ପୁରା ତେ ପ୍ରାକ୍ତନଂ ସର୍ଵ କଦାଚିନ୍ନ ହି ଖଣ୍ଡିତମ୍ । ନାରାଯଣାଶ୍ଚ ସ୍ଵାଂଶୋନ ତଵ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ପୂର୍ବରୁ ତୁମର ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ମହିମା କେବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇନଥିଲା; ନାରାୟଣ ନିଜ ଅଂଶରୁ ତୁମର ପୁତ୍ର ହେବେ।
ତ୍ରିଃ ସପ୍ତକୃତ୍ଵୋ ଜଗତୀଂ ନିଃକ୍ଷତ୍ରାଂ ଚ କରିଷ୍ଯତି । ମୃତ୍ଯୁସ୍ତେ ଯଶସୋ ବୀଜଂ ଭଦିଷ୍ଯତି ମହୀତଲେ
ସେ ଏକେଇଶ ଥର ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟହୀନ କରିବେ; ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ପୃଥିବୀରେ ତୁମର ଯଶର ମୂଳ ହେବ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଯଯୌ ଗେହଂ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ପ୍ରଯଯୌ ଜମଦଗ୍ନିଶ୍ଚ ଭାସ୍କରଶ୍ଚ ସ୍ଵମନ୍ଦିରମ୍
ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ, ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର; ଜମଦଗ୍ନି ଓ ଭାସ୍କର ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ତାତ ଆଖ୍ଯାନଂ ପୁଣ୍ଯକାରକମ୍ । ରାହୁଗ୍ରସ୍ତୋ ଭାସ୍କରଶ୍ଚାପ୍ଯଦୃଶ୍ଯୋ ଯେନ ହେତୁନା
ଏପରି, ପୁତ୍ର, ପୁଣ୍ୟଦାୟୀ ଏହି ଆଖ୍ୟାନ କଥାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭାସ୍କର ରାହୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଥିଲେ।
ଚତୁର୍ଥ୍ଯାମୁଦିତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଭାଦ୍ରେ ମାସି ସିତାସିତେ । ଅଦୃଶ୍ଯୋ ନଷ୍ଟରୂପଶ୍ଚ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଯେନ ହେତୁରା
ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ, ଭାଦ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଲ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହେବାବେଳେ, ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ନଷ୍ଟ ରୂପ ହୋଇଯାନ୍ତି—ଏହି କାରଣକୁ ଶୁଣ।
ରାହୁଗ୍ରସ୍ତଃ କଲଙ୍କୀ ଵା ପୁରାଶପ୍ତୋ ମଯା ପିତଃ । ସର୍ଵ ତ୍ଵାଂ କଥଯିଷ୍ଯାମି କଥାମେତାଂ ପୁରାତନୀମ୍
ଏକଥା, ମୋର ପିତା ରାହୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ଦାଗ ଲାଗିଥିଲା, ଏବଂ ମୋର ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ହୋଇଥିଲେ; ଏହି ପୁରାତନ କଥାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିବି।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ଭଗଵନ୍ନନ୍ଦସଂo
ଏପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମହା ଏବଂ ଶୁଭ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଆଖ୍ୟାନ, ନାରଦ ଓ ଭଗବତ୍ ନନ୍ଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂବାଦ, ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥାଶୋତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ପୁରା ତାରା ଗୁରୋଃ ପତ୍ନୀ ନଵଯୌଵନସଂଯୁତା । ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷାଢ୍ଯା ଵରସୂକ୍ଷ୍ମାମ୍ବରା ସତୀ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପୂର୍ବେ ଗୁରୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ତାରା, ନବଯୌବନର ଶୋଭାରେ ଭରିପୁର, ରତ୍ନ ଭୂଷଣ ଓ ନୂତନ ପୋଷାକରେ ସଜିଥିଲେ, ଏବଂ ସତୀ ଥିଲେ।
ସୁଶ୍ରୋଣୀ ସସ୍ମିତା ରମ୍ଯ ସୁନ୍ଦରୀ ସୁମନୋହରା । ଅତୀଵ କବରୀରମ୍ଯା ମାଲତୀମାଲ୍ଯଭୂଷିତା
ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ନିତମ୍ଭ, ମୃଦୁ ହାସ, ରମ୍ୟ ରୂପ, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ମନୋହର ଥିଲା; ବିଶେଷ ଭାବରେ ଚମକୁଥିବା କେଶ, ମାଲତୀ ମାଳାରେ ଭୂଷିତ।
ମିନ୍ଦୂରବିନ୍ଦୁନା ସାକଂ ଚାରୁଚଂଦନବିନ୍ଦୁଭି। । କସ୍ତୂରୀବିନ୍ଦୁନାଽଧଶ୍ଚ ଭାଲମଧ୍ଯସ୍ଥଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲା
ସିନ୍ଦୂର ତିଳକ, ଚନ୍ଦନ ରେଖା, ତଳେ କସ୍ତୂରୀ ଚିହ୍ନ ସହିତ, ତାଙ୍କର ଭାଲର ମଧ୍ୟଭାଗ ଚମକୁଥିଲା।
ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣକ୍ଵଣନ୍ମଞ୍ଜୀରରଞ୍ଜିତା । ସୁଵକ୍ରଲୋଚନା ଶ୍ଯାମା ସୁଚାରୁକଜ୍ଜଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲା
ସର୍ବୋତ୍ତମ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଝିଙ୍କି ଚୁଡ଼ାର ଶବ୍ଦରେ ଭୂଷିତ, ସୁନ୍ଦର ବାକ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗ, ଏବଂ ଚକ୍ଷୁ ମଧ୍ୟ କଜଳର ଚମକରେ ଭରିଥିଲା।
ସୁଚାରୁସାରମୁକ୍ତାଭଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତିମନୋହରା । ରତ୍ନକୁଣ୍ଡଲଯୁଗ୍ମେନ ଚାରୁଗଣ୍ଡସ୍ଥଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲା
ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସମ ମୁକ୍ତା ପରି ଦାନ୍ତର ଶାରି ମନୋହର, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗାଲ ଦୁଇଟି ରତ୍ନ କୁଣ୍ଡଳରେ ଚମକୁଥିଲା।
କାମିନୀଷ୍ଵତୁଲା ବାଲା ଗଜେନ୍ଦ୍ରମନ୍ଦଗାମିନୀ । ସୁକୋମଲା ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ କାମାଧାରା ଚ କାମୁକୀ
ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅପରିପକ୍ୱ, ହାତୀର ମନ୍ଥର ଚାଲିରେ ଚାଲୁଥିବା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ନରମ, ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମୁହଁ, ଆକାଂକ୍ଷାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସ୍ଵର୍ଗମନ୍ଦାକିନୀତୀରେ ସ୍ନାତା ସ୍ନିଗ୍ଧାମ୍ବରା ଵରା । ଧ୍ଯାଯନ୍ତୀ ଗୁରୁପାଦଂ ସା ସ୍ଵଗୃହଂ ଗମନୋନ୍ମୁଖୀ
ସ୍ଵର୍ଗର ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀର ତୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ନରମ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଗୁରୁଙ୍କର ପାଦରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ସେ, ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵାଙ୍ଗମନଙ୍ଗବାଣପୀଡିତଃ । ଭାଦ୍ରେ ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଜହାର ଚେତନାଂ ଵ୍ରଜ
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଦେଖି, ପ୍ରେମର ଶରରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହେଇ, ଶୁଭ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଚେତନା ହରାଇଦେଲା, ଓ ବ୍ରଜ।
ଜ୍ଞାନଂ କ୍ଷଣେନ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ରଥସ୍ଥୋ ରମିକୋ ବଲୀ । ରଥମାରୋହଯାମାସ କରେ ଧୃତ୍ଵା ଚ ତାରକମ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜ୍ଞାନ ଫେରିଆସି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚନ୍ଦ୍ର ରଥରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ତାରାଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ରଥରେ ଚଢାଇଦେଲା।
କାମୋନ୍ମତ୍ତଃ କାମିନୀଂ ତାଂ ସମାଶ୍ଲିଷ୍ଯ ଚୁଚୁମ୍ବ ଚ । ଶୃଙ୍ଗାରଂ କର୍ତୁମୁଦ୍ଯୁକ୍ତଂ ତମୁଵାଚ ଗୁରୁପ୍ରିଯା
କାମରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ସେ ନାରୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଚୁମ୍ବନ କଲା; ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରେମ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଉଥିଲା, ଗୁରୁଙ୍କର ପ୍ରିୟା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତାରକୋଵାଚ ତ୍ଯଜ ମାଂ ତ୍ଯଜ ମାଂ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁରେଷୁ କୁଲପାଂସନ । ଗୁରୁପତ୍ନୀଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ଚ ପାତିଵ୍ରତ୍ଯପରାଯଣାମ୍
ତାରା କହିଲେ: 'ମୋତେ ଛାଡ, ମୋତେ ଛାଡ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଦେବମାନଙ୍କର କଳଙ୍କ! ମୁଁ ତୁମର ଗୁରୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍।'
ଗୁରୁପତ୍ନୀସଂଗମନେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶତଂ ଭଵେତ୍ । ଗୁରୁପତ୍ନୀ ଵିପ୍ରପତ୍ନୀ ଯଦି ସା ଚ ପତିଵ୍ରତା
ଗୁରୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହ ମିଳନ କରିଲେ ଏକ ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ହୁଏ; ଯଦି ସେ ଗୁରୁ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସହସ୍ରଂ ଚ ତସ୍ଯାଃ ସଂଗମନେ ଲଭେତ୍ । ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ତଵ ମାତାଽହଂ ଧୈର୍ଯ କୁରୁ ସୁରେଶ୍ଵାର
ଏପରି ଜନନୀ ସହ ମିଳନ କରିଲେ ଏକ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଫଳ ମିଳେ; ତୁମେ ମୋ ପୁଅ ପରି, ମୁଁ ତୁମର ମା — ଦେବମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର।
ଧିକ୍ତ୍ଵାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁରଗୁରୁର୍ଭସ୍ମୀଭୂତଂ କରିଷ୍ଯତି । ପୁତ୍ରାଧିକଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରିଯୋ ମତ୍ସ୍ଵାମିନୋ ଭଵାନ୍
ଗୁରୁ ଏହା ଶୁଣିଲେ, ତୁମକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ; ଶିଷ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଅଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।
ସ୍ଵଧର୍ମ ରକ୍ଷ ପାପିଷ୍ଠ ମାମେଵଂ ମାତରଂ ତ୍ଯଜ । ଦାସ୍ଯାମି ସ୍ତ୍ରୀଵଧଂ ତୁମ୍ଯଂ ଯଦିମାଂ ସଂଗ୍ରହୀଷ୍ଯସି
ନିଜ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଅତି ପାପୀ, ଏଭଳି ମାକୁ ଛାଡ; ଯଦି ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିବୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନାରୀହତ୍ୟାର ଫଳ ଦେଇବି।
ଵିଲଙ୍ଧ୍ଯ ତାରାଵଚନଂ ତାଂ ଚ ସଂଭୋକ୍ତୁମୁଦ୍ଯତମ୍ । ଶଶାପ ତାରା କୋପେନ ନିଷ୍କାମା ସା ପତିଵ୍ରତା
ତାରାଙ୍କର କଥାକୁ ଅଣଦେଖା କରି, ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା; ନିଷ୍କାମ ଓ ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ତାରା କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ରାହୁଗ୍ରସ୍ତୋ ଘନଗ୍ରସ୍ତଃ ପାପଦୃଶ୍ଯୋ ଭଵାନ୍ଭଵ । କଲଙ୍କୀ ଯକ୍ଷ୍ମଣା ଗ୍ରସ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ
ତୁମେ ରାହୁଙ୍କରେ ଗ୍ରସ୍ତ, ମେଘରେ ଢାକା, ଦୁଷ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟ ହେବା; ତୁମେ କଳଙ୍କିତ, ଯକ୍ଷ୍ମାରେ ପୀଡିତ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଶପ୍ତ୍ଵା ତଦା ତୂର୍ଣ କାମଦେଵଂ ଶଶାପ ସା । ତେଜସ୍ଵିନା କେନଚିତ୍ତ୍ଵଂ ଭସ୍ମୀଭୂତୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଶାପ ଦେଇ, ସେ ତୁରନ୍ତ କାମଦେବକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ: 'କିଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଣେ ତୁମକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ।'
ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ତାରାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ କୃତ୍ଵାଽପି ରମଣଂ ଵ୍ରଜ । କ୍ରୋଡେନିଧାଯ ପ୍ରଯଯୌ ରୁଦତୀଂ ତା ଶୁଚାଽନ୍ଵିତାମ୍
ଚନ୍ଦ୍ର ତାରାଙ୍କୁ ନେଇ, ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କରି, ତାଙ୍କୁ କୋଳେ ଧରି ନିଜେ ଚାଲିଗଲେ; ତାରା ଦୁଃଖରେ ଭାବି, କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ନିର୍ଜନେ ନିର୍ଜନେ ରମ୍ଯେ ଶୈଲେ ଶୈଲେ ମନୋହରେ । ସରୋନଦନଦୀନାଂ ଚ ତୀରେ ତୀରେ ମନୋହରେ
ନିର୍ଜନ ନିର୍ଜନ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ପାହାଡରେ, ସୁନ୍ଦର ଝିଲି ଓ ନଦୀର ତୀରରେ,
ମଧୁଵ୍ରତପିକୋକ୍ତେ ଚ ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନେ ସୁପୁଷ୍ପିତେ । ରମ୍ଯାଯାଂ ପୁଷ୍ପଶଥ୍ଯାଯାଂ ସ ରେମେ ରାମଯା ସହ
ମଧୁମକ୍ଷିକା ଓ କୋଇଲି ଗାଇଥିବା, ଫୁଲ ଫୁଲିଥିବା ଉଦ୍ୟାନରେ, ସୁନ୍ଦର ଫୁଲର ରାସ୍ତାରେ, ସେ ରାମାଙ୍କ ସହ ରମଣ କଲେ।
ଚଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗୋ ମଧୁପାନରତଃ ସୁରଃ । ସୁଖସଂଭୋଗସଂସକ୍ତୋ ବୁବୁଧେ ନ ଦିଵାନିଶମ୍
ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଚନ୍ଦନରେ ଲିପ୍ତ, ମଧୁର ପାନରେ ମତ୍ତ, ଦେବତା ଆନନ୍ଦ ଭୋଗରେ ଲିନ, ଦିନ ରାତିର ଅନ୍ତର ଜାଣିଲେ ନାହିଁ।
ମଲଯେ ମଲଯାରଣ୍ଯେ ମଲଯାନିଲସଂଯୁତେ । ସ୍ଯନ୍ଦନେ ଚନ୍ଦନଵନେ ପଶ୍ଚିମୋଦଧିସଂନିଧୌ
ମଲୟ ପାହାଡରେ, ମଲୟ ଅରଣ୍ୟରେ, ମଲୟ ପବନରେ, ଚନ୍ଦନ ଜଙ୍ଗଲରେ, ପଶ୍ଚିମ ସାଗର ନିକଟରେ,