ଅହମାତ୍ମା ଚ ସର୍ଵେଶଃ ସର୍ଵଜ୍ଞାନାତ୍ମକଃ ସ୍ମୃତଃ । ମନୋ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ପ୍ରକୃତିର୍ବୁଦ୍ଧିରୁପା ସନାତନୀ
ମୁଁ ହେଉଛି ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ; ମନ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଚିରନ୍ତନ ବୁଦ୍ଧି।
ପ୍ରାଣା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚେତନା ସା ପଦ୍ମା ତୁ ଚାଧିଦେଵତା । ମଯି ସ୍ଥିତେ ସ୍ଥିତାଃ ସର୍ଵେ ଗତାସ୍ତେଽପିଗତେ ମଯି
ପ୍ରାଣ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ, ଚେତନା ହେଉଛି ପଦ୍ମା, ସେ ହେଉଛି ଅଧିଦେବତା; ମୋତେ ଥିଲେ ସମସ୍ତେ ଥାନ୍ତି, ମୁଁ ଚାଲିଗଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ଅସ୍ମାଭିଶ୍ଚ ଵିନା ଦେହଃ ସଦ୍ଯଃ ପତତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ପାଞ୍ଚଭୂତୋ ଵିଲୀନଶ୍ଚ ପଞ୍ଚଭୂତେଷୁ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍
ମୋ ବିନା ଦେହ ତୁରନ୍ତ ପଡ଼ିଯାଏ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ; ପଞ୍ଚ ଭୂତରେ ଗଠିତ ଏହା ସେଇ ମହୁର୍ତ୍ତରେ ପଞ୍ଚ ଭୂତରେ ଲୟ ହୋଇଯାଏ।
ନାମସଂକେତରୂପଂ ଚ ନିଷ୍ଫଲଂ ମୋହକାରଣମ୍ । ଶୋକଶ୍ଚାଜ୍ଞାନିନାଂ ତାତ ଜ୍ଞାନିତାଂ ନାସ୍ତି କିଂଚନ
ନାମ, ଚିହ୍ନ ଓ ରୂପ ବ୍ୟର୍ଥ ଓ ମୋହର କାରଣ; ହେ ପିତା, ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଅଛି, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ନାହିଁ।
ନିଦ୍ରାଦଯଃ ଶକ୍ତଯଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରକୃତେ କଲାଃ । ଲୋଭାଦଯୋ ହ୍ଯଧର୍ମାଶାସ୍ତଥାଽହଂକାରପଞ୍ଚମଃ
ନିଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରକୃତିର ଅଂଶ ଅଟେ । ଲୋଭ ଓ ଅଧର୍ମ ଭାବ, ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ଅହଂକାର ।
ତେ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରାଶା ଗୁଣାଃ ସତ୍ତ୍ଵାଦଯସ୍ତ୍ରଯଃ । ଜ୍ଞାନାତ୍ମକଃ ଶିଵୋ ଜ୍ଯୋତିରହମାତ୍ମା ଚ ନିର୍ଗୁଣଃ
ଏହି ଗୁଣମାନେ—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର—ଏହା ହେଉଛି ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଗୁଣ । ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଲୋକର ମୂର୍ତ୍ତି, ମୁଁ ହେଉଛି ନିର୍ଗୁଣ ଆତ୍ମା ।
ଯଦା ଵିଶାମି ପ୍ରକୃତୌ ତଦାଽହଂ ସଗୁଣଃ ସ୍ମୃତଃ । ସଗୁଣା ଵିଷଯା ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରହ୍ମରୁଦ୍ରାଦଯସ୍ତଥା
ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପ୍ରକୃତିରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେତେବେଳେ ମୋତେ ସଗୁଣ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ । ସେହି ସଗୁଣ ଭାବରେ ବିଷୟମାନେ—ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ।
ଧର୍ମୋ ମଦଂଶୋ ଵିଷଯୀ ଶୋଷଃ ସୂର୍ଯଃ କଲାନିଧିଃ । ଏଵଂ ସର୍ଵେ ସତ୍କଲାଂଶା ମୁନିମନ୍ଵାଦଯଃସୁରାଃ
ଧର୍ମ ମଦର ଅଂଶ, ବିଷୟ ହେଉଛି ଶୁଷ୍କତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ କଳାର ଭଣ୍ଡାର । ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଅଂଶ—ମୁନି, ମନୁ ଓ ଦେବମାନେ ।
ସର୍ଵଦେହେ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽହଂ ନ ଲିପ୍ତଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ । ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତଶ୍ଚ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାହରଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ନୁହେଁ । ମୋ ଭକ୍ତ ଜୀବନ୍ତାବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତ, ସେ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ।
ସର୍ଵସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍କୀର୍ତିମାନ୍ପଣ़୍ଡିତଃ କଵିଃ । ଚତୁର୍ସ୍ତ୍ରିଶଦ୍ଵିଧଃ ସିଦ୍ଧଃ ସର୍ଵକର୍ମୋପହାରକଃ
ସେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ନାଥ, ଶ୍ରୀମାନ୍, କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ, ପଣ୍ଡିତ ଓ କବି । ଚଉତ୍ରିଶ ପ୍ରକାର ସିଦ୍ଧିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇପାରୁଥିବା ।
ତମୁପୈମି ସ୍ଵଯଂ ସିଦ୍ଧଂ ଭକ୍ତସ୍ତ୍ଵନ୍ଯନ୍ନ ଵାଞ୍ଛତି । ଦ୍ଵାଵିଂଶତିଵିଧଂ ସିଦ୍ଧଂ ସିଦ୍ଧିସାଧନକାରଣମ୍
ମୁଁ ସେହି ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଉଛି; ଭକ୍ତ ଅନ୍ୟ କିଛି ଆଶା କରେନାହିଁ । ବାଇଶିଟି ପ୍ରକାର ସିଦ୍ଧି ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ।
ମନ୍ମୁଖାଚ୍ଛୂଯତାଂ ନନ୍ଦ ସିଦ୍ଧମନ୍ତ୍ରଂ ଗୃହାଣ ଚ । ଅଣିମା ଲଘିମା ପ୍ରାପ୍ତିଃ ପ୍ରାକାମ୍ଯଂ ମହିମା ତଥା
ମୋ ମୁଖରୁ ଶୁଣ, ନନ୍ଦ, ସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର । ଅଣିମା, ଲଘିମା, ପ୍ରାପ୍ତି, ପ୍ରାକାମ୍ୟ, ଏବଂ ମହିମା ।
ଈଶିତ୍ଵଂ ଚ ଵଶିତ୍ଵଂ ଚ ତଥା କାମାଵସାଯିତା । ଦୂରଶ୍ରଵଣମେଵେତି ପରକାଯପ୍ରଵେଶନମ୍
ଈଶିତ୍ୱ ଓ ବଶିତ୍ୱ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ, ଦୂରରୁ ଶୁଣିବା, ଅନ୍ୟ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ।
ମନୋଯାଯିତ୍ଵମେଵେତି ସର୍ଵଜ୍ଞତ୍ଵମଭୀପ୍ସିତମ୍ । ଵହ୍ନିସ୍ତମ୍ଭଂ ଜଲସ୍ତମ୍ଭଂ ଚିରଂଜୀଵିତ୍ଵମେଵ ଚ
ମନରେ ଯାତ୍ରା କରିବା, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଜଣା, ଅଗ୍ନି ରୋକିବା, ପାଣି ରୋକିବା ଓ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ।
ଵାଯୁସ୍ତମ୍ଭଂ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାନିଦ୍ରାସ୍ତମ୍ଭନମେଵ ଚ । କାଯଵ୍ଯୂହଂ ଚ ଵାକ୍ସିଦ୍ଧିଂ ମୃତାନଯନମୌପ୍ସିତମ୍
ବାୟୁ ରୋକିବା, ଭୋକ, ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ ନିଦ୍ରା ରୋକିବା; ଦେହର ରୂପାନ୍ତର, ଶବ୍ଦସିଦ୍ଧି, ଏବଂ ମୃତକଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ।
ସୃଷ୍ଟୀନାଂ କରଣଂ ଚୈଵ ପ୍ରାଣାକର୍ଷଣମେଵ ଚ । ଓଁ ସର୍ଵେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରାଯ ସର୍ଵଦିଘ୍ନଵିନାଶିନେ ମଧୁସୂଦନାଯ ସ୍ଵାହେତି
ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଓ ପ୍ରାଣ ଆକର୍ଷଣ କରିବା; 'ଓଁ, ସମସ୍ତ ନାଥଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ବନ୍ଧନ ନାଶକ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା' ।
ଅଯଂ ସନ୍ତ୍ରୋ ମହାଗୂଢଃ ସର୍ଵେଷାଂ କଲ୍ପପାଦପଃ । ସାମଵେଦେ ଚ କଥିତଃ ମିଦ୍ଧାନାଂ ସର୍ଵମିଦ୍ଧିଦଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବୃକ୍ଷ । ସାମବେଦରେ ଏହା କୁହାଯାଇଛି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି ।
ଅନେନ ଯୋଗିନଃ ସିଦ୍ଧା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ସୁରାସ୍ତଥା । ଶତଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧିର୍ଭଵେତ୍ସତାମ୍
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯୋଗୀ, ସିଦ୍ଧ ମୁନି ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି । ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷଥର ଜପ କଲେ, ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି ।
ଯଦି ନାରାଯଣକ୍ଷେତ୍ରେ ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନରତୋ ଜପେତ୍ । ଗତ୍ଵା କୁରୁ ଜପଂ ତାତକାଶିକାଂ ମଣିକର୍ଣିକାମ୍
ଯଦି କେହି ନାରାୟଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଖାଇ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରେ, କିମ୍ବା କାଶୀ ଓ ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାକୁ ଯାଇ ଜପ କରେ ।
ଶ୍ରୃଶୁ ନାରାଯଣକ୍ଷେତ୍ରୈ ଜଲାଧସ୍ତଚ୍ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଅତ୍ର ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵାମୀ ନାନ୍ଯଃ ସ୍ଵାମୀ କଦାଚନ
ନାରାୟଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଳ ତଳେ ଥିବା ଚାରିଟି ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ । ଏଠାରେ ନାରାୟଣ ହିଁ ସ୍ୱାମୀ, କେବେ ଅନ୍ୟ କେହି ସ୍ୱାମୀ ନୁହେଁ ।
ଜ୍ଞାନଂ ଚାତ୍ର ମୃତେ ଲୋକେ ମୂର୍ତିର୍ଭଵତି ତସ୍ଯ ଵୈ । ଵ୍ରତଂ ଵିନାଽପି ମନ୍ତ୍ରେଣ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତୋ ନ ସଂଶଯଃ
ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ମୃତ ଲୋକରେ ଦେହୀ ହୁଏ; ବ୍ରତ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତାବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଵ୍ରଜଂ କୁରୁ ପଵିତ୍ରଂ ଚ ଵ୍ରଜନାଥ ଵ୍ରଜଂ ଵ୍ରଜ । ପାପଂ ଯଦ୍ଦର୍ଶନେ ତାତ କଥଯାମି ନିଶାମଯ
ପବିତ୍ର ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ, ବ୍ରଜନାଥ, ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ । ଏହା ଦର୍ଶନ କଲେ କେଉଁ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଶୁଣ ।
ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଂ ପାପବୌଜଂ ଚ କେଵଲଂ ଵିଘ୍ନକାରଣମ୍ । ଗୋଘ୍ନଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଘ୍ନଂ ଵା କୃତଘ୍ନଂ କୃଟିଲଂ ତଥା
ଖରାପ ସ୍ଵପ୍ନ, ପାପ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା କିଛି; ଗାଈ ମାରିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାରିବା, କୃତଘ୍ନତା ଓ ଚତୁରତା—ଏହାମାନେ ଅପରାଧ।
ଦେଵଘ୍ନଂ ପିତୃମାତୃଘ୍ନଂ ପାପଂ ଵିଶ୍ଵଵାସଘାତିନମ୍ । ମିଥ୍ଯାସାକ୍ଷିପ୍ରଦାତାରଂ ଯଂ ଚାଽଽତିଥ୍ଯଵିଵଞ୍ଚନମ୍
ଦେବତା ମାରିବା, ପିତା କିମ୍ବା ମାଆକୁ ମାରିବା, ପାପ କରିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାରୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା; ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେବା ଓ ଅତିଥିକୁ ଠକେଇବା।
ଗ୍ରାମଯାଜିନମେଵେତି ଦେଵଵିପ୍ରସ୍ଵହାରିଣମ୍ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥଘାତିନଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ଶିଵଵିଷ୍ଣୁଵିନିନ୍ଦକମ୍
ଗ୍ରାମ ପାଇଁ ମାତ୍ର ଯଜ୍ଞ କରିବା, ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚୋରାଇବା; ବଡ଼ ପିପଳ ଗଛ ମାରିବା, ଶିବ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା।
ଅଦୀକ୍ଷିତମନାଚାରଂ ସଂଧ୍ଯାହୀନଂ ଦ୍ଵିଜଂ ତଥା । ଦେଵଲଂ ଵୃଷଵାହଂ ଚ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ସୂପକାରକମ୍
ଅନଦିକ୍ଷିତ, ଅନାଚାରୀ, ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଦ୍ୱିଜ; ଦେଉଳ ସେବକ, ବୃଷ ଚାଳକ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ରନ୍ଧନ କରୁଥିବା।
ଶଵଦାହଂ ଚ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଶୂଦ୍ରଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ନଭୋଜିନମ୍ । ଅଵୀରାଂ ଛିନ୍ନନାସାଂ ଚ ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣନିନ୍ଦକାମ୍
ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଲାଗି ଶବ ଦାହ କରୁଥିବା, ଶୂଦ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ କରୁଥିବା; ନୀତିହୀନ ଜନନୀ, କଟା ନାକ ଥିବା ଓ ଦେବତା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା।
ପଦିଭକ୍ତିଵିଙୀନାଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିଵିହୀନକାମ୍ । ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଵିଧଵାଂ ଚୈଵ ଚାଣ୍ଡାଲୀଂ ଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀମ୍
ପାଦପଦ୍ମରେ ଭକ୍ତି ନଥିବା, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ହୀନ; ଶୂଦ୍ର ବିଧବା, ଚଣ୍ଡାଳ ଜନନୀ ଓ ବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ।
ଶଶ୍ଵତ୍କୋପଯୁତଂ ଦୁଷ୍ଟମୃଣଗ୍ରସ୍ତଂ ଚ ଜାରଜମ୍ । ଚୌରଂ ମିଥ୍ଯାଵାଦିନଂ ଚ ଶରଣାଗତଯାଯିନମ୍
ସଦା କ୍ରୋଧିତ, ଦୁଷ୍ଟ, ଋଣରେ ପଡ଼ିଥିବା, ବ୍ୟଭିଚାରରୁ ଜନ୍ମ; ଚୋର, ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁଥିବା ଓ ଶରଣାଗତକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା।
ମାଂସାପହାରିଣଂ ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମଣଂ ଵୃଷଲୀପତିମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣୀଗାମିରଂ ଶୂଦ୍ର ଦ୍ଵିଜଂ ଵାଧୁର୍ଷିକଂ ତଥା
ମାଂସ ଖାଇଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିମ୍ନଜାତି ଜନନୀକୁ ବିବାହ କରିଥିବା; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ର ଜନନୀଙ୍କୁ ଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜ ମାଂସ ବେପାରି।