁପତ୍ନୀଂ ମାତୃତୁଲ୍ଯାଂ ତ୍ଯଜ ସଦ୍ଵଚନାଦ୍ଵିଧୋ । କୁରୁ ପାପକ୍ଷଯଂ ପାପନିଵୃତ୍ତିସ୍ତୁ ମହାଫଲା
ଗୁରୁଙ୍କ ଜନାନୀ ସମାନ ଜନାକୁ, ଭଲ କଥା ଅନୁସାରେ ଛାଡିଦେ; ତୁମର ପାପ ଦୂର କର, ପାପରୁ ଦୂର ରହିବା ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ।
ସତୀନାଂ ଗୁରୁପତ୍ନୀର୍ନାଂ ଗ୍ରହଣେ ଚ ବଲେନ ଚ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସହସ୍ରାର୍ଣାଂ ପାତକଂ ଲଭତେ ଜନଃ
ଗୁରୁଙ୍କ ଜନାକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନେଇଥିବା ଲୋକ, ଏହା ଏକ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ ପାଇଥାଏ ।
କୁମ୍ଭୀପାକେ ଚ ପଚ୍ଯନ୍ତେ ଯାଵଦ୍ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶତମ୍ । ସାମ୍ଯଂ ନାରାଯଣସ୍ଥାନେ ତୃଣପର୍ଵତଯୋଃ ସୁର
ସେମାନେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶତ ଶତ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପକାଯାନ୍ତି; ନାରାୟଣଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ସମତା ନାହିଁ, ତୃଣ ଓ ପାହାଡ଼ ଭଳି ।
କସ୍ତ୍ଵଂ ଵତ୍ସ ହରେଃ ସ୍ଥାନେ କର୍ମଭୋଗୋଽସ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଣଃ । ନାରାଯଣାଶ୍ରୀତାଃ ସର୍ଵେ ଜୀଵିନସ୍ତ୍ରିଵିଧା ଭଵେ
ହରିଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ, ପୁଅ, ତୁମେ କିଏ? କର୍ମର ଫଳ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମିଳେ; ନାରାୟଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବ ତିନି ପ୍ରକାରରେ ହୁଅନ୍ତି ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ଭଗଵନ୍ନନ୍ଦସଂo ତାରାହରଣେଽଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ ପୁରାଣର ମହାଖଣ୍ଡରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଖଣ୍ଡ, ଭଗବତ୍ ନନ୍ଦ ଓ ନାରଦଙ୍କ ଆଲୋଚନାରେ, ତାରା ହରଣ ନାମକ ଅଠାଉଁଠ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ।
ଅଥୈକାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଯ ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଶୁକ୍ରଃ ସୁରଶ୍ରେଣୀଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ । ଆକାଶମାର୍ଗାଦାଯାନ୍ତୀଂ ରଣଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀମ୍
ଏବେ ଏକାଶୀତି ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଏହି ସମୟରେ, ଶୁକ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ଦଳକୁ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଯୁଦ୍ଧ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ ଆସୁଥିଲେ ।
ପତାକାନାଂ ତ୍ରିକୋଟିଶ୍ଚ ଶତକୋଟିର୍ମହାରଥାଃ । ଶତକୋଟିର୍ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ରଥାନାଂ ତଚ୍ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍
ତାଳପତାର ଗଣନା ତିରିଶି ଲକ୍ଷ, ଶତ କୋଟି ବଡ଼ ରଥ, ଶତ କୋଟି ଗଜରାଜ ଓ ଏହାର ଚାରି ଗୁଣା ରଥ ଥିଲା।
ଅଶ୍ଵାନାଂ ତତ୍ଛତଗୁଣଂ ସମୂହଂ ଚ ସୁଦାରୁଣମ୍ । ପଦାତୀନାଂ ସମୂହଂ ଚ ତୁରଙ୍ଗେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଷଡ୍ଗୁଣମ୍
ଘୋଡ଼ାର ସଂଖ୍ୟା ଏହାର ଶତ ଗୁଣା ଥିଲା, ଏହି ଦଳ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା; ଓ ପଦାତି ଘୋଡ଼ାର ଷଡ଼ ଗୁଣା ଥିଲେ।
ଦୁଂଦୂଭୀଵାଦ୍ଯଭାଣ୍ଡାନାଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ ତଥୈଵ ଚ । ପଟହାନାଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଂ ଚ ଡିଣ୍ଡିମାନାଂ ଦ୍ଵିଲକ୍ଷକମ୍
ଡ଼ୁମ୍ଡୁଭି ଓ ଅନ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ, ପଟହ ତିନି ଲକ୍ଷ, ଡିଣ୍ଡିମି ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ଥିଲା।
ଐରାଵତେ ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵେ ଧର୍ମମେଵ ଚ । କୁବେରଂ ଵରୁଣଂ ଵହ୍ନିଂ ରଥସ୍ଥଂ ପଵନଂ ତଥା
ଏଠାରେ ଏଇରାବତ ଉପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର, ଧର୍ମ ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱ ଉପରେ, କୁବେର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଥିଲେ।
ମହିଷସ୍ଥଂ ଯମଂ ଚୈଵ ସ୍ଯନ୍ଦନସ୍ଥଂ ଦିଵାକରମ୍ । ଈଶାନଂ ଚ ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥମନନ୍ତଂ ନାଗଵାହମ୍
ଯମ ମହିଷ ଉପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ରଥରେ, ଈଶାନ ବୃଷ ଉପରେ, ଅନନ୍ତ ନାଗ ଉପରେ ବସିଥିଲେ।
ଆଦିତ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵସୂନ୍ରୁଦ୍ରାନ୍ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵାକିନ୍ନରାନ୍ । ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତମୁନୀନାଂ ଚ ସମୀହଂ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସମ୍
ଅଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଜୀବନମୁକ୍ତ ମୁନିମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଏକ ଦଳରେ ଥିଲେ।
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିର୍ଭଯଃ ଶୁକ୍ରଃ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ନିଶାକରମ୍ । ସୁରାଣାଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ସୈନ୍ଯମାଜୁହାଵ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୁକ୍ର ଭୟହୀନ ହେଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ୱାସ ଦେଲେ, ଏବଂ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଦୁଇ ଗୁଣା ବଡ଼ ସେନା ଡାକିଲେ।
ରତ୍ନମାଲାନଦୀତୀରେ ହୁତାଶନପ୍ରିଯାଶ୍ରମେ । ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷୀରୋଦଧେସ୍ତଟେ
ରତ୍ନମାଳା ନଦୀର ତୀରେ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରିୟ ଆଶ୍ରମରେ, ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୀରୋଦ ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଦୈତ୍ୟ ସେନା ଦଢ଼ି ଥିଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଶୁକ୍ରଃ ସମୀପେ ସରସସ୍ତଟେ । ପୁଣ୍ଯାଶ୍ରମେଽକ୍ଷଯଵଟେ ସୁରସୈନ୍ଯାତ୍ସମାଗତମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ଶୁକ୍ର ଝିଲିକ ତୀରରେ, ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଅକ୍ଷୟ ବଟ ତଳେ, ଦେବମାନେର ସେନା ଏକତ୍ରିତ ଦେଖିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଵୃଷଭସ୍ଥଂ ଚ ଶଂକରଂ ସର୍ଵଂଶଂକରମ୍ । ତ୍ରିଶୂଲପଟ୍ଟୀଶଧରଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମାମ୍ବରଂ ଵରମ୍
ସେ ବୃଷ ଉପରେ ବସିଥିବା ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ଉତ୍ସ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟୀଶ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବାଘ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଖିଲେ।
ତେଜଃସ୍ଵରୂପଂ ପରମଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍ । ସର୍ଦସଂପତ୍ପ୍ରଦାତାରଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ସର୍ଵକାରଣମ୍
ସେ ତେଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରିଥିବା ଦେହ, ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା, ସବୁକିଛି ଜଣା, ସବୁକିଛିର କାରଣ ଦେଖିଲେ।
ସର୍ଵେଶ୍ଵରଂ ସର୍ଵପୂଜ୍ଯଂ ସର୍ଵହୂପଂ ସନାତନମ୍ । ଶରଣାଗତଦୀନାର୍ତଂ ପରିତ୍ରାଣପରାଯଣମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ, ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଅବିନାଶୀ, ଶରଣାଗତ ଦୁଃଖି ଓ ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା ଦେଖିଲେ।